Jepun Kerah Peluru Berpandu Type-25 Jarak 1,000km, Pantai China dan Selat Taiwan Kini Dalam Jarak Serangan

(DEFENCE SECURITY ASIA) — Jepun telah melepasi salah satu ambang paling sensitif dari sudut politik dan paling besar kesannya terhadap strategi pertahanan pasca Perang Dunia Kedua apabila mengerahkan peluru berpandu jarak jauh buatan tempatan pertamanya kepada unit barisan hadapan.

Langkah itu meletakkan Jepun dalam kumpulan kuasa Indo-Pasifik yang semakin berkembang dan kini memiliki keupayaan menyerang armada laut musuh, pangkalan peluru berpandu serta koridor pencerobohan jauh melepasi pesisir negara masing-masing.

Menteri Pertahanan Jepun, Shinjiro Koizumi, menyatakan bahawa sistem baharu itu “amat penting untuk memperkukuhkan pencegahan dan keupayaan tindak balas” ketika Tokyo berdepan persekitaran keselamatan paling serius sejak tamat Perang Dunia Kedua.

Pasukan Pertahanan Diri Darat Jepun secara rasmi menjenamakan semula peluru berpandu Type-12 yang dinaik taraf kepada Type-25 Surface-to-Ship Guided Missile atau 25SSM, manakala senjata hipersonik pertahanan pulau dinamakan Type-25 Hyper Velocity Gliding Projectile atau 25HGP.

Gabungan kedua-dua sistem itu mewakili peluru berpandu stand-off pertama dibangunkan sepenuhnya oleh Jepun dan kini memasuki perkhidmatan barisan hadapan, sekali gus memberi Tokyo keupayaan baharu mengancam kapal perang dan sasaran darat.

Pengerahan tersebut turut menandakan perubahan doktrin ketenteraan Jepun selepas beberapa dekad bergantung hampir sepenuhnya kepada Amerika Syarikat untuk misi serangan, sementara Tokyo menumpukan kepada pertahanan udara dan keselamatan tanah air.

Keputusan itu juga mencerminkan kebimbangan Tokyo yang semakin meningkat bahawa sebarang krisis di Selat Taiwan boleh merebak pantas ke pulau-pulau barat daya Jepun sehingga memaksa tenteranya bertempur merentasi ruang maritim luas.

Dengan mempercepatkan penempatan peluru berpandu bergerak jarak jauh lebih awal daripada jadual asal, Jepun sedang berusaha merumitkan perancangan operasi China melalui ketidakpastian terhadap lokasi serta keupayaan serangan balas.

Kemunculan 25SSM dan 25HGP juga menunjukkan Jepun kini percaya bahawa pencegahan tidak lagi boleh bergantung semata-mata kepada pemintasan, sebaliknya mesti disokong keupayaan menyerang musuh sebelum serangan berterusan berlaku.

Buat pertama kali sejak berakhirnya Perang Dunia Kedua, Jepun sedang membina seni bina serangan balas tempatan yang mampu mempengaruhi keseimbangan ketenteraan di Laut China Timur, Selat Taiwan dan Pasifik Barat.

BACA: Jepun Lancar EC-2 Stand-Off Jammer: Pesawat Gangguan Elektronik Jarak Jauh Yang Boleh Lumpuhkan Radar & Peluru Berpandu Musuh di Indo-Pasifik

Peluru Berpandu 1,000 Kilometer Pertama Jepun Mengubah Geografi Strategik Asia Timur

Type-25 Surface-to-Ship Missile mula beroperasi bersama Rejimen Peluru Berpandu Permukaan-ke-Kapal Ke-5 di Kem Kengun, Kumamoto di Kyushu, sekali gus meletakkan keupayaan baharu Jepun bertentangan Laut China Timur.

Dari Kyushu, jarak operasi 25SSM yang dianggarkan sejauh 1,000 kilometer meletakkan perairan sekitar Taiwan, Kepulauan Senkaku dan sebahagian pantai timur China dalam lingkungan serangan berpotensi Jepun.

Peluru berpandu baharu itu meningkatkan jarak Type-12 asal daripada kira-kira 200 kilometer kepada hampir 1,000 kilometer, sekali gus mewujudkan peningkatan lima kali ganda dalam keupayaan serangan stand-off Jepun.

Dibangunkan oleh Mitsubishi Heavy Industries, 25SSM dipasang pada pelancar bergerak berasaskan trak yang direka untuk dipindahkan pantas merentasi pulau-pulau barat daya Jepun dan mengelirukan sasaran musuh.

Pelancar itu boleh dipindahkan antara jalan raya, lokasi tersembunyi dan kedudukan tembakan yang disediakan lebih awal, membolehkan Jepun mengekalkan kebolehselamatan walaupun menghadapi serangan peluru berpandu berterusan.

Perancang ketenteraan Jepun semakin percaya bahawa pangkalan udara statik dan pusat pemerintahan tetap boleh dimusnahkan dalam beberapa jam pertama sekiranya tercetus konflik di Taiwan atau Laut China Timur.

Atas sebab itu, bateri peluru berpandu bergerak kini menjadi teras kepada strategi “keupayaan serangan balas” Jepun yang bertujuan mengekalkan kapal dan pangkalan peluru berpandu musuh dalam keadaan terancam.

25SSM dipercayai menggabungkan reka bentuk halimunan dipertingkat, kebolehkesanan radar yang lebih rendah dan sistem panduan moden bagi menembusi rangkaian pertahanan udara serta laut China yang semakin canggih.

Walaupun direka khusus sebagai peluru berpandu anti kapal, 25SSM juga mempunyai keupayaan terhad menyerang sasaran darat, sekali gus mewujudkan kemungkinan sensitif untuk menyerang tapak pelancar musuh.

Type-25 HGP Menjadi Senjata Hipersonik Pertahanan Pulau Pertama Jepun

Seiring dengan 25SSM, Pasukan Pertahanan Diri Darat Jepun turut mengerahkan Type-25 Hyper Velocity Gliding Projectile di Kem Fuji, wilayah Shizuoka, sebagai senjata hipersonik pertamanya.

Berbeza dengan 25SSM yang menggunakan konsep peluru berpandu kruis, 25HGP menggunakan roket pelancar untuk membawa kenderaan luncur ke atmosfera sebelum menyasarkan sasaran pada kelajuan luar biasa.

Profil penerbangan sedemikian menjadikan sistem itu jauh lebih sukar dipintas berbanding peluru berpandu balistik atau kruis biasa kerana radar musuh sukar meramalkan laluan penghujung serangan.

Varian awal 25HGP dipercayai mempunyai jarak operasi beberapa ratus kilometer, namun Jepun sudah merancang versi masa hadapan yang mampu mencapai kira-kira 2,000 kilometer.

Kementerian Pertahanan Jepun merancang menempatkan unit tambahan 25HGP di Kem Kamifurano di Hokkaido dan Kem Ebino di Kyushu bagi membentuk rangkaian bateri hipersonik bergerak nasional.

Tokyo dilihat sangat berminat menggunakan 25HGP untuk mempertahankan pulau-pulau terpencil yang boleh diasingkan atau diserang pantas sekiranya tercetus krisis di gugusan pulau Nansei atau Selat Taiwan.

Perancang ketenteraan Jepun semakin bimbang bahawa konflik masa hadapan mungkin melibatkan serangan amfibia pantas terhadap pulau yang pertahanannya lemah, memerlukan senjata berkeupayaan menembusi kubu.

Oleh sebab itu, Type-25 HGP direka untuk melengkapkan 25SSM dan bukannya menggantikannya, dengan sistem hipersonik itu menyediakan pilihan lebih sukar dihentikan terhadap sasaran sensitif masa.

Washington baru-baru ini meluluskan sokongan teknikal berjumlah kira-kira USD340 juta bersamaan RM1.29 bilion bagi pembangunan berterusan 25HGP, termasuk bantuan ujian peluru berpandu di Amerika Syarikat.

China, Taiwan dan Korea Utara Menjadi Latar Strategik Kepada Peluru Berpandu Baharu Jepun

Tokyo mempercepatkan kedua-dua program peluru berpandu itu kerana kepimpinan Jepun semakin percaya bahawa persekitaran keselamatan di sekeliling negara tersebut telah memasuki fasa ketidakstabilan berpanjangan.

Pegawai Jepun secara konsisten menggambarkan program berkenaan sebagai tindak balas terhadap peningkatan aktiviti tentera laut China, ujian peluru berpandu Korea Utara dan risiko krisis Taiwan.

Kapal perang serta pesawat tentera China kini beroperasi dengan lebih kerap di sekitar gugusan Kepulauan Ryukyu, sementara Beijing terus meningkatkan tekanan ketenteraan terhadap Taiwan dan Laut China Timur.

Pulau-pulau barat daya Jepun terletak di koridor maritim sama yang berkemungkinan digunakan tentera laut China dalam sebarang operasi besar bagi menyerang atau mengepung Taiwan.

Pengerahan peluru berpandu baharu itu mewujudkan keupayaan Jepun untuk mengancam kapal perang dan formasi amfibia China yang beroperasi dalam laluan tersebut, sekali gus merumitkan perancangan Beijing.

Penganalisis China telah berhujah bahawa sistem Type-25 bukan lagi bersifat defensif sepenuhnya kerana jaraknya membolehkan sasaran di tanah besar China diserang jika konflik tercetus.

Bagaimanapun, pegawai Jepun menolak tafsiran itu dan menegaskan bahawa peluru berpandu tersebut masih selaras dengan doktrin pertahanan diri kerana hanya digunakan selepas Jepun diserang.

Perbezaan itu kekal penting dari sudut politik kerana perlembagaan Jepun dan budaya politik pasca perang negara itu masih mengenakan had besar terhadap sebarang tindakan pre-emptive.

Korea Utara juga kekal menjadi pertimbangan utama Tokyo kerana senjata peluru berpandu Pyongyang yang semakin canggih telah memperlihatkan had sistem pertahanan seperti Patriot PAC-3 dan Aegis.

Selama beberapa dekad, Jepun bergantung kepada pemintasan dan bukannya serangan balas, namun Tokyo kini semakin percaya bahawa pertahanan udara semata-mata tidak lagi mencukupi.

Jepun Sedang Membina Seni Bina Serangan Balas Berlapis Merangkumi Darat, Laut dan Udara

Pengerahan peluru berpandu Type-25 hanyalah sebahagian daripada usaha Jepun yang lebih besar untuk membina rangkaian serangan stand-off bersepadu merentasi platform darat, laut dan udara.

Jepun telah mengumumkan bahawa varian pelancaran dari kapal dan udara bagi 25SSM akan mula beroperasi pada tahun fiskal 2027, iaitu setahun lebih awal berbanding perancangan asal.

Versi tentera laut dijangka ditempatkan pada kapal pemusnah Pasukan Pertahanan Diri Maritim Jepun yang dinaik taraf, termasuk kapal berpangkalan di Yokosuka, bagi memperluaskan liputan serangan.

Varian pelancaran udara pula dijadualkan diintegrasikan pada pesawat pejuang F-2 milik Pasukan Pertahanan Diri Udara Jepun yang berpangkalan di Pangkalan Udara Hyakuri.

Sebaik sahaja kedua-dua varian itu memasuki perkhidmatan, Jepun akan memiliki seni bina peluru berpandu pelbagai domain yang membolehkan trak, kapal dan pesawat melancarkan serangan serentak.

Tokyo juga sedang memperoleh peluru berpandu kruis Tomahawk buatan Amerika Syarikat untuk dilancarkan daripada kapal pemusnah Aegis yang diubah suai, mewujudkan lapisan tambahan serangan jarak jauh.

Objektif lebih besar strategi itu ialah mewujudkan pasukan serangan balas yang mampu terus beroperasi walaupun pangkalan udara dan pelabuhan Jepun telah diserang terlebih dahulu.

Strategi tersebut mencerminkan pengajaran daripada perang di Ukraine, apabila infrastruktur ketenteraan tetap berulang kali terbukti mudah terdedah kepada serangan peluru berpandu tepat dan dron.

Perbelanjaan pertahanan Jepun turut meningkat secara mendadak apabila Tokyo meluluskan kira-kira 9 trilion yen, bersamaan USD58 bilion atau RM220.4 bilion, bagi pemodenan ketenteraan negara.

Gabungan peningkatan bajet, peluru berpandu bergerak, senjata hipersonik dan doktrin serangan jarak jauh menunjukkan Jepun tidak lagi sekadar bersedia menahan serangan musuh semata-mata.

Bantahan Tempatan dan Kesan Serantau Akan Terus Meningkat

Walaupun kerajaan mendakwa sistem Type-25 mampu memperkukuhkan pencegahan, pengerahan tersebut telah mencetuskan bantahan tempatan di sekitar Kem Kengun di Kumamoto.

Penduduk yang membantah mendakwa bahawa penempatan senjata jarak jauh di Kyushu boleh menjadikan wilayah itu sasaran utama sekiranya berlaku konflik ketenteraan pada masa hadapan.

Sebahagian pengkritik juga mendakwa kerajaan memindahkan bateri peluru berpandu ke Kem Kengun secara rahsia dan tidak memberikan rundingan secukupnya kepada masyarakat setempat.

Walaupun begitu, kerajaan Jepun tetap mempercepatkan jadual pengerahan selama setahun kerana berpendapat perkembangan keselamatan serantau tidak lagi membenarkan sebarang kelewatan.

Keputusan tersebut menunjukkan bahawa Tokyo kini melihat Selat Taiwan, Laut China Timur dan Semenanjung Korea sebagai medan strategik saling berkait dan bukannya krisis berasingan.

Kehadiran sistem Type-25 membawa implikasi jauh melangkaui peluru berpandu itu sendiri kerana ia mentakrifkan semula peranan Jepun dalam keseimbangan kuasa Indo-Pasifik.

Jepun kini sedang berubah daripada sebuah negara yang hampir sepenuhnya berteraskan pertahanan tanah air kepada kuasa yang semakin bersedia mengancam musuh sebelum tiba ke wilayahnya.

Sama ada perubahan itu benar-benar mengukuhkan pencegahan atau sebaliknya mempercepatkan perlumbaan peluru berpandu serantau akan banyak bergantung kepada tindak balas China dan Amerika Syarikat.

Apa yang tidak lagi boleh dipertikaikan ialah pengerahan 25SSM dan 25HGP menandakan perubahan paling besar terhadap kuasa ketenteraan Jepun sejak pembentukan Pasukan Pertahanan Diri selepas 1945.