(DEFENCE SECURITY ASIA) — Perancis melangkah lebih hampir untuk mengoperasikan Rafale F5 selepas Direktorat Jeneral Persenjataan (DGA) menyerahkan Rafale B374 kepada pusat ujian penerbangannya bagi menyepadukan radar dan sistem misi yang menjadi teras naik taraf pesawat pejuang itu.

Pesawat dua tempat duduk keluaran Dassault itu diserahkan dalam konfigurasi F4.1, memberikan DGA Essais en vol pesawat rujukan daripada barisan pengeluaran untuk menilai prestasi penderia, perisian misi dan antara muka persenjataan dalam konfigurasi sebenar Rafale.

Perubahan strategik terletak pada penguasaan jam penerbangan kerana pusat ujian kini boleh menjadualkan pemasangan peralatan ukur, pertukaran perisian dan penerbangan ulangan mengikut keperluan jurutera, manakala Tentera Udara dan Angkasa Perancis mempunyai lebih kawalan terhadap pesawat operasinya.

Kebebasan itu penting kerana Perancis mahu Rafale F5 membawa peluru berpandu nuklear ASN4G dan beroperasi bersama dron tempur halimunan, dua tugas yang meletakkan tuntutan berbeza terhadap avionik, perisian misi dan sistem logistik negara itu.

B374 dijadualkan kembali pada 2028 dengan kelengkapan pengukuran penuh untuk menguji radar Thales RBE2 XG, sekali gus menyediakan beberapa tahun bagi ujian, pembetulan dan pengesahan lanjut sebelum sasaran kelayakan Rafale F5 sekitar 2033.

DGA menyenaraikan “khususnya radar RBE2 XG yang sedang dibangunkan” dalam kalangan kelengkapan yang akan diuji, manakala tarikh pemasangan, julat keadaan penerbangan untuk ujian dan prestasi operasi radar itu masih perlu ditentukan secara berasingan.

Jadual itu semakin penting selepas Perancis, Jerman dan Sepanyol kehilangan laluan bersama untuk membangunkan pesawat pejuang di bawah Sistem Tempur Udara Masa Hadapan (FCAS), sekali gus meningkatkan kepentingan Rafale kepada skuadron, operasi kapal pengangkut pesawat dan perancangan cegah rintang nuklear Perancis.

Program F5 turut memberi isyarat bahawa Paris mahu mengekalkan kuasa menyepadukan sistem misi, sekali gus membolehkan industri Perancis mengawal antara muka radar, peperangan elektronik dan persenjataan sambil menanggung risiko kelewatan dalam program kebangsaannya sendiri.

Pengerusi dan Ketua Pegawai Eksekutif Dassault Aviation, Éric Trappier, berkata, “Buat masa ini, tiada pembangunan bersama dengan negara asing,” sekali gus meletakkan tanggungjawab pembiayaan dan penjadualan keupayaan untuk tentera udara dan laut pada Paris, yang terus mengawal antara muka sensitif.

Keupayaan membina dan berkongsi jejak sasaran sambil mengawal pancaran elektromagnet akan memberi formasi Rafale lebih banyak pilihan untuk menyerang pesawat halimunan dan beroperasi dalam lingkungan pertahanan udara bersepadu ketika pihak lawan melancarkan gangguan elektronik.

Kesan F5 terhadap kesiagaan tempur dan cegah rintang bergantung pada bilangan pesawat yang mampu dilengkapkan, disenggara dan dikendalikan Perancis, serta keupayaan skuadron melaksanakan penerbangan operasi yang mencukupi dengan persenjataan dan sistem misi yang diperlukan.

Bagi tentera udara Eropah dan pengendali Rafale di Indo-Pasifik, penyerahan B374 pada November 2026 menandakan kemajuan kerja penyepaduan Perancis, manakala sebarang tawaran eksport kelak masih bergantung pada jadual, akses teknikal dan kelulusan bagi peralatan sensitif.

(BACA) Perancis Rancang Lengkapi Rafale Dengan Hammer XLR 140 km, Sasar Pertahanan Udara Musuh

Bagaimana B374 Memperluas Keupayaan Ujian Penerbangan Perancis

B374 ialah Rafale ke-73 dan terakhir daripada kelompok pengeluaran keempat, menjadikan peruntukannya untuk ujian penerbangan satu keputusan untuk menambah keupayaan pembangunan negara dengan menggunakan sebuah pesawat baharu yang berpotensi diserap ke dalam armada operasi.

B374 akhirnya akan menggantikan B348, sebuah Rafale yang dipinjam daripada Tentera Udara dan Angkasa Perancis, sekali gus memindahkan kerja pengubahsuaian jangka panjang dan penerbangan percubaan ke pesawat yang dikhususkan untuk ujian dan tidak perlu dipulangkan kepada pasukan operasi.

Kelengkapan ujian dan pengukuran awal yang boleh ditanggalkan membolehkan jurutera merekod data bagi beberapa peringkat naik taraf F4 sebelum pengubahsuaian kekal, sementara Perancis terus mengoperasikan F4 dan menjalankan pembangunan F5 mengikut jadual berasingan.

Dassault dijadualkan memulakan pengubahsuaian besar pada suku kedua 2027 dengan memasang antara muka tetap bagi peralatan ukur, supaya B374 boleh menjalani percubaan berulang tanpa jurutera perlu membina semula susunan peralatan untuk setiap siri ujian.

B374 tidak dapat digunakan semasa pengubahsuaian, menjadikan data daripada kelengkapan sementara lebih penting dan memerlukan penggunaan pesawat ujian lain diselaraskan bagi menampung kerja yang bertindih sepanjang tempoh peralihan itu.

Apabila kembali pada 2028, B374 dijadualkan menggunakan perisian ujian “jingga” untuk sistem pemprosesan maklumat modular (EMTI), membolehkan jurutera menilai antara muka percubaan sementara pesawat operasi terus menggunakan perisian yang diluluskan untuk perkhidmatan.

Perakam dalam pesawat dan pautan telemetri ke pasukan darat membolehkan jurutera memadankan tindak balas penderia dengan keadaan pesawat serta operasi perisian, bagi membezakan kerosakan radar daripada masalah penyepaduan komputer misi apabila keputusan ujian berubah antara penerbangan.

Keperluan logistik merangkumi penyenggaraan peralatan ukur, pemantauan konfigurasi, penugasan kakitangan ujian dan analisis di darat, dengan manfaat pemilikan B374 bergantung pada sumber yang boleh diperuntukkan oleh pusat ujian yang beroperasi terutamanya di Istres dan Cazaux.

Penggunaan Rafale khusus membolehkan prototaip diuji dengan geometri dan avionik pesawat sebenar, manakala skop ujian serta keupayaan mengulangi keputusannya menentukan sejauh mana data B374 boleh menyokong pengesahan kelayakan kelengkapan untuk armada operasi.

Jadual terperinci penerbangan selepas 2028 masih belum diumumkan, maka kepulangan B374 menandakan pertambahan keupayaan ujian, sementara kemajuan pengesahan radar, persenjataan dan komunikasi bergantung pada ketersediaan prototaip, kesiapan peralatan ukur dan keputusan ujian susulan.

(BACA) Rafale F5: Perancis–UAE Pulih Kerjasama, Akses Teknologi Kekal Tanda Tanya

Prestasi Radar RBE2 XG yang Perlu Dibuktikan dalam Penerbangan

Thales membangunkan radar tatasusunan imbasan elektronik aktif (AESA) RBE2 XG dalam ruang pemasangan sedia ada, maka peningkatan prestasi F5 perlu datang daripada elektronik antena dan pemprosesan isyarat kerana bukaan antena di hidung Rafale kekal sama.

Teknologi galium nitrida menawarkan ketumpatan kuasa lebih tinggi berbanding galium arsenida yang dikaitkan dengan radar RBE2-AA semasa, namun manfaat dalam penerbangan bergantung pada bekalan kuasa, penyingkiran haba dan tempoh pancaran radar dalam setiap mod operasi.

Anggaran peningkatan jarak pengesanan antara 30 hingga 70 peratus mencerminkan pelbagai kemungkinan kerana keratan rentas radar sasaran, sudut hadapannya dan keadaan elektromagnet mempengaruhi sejauh mana tambahan kuasa pancaran serta pemprosesan memberikan amaran lebih awal.

Pengesanan awal pesawat halimunan atau senjata kecil yang sedang menghampiri membolehkan penderia lain dihalakan ke arah sasaran, namun serangan luar jarak penglihatan masih memerlukan jejak stabil, pengecaman meyakinkan dan senjata yang sesuai dengan kedudukan serta arah pergerakan sasaran.

Keupayaan menukar frekuensi dan ketahanan terhadap gangguan serta umpan aktif boleh membantu radar mengekalkan jejak sasaran ketika pihak lawan cuba mengaburkan gambaran taktikal, namun prestasi itu bergantung pada tindak balas terhadap langkah balas yang diuji berulang kali.

Kapasiti pemprosesan lebih tinggi boleh menyokong pengelasan automatik dan beberapa tugas radar serentak, namun sistem misi perlu mengurus ketidakpastian pada hasil pemprosesan supaya kru dapat memutuskan sama ada perlu bertindak terhadap sasaran ketika masa untuk memintas semakin singkat.

Ujian prototaip di darat dan dalam kebuk anekoik membolehkan perkakasan serta antena dinilai secara berasingan, manakala penerbangan B374 boleh menunjukkan kesan pergerakan pesawat, pemasangan radar dan tuntutan avionik yang bertindih terhadap keseluruhan sistem tempur Rafale.

Pemasangan unit radar pertama disasarkan sekitar 2027, diikuti ujian penerbangan awal mulai 2028, dengan sela masa itu memberi ruang untuk pengesahan di darat dan pembetulan masalah sebelum ia mengurangkan jam penerbangan ujian yang terhad.

Perbandingan operasi dengan F4 turut bergantung pada kesinambungan jejak, keupayaan membezakan sasaran ketika diserang secara elektronik dan kecekapan menyalurkan data kepada penderia lain, tiga faktor yang menentukan nilai F5 apabila berdepan formasi yang dilindungi pertahanan udara.

Pengekalan dimensi pemasangan boleh memudahkan sebahagian kerja menyepadukan RBE2 XG, namun ujian berjaya pada B374 masih perlu disusuli penilaian keserasian dan keperluan sokongan bagi setiap pesawat dalam armada operasi.

Cara Rafale F5 Dirancang untuk Bertempur ketika Diganggu

Sistem perlindungan diri digital SPECTRA F5 yang dibangunkan Thales dan MBDA direka untuk menangani pancaran elektromagnet yang lebih padat dan rumit, membolehkan Rafale mengesan ancaman secara pasif dan memilih tindakan perlindungan apabila radar lawan menggunakan spektrum yang sama.

Peningkatan sistem optoelektronik sektor hadapan boleh membantu Rafale menjejak sasaran halimunan melalui jejak inframerah sambil mengehadkan pancaran radarnya, namun kedudukan relatif sasaran dan keadaan atmosfera boleh mengehadkan pengesanan serta menjejaskan mutu jejak.

Konsep “Silent Killer” menghubungkan data penderia pasif dengan kemungkinan serangan menggunakan senjata seperti MICA NG tanpa menghidupkan radar, menjadikan ketepatan data penyasaran dan keadaan ketika peluru berpandu memperoleh sasaran penentu kelebihan taktikal itu.

Pautan data antara pesawat (IVDL) keluaran Thales direka untuk menyalurkan lebih banyak data menggunakan bentuk gelombang yang sukar dikesan dan tahan gangguan, supaya pesawat yang berjauhan boleh berkongsi jejak sekiranya sambungan, penyelarasan masa dan ketepatan data dapat dikekalkan.

Sistem navigasi inersia berasaskan giroskop resonator hemisfera membantu F5 mengekalkan navigasi apabila isyarat satelit terjejas atau terputus, manakala kadar hanyutan yang rendah memberi pesawat dalam formasi rujukan kedudukan yang diperlukan untuk memadankan pemerhatian masing-masing.

Penggabungan data radar, SPECTRA dan optoelektronik membolehkan penderia pada sebuah pesawat mengarahkan penderia pesawat lain tanpa setiap Rafale perlu memancar secara berterusan, sekali gus menyukarkan pengawasan musuh dan menuntut perisian menyelaraskan bacaan bercanggah serta menangani gangguan komunikasi.

Dron tempur halimunan yang memanfaatkan pengalaman program nEUROn berpotensi mengesan ancaman lebih jauh ke hadapan, membantu melumpuhkan pertahanan udara musuh atau membawa senjata, sekali gus mengurangkan pendedahan pesawat berawak sekiranya pautan kawalan dan autonomi misi dapat dikekalkan.

Percubaan bersama pesawat pejuang dan dron disasarkan sekitar 2028, dengan nilai ujian bergantung pada keupayaan kedua-duanya membahagikan tugas, bertukar maklumat penyasaran dan bertindak apabila pesawat berawak kehilangan hubungan yang boleh diharap dengan dron.

Formasi gabungan memerlukan penyenggaraan, alat ganti, perancangan misi dan persediaan komunikasi bagi kedua-dua jenis pesawat, maka manfaat terhadap daya tahan dan jangkauan operasi perlu ditimbang dengan beban menjana penerbangan bagi satu lagi jenis pesawat.

Ujian terpenting bagi operasi tempur tersebar ialah sama ada kru dan dron mampu meneruskan misi dengan maklumat tidak lengkap kerana gangguan, tipu daya elektronik dan pautan terputus boleh menghakis manfaat gabungan penderia ketika pesawat berada paling berjauhan.

Mengapa ASN4G Menentukan Jadual Rafale Nuklear Perancis

Rafale F5 dirancang membawa ASN4G keluaran MBDA, peluru berpandu nuklear hipersonik lancaran udara generasi baharu yang dijangka menggantikan ASMPA-R sekitar 2035, menjadikan jadual kelayakan pesawat itu penting kepada pembaharuan cegah rintang nuklear bawaan udara dan keupayaan tempur konvensional Perancis.

Penyepaduan ASN4G perlu membuktikan pesawat mampu membawa dan melepaskan peluru berpandu itu dengan selamat serta memastikan senjata berfungsi dengan sistem misi, sekali gus menjadikan kesiapannya bergantung pada ujian kelayakan pesawat dan peluru berpandu di samping kemajuan pembangunan radar.

Pergerakan pesawat berkeupayaan nuklear membolehkan Perancis memperlihatkan tahap kesiagaan dan menyesuaikan isyaratnya mengikut keadaan politik, di samping mengekalkan pilihan penempatan yang melengkapi cegah rintang di laut melalui kapal selam peluru berpandu balistik yang dikerah secara berterusan.

Pemasangan ASN4G pada pesawat Pasukan Udara Strategik yang berpangkalan di darat dan pesawat tentera laut di kapal pengangkut mengekalkan pilihan pelancaran, namun kedua-dua pasukan perlu mengesahkan prosedur masing-masing, termasuk pengendalian di geladak dan sokongan di kapal.

Enjin Safran M88 T-REX disasarkan menghasilkan daya tujahan kira-kira 20 peratus lebih tinggi dalam ruang pemasangan sedia ada, yang boleh membantu mengekalkan pecutan dan keupayaan membawa muatan lebih berat selepas konfigurasi pendorongan baharu disepadukan dan disahkan layak.

Reka bentuk enjin modular boleh memudahkan sebahagian penyesuaian sistem sokongan, namun komponen baharu dan perubahan keperluan penyenggaraan masih boleh menjejaskan bekalan alat ganti, kapasiti bengkel dan keupayaan skuadron mengendalikan beberapa varian Rafale sepanjang tempoh peralihan.

Dengan kelayakan F5 disasarkan sekitar 2033 dan pesawat dijangka memasuki perkhidmatan tentera udara sebelum tentera laut, sebarang kelewatan akan memendekkan tempoh untuk melatih kru, menempatkan stok bekalan dan menyediakan unit bagi peralihan kepada peluru berpandu ASN4G.

Perancangan Perancis mengunjurkan sekurang-kurangnya 47 Rafale F5 dalam armada tempur sekitar 225 pesawat menjelang 2035, menjadikan pengagihan pesawat untuk cegah rintang nuklear, operasi kapal pengangkut dan kesiagaan konvensional faktor yang menentukan susunan serta kesiapsiagaan angkatannya.

Kesiagaan pesawat dan kesiagaan misi nuklear perlu berkembang seiring kerana pelaksanaan tugas siap siaga memerlukan kru terlatih, senjata yang sedia digunakan dan kapasiti penyenggaraan mencukupi, sementara skuadron lain terus memenuhi tanggungjawab konvensional serta penugasan tetap.

Penyepaduan F5 pada kapal pengangkut turut mempengaruhi cara Perancis memperlihatkan kekuatan di luar Eropah kerana varian tentera laut boleh membawa keupayaan tempur konvensional maju ke laut, manakala kewibawaan peranan nuklear bergantung pada kesiagaan senjata dan kuasa negara untuk meluluskan penggunaannya.

Implikasi Rafale F5 kepada Eropah dan Pelanggan Eksport

Kegagalan usaha bersama membangunkan pesawat pejuang generasi baharu di bawah Sistem Tempur Udara Masa Hadapan (FCAS) meningkatkan kebergantungan Perancis pada F5 untuk misi berintensiti tinggi sepanjang dekad 2030-an, sementara kerjasama Eropah dalam sistem lain dan pembangunan pengganti Rafale masih belum ditentukan.

Penggunaan kerangka Rafale dan rantaian industri sedia ada memendekkan laluan untuk menguji sistem misi baharu berbanding pembangunan pesawat pejuang daripada reka bentuk baharu, namun F5 masih mewarisi batasan ruang dalaman, saiz bukaan antena dan kebolehkesanan kerangka asal.

Gandingan F5 dengan dron tempur boleh mengagihkan tugas pengesanan dan penggunaan senjata dalam satu formasi, namun perbandingan dengan pesawat pejuang generasi baharu bergantung pada kebolehkesanan setiap platform, keperluan pangkalan dan keupayaan mengekalkan penyelarasan sepanjang misi.

Kontrak pembangunan yang diberikan kepada Dassault, Thales, Safran dan MBDA pada pertengahan 2026 membolehkan sistem utama dibangunkan serentak sebelum pelancaran penuh yang disasarkan pada akhir tahun, dengan Dassault perlu menyelaraskan jadual setiap kelengkapan mengikut tempoh penyepaduan dan kelayakan pesawat.

Kawalan Perancis terhadap pembangunan sistem misi membolehkan Paris menentukan pihak yang mendapat akses kepada antara muka perisian dan fungsi sensitif, sekali gus mengukuhkan kedudukannya dalam rundingan eksport sambil menambah tanggungjawab membiayai pembangunan dan mengekalkan rangkaian pembekal tempatan.

Bagi pengendali Rafale di Indo-Pasifik, kemungkinan tawaran eksport F5 mulai 2035 menjadikan akses kepada naik taraf, penyepaduan persenjataan dan aturan sokongan lebih penting kepada perancangan angkatan berbanding perbandingan angka prestasi antara konfigurasi Perancis dan eksport.

Pelanggan yang menilai F5 berbanding Rafale sedia ada perlu mengambil kira bilangan pesawat yang boleh digunakan semasa pengubahsuaian, latihan peralihan juruteknik dan juruterbang serta kos menyokong beberapa konfigurasi perkakasan dan perisian sambil mengekalkan kesiagaan armada.

Kelulusan eksport boleh membenarkan penambahbaikan radar dan rangkaian sambil mengehadkan fungsi nuklear serta peperangan elektronik sensitif, menyebabkan nilai tawaran bergantung pada kelengkapan yang dibekalkan dan sejauh mana pembeli dibenarkan menyesuaikan data misi serta menyepadukan senjata.

Sumbangan konvensional Perancis dalam operasi bersekutu bergantung pada keupayaan F5 bertukar data yang boleh digunakan dengan pesawat negara rakan kerana pautan data kebangsaan yang tahan gangguan membantu formasi Perancis, manakala kesalingoperasian lebih luas memerlukan antara muka dan pengesahan tersendiri.

B374 membolehkan Paris menguji andaian yang mendasari strategi itu pada pesawat miliknya sendiri, dengan kepulangan pesawat ujian pada 2028 dan keputusan penerbangan susulan menentukan keupayaan yang boleh diteruskan ke peringkat pengesahan kelayakan operasi.