(DEFENCE SECURITY ASIA) — Imej satelit komersial yang menunjukkan dua kapal selam serangan berkuasa nuklear generasi baharu China menimbulkan persoalan besar bagi Amerika Syarikat dan sekutunya: mampukah Beijing menggabungkan reka bentuk lebih senyap, keupayaan serangan jarak jauh dan pengeluaran lebih pantas untuk mengekalkan kehadiran bawah laut di luar perairan pesisirnya?

Imej paling jelas dari September 2026 menunjukkan sebuah kapal selam sepanjang kira-kira 120 meter di dok kering Limbungan Bohai, Huludao, dengan sistem pendorong pump-jet bersalut yang kelihatan pada buritannya serta empat permukaan kawalan membentuk huruf X.

Imej terdahulu dari Limbungan Jiangnan di Shanghai pula menunjukkan sebuah lagi kapal selam sepanjang kira-kira 120 meter dengan menara layar yang sangat rendah, namun perbezaan reka bentuk yang kelihatan belum cukup untuk mengesahkan kedua-duanya tergolong dalam kelas yang sama.

Penganalisis mengaitkan kapal selam di Huludao dengan Type 095, yang turut disebut sebagai 09V, manakala sesetengah pihak menggunakan sebutan 09VA bagi kapal di Jiangnan, tetapi nama rasmi, susun atur dalaman dan keupayaan tempur kedua-duanya masih belum disahkan.

Kepentingan reka bentuk itu terletak pada gabungan sistem pendorong yang berpotensi mengurangkan bunyi, permukaan buritan untuk kawalan lebih tepat, bentuk luar yang lebih kemas serta ruang dalaman yang mungkin dapat menempatkan penderia, jentera terlindung daripada getaran atau pelancar peluru berpandu.

Ciri-ciri tersebut akan membawa kesan terbesar sekiranya ia membolehkan kapal selam China meronda lebih jauh ke Laut Filipina tanpa mudah dikesan, sekali gus memaksa pesawat, kapal perang dan kapal selam sekutu memperluas kawasan operasi peperangan antikapal selam mereka.

Bagaimanapun, perkakasan yang kelihatan dalam imej tidak membuktikan prestasi akustik sebenar kerana pemasangan jentera, bunyi reaktor, reka bentuk sistem pendorong, tatacara kru dan mutu penyelenggaraan turut menentukan tahap kesenyapan sesebuah kapal selam ketika beroperasi.

Kapal selam di dok kering juga belum menjadi aset tempur yang boleh dikerahkan kerana kerja pemasangan akhir, ujian laut, penyepaduan persenjataan dan latihan kru perlu diselesaikan sebelum kehadirannya mampu mempengaruhi keseimbangan kuasa sekitar Taiwan atau Pasifik Barat.

Satu ruang yang dirakam di belakang menara layar kapal selam Huludao telah mencetuskan penilaian bahawa ia mungkin menempatkan pelancar peluru berpandu menegak, tetapi fungsinya masih belum dipastikan dan anggaran jumlah tiub pelancar belum disokong ukuran yang disahkan.

Sekiranya penilaian itu tepat, kapal selam serangan China yang lebih sukar dikesan berpotensi mengancam kapal perang dan sasaran darat dari kedudukan di luar jarak pertempuran torpedo, lalu menambah satu lagi ancaman bergerak dalam persekitaran peluru berpandu serantau.

Persoalan strategiknya melangkaui reka bentuk buritan semata-mata kerana China kelihatan sedang menguji sama ada teknologi kapal selam, kapasiti limbungan dan ketahanan rondaan dapat menyokong operasi konvensional serta perlindungan terhadap pasukan pencegahan nuklearnya di laut.

Bagi perancang pertahanan sekutu, tiga persoalan utama masih belum terjawab: sejauh mana kesenyapan operasi kapal-kapal ini, berapa banyak yang mampu dibina dan diselenggara oleh China, serta sama ada kru mereka dapat melaksanakan rondaan jauh secara berterusan.

(KLIK): Kapal Selam Nuklear Jepun Bakal Ubah Kuasa Bawah Laut Pasifik?

Pump-Jet dan Buritan X: Apa Sebenarnya Yang Ditunjukkan Imej

Sistem pump-jet yang kelihatan pada kapal selam Huludao menempatkan komponen pendorong berputar di dalam selubung, berbeza daripada kipas konvensional yang terdedah, dan berpotensi melambatkan kavitasi serta mengurangkan sebahagian bunyi jika direka dan dihasilkan dengan baik.

Kavitasi berlaku apabila gelembung wap terbentuk dan runtuh di sekitar bilah pendorong, menghasilkan bunyi yang boleh dikesan sonar pasif, terutama ketika kelajuan meningkat; melambatkan proses itu berpotensi membolehkan kapal selam berpindah kedudukan dengan lebih pantas tanpa terlalu mudah dikesan.

Saluran dan bilah tetap di dalam sistem tersebut juga boleh mengawal aliran air, tetapi imej satelit tidak memperlihatkan geometri dalamannya atau jentera yang memacunya, menjadikan dakwaan mengenai sistem tanpa aci dan tahap kelebihan akustiknya sebagai andaian.

Empat permukaan kawalan pada buritan berbentuk X membolehkan perubahan arah dan kedalaman diselaraskan bersama, selain mengelakkan satu sirip kawalan menegak daripada menjulur terus ke bawah badan kapal sehingga lebih hampir kepada dasar laut.

Susunan itu mungkin berguna ketika melalui perairan sempit atau kawasan cetek berhampiran Laut China Selatan, namun keberkesanannya bergantung pada penggerak mekanikal dan perisian kawalan yang tidak dapat dinilai melalui gambar buritan kapal semata-mata.

Gabungan buritan X dan pump-jet juga berpotensi membantu pereka mengawal aliran air menuju ke sistem pendorong, tetapi sebarang pengurangan bunyi bergantung pada interaksi sebenar antara badan kapal, permukaan kawalan dan propulsi pada pelbagai kelajuan.

Kapal selam Barat dan Rusia telah menggunakan pump-jet, manakala buritan berbentuk X terdapat pada beberapa reka bentuk kapal selam lain; penggunaan kedua-duanya pada kapal China ini menunjukkan hala tuju reka bentuk, bukannya bukti bahawa tahap kesenyapannya setanding dengan kapal negara lain.

Badan kapal yang lebih besar mungkin menyediakan ruang bagi pengasingan getaran jentera dan pemasangan tambahan, namun ukuran luaran sahaja tidak mendedahkan bagaimana ruang dalaman dibahagikan antara propulsi, persenjataan, penderia, tempat kru dan sistem kawalan kerosakan.

Panjang yang dianggarkan sekitar 120 meter menjadikan kapal-kapal ini lebih besar daripada kapal selam Type 093 kelas Shang yang dihuraikan dalam maklumat asal, tetapi nilai ketenteraan tambahan itu bergantung pada sejauh mana ruang tersebut dimanfaatkan.

Kesimpulan yang boleh dibuat daripada imej setakat ini ialah China memasukkan ciri yang dikaitkan dengan propulsi lebih senyap dan kawalan lebih anjal ke dalam kapal selam nuklear baharu, sedangkan tahap sebenar kebolehkesanannya masih belum diketahui.

(KLIK): China Bina Pangkalan Data Akustik, Kapal Selam PLAN Kini Lebih Berbahaya Dekat Taiwan

Dua Limbungan, Dua Bentuk Badan Kapal dan Identiti Kelas Yang Belum Dipastikan

Imej dari Jiangnan dan Bohai menunjukkan dua bentuk kapal selam yang berbeza, menjadikan hubungan antara kedua-duanya persoalan utama ketika penganalisis menilai sama ada China sedang membangunkan satu reka bentuk yang berubah secara berperingkat atau dua program selari.

Menara layar kapal Jiangnan yang luar biasa rendah berpotensi mengurangkan rintangan air dan pergolakan aliran di bahagian atas badan kapal, tetapi reka bentuk sedemikian turut menuntut penyelesaian kejuruteraan yang lebih rumit bagi tiang penderia, peralatan komunikasi dan sistem pemerhatian.

Sebaliknya, kapal Huludao masih mempunyai menara layar yang jelas kelihatan, walaupun bentuknya tampak lebih kemas berbanding reka bentuk lama dan tidak menunjukkan sirip selaman pada menara, suatu petunjuk yang konsisten dengan kemungkinan sirip boleh lipat pada badan kapal.

Memindahkan sirip hadapan daripada menara layar boleh mengurangkan komponen yang terdedah kepada aliran air serta memberi pereka lebih kawalan terhadap hidrodinamik badan kapal, tetapi mekanisme boleh lipat menambah kerumitan penyelenggaraan dan mesti kekal berkesan pada kelajuan rendah.

Berdasarkan penilaian dalam bahan asal, badan kapal Huludao juga lebih lebar berbanding kapal Jiangnan, perbezaan yang mungkin mencerminkan susunan dalaman atau keutamaan misi berlainan, selain kemungkinan ketidakpastian dalam ukuran yang diperoleh daripada imej.

Lebar badan yang lebih besar boleh menyediakan ruang untuk jentera, pengasingan bunyi atau persenjataan, namun ciri itu tidak mengesahkan sesaran ketika menyelam, konfigurasi reaktor mahupun sama ada kapal menggunakan struktur satu badan, dua badan atau gabungan kedua-duanya.

Cat antikotoran yang kelihatan tinggi pada badan kapal Huludao telah ditafsirkan sebagai kemungkinan petunjuk garis air dan daya apungan simpanan, tetapi tafsiran itu tidak dapat membuktikan struktur badan tekanan tanpa data pembinaan atau bukti dalaman yang lebih jelas.

Perbezaan reka bentuk ini penting dari sudut operasi kerana armada yang menggunakan beberapa konfigurasi kapal selam perlu melatih kru, menyimpan alat ganti dan mengekalkan prosedur penyelenggaraan bagi setiap konfigurasi, walaupun sistem propulsi atau tempurnya mempunyai persamaan.

Jika kedua-dua reka bentuk berkongsi komponen yang sama, persamaan itu boleh memudahkan pengeluaran dan sokongan armada yang lebih besar, tetapi imej terbuka tidak dapat menentukan sejauh mana penyeragaman antara kapal yang dibina di Shanghai dan Huludao.

Sehingga bukti lebih jelas diperoleh, kedua-duanya lebih tepat digambarkan sebagai reka bentuk kapal selam nuklear generasi baharu China yang mungkin berkaitan, tanpa menganggap spesifikasi, muatan peluru berpandu atau identiti kelas mereka telah disahkan.

(KLIK): China Pintas Rusia: PLAN Kini Kuasa Kapal Selam Nuklear No.2 Dunia—Ancaman Senyap Baharu di Indo-Pasifik

Kemungkinan Pelancar Menegak Memperluas Ancaman

Ruang berbentuk segi empat tepat yang dirakam di belakang menara layar kapal selam Huludao menarik perhatian kerana, jika ia menempatkan sistem pelancaran menegak, kapal itu boleh membawa peluru berpandu tambahan selain persenjataan yang dilancarkan melalui tiub torpedo.

Tafsiran tersebut masih dipertikaikan kerana bukaan itu mungkin berkaitan dengan kerja pembinaan atau akses kepada reaktor, manakala imej dan ukuran yang tersedia kepada umum belum mengesahkan kewujudan sel pelancar, jenis peluru berpandu atau sistem serangan yang lengkap.

Jika pelancar menegak benar-benar dipasang, kapal selam itu berpotensi menggabungkan serangan terhadap kapal perang dan sasaran darat dengan tugas tradisional kapal selam serangan, termasuk menjejak kapal musuh, melindungi kapal selam sendiri dan mengumpul risikan.

Bahan asal menyebut peluru berpandu antikapal YJ-18 dan peluru berpandu serangan darat CJ-10 sebagai kemungkinan persenjataan, tetapi penyepaduannya pada kapal ini belum dibuktikan, sementara dakwaan mengenai persenjataan hipersonik kekal sebagai spekulasi.

Persenjataan sedemikian boleh merumitkan pertahanan kerana pihak lawan perlu mencari platform pelancar yang bergerak merentasi kawasan laut yang luas sebelum tembakan berlaku, sambil mengekalkan keupayaan memintas peluru berpandu selepas ia dilancarkan.

Dalam kemungkinan konflik Taiwan, kesannya bergantung pada maklumat sasaran, komunikasi, jarak peluru berpandu dan kedudukan kapal selam kerana sistem pelancar sahaja tidak banyak membantu jika data mengenai kapal yang bergerak tidak diterima tepat pada masanya.

Kapal selam yang mampu melancarkan serangan jarak jauh juga boleh meningkatkan risiko terhadap pelabuhan, pangkalan udara dan kemudahan logistik, sekali gus menambah arah serangan yang perlu dihadapi oleh pasukan pertahanan.

Kemungkinan itu menjadikan simpanan bahan api yang tersebar, keupayaan pembaikan dan rangkaian komunikasi yang tahan gangguan semakin penting di sekitar Rantaian Pulau Pertama dan Kedua, memandangkan operasi sekutu bergantung pada infrastruktur selain kapal perang.

Bagaimanapun, muatan peluru berpandu yang lebih besar memerlukan ruang dalaman dan mempengaruhi perancangan misi, sedangkan ruang yang kelihatan dalam imej tidak membolehkan jumlah tiub pelancar atau saiz salvo ditentukan dengan tepat.

Penilaian strategik yang wajar kekal bersyarat: pelancar menegak pada kapal selam yang senyap dan mampu dikerahkan akan memperluas pilihan serangan maritim China, tetapi imej semasa belum membuktikan keupayaan itu atau keberkesanannya dalam peperangan.

Pengeluaran, Logistik dan Postur Pasukan Menentukan Jangkauannya

Reka bentuk kapal selam baharu hanya membawa kesan strategik apabila limbungan mampu menghasilkan bilangan yang mencukupi untuk rondaan bertindih, sementara tentera laut dapat menyediakan kru terlatih, penyelenggaraan dan sokongan yang boleh dipercayai antara setiap penugasan.

Bahan asal menunjukkan aktiviti pembinaan di Bohai serta sebuah kapal yang dipercayai berkuasa nuklear di Jiangnan, perkembangan yang berpotensi meningkatkan kapasiti industri sekiranya kedua-dua limbungan mampu membina dan menyelenggara kapal kompleks secara berulang.

Pelancaran lebih banyak badan kapal tidak serta-merta meningkatkan jumlah kapal selam yang tersedia untuk operasi kerana pentauliahan, latihan persediaan, penyelenggaraan berjadual dan pembaikan menentukan berapa banyak yang boleh dikerahkan pada sesuatu masa.

Perbezaan itu penting di Pasifik kerana operasi berterusan di luar Rantaian Pulau Pertama memerlukan kapal selam China melakukan perjalanan jauh, mengumpul maklumat dan kekal di kawasan rondaan tanpa gangguan penyelenggaraan yang kerap.

Jumlah kapal selam serangan yang lebih besar boleh meluaskan kawasan rondaan dan meregangkan sumber pencarian sekutu, walaupun setiap kapal baharu secara individu kurang berkeupayaan berbanding kapal selam paling maju yang mungkin dihadapinya.

Dakwaan pengeluaran dalam bahan asal menggambarkan peningkatan pembinaan kapal selam nuklear China dan kemungkinan penyusutan sementara armada kapal selam serangan Amerika Syarikat, namun unjuran itu boleh berubah mengikut jadual pembinaan serta persaraan kapal.

Bagi China, penugasan lebih jauh ke arah Guam atau Laut Filipina turut meningkatkan keperluan terhadap komunikasi selamat, logistik yang boleh dipercayai dan kru yang terlatih beroperasi jauh daripada rangkaian sokongan berhampiran perairan sendiri.

Lautan Hindi pula membawa cabaran berbeza kerana pendorongan nuklear menyediakan ketahanan perjalanan, tetapi rondaan berterusan masih memerlukan kapal yang mencukupi dan corak sokongan yang tidak dapat disimpulkan daripada imej kapal prototaip.

Lebih dekat dengan perairannya, kapal selam serangan yang lebih senyap berpotensi melindungi pergerakan kapal selam peluru berpandu balistik dari kawasan perlindungan, sekali gus menghubungkan keupayaan peperangan bawah laut konvensional dengan daya tahan pencegahan nuklear China.

Oleh itu, keseimbangan kuasa lebih bergantung pada keupayaan China membina, melatih kru, menyelenggara dan mengerahkan kapal selam secara konsisten sambil mengekalkan prestasi akustik seluruh armada, berbanding kemunculan sebuah badan kapal dalam imej satelit.

Ujian Peperangan Antikapal Selam di Pasifik

Di sekitar Taiwan dan Rantaian Pulau Pertama, kapal selam serangan China yang lebih senyap boleh menyukarkan sekutu membezakan pergerakan menuju ke laut terbuka daripada pendekatan ke arah kumpulan kapal induk atau laluan logistik.

Ketidakpastian itu mungkin memerlukan lebih banyak pesawat rondaan, kapal pengiring dan kapal selam sekutu untuk mengekalkan liputan peperangan antikapal selam, sekali gus mengalihkan aset daripada misi lain ketika operasi udara dan laut semakin padat.

Jepun dan Australia akan menjadi lebih penting dalam usaha pencarian serta penjejakan yang tersebar, tetapi keberkesanan kerjasama itu bergantung pada liputan penderia, perkongsian maklumat dan kemampuan mengekalkan rondaan panjang.

Kapal selam yang menghampiri Rantaian Pulau Kedua pula boleh menimbulkan cabaran berbeza dengan mengancam perkapalan atau infrastruktur sekitar Guam, walaupun penugasan sejauh itu menuntut operasi yang sukar dan membuka lebih banyak peluang untuk dikesan.

China juga boleh menggunakan kapal selam serangan yang lebih berkeupayaan bagi melindungi laluan kapal selam peluru berpandu balistiknya, sekali gus merumitkan pemantauan sekutu dan meningkatkan risiko pertembungan dekat antara pasukan bawah laut yang bertentangan.

Namun, tugas tersebut tidak tercapai secara automatik melalui penggunaan pump-jet atau buritan X kerana mutu sonar, penyepaduan sistem tempur, kemahiran taktikal dan disiplin penyelenggaraan tetap menentukan keupayaan mencari sasaran serta bertahan ketika diburu.

Kapal-kapal yang dirakam dalam imej belum membuktikan keupayaan tersebut secara terbuka, manakala status pemasangan akhirnya menjadikan dakwaan bahawa ia telah mengubah postur pasukan yang dikerahkan sebagai terlalu awal.

Pasukan sekutu masih memiliki kapal selam, pesawat rondaan maritim dan sistem pengawasan bawah laut sendiri, maka peningkatan keupayaan China pada masa depan akan memperhebat persaingan tanpa semestinya memberikannya akses tanpa cabaran ke seluruh Pasifik.

Ukuran perubahan yang lebih bermakna ialah corak operasi berterusan, termasuk rondaan jauh yang berulang, penyepaduan persenjataan yang terbukti serta kemampuan mengekalkan armada yang berkembang tanpa menjejaskan kesiagaan atau disiplin akustik.

Kapal selam baharu yang kini kelihatan menunjukkan usaha serius China memperkukuh kedudukan bawah lautnya, tetapi kesan akhirnya terhadap keseimbangan Indo-Pasifik masih bergantung pada prestasi di laut, keupayaan industri dan tindak balas kedua-dua pihak.