Pakistan Didakwa Lancar Serangan Udara di Kabul Sasar Ketua Kumpulan Militan TTP Noor Wali Mehsud

(DEFENCE SECURITY ASIA) — Dalam satu tindakan ketenteraan dramatik, Pakistan dilaporkan telah melancarkan serangan udara terhadap ibu kota Afghanistan, Kabul, pada 9 Oktober 2025 — satu operasi yang didakwa menyasarkan Noor Wali Mehsud, ketua kumpulan militan Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP) yang sukar dijejaki.

Serangan yang didakwa dilakukan jauh di dalam ruang udara Afghanistan itu menandakan antara tindakan ketenteraan paling berani yang pernah diambil oleh Pakistan terhadap unsur militan yang bersembunyi di luar sempadannya.

Menurut pelbagai laporan risikan dan media, serangan udara itu mengenai sekurang-kurangnya sebuah kenderaan di daerah Macroyan, Kabul, yang dipercayai membawa Mehsud dan beberapa pembantunya yang paling rapat.

Ketua TTP itu, yang lama dianggap sebagai pengganas paling dikehendaki Pakistan, dilaporkan terbunuh dalam serangan tersebut, walaupun dakwaan bercanggah muncul kemudian termasuk mesej audio yang dikatakan daripada Mehsud sendiri menafikan kematiannya.

Sekiranya disahkan, operasi itu bukan sekadar kemenangan taktikal tetapi turut melambangkan perubahan strategi — memperlihatkan kesediaan Islamabad meluaskan kempen antikeganasannya ke jantung ibu kota Afghanistan walaupun berisiko menimbulkan kesan diplomatik yang serius.

Pihak berkuasa Afghanistan mengesahkan bahawa satu letupan kuat berlaku di tengah-tengah Kabul lewat malam Khamis, mencetuskan kebimbangan meluas di seluruh ibu negara itu.

Dalam kenyataan ringkas yang dimuat naik di platform X (sebelumnya Twitter), jurucakap kerajaan Taliban, Zabihullah Mujahid, berkata: “Bunyi letupan telah kedengaran di bandar Kabul. Namun tiada siapa perlu risau, semuanya berada dalam keadaan baik. Siasatan mengenai kejadian sedang dijalankan dan setakat ini tiada laporan kerosakan diterima.”

Laporan awal dari Kabul menunjukkan bahawa sebuah kenderaan Toyota Land Cruiser telah diserang di kawasan berhampiran Dataran Abdul Haq — salah satu persimpangan utama dalam zon pentadbiran bandar itu — menyebabkan pasukan keselamatan Taliban segera menutup kawasan berkenaan dan melancarkan operasi keselamatan menyeluruh.

Media tempatan, TOLO News, memetik saksi yang berkata jalan di sekitar persimpangan Abdul Haq telah ditutup sementara, menyebabkan kesesakan lalu lintas besar-besaran dan kebimbangan awam di kawasan tersebut.

Sementara itu, di seberang sempadan di Pakistan, Inter-Services Public Relations (ISPR) mengesahkan bahawa sebelas anggota tentera Pakistan — termasuk seorang leftenan kolonel dan seorang mejar — terkorban dalam satu operasi berasaskan risikan (IBO) di daerah Orakzai, wilayah Khyber Pakhtunkhwa.

Menurut kenyataan ISPR, operasi yang dilancarkan pada malam sebelumnya menyasarkan militan yang dikaitkan dengan kumpulan Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP) yang diharamkan, dan yang secara rasmi dikategorikan oleh pihak berkuasa Pakistan sebagai Fitna Al Khawarij — istilah rasmi negara bagi menggambarkan sifat pelampau dan pemberontakan kumpulan itu.

Sumber keselamatan menyatakan bahawa operasi IBO itu dilancarkan berdasarkan “maklumat risikan yang boleh dipercayai” mengenai kehadiran militan TTP yang disokong India di kawasan pergunungan berhampiran sempadan, menonjolkan usaha berterusan Islamabad untuk mengekang ancaman keganasan rentas sempadan yang berpunca dari Afghanistan.

Mesej Tersirat Kepada Kabul dan Dunia

Serangan yang dilaporkan berlaku di Kabul itu bukan tindakan spontan, tetapi hasil daripada kekecewaan bertahun-tahun Islamabad terhadap apa yang dianggapnya sebagai kegagalan berterusan Taliban Afghanistan membendung TTP.

Sejak Taliban kembali berkuasa pada tahun 2021, serangan rentas sempadan oleh militan TTP yang beroperasi dari tanah Afghanistan meningkat secara mendadak, mengorbankan ratusan anggota tentera dan orang awam Pakistan.

Penilaian risikan menunjukkan bahawa TTP telah menyusun semula struktur kepimpinannya di wilayah Afghanistan di bawah perlindungan Taliban, menggunakan wilayah seperti Khost, Paktika dan Kunar sebagai pusat operasi mereka.

Dengan melancarkan serangan di Kabul, Pakistan mungkin menghantar mesej berganda — kepada rejim Taliban bahawa kesabarannya ada had, dan kepada masyarakat antarabangsa bahawa Islamabad akan bertindak secara unilateral jika keselamatan negaranya terancam.

Tindakan ini, jika disahkan, juga menonjolkan keyakinan strategik Pakistan yang semakin meningkat, didorong oleh kemajuan dalam keupayaan tempur udara dan serangan tepatnya.

Siapakah Noor Wali Mehsud?

Mufti Noor Wali Mehsud — seorang bekas ulama, ideolog jihad dan penulis — naik ke tampuk kepimpinan TTP pada tahun 2018 selepas kematian pendahulunya, Mullah Fazlullah, dalam serangan dron Amerika Syarikat.

Sebagai veteran pemberontakan di kawasan puak Pakistan, Mehsud telah menyusun semula TTP daripada gabungan pelbagai kumpulan militan yang berpecah kepada satu rangkaian kukuh dengan tumpuan operasi yang baharu.

Di bawah kepimpinannya, kumpulan itu mendakwa bertanggungjawab terhadap ratusan serangan di seluruh Pakistan yang menyasarkan kem tentera, balai polis dan konvoi orang awam.

TTP pimpinan Mehsud menghidupkan semula taktik serangan hendap terancang, pengeboman berani mati dan pencerobohan rentas sempadan yang meningkatkan jumlah korban — dengan lebih 2,500 rakyat Pakistan dilaporkan terbunuh akibat serangan berkaitan TTP pada tahun 2024 sahaja.

Dari segi ideologi, puak Mehsud mencerminkan penekanan Taliban Afghanistan terhadap penubuhan pemerintahan berlandaskan Syariah, tetapi berbeza dari segi matlamat strategik — iaitu menggulingkan institusi negara Pakistan berbanding menumpukan kepada pengukuhan kuasa di Afghanistan.

Kehadirannya yang berterusan di Kabul walaupun selepas bantahan berulang dari Pakistan menjadi simbol perpecahan mendalam antara Islamabad dan rejim Taliban.

Serangan Udara 9 Oktober

Laporan dari Kabul menggambarkan siri letupan kuat yang memecah ketenangan ibu negara Afghanistan lewat malam 9 Oktober.

Saksi mata menceritakan pancaran cahaya diikuti letupan kuat berhampiran kawasan Macroyan, sebuah kawasan perumahan dan komersial berdekatan pusat bandar Kabul.

Rakaman video yang tersebar di media sosial menunjukkan kepulan asap tebal di langit malam, mencetuskan panik meluas dalam kalangan penduduk yang telah lama menikmati ketenangan sejak pengambilalihan kuasa oleh Taliban.

Pegawai Afghanistan pada awalnya menyifatkan letupan itu berpunca daripada “pesawat tidak dikenali,” namun kebocoran risikan dan laporan media Pakistan kemudian mencadangkan bahawa serangan tersebut dilakukan oleh Tentera Udara Pakistan (PAF).

Penganalisis ketenteraan percaya bahawa operasi itu melibatkan penggunaan peluru berpandu berpandu tepat, yang mungkin dilancarkan daripada pesawat pelbagai peranan JF-17 Block III milik PAF atau jet J-10C “Vigorous Dragon” yang dilengkapi dengan sistem penjejak dan peluru berpandu berketepatan tinggi.

Laporan tidak rasmi juga menunjukkan kemungkinan penggunaan dron bersenjata atau peluru berpandu mengintai (loitering munition), menandakan tahap penyelarasan operasi dan pemantauan masa nyata yang tinggi.

Sekiranya benar, ini merupakan kali pertama pesawat tempur Pakistan menembusi ruang udara Afghanistan sejauh Kabul sejak tamatnya campur tangan ketenteraan Amerika Syarikat pada tahun 2021.

Dakwaan Bercanggah dan “Fog of War”

Beberapa jam selepas serangan itu, media Afghanistan menyiarkan kenyataan pihak berkuasa Taliban yang mengecam tindakan tersebut sebagai “pencerobohan” terhadap kedaulatan negara mereka.

Jurucakap utama Taliban, Zabihullah Mujahid, berkata siasatan sedang dijalankan untuk mengenal pasti asal pesawat tersebut, namun beliau tidak menamakan Pakistan secara langsung.

Sementara itu, sumber Pakistan yang enggan dikenali menyifatkan serangan itu sebagai operasi “pembedahan ketenteraan” yang dilaksanakan berdasarkan maklumat risikan yang boleh diambil tindakan.

Namun, penyebaran satu rakaman audio yang dikatakan memaparkan suara Mehsud telah merumitkan keadaan.

Dalam mesej tersebut, ketua TTP itu mendakwa bahawa beliau masih hidup dan beroperasi “di kawasan puak,” sambil menolak berita kematiannya sebagai “propaganda musuh.”

Penafian sebegini bukan perkara luar biasa selepas serangan menyasarkan individu, dan penganalisis mengingatkan bahawa kumpulan militan sering menggunakan maklumat palsu bagi mengekalkan moral dan perpaduan dalam barisan mereka.

Setakat 10 Oktober, ISPR Pakistan belum mengeluarkan kenyataan rasmi, walaupun sumber pertahanan memberi bayangan bahawa sidang media rasmi bakal diadakan.

Reaksi Dalam Pakistan

Dalam Pakistan sendiri, reaksi awam terhadap laporan serangan udara itu amat positif.

Ramai rakyat, yang sudah lama bosan dengan siri serangan keganasan, menyambut baik tindakan tersebut sebagai manifestasi ketegasan yang sudah lama dinantikan.

Perdana Menteri Shehbaz Sharif, yang sebelum ini memberi amaran keras kepada Kabul tentang “akibat serius” sekiranya gagal mengekang TTP, kini berdepan tekanan besar daripada pihak tentera dan rakyat untuk bertindak tegas.

Media sosial Pakistan turut dibanjiri dengan semangat patriotik selepas laporan kematian Mehsud tersebar, dengan tanda pagar seperti #PAFStrikesBack dan #EndTerrorismNow menjadi tular.

Penganalisis pertahanan di Pakistan berpendapat bahawa serangan itu bukan sahaja menunjukkan ketepatan operasi, tetapi juga mengukuhkan kredibiliti keupayaan pencegahan PAF — salah satu angkatan udara paling berpengalaman dalam pertempuran di Asia.

Kemarahan Kabul dan Implikasi Diplomatik

Sebaliknya, kerajaan Taliban di Kabul mengeluarkan kecaman keras, menuduh Pakistan melanggar kedaulatan Afghanistan dan membahayakan orang awam.

Laporan tempatan menunjukkan beberapa kebakaran tercetus berhampiran stesen minyak dan kawasan kediaman di lokasi serangan, walaupun tiada kematian awam disahkan.

Pegawai Taliban dilaporkan telah memanggil utusan Pakistan di Kabul untuk mengemukakan bantahan rasmi dan menggambarkan serangan itu sebagai “tindakan pencerobohan yang tidak berasas.”

Pemerhati serantau berpendapat bahawa walaupun rejim Taliban kerap mengecam tindakan sedemikian secara terbuka, ia kekal berpecah secara dalaman dalam menentukan tindak balas — dengan golongan keras menggesa pembalasan dan kumpulan pragmatik menggesa berhati-hati bagi mengelak pengasingan antarabangsa.

Insiden ini berlaku pada waktu sensitif bagi Taliban, yang sedang berusaha mendapatkan pengiktirafan diplomatik dan bantuan ekonomi di tengah-tengah kemerosotan keadaan kemanusiaan di Afghanistan.

Corak Serangan Rentas Sempadan Yang Berterusan

Serangan pada 9 Oktober itu bukan kali pertama Pakistan menyerang wilayah Afghanistan dalam usaha memburu elemen TTP.

Operasi terdahulu pada Mac dan Disember 2024 menyasarkan tempat persembunyian TTP di wilayah Khost dan Paktika, yang dilaporkan mengorbankan puluhan militan.

Tindakan ini mencerminkan kesinambungan doktrin “pencegahan proaktif” Islamabad — satu strategi yang bertujuan menangkis ancaman rentas sempadan sebelum ia menjejaskan keselamatan Pakistan.

Garis Durand sepanjang 2,640 kilometer yang dilakar pada era kolonial British kekal sebagai salah satu sempadan paling tidak stabil di dunia, memudahkan perdagangan haram, penyeludupan senjata dan pergerakan militan.

Walaupun dialog dua hala dan perkongsian risikan telah dijalankan, kerajaan Taliban masih enggan membendung TTP sepenuhnya, kerana melihat kumpulan itu sebagai sekutu ideologi dan alat tawar-menawar dalam hubungan mereka dengan Pakistan.

Implikasi Strategik dan Ketenteraan

Dari sudut ketenteraan, operasi di Kabul ini menonjolkan kemajuan dalam keupayaan serangan dan penyelarasan risikan Pakistan.

Dalam tempoh sedekad lalu, PAF telah memodenkan armada serangannya dengan peluru berpandu berpandu tepat, aset ISR (Perisikan, Pemantauan dan Peninjauan) canggih, serta sistem perintah rangkaian digital.

Jika operasi ini dilaksanakan menggunakan pesawat JF-17 Block III, ia menunjukkan tahap kebergantungan kendiri Pakistan dalam peperangan berketepatan tinggi, kerana pesawat itu dilengkapi radar AESA, avionik buatan tempatan dan peluru berpandu jarak jauh PL-15.

Sebaliknya, sekiranya jet J-10C digunakan — yang memasuki perkhidmatan PAF pada 2022 — ini menggambarkan bagaimana Pakistan kini memanfaatkan teknologi China untuk melaksanakan misi penembusan jauh yang sebelum ini hanya boleh dilakukan oleh pesawat buatan Barat.

Gabungan keupayaan baharu ini, bersama integrasi pautan data masa nyata dan koordinasi satelit, melambangkan era baharu dalam dinamik kuasa udara Asia Selatan.

Kesan Geostrategik Yang Meluas

Dari sudut geopolitik, serangan ini berpotensi memberi kesan mendalam terhadap keseimbangan kuasa di rantau ini.

Dengan menyerang di tengah-tengah Kabul, Pakistan berisiko menjejaskan hubungan rapuhnya dengan Taliban Afghanistan, sekali gus mendorong Kabul mendekati kuasa pesaing seperti India atau Iran.

Waktunya juga amat signifikan: serangan itu berlaku ketika Menteri Luar Afghanistan yang memegang jawatan pemangku sedang melakukan lawatan ke New Delhi, di mana kedua-dua pihak dilaporkan membincangkan kerjasama keselamatan dan perdagangan.

Penganalisis di Islamabad menafsirkan serangan itu sebagai isyarat strategik kepada Kabul dan New Delhi — menegaskan dominasi Pakistan dalam usaha menentang keganasan sambil memberi amaran terhadap campur tangan luar dalam hal ehwal Afghanistan.

Pada masa yang sama, China — sekutu strategik paling rapat Pakistan — mempunyai kepentingan besar terhadap kestabilan di sepanjang Koridor Ekonomi China-Pakistan (CPEC), yang sering menjadi sasaran serangan kumpulan berkaitan TTP.

Beijing dijangka menyokong secara senyap operasi antikeganasan Pakistan, dengan pandangan bahawa langkah itu penting bagi melindungi pelaburan infrastruktur serantau yang bernilai tinggi.

Reaksi Antarabangsa

Masyarakat antarabangsa setakat ini bertindak berhati-hati tanpa sebarang kenyataan rasmi daripada Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB) atau kuasa besar dunia.

Namun, pemerhati diplomatik berpandangan bahawa serangan itu mungkin merumitkan usaha berterusan China, Rusia dan Iran untuk mengintegrasikan Afghanistan ke dalam rangka kerja perdagangan dan keselamatan serantau seperti Shanghai Cooperation Organisation (SCO).

Washington, yang mengekalkan hubungan terhad dengan Taliban sejak pengunduran tenteranya, mungkin melihat insiden ini sebagai pengesahan terhadap amaran lamanya bahawa Afghanistan sekali lagi menjadi tempat perlindungan bagi pengganas transnasional.

Bagi negara-negara Barat, operasi ini menegaskan bahawa landskap keselamatan Asia Selatan kekal tidak menentu — dengan sempadan rapuh dan rangkaian militan yang saling berkait rapat dengan persaingan geopolitik.

Langkah Seterusnya: Tindakan Balas atau Penyesuaian Semula

Sama ada serangan 9 Oktober ini akan membawa kepada konfrontasi baharu atau penyesuaian semula hubungan banyak bergantung kepada reaksi seterusnya oleh Kabul.

Jika kepimpinan Taliban memilih untuk membalas, Pakistan mungkin berdepan gelombang baharu serangan rentas sempadan — satu senario yang boleh memaksa Islamabad bertindak lebih agresif.

Sebaliknya, golongan pragmatik dalam Taliban mungkin menggunakan krisis ini sebagai peluang untuk menjauhkan diri daripada TTP dan memulakan rundingan keselamatan baharu dengan Pakistan.

Buat masa ini, Islamabad dilaporkan telah bersiap sedia untuk kedua-dua kemungkinan tersebut.

Pergerakan ketenteraan di sepanjang Garis Durand dilaporkan meningkat selepas serangan itu, dengan pasukan Pakistan diletakkan dalam keadaan berjaga-jaga di daerah sempadan seperti Waziristan Utara dan Kurram.

Bab Baharu Yang Berisiko

Cubaan pembunuhan terhadap Noor Wali Mehsud di Kabul menandakan detik penting dalam kempen antikeganasan Pakistan dan hubungan tegangnya dengan rejim Taliban.

Sekiranya kematian Mehsud disahkan, ia akan menjadi kemenangan besar dari segi operasi ketenteraan Pakistan — berpotensi melemahkan kepimpinan kumpulan yang bertanggungjawab terhadap pertumpahan darah selama bertahun-tahun.

Namun, risikonya amat besar.

Serangan unilateral di Kabul — simbol kedaulatan Afghanistan — boleh mencetuskan kitaran balas dendam, menambah jurang ketidakpercayaan, dan mengancam kestabilan serantau yang sudah rapuh.

Bagi Pakistan, pilihan kini terletak antara mengekalkan kejayaan taktikal jangka pendek atau membina rangka kerja diplomatik yang mampan bersama Kabul demi kestabilan jangka panjang.

Serangan udara di Kabul ini, sama ada berjaya atau tidak, telah mengubah sempadan peperangan antikeganasan Asia Selatan — membuktikan sekali lagi bahawa di rantau ini, perang menentang ekstremisme tidak mengenal sempadan.

— DEFENCE SECURITY ASIA