Jepun Mahu India Bina Frigat Halimunan Kelas Mogami: Langkah Bersejarah Yang Boleh Ubah Keseimbangan Kuasa Laut Indo-Pasifik

(DEFENCE SECURITY ASIA) — Tawaran dilaporkan oleh Jepun untuk memindahkan reka bentuk lengkap serta hak pengeluaran tempatan frigat halimunan kelas Mogami kepada India menandakan inisiatif eksport pertahanan paling bercita-cita tinggi Tokyo sejak sekatan pascaperang dilonggarkan.

Cadangan itu akan meletakkan antara kapal perang barisan hadapan paling canggih Jepun di limbungan India, sekali gus membentuk paksi industri serta strategik baharu dari Pasifik Barat ke Lautan Hindi.

Jika dilaksanakan, susunan itu akan segera mengubah pengiraan penempatan kuasa Indo-Pasifik kerana India memperoleh akses lebih pantas kepada keupayaan anti-kapal selam, anti-permukaan dan keselamatan maritim moden ketika China berkembang.

Pegawai kanan dilaporkan menyatakan bahawa Jepun bersedia menyediakan reka bentuk lengkap frigat, bahan kritikal terpilih serta teknologi sensitif tertentu, manakala pembinaan akan dilaksanakan di limbungan India di bawah kerangka “Make in India”.

Inisiatif yang mula diperkatakan pada 19 hingga 20 April itu masih belum menerima pengesahan rasmi daripada kedua-dua kerajaan, sekali gus menimbulkan ketidakpastian terhadap jadual, tahap pemindahan teknologi serta konfigurasi akhir.

Walaupun begitu, cadangan tersebut telah mencetuskan perhatian luar biasa dalam kalangan pemerhati pertahanan India dan Jepun kerana ia menunjukkan Tokyo kini bersedia mengeksport keseluruhan seni bina kapal perang.

Bagi India, cadangan itu mewakili peluang jarang berlaku untuk memampatkan pengalaman puluhan tahun reka bentuk kapal perang ke dalam satu program sambil memperkukuhkan keupayaan pembuatan tempatan negara itu.

Bagi Jepun pula, langkah tersebut menunjukkan bahawa Tokyo semakin melihat kerjasama industri pertahanan sebagai instrumen utama pencegahan serta isyarat strategik di rantau Indo-Pasifik.

BACA: Australia Beli 11 Frigat Mogami Jepun Dalam Kontrak RM49.4 Bilion, Bentuk Pakatan Maritim Baharu Indo-Pasifik

Eksport Pertahanan Paling Berani Jepun Sejak 2014

Kesediaan Jepun untuk memindahkan reka bentuk kelas Mogami menandakan perubahan besar daripada pendirian eksport pertahanan negara itu yang sebelum ini sangat ketat sebelum pembaharuan diperkenalkan pada 2014.

Pembaharuan tersebut membenarkan Jepun mengeksport peralatan pertahanan kepada rakan strategik terpilih, namun Tokyo masih berhati-hati memindahkan platform tempur canggih atau teknologi tentera laut sensitif.

Cadangan kepada India itu menjadi peningkatan besar kerana ia bukan sekadar melibatkan eksport kapal siap, sebaliknya membolehkan pembinaan tempatan berlesen serta kemungkinan integrasi teknologi.

Tawaran tersebut dilaporkan merangkumi data lengkap reka bentuk kapal, bahan terpilih, sokongan pengeluaran dan perbincangan mengenai pembangunan frigat masa depan secara bersama antara kedua-dua negara.

Susunan seperti itu akan mewujudkan ekosistem industri jangka panjang dan bukannya program perolehan sekali sahaja, sekali gus meningkatkan kebergantungan serta penjajaran strategik dua hala.

Jepun sebelum ini telah bergerak ke arah sama menerusi perjanjian berasingan dengan Australia melibatkan frigat dinaik taraf berasaskan kelas Mogami sebelum pengeluaran tempatan dilaksanakan kemudian.

Cadangan kepada India kelihatan jauh lebih bercita-cita tinggi kerana ia dikatakan melibatkan pembuatan tempatan serta-merta dan pemindahan teknologi lebih meluas berbanding susunan dengan Australia.

Pendekatan itu selaras dengan strategi lebih besar Tokyo untuk memperkukuhkan rakan Indo-Pasifik yang mempunyai kemampuan ketenteraan bagi menyukarkan operasi maritim China di pelbagai kawasan.

Dengan memindahkan teknologi frigat canggih kepada India, Jepun secara berkesan akan mewujudkan pangkalan pengeluaran maritim tambahan di luar Asia Timur Laut bagi menghadapi krisis masa depan.

Mengapa Kelas Mogami Sangat Penting Kepada India

Kelas Mogami direka oleh Jepun sebagai frigat halimunan pelbagai misi dengan tahap automasi tinggi yang mampu melaksanakan peperangan anti-kapal selam dan anti-permukaan secara serentak.

Gabungan penderia canggih, tandatangan radar rendah serta saiz kru yang kecil menjadikannya sangat menarik kepada tentera laut yang mahu meningkatkan kuasa tempur tanpa menambah keperluan tenaga manusia.

Frigat kelas Mogami asas mempunyai sesaran sekitar 3,900 tan standard dan kira-kira 5,500 tan apabila dimuatkan sepenuhnya, meletakkannya antara korvet tradisional dan kapal pemusnah besar.

Kapal itu berukuran 132.5 meter panjang, mampu melebihi 30 knot dan menggunakan gabungan enjin diesel serta turbin gas Rolls-Royce MT30 bersama dua enjin diesel MAN.

Tahap automasi tinggi frigat tersebut mengurangkan keperluan kru kepada sekitar 90 anggota sahaja, jauh lebih rendah berbanding kapal tempur permukaan setara di banyak negara.

Keperluan anggota yang rendah itu mempunyai kepentingan strategik besar kepada India kerana tentera laut negara tersebut masih berdepan cabaran mendapatkan dan mengekalkan anggota teknikal mahir.

Kapal perang itu menggunakan bentuk badan serta struktur tiang bersepadu berkonsep halimunan yang direka bagi mengurangkan keratan rentas radar secara ketara.

Reka bentuk anti-kapal selamnya turut merangkumi sonar kedalaman berubah, sonar tunda serta sokongan helikopter, keupayaan yang semakin penting apabila kapal selam China bertambah di Lautan Hindi.

Bagi India, pemerolehan platform seperti ini akan mengukuhkan operasi tentera laut di Laut Arab, Teluk Bengal dan kawasan timur Lautan Hindi yang semakin dipengaruhi aktiviti China.

Keupayaan Tempur Frigat dan Penyesuaian Masa Depan Oleh India

Kelas Mogami ketika ini dilengkapi meriam laut Mk 45 berkaliber 127 milimeter, lapan peluru berpandu anti-kapal Type 17, sistem pertahanan SeaRAM dan pelancar menegak 16 sel.

Susunan peluru berpandu itu menyediakan keupayaan pertahanan dan serangan berlapis, membolehkan frigat tersebut menghadapi pesawat musuh, peluru berpandu masuk serta kapal perang permukaan serentak.

Sistem pelancar menegak itu pada masa ini menyokong peluru berpandu pertahanan udara Jepun, namun versi India berkemungkinan memerlukan penyesuaian kepada sistem tempatan.

Perancang tentera laut India hampir pasti akan menuntut keserasian dengan senjata tempatan atau kemungkinan integrasi peluru berpandu anti-kapal supersonik BrahMos yang digunakan sekarang.

Integrasi sedemikian akan menimbulkan cabaran teknikal dan politik kerana BrahMos jauh lebih besar berbanding peluru berpandu Type 17 yang digunakan pada kelas Mogami.

Sebarang keperluan untuk menggabungkan penderia, sistem pengurusan tempur, pautan data atau senjata India akan memerlukan kerja reka bentuk semula walaupun pemindahan teknologi dijanjikan.

Laporan turut menyatakan bahawa cadangan itu mungkin melibatkan varian lebih besar “New FFM” yang sedang dihasilkan untuk Jepun dan turut dipilih oleh Australia.

Varian dinaik taraf itu dilaporkan memanjangkan badan kapal kepada sekitar 142 meter, meningkatkan sesaran serta menambah pelancar menegak daripada 16 sel kepada 32 sel.

Bateri peluru berpandu lebih besar akan meningkatkan keupayaan pertahanan udara dan serangan frigat tersebut dengan ketara, menjadikannya lebih sesuai untuk operasi kumpulan tempur India.

Jika India memperoleh varian lebih besar itu dan mengintegrasikan sistem tempatan, kapal terhasil mungkin muncul sebagai kategori baharu kapal perang Indo-Pasifik yang unik.

Limbungan India Berpotensi Menjadi Hab Pengeluaran Tentera Laut Indo-Pasifik

Walaupun tiada limbungan dikenal pasti secara rasmi, calon paling berkemungkinan ialah Mazagon Dock Shipbuilders Limited serta Garden Reach Shipbuilders & Engineers.

Mazagon Dock kini membina frigat halimunan Project 17A kelas Nilgiri milik tentera laut India, manakala Garden Reach terlibat dalam beberapa program kapal tempur utama.

Program kelas Mogami akan memanfaatkan infrastruktur industri sedia ada dan bukannya memerlukan kemudahan baharu sepenuhnya, sekali gus mengurangkan kos dan mempercepatkan jadual pembinaan.

Kos bagi frigat kelas Mogami asas dianggarkan antara AS$450 juta hingga AS$500 juta seunit, bersamaan kira-kira RM1.71 bilion hingga RM1.9 bilion.

Jika India membina enam hingga lapan frigat di bawah susunan tersebut, keseluruhan program boleh mencecah AS$2.7 bilion hingga AS$4 bilion atau RM10.26 bilion hingga RM15.2 bilion.

Jumlah tersebut akan meletakkan program itu sebagai antara usaha sama industri pertahanan India-Jepun terbesar pernah dirancang serta projek perolehan tentera laut paling penting India.

Pembinaan tempatan juga akan mewujudkan ribuan pekerjaan berkemahiran tinggi dalam bidang pembuatan, elektronik, pendorongan serta integrasi sistem dalam industri pertahanan India.

Dari sudut Tokyo, keupayaan pengeluaran India akan menyediakan lebihan strategik kerana industri pembinaan kapal Jepun sendiri mungkin berdepan tekanan ketika krisis serantau berpanjangan.

Cadangan itu oleh demikian bukan sekadar penjualan kapal perang, sebaliknya percubaan mewujudkan rangkaian industri tentera laut Indo-Pasifik yang lebih tahan gangguan konflik.

BACA: Jepun Pertaruh Pertahanan Maritimnya Pada 22 Buah Friget “Mogami”

Mesej Strategik Cadangan Ini Kepada China

Cadangan tersebut muncul ketika China semakin agresif di Pasifik Barat dan Lautan Hindi, menjadikan masa kemunculannya amat penting dari sudut geopolitik.

Tentera laut China terus memperluaskan armada kapal induk, penempatan kapal selam serta keupayaan pengawasan maritim jarak jauh sambil semakin hampir dengan perairan Jepun dan India.

Jepun berdepan tekanan berterusan China di Laut China Timur berhampiran Kepulauan Senkaku, manakala India menghadapi peningkatan aktiviti tentera laut China di Lautan Hindi.

Melalui pengeluaran bersama frigat canggih, Tokyo dan New Delhi akan menghantar isyarat bahawa mereka mahu menjawab peluasan maritim China melalui integrasi industri ketenteraan lebih mendalam.

Inisiatif tersebut juga akan meningkatkan kebolehoperasian antara Tentera Laut India dan Pasukan Pertahanan Diri Maritim Jepun ketika operasi, latihan dan kemungkinan krisis masa depan.

Kebolehoperasian itu boleh diperluaskan melangkaui reka bentuk kapal kepada keselamatan siber, risikan berasaskan angkasa, perkongsian maklumat serta sistem pengurusan tempur.

Integrasi seperti itu akan meningkatkan keupayaan kedua-dua negara untuk menjejaki kapal selam, memantau lalu lintas maritim serta menyelaras operasi di laluan laut strategik.

Cadangan itu masih sensitif dari sudut politik kerana kedua-dua kerajaan belum mengesahkan rundingan secara rasmi, sementara persoalan besar mengenai kawalan eksport masih wujud.

Oleh itu, sehingga kini masih belum terdapat permintaan rasmi, kontrak ditandatangani atau pengumuman kerajaan yang mengikat, bermakna projek tersebut boleh tertangguh bertahun-tahun.

Namun walaupun masih pada peringkat cadangan, kesediaan Jepun meletakkan teknologi frigat halimunan paling canggihnya di India membawa mesej strategik kuat kepada seluruh Indo-Pasifik.