(DEFENCE SECURITY ASIA) — Perancis merancang mengoperasikan sekurang-kurangnya 47 pesawat pejuang Rafale F5 menjelang 2035, membentuk armada diperakui nuklear yang mampu menembusi pertahanan udara canggih, mengawal dron halimunan dan mengekalkan keupayaan serangan strategik berdaulat.

Program berkenaan bakal mengubah Rafale daripada pesawat tempur generasi 4.5 berangkaian kepada pusat arahan udara yang mengintegrasikan peluru berpandu nuklear hipersonik ASN4G, penderia dipertingkat, peperangan elektronik digital dan operasi bersama dron.

Di bawah Undang-Undang Pengaturcaraan Ketenteraan 2024–2030 yang disemak dan diluluskan pada Julai 2026, Perancis menyasarkan sekurang-kurangnya 47 pesawat dibina atau dinaik taraf kepada standard F5 dalam keseluruhan armada 225 pesawat tempur.

Daripada jumlah keseluruhan itu, 185 pesawat akan dikendalikan Tentera Udara dan Angkasa Perancis, manakala 40 lagi ditempatkan bersama penerbangan tentera laut, sekali gus mengekalkan kekuatan tempur udara bersepadu Paris.

Angka 47 pesawat itu bukan semestinya tempahan baharu sepenuhnya, sebaliknya mewakili inventori minimum berstandard F5 yang boleh merangkumi pesawat sedia ada dinaik taraf, selain pesawat baharu yang terus dibina mengikut konfigurasi tersebut.

Kira-kira 20 penghantaran Rafale F4 yang sebelum ini dijadualkan pada 2031 hingga 2032 turut dialihkan kepada slot pengeluaran 2033 hingga 2034, mencerminkan penyusunan semula industri bagi memenuhi keutamaan strategik F5.

Penyusunan itu menjadikan kesiagaan nuklear sebagai faktor utama menentukan jadual program kerana Rafale F5 perlu mengintegrasikan ASN4G menjelang 2035, sambil Perancis mengekalkan pesawat mencukupi bagi skuadron darat dan penerbangan kapal induknya.

Ketua Pegawai Eksekutif Dassault Aviation, Éric Trappier menyifatkan pesawat berkenaan sebagai “Super Rafale” dan menegaskan program itu perlu “bersedia untuk 2033, 2035”, mencerminkan skala teknologi serta jadual pembangunan yang semakin kompleks.

Jadual berkenaan menghubungkan pembangunan pesawat, pensijilan peluru berpandu, kematangan dron tempur, peningkatan enjin, pembangunan infrastruktur dan latihan kru, menyebabkan kelewatan satu komponen kritikal berpotensi memberi kesan kepada keseluruhan sistem.

Perancis akan memberikan keutamaan kepada Pasukan Udara Strategiknya bagi menerima F5, sebelum Rafale M Tentera Laut turut beralih kepada standard sama untuk melaksanakan misi konvensional dan nuklear daripada kapal induk Charles de Gaulle serta PA-NG.

Keupayaan itu mempunyai implikasi strategik terhadap Eropah kerana F5 menggabungkan kuasa arahan nuklear nasional dengan kemampuan penempatan hadapan, sekali gus memberikan Paris instrumen cegah rintang bebas daripada perkongsian nuklear B61 Amerika Syarikat di bawah NATO.

Pertaruhan strategik Paris adalah menjadikan pesawat bukan halimunan terus relevan dalam persekitaran ancaman 2035 hingga 2050 dengan mengagihkan penderiaan, serangan elektronik, penghantaran senjata dan risiko menerusi ekosistem tempur berdaulat berteraskan Rafale F5.

(KLIK SINI): Rafale F5 Bangkit Selepas FCAS Runtuh, Bawa ASN4G Hipersonik

Cegah Rintang Nuklear Menentukan Garis Masa Rafale F5 Perancis

Keupayaan cegah rintang udara Perancis kini menggabungkan skuadron Rafale B dua tempat duduk Pasukan Udara Strategik di Saint-Dizier dengan Rafale M di kapal induk Charles de Gaulle, disokong pesawat pengisi minyak A330 MRTT Phénix.

Pasukan berkenaan menggunakan ASMPA-R yang dinaik taraf, sebuah peluru berpandu berkuasa ramjet berkelajuan sekitar Mach 3 dan dilaporkan berjarak 500 hingga 600 kilometer serta membawa kepala peledak termonuklear TNA dengan kuasa boleh laras.

Doktrin nuklear Perancis melihat komponen udara itu sebagai instrumen amaran pra-strategik sebelum kemungkinan penggunaan peluru berpandu balistik kapal selam, memberikan Presiden pilihan tindak balas yang jelas, boleh ditarik balik dan boleh disesuaikan mengikut tahap krisis.

Rafale F5 bakal mengubah mekanisme berkenaan apabila menjadi satu-satunya platform ditetapkan membawa ASN4G, yang dilaporkan menggunakan enjin scramjet, mencapai kelajuan melebihi Mach 6 dan mempunyai jarak serangan melebihi 1,000 kilometer.

Kelajuan hipersonik serta kebolehgerakan ASN4G direka untuk menyukarkan pemintasan oleh sistem pertahanan udara bersepadu generasi baharu, sekali gus meningkatkan kebarangkalian senjata itu menembusi rangkaian pertahanan pelbagai lapisan pada masa hadapan.

Tarikh kemasukan perkhidmatan ASN4G pada 2035 mewujudkan garis masa ketat bagi integrasi aerodinamik, perisian misi, pensijilan nuklear, keselamatan komunikasi, ujian penerbangan dan keserasian kapal induk dengan keseluruhan ekosistem Rafale F5.

Perancis memilih gabungan kelajuan ekstrem dan kebolehgerakan berbanding bergantung sepenuhnya kepada ciri halimunan peluru berpandu, dengan profil penerbangan hipersonik dijangka mengurangkan masa tindak balas pertahanan serta memperluaskan kawasan pelancaran yang berpotensi.

Keserasian ASN4G dengan kapal induk memperluaskan strategi berkenaan ke domain maritim kerana senjata itu dirancang beroperasi bersama Charles de Gaulle dan berpotensi PA-NG, mengekalkan pilihan serangan nuklear yang boleh dipindahkan mengikut perkembangan geopolitik.

Paris turut merancang menempatkan dua skuadron tambahan Rafale F5 di Luxeuil-Saint-Sauveur mulai 2035, memperluaskan kekuatan nuklear berasaskan darat selain unit sedia ada di Saint-Dizier dan keperluan berterusan penerbangan Tentera Laut Perancis.

Perluasan itu memerlukan infrastruktur diperkukuh, keselamatan senjata khusus, kru nuklear terlatih, penyelenggaraan, pesawat tangki, komunikasi terlindung dan prosedur penyuraian, menjadikan pembangunan pangkalan sama penting dengan pemerolehan pesawat serta ASN4G.

Penderia, Enjin dan Peperangan Elektronik Rafale F5 Ubah Medan Tempur

Radar RBE2 XG yang dicadangkan bakal menggantikan seni bina gallium-arsenide RBE2-AA dengan modul pemancar-penerima gallium-nitride, berpotensi meningkatkan jarak pengesanan, ketahanan terhadap gangguan elektronik serta sensitiviti terhadap sasaran berjejak radar rendah.

Beberapa anggaran meletakkan kemungkinan peningkatan jarak pengesanan sekitar 30 hingga 70 peratus, namun angka itu belum disahkan secara terbuka dan prestasi sebenar bergantung kepada jejak radar sasaran, geometri, mod operasi serta persekitaran peperangan elektronik.

Sistem carian dan pengesanan inframerah sektor hadapan yang dipertingkat, kadangkala digelar OSF “Silent Killer”, dijangka memperluaskan keupayaan pengesanan pasif tanpa Rafale perlu memancarkan gelombang radar yang boleh mendedahkan kedudukan serta niat taktikalnya.

Pod peninjauan dan penyasaran generasi baharu berasaskan kecerdasan buatan pula berpotensi menggantikan TALIOS bagi mempercepat pengecaman sasaran dan gabungan data penderia, walaupun keputusan penggunaan senjata masih memerlukan pertimbangan serta pengesahan manusia.

SPECTRA generasi digital dirancang mengintegrasikan amaran radar, sokongan elektronik, pengacauan, geolokasi ancaman, umpan dan komputer misi secara lebih menyeluruh bagi membolehkan Rafale serta dron tempurnya menyelaraskan operasi dalam spektrum elektromagnet.

Keupayaan berkenaan amat penting ketika menghadapi radar berkemungkinan rendah dipintas serta peluru berpandu permukaan-ke-udara jarak jauh, apabila penguasaan spektrum elektromagnet boleh menentukan sama ada sesebuah formasi berjaya menembusi pertahanan lawan.

Enjin M88 T-REX yang dicadangkan Safran meningkatkan tujahan pembakaran lanjut daripada kira-kira 7.5 tan kepada sembilan tan, peningkatan sekitar 20 peratus bagi mengimbangi pertambahan berat ASN4G, penderia, sistem elektronik serta kemungkinan tangki bahan api konformal.

Memandangkan T-REX mengekalkan dimensi fizikal enjin sedia ada, peningkatan prestasi boleh dilaksanakan tanpa mereka bentuk semula keseluruhan ruang enjin, sementara pemampat, turbin, sistem penyejukan dan muncung baharu menangani tuntutan haba serta kuasa lebih tinggi.

Tangki bahan api konformal yang sedang dipertimbangkan boleh menambah kira-kira 2,300 liter bahan api sambil mengekalkan stesen bawah sayap untuk persenjataan atau sistem peperangan elektronik, sekali gus meningkatkan jarak operasi dan ketahanan tempur Rafale F5.

Secara keseluruhannya, F5 mengejar kelangsungan tempur bukan menerusi teknologi halimunan semata-mata, tetapi melalui gabungan pengesanan jarak jauh, penderiaan pasif, peperangan elektronik, senjata standoff, ketahanan penerbangan dan penyasaran teragih dalam ekosistem tempur berangkaian.

Dron Tempur Halimunan Beri Rafale F5 Keupayaan Serangan Barisan Hadapan

Dron tempur operasi Perancis yang masih belum dinamakan dibangunkan berasaskan demonstrator teknologi nEUROn, namun dirancang jauh lebih besar dengan reka bentuk sayap terbang, ruang senjata dalaman, jejak radar dan inframerah rendah serta fungsi penerbangan autonomi.

Walaupun dilengkapi tahap autonomi tinggi, keputusan pelepasan senjata kekal di bawah kawalan manusia, selaras dengan pendekatan Perancis yang mahu teknologi kecerdasan buatan menyokong dan bukannya menggantikan kuasa membuat keputusan dalam operasi tempur.

Anggaran yang dilaporkan menunjukkan berat maksimum berlepasnya mungkin melebihi 10 tan dan berpotensi menghampiri dimensi Mirage 2000, namun konfigurasi muktamad, muatan senjata, jarak operasi, enjin serta tahap kebolehmandirian masih belum diumumkan.

Peranan utamanya adalah menembusi ruang udara berancaman tinggi mendahului Rafale F5, mengesan atau memprovokasi radar musuh, melaksanakan serangan elektronik dan membantu operasi penindasan atau pemusnahan sistem pertahanan udara lawan.

Konsep itu menjadikan jarak sebagai perlindungan kepada kru apabila dron menanggung risiko kemasukan pertama, sementara Rafale F5 kekal di luar zon ancaman peluru berpandu sebelum melancarkan senjata standoff atau mara selepas pertahanan lawan dilemahkan.

Dron berkenaan juga boleh melaksanakan peninjauan, serangan tepat, misi umpan dan penderiaan hadapan, membolehkan kru Rafale memperoleh gambaran medan tempur lebih luas sambil memaksa musuh membahagikan radar, pemintas serta peluru berpandu kepada pelbagai ancaman.

Pada peringkat awal, sebuah Rafale F5 dijangka mengawal sekurang-kurangnya sebuah dron, manakala kawalan beberapa dron masih dikaji berikutan cabaran melibatkan beban kerja kokpit, autonomi, lebar jalur komunikasi, pengenalpastian sasaran serta penyelarasan operasi.

Dalam senario serangan, dron boleh menembusi pertahanan secara senyap, mengenal pasti atau menyerang nod pertahanan udara sebelum menghantar koordinat kepada Rafale F5 untuk penggunaan ASN4G, Stratus RS, Meteor atau persenjataan lain dari kedudukan taktikal lebih selamat.

Keupayaan pengisian minyak menggunakan sistem probe-and-drogue berpotensi meningkatkan ketahanan dron bagi operasi jarak jauh dan kapal induk, namun memerlukan integrasi sistem kawalan penerbangan, prosedur kapal tangki, operasi dek, penyelenggaraan serta latihan khusus.

Bagaimanapun, risiko program kekal ketara selepas Éric Trappier memberitahu penggubal undang-undang pada Julai 2026 bahawa pembangunan dron berada dalam keadaan “terhenti” dan menyuarakan “sedikit kekecewaan”, menunjukkan tekanan pembiayaan atau jadual selepas rancangan pembiayaan bersama Emiriah Arab Bersatu tidak menjadi kenyataan.

Seni Bina Berdaulat Lindungi Arahan Nuklear Perancis

Seni bina Rafale F5 yang sengaja dikawal ketat mencerminkan keperluan Perancis melindungi perisian arahan nuklear, mengehadkan titik eksploitasi siber dan menghalang akses asing kepada fungsi strategik, menjadikan keselamatan maklumat sebahagian teras reka bentuk pesawat.

Pendekatan itu memberikan Paris kawalan eksklusif terhadap data misi, pensijilan nuklear, kemas kini operasi dan integrasi persenjataan, tetapi pada masa sama meletakkan sebahagian besar kos, risiko teknikal, pengujian serta tekanan jadual kepada kerajaan dan industri pertahanan Perancis.

Dassault Aviation, Thales dan Safran secara kolektif menyediakan reka bentuk pesawat, radar dan penderia, komunikasi, peperangan elektronik, kecerdasan buatan, sistem pendorongan serta integrasi sistem yang membentuk ekosistem kuasa udara tempur berdaulat Perancis.

Perbincangan pembiayaan bersama dengan Emiriah Arab Bersatu dilaporkan gagal selepas Perancis tidak menerima syarat perkongsian teknologi, menyebabkan Paris memilih membiayai program secara bebas daripada mengorbankan kawalan terhadap teknologi sensitif dan harta inteleknya.

Keputusan itu memperlihatkan pertukaran langsung antara kedaulatan teknologi dan perkongsian beban, kerana mengekalkan kawalan sistem nuklear serta autonomi eksport bermakna Perancis perlu menanggung tekanan lebih besar terhadap belanjawan, kapasiti industri dan jadual penghantaran.

Perancis dilaporkan telah melabur lebih AS$4.3 bilion dalam aktiviti industri berkaitan F5 sehingga Julai 2025, manakala perbincangan pembiayaan terdahulu dikatakan melibatkan kira-kira AS$3.8 bilion daripada program bernilai sekitar AS$5.4 bilion.

Pelanggan eksport dijangka terus menerima pesawat standard F4 sehingga F5 tersedia sekitar 2035, membolehkan Perancis mematangkan terlebih dahulu teknologi berdaulat dan nuklear tanpa mengganggu pengeluaran, latihan, penyelenggaraan serta sokongan armada antarabangsa sedia ada.

Sebarang Rafale F5 versi eksport bagaimanapun memerlukan pemisahan jelas antara keupayaan sensitif nasional dengan radar, penderia, enjin, persenjataan dan fungsi dron yang boleh dipasarkan kerana seni bina nuklear Perancis tidak boleh dipindahkan terus kepada pengguna asing.

Kedaulatan teknologi akhirnya menjadi komponen kuasa tempur tersendiri kerana penguasaan terhadap kod sumber, piawaian integrasi, data misi dan keupayaan industri menentukan seberapa pantas Perancis boleh menyesuaikan kekuatan udaranya ketika krisis tanpa menunggu kelulusan atau bantuan teknikal asing.

(KLIK SINI): Perancis Mahu Tunggu Rafale F5, Tetapi Tentera Udaranya Memerlukan Lebih Banyak Pesawat Sekarang

Rafale F5 Jadi Jambatan Perancis Selepas Keretakan Program FCAS

Program Rafale F5 kini membawa kepentingan jauh melangkaui pemodenan sebuah pesawat apabila masa depan tonggak pesawat tempur berawak Future Combat Air System (FCAS) Perancis-Jerman-Sepanyol dibayangi pertikaian mengenai kuasa reka bentuk, pembahagian industri, harta intelek dan keperluan operasi nasional.

Perancis memerlukan pesawat kompak yang mampu beroperasi dari kapal induk, diperakui untuk misi nuklear dan kekal di bawah kawalan berdaulat, sedangkan keutamaan Jerman lebih tertumpu kepada platform penguasaan udara berasaskan darat tanpa keperluan nuklear nasional setara.

Perbezaan asas itu mewujudkan percanggahan reka bentuk dan industri yang sukar diselesaikan, menyebabkan Paris semakin bergantung kepada kesinambungan nasional berperingkat menerusi Rafale F5, dron tempur kolaboratif serta kemungkinan pesawat tempur generasi baharu pada masa hadapan.

Mengikut pendekatan berkenaan, Rafale F5 bersama dron tempurnya akan menjadi tonggak sekitar 2033 hingga 2035, sebelum kemungkinan demonstrator generasi keenam dibangunkan dan pesawat pengganti operasi memasuki perkhidmatan sekitar 2040 hingga 2045.

Strategi itu mengurangkan risiko jurang keupayaan dalam jangka pendek tetapi meletakkan beban lebih besar kepada Rafale, yang mungkin kekal sebagai tunjang kuasa udara Perancis sehingga dekad 2040-an sekiranya pembangunan penggantinya mengalami kelewatan.

Kumpulan udara awal kapal induk generasi baharu PA-NG dijangka menggabungkan Rafale F5 versi tentera laut dengan dron tempur serasi kapal induk, sekali gus memberikan Perancis ekosistem tempur udara-maritim yang tidak bergantung kepada pesawat sekutu.

Dalam tempoh kritikal 2035 hingga 2045, pendekatan Perancis bakal berhadapan perkembangan F-47 Amerika Syarikat, GCAP Britain-Itali-Jepun serta pesawat tempur generasi baharu China, walaupun jadual pembangunan, skala pengeluaran dan tahap kesiagaan operasi program berkenaan masih belum pasti.

Daripada segera menghasilkan pesawat halimunan baharu, Paris mempertaruhkan gabungan penderia jarak jauh, peperangan elektronik, senjata hipersonik, dron kolaboratif, pesawat tangki dan kawalan misi berdaulat untuk mengimbangi jejak radar Rafale yang secara relatifnya lebih besar.

Keberkesanan pertaruhan itu akhirnya bergantung kepada keseluruhan ekosistem, kerana 47 Rafale F5 sahaja tidak mampu mengubah keseimbangan kuasa udara tanpa kru terlatih, dron tersedia, pangkalan terlindung, pesawat tangki mencukupi, stok senjata besar serta rangkaian komunikasi berdaya tahan.

Sekiranya semua elemen itu mencapai kematangan menjelang 2035, Rafale F5 berpotensi mempertahankan kebebasan kuasa nuklear udara Perancis dan mempengaruhi keseimbangan strategik Eropah, tetapi kegagalan integrasi boleh menghasilkan pesawat hebat tanpa ekosistem tempur lengkap yang diperlukan untuk menembusi ruang udara dipertahankan.