Kapal Pemusnah Type 055 China Muncul Di Laut Jepun Ketika Tokyo Aktifkan Peluru Berpandu 1,000km Mampu Serang Tanah Besar China

(DEFENCE SECURITY ASIA) — Keputusan China menghantar salah satu kumpulan tempur permukaan paling berkuasa miliknya merentasi Selat Tsushima berlaku tepat ketika Jepun mengaktifkan peluru berpandu jarak jauh baharu yang mampu menyerang tanah besar China.

Kemunculan hampir serentak sebuah pemusnah Type 055, dua pemusnah Type 052D, kapal risikan elektronik dan kapal bantuan logistik di Laut Jepun segera mengubah pertikaian serantau menjadi persaingan terbuka mengenai kedudukan ketenteraan.

Oleh kerana sistem peluru berpandu baharu Tokyo kini mampu mencapai lebih 1,000 kilometer termasuk beberapa kawasan timur China dari Kyushu, Beijing dilihat mahu menunjukkan tekanan tentera laut akan menyusul segera.

Penjejakan tentera Jepun menunjukkan flotila China memasuki Laut Jepun antara 29 Mac hingga 31 Mac, hanya beberapa jam sebelum Jepun melengkapkan penempatan sistem peluru berpandu Type-12 dipertingkatkan.

Masa pergerakan itu membawa nilai strategik yang amat besar kerana China telah lebih awal memberi amaran bahawa penempatan apa yang digelarnya “senjata serangan jarak jauh” akan menerima tindak balas keras.

Jurucakap Kementerian Luar China, Mao Ning, kemudian mengutuk penempatan Jepun sebagai “neo-militarisme”, sambil mendakwa keupayaan serangan Tokyo semakin menyimpang daripada sekatan pasca-Perang Dunia Kedua.

Pada masa sama, Menteri Pertahanan Jepun, Shinjiro Koizumi, menegaskan sistem peluru berpandu baharu itu diperlukan kerana Jepun kini berdepan “persekitaran keselamatan paling serius dan rumit” sejak Perang Dunia Kedua.

Persaingan ketenteraan yang semakin memuncak itu kini menyatukan penempatan tentera laut China, doktrin serangan balas Jepun dan kepentingan strategik Selat Tsushima dalam satu persamaan baharu.

Kementerian Pertahanan Jepun mengesahkan kapal pertama yang dikesan ialah kapal risikan elektronik Type 815A Jinxing, yang dijejaki kira-kira 80 kilometer di barat daya Pulau Tsushima.

Penempatan Jinxing sebelum ketibaan kapal perang lebih besar memberi gambaran jelas bahawa Beijing mahu memetakan pancaran radar Jepun, rangkaian komunikasi dan prosedur tindak balas tentera laut.

Tidak lama kemudian, aset pengawasan Jepun mengenal pasti pemusnah Type 055 Lhasa bersama dua pemusnah Type 052D, Guiyang dan Chengdu, membentuk kumpulan tempur permukaan yang sangat berbahaya.

Kehadiran kapal bantuan logistik Type 903A Kekexilihu pula menambah dimensi operasi lebih mendalam kerana ia menunjukkan formasi China disusun untuk operasi berpanjangan dan bukannya transit simbolik.

Penganalisis ketenteraan menyatakan sebuah Type 055 bersama dua Type 052D mempunyai kuasa tembakan mencukupi bagi mewujudkan payung anti-akses dan penafian kawasan di Laut Jepun.

Penempatan China itu turut berlaku serentak dengan kemunculan pertama varian baharu pesawat rondaan maritim dan anti-kapal selam Y-9 di Laut China Timur.

Gabungan kapal perang canggih, kapal risikan, aset logistik dan pesawat pengawasan itu menunjukkan China mungkin sedang melaksanakan latihan awal bagi operasi berintensiti tinggi berhampiran Jepun.

BACA: Jepun Kerah Peluru Berpandu Type-25 Jarak 1,000km, Pantai China dan Selat Taiwan Kini Dalam Jarak Serangan

Mengapa Beijing Memilih Laut Jepun

Ketibaan kemudian pemusnah Type 055 Lhasa bersama dua Type 052D segera mengangkat misi itu daripada sekadar transit biasa kepada demonstrasi kuasa laut China.

Lhasa merupakan antara kapal tempur permukaan paling berat bersenjata dalam Tentera Laut Pembebasan Rakyat China, dengan sesaran sekitar 13,000 tan dan 112 pelancar menegak.

Pelancar menegak itu mampu melancarkan peluru berpandu anti-kapal, serangan darat, pertahanan udara dan anti-kapal selam, menjadikan Lhasa antara platform laut paling berbahaya di rantau itu.

Kehadiran kapal tersebut menunjukkan Beijing mahu menghantar mesej bukan sekadar mengenai kehadiran, tetapi mengenai keupayaan tempur laut berteknologi tinggi berhampiran Jepun.

Dua pemusnah Type 052D yang mengiringi Lhasa pula menambah lapisan pertahanan udara dan kemampuan anti-kapal, sekali gus membentuk kumpulan tempur lebih seimbang.

Kehadiran kapal bantuan logistik Kekexilihu amat penting kerana kapal seperti itu biasanya digunakan apabila China merancang operasi tentera laut untuk tempoh lebih panjang.

Ini bermakna flotila China tidak disusun untuk rondaan beberapa jam, sebaliknya bagi operasi berterusan, pengawasan dan kehadiran strategik selepas melepasi Selat Tsushima.

Sama penting ialah penempatan kapal risikan Jinxing, yang profil misinya jelas menunjukkan pemintasan komunikasi, pengumpulan isyarat elektronik dan pemetaan radar Jepun.

Dengan menggabungkan kapal tempur barisan hadapan, sokongan logistik dan pengumpulan risikan isyarat dalam satu formasi, Beijing menunjukkan kemampuan memantau dan melindungi operasi masa hadapan.

Penempatan Peluru Berpandu Jepun Mengubah Persamaan Strategik

Tokyo melengkapkan penempatan peluru berpandu Type-12 dipertingkatkan di Kem Kengun, Wilayah Kumamoto, pada 31 Mac ketika flotila China bergerak memasuki Laut Jepun.

Type-12 baharu itu kini mempunyai jarak melebihi 1,000 kilometer berbanding sekitar 200 kilometer bagi varian terdahulu, sekali gus mengubah jangkauan ketenteraan Jepun.

Dari Kyushu, peluru berpandu baharu itu secara teori mampu mengancam kapal perang China, pangkalan udara dan infrastruktur ketenteraan di sepanjang pantai timur China.

Tentera Jepun pada masa sama turut menempatkan sistem Hyper Velocity Gliding Projectile di Kem Fuji, memberikan Tokyo keupayaan hipersonik operasi pertamanya.

Gabungan kedua-dua sistem itu menandakan permulaan doktrin “keupayaan serangan balas” Jepun yang bertujuan menyerang pelancar musuh sebelum Jepun diserang.

Selama beberapa dekad, strategi ketenteraan Jepun dikekang ketat oleh tafsiran pertahanan diri yang mengelakkan keupayaan serangan jauh di luar wilayah sendiri.

Penempatan peluru berpandu baharu itu justeru mewakili perubahan paling penting terhadap kedudukan tentera Jepun sejak Tokyo mengubah strategi keselamatan negara pada 2022.

Beijing pula dilihat tidak menganggap perubahan itu sebagai langkah pertahanan semata-mata, tetapi sebagai kemunculan seni bina ketenteraan serantau yang mengancam China.

Varian Baharu Y-9 Menunjukkan China Memperluas Pengawasan Maritim

Pihak berkuasa Jepun turut mengesan varian baharu pesawat rondaan maritim China Y-9 yang sebelum ini belum pernah dilihat di Laut China Timur.

Pesawat itu terbang kira-kira 160 batu di timur laut Okinawa dan melakukan corak penerbangan berulang berhampiran sempadan Zon Ekonomi Eksklusif Jepun.

Pesawat tersebut kemudian dipintas dan dirakam oleh pesawat pejuang Jepun sebelum pihak berkuasa mengesahkan ia mungkin varian Y-9FQ.

Varian itu dipercayai merupakan platform peperangan anti-kapal selam dan pengawasan maritim maju yang dikaitkan dengan program “High New 15”.

Berbeza daripada varian Y-9 terdahulu, pesawat itu dilaporkan mempunyai bahagian hidung dan konfigurasi penderia berbeza, menandakan kemampuan radar baharu.

Kemunculan pesawat itu pada masa sama dengan transit armada China menunjukkan Beijing sedang menyelaraskan operasi pengawasan udara dan laut.

Penyelarasan itu penting kerana Laut China Timur dan Laut Jepun semakin menjadi medan tempur berkait dalam sebarang konflik masa hadapan.

Pesawat rondaan Y-9 dipertingkatkan itu berpotensi membantu China mengesan kapal selam Jepun, menjejaki pergerakan tentera laut dan menyediakan data sasaran.

Gabungan kapal perang, kapal risikan dan aset pengawasan udara baharu itu menunjukkan Beijing mungkin sedang menguji rangkaian penderia bagi operasi berpanjangan.

Selat Tsushima Kini Menjadi Laluan Strategik Paling Penting Asia Timur Laut

Selat Tsushima sejak dahulu berfungsi sebagai pintu utama antara Laut China Timur dan Laut Jepun, menjadikannya antara laluan laut paling bernilai.

Mana-mana kapal perang China yang bergerak ke Laut Jepun, utara Jepun atau Timur Jauh Russia lazimnya perlu melalui Selat Tsushima.

Oleh kerana selat itu terletak antara Jepun dan Semenanjung Korea, ia juga menjadi titik sempit strategik untuk memantau pergerakan tentera laut China.

Keputusan Jepun menempatkan peluru berpandu jarak jauh di Kyushu secara berkesan mengubah pendekatan selatan Selat Tsushima menjadi zon anti-akses.

Tindakan China menggunakan laluan sama sejurus selepas itu membawa mesej terus bahawa Beijing akan terus beroperasi di kawasan sensitif itu.

Penempatan tersebut juga mempunyai tujuan lain kerana Laut Jepun menyediakan laluan operasi kepada tentera laut China menuju perairan Russia.

Formasi tentera laut China pernah memasuki Laut Jepun dalam latihan bersama Russia, namun penempatan kali ini berlaku ketika pertikaian politik memuncak.

Perbezaan itu menjadikan episod semasa lebih penting sebagai petunjuk awal bagaimana krisis ketenteraan Sino-Jepun mungkin berkembang pada masa depan.

Kedua-Dua Pihak Belum Bersedia Meredakan Ketegangan

Tentera Jepun bertindak balas terhadap penempatan China dengan menghantar pesawat rondaan maritim P-1 dan bot peluru berpandu Otaka.

Kedua-dua aset itu mengekori flotila China sepanjang pergerakannya bagi memastikan setiap perubahan kedudukan dan corak operasi direkodkan.

Tokyo menegaskan bahawa tiada kapal China memasuki perairan wilayah Jepun, membolehkan Jepun mengelakkan peningkatan ketegangan secara langsung.

Namun, keputusan Jepun menyiarkan gambar kapal-kapal China menunjukkan usaha Tokyo membentuk persepsi antarabangsa terhadap tindakan Beijing.

China pula kelihatan sama tegas menggunakan penempatan tentera laut yang boleh dilihat umum sebagai sebahagian kempen lebih besar.

Kempen itu bertujuan menentang doktrin peluru berpandu baharu Jepun dan peranan ketenteraan Tokyo yang semakin berkembang di rantau ini.

Walaupun kedua-dua pihak belum menunjukkan minat terhadap konfrontasi segera, kedua-dua kerajaan sengaja meningkatkan isyarat ketenteraan masing-masing.

Elemen paling berbahaya ialah setiap pihak semakin melihat tindakannya sebagai pertahanan, tetapi mentafsir tindakan lawan sebagai ancaman agresif.

Dinamik seperti itu telah berkali-kali mencetuskan perlumbaan senjata di tempat lain kerana setiap peluru berpandu dan kapal perang dianggap provokasi.

Sekiranya tiada mekanisme politik diwujudkan untuk mengawal ketegangan yang semakin meningkat, Selat Tsushima mungkin berubah menjadi barisan hadapan krisis baharu Asia Timur Laut.

Pada masa sama, peningkatan aktiviti ketenteraan di sekitar Selat Tsushima turut meningkatkan risiko salah tafsir taktikal antara kapal perang, pesawat rondaan dan sistem radar kedua-dua negara.

Sebarang insiden kecil seperti pemintasan terlalu rapat, gangguan komunikasi atau kesilapan penjejakan berpotensi berkembang menjadi krisis diplomatik dan ketenteraan yang jauh lebih besar.

Keadaan menjadi lebih rumit kerana Amerika Syarikat mempunyai komitmen keselamatan terhadap Jepun, sekali gus meningkatkan kemungkinan penglibatan kuasa luar sekiranya berlaku konfrontasi.

Russia juga dijangka memerhati perkembangan ini dengan teliti kerana Laut Jepun merupakan laluan strategik penting kepada operasi tentera lautnya di Timur Jauh.

Sekiranya Beijing dan Tokyo terus meningkatkan penempatan aset ketenteraan masing-masing tanpa saluran komunikasi krisis yang berkesan, Asia Timur Laut boleh memasuki era baharu persaingan ketenteraan terbuka.