Era Baharu Peperangan Laut: Amerika Lancar Dron Berani Mati LUCAS dari Kapal Perang, Ubah Doktrin Kuasa Maritim Global

(DEFENCE SECURITY ASIA) — Amerika Syarikat telah melangkaui satu ambang penentu dalam evolusi peperangan laut moden apabila buat pertama kalinya melaksanakan pelancaran operasi dron serangan sehala (dron berani mati) daripada sebuah kapal perang ketika berada di laut terbuka, sekali gus menandakan satu perubahan struktur yang mendalam dalam cara kuasa maritim, pencegahan strategik dan keupayaan serangan akan dijana, dikekalkan dan diskalakan di perairan yang dipertikaikan di Timur Tengah, Indo-Pasifik serta seterusnya di peringkat global.

Pencapaian bersejarah ini, yang direalisasikan pada 16 Disember 2025 di Teluk Arab yang sarat dengan ketidakstabilan strategik, menandakan kemunculan satu era baharu di mana kapal perang tidak lagi berfungsi semata-mata sebagai platform bagi pesawat berawak dan peluru berpandu tepat bernilai tinggi, sebaliknya semakin berkembang sebagai nod pelancaran bergerak bagi sistem serangan tanpa pemandu jarak jauh yang boleh dikerahkan secara besar-besaran, bersifat boleh dikorbankan dan dioptimumkan untuk konflik maritim berintensiti tinggi.

Pelancaran Low-cost Unmanned Combat Attack System (LUCAS) daripada kapal tempur pesisir kelas Independence, USS Santa Barbara (LCS 32), memperlihatkan satu evolusi doktrin yang disengajakan dan semakin dipercepatkan dalam Tentera Laut Amerika Syarikat serta Pemerintahan Pusat Amerika Syarikat (CENTCOM), yang kini meletakkan keutamaan kepada kuantiti, kebolehhidupan, penepuan sasaran dan ketangkasan operasi berbanding konsep lama aset serangan bernilai tinggi tetapi terhad dari segi bilangan.

Pencapaian ini tidak wajar ditafsirkan sebagai satu ujian terpencil, sebaliknya perlu difahami sebagai manifestasi nyata tindak balas Amerika Syarikat terhadap proliferasi pesat sistem tanpa pemandu berkos rendah oleh aktor negara dan bukan negara, khususnya di Timur Tengah, di mana peperangan dron telah menjadi ciri penentu konflik maritim dan pesisir.

Di seluruh Teluk Arab, Laut Merah dan Teluk Oman, dron serangan sehala telah berevolusi daripada alat improvisasi kepada instrumen strategik yang mampu mengganggu perdagangan global, mengancam kumpulan tugas tentera laut, serta mengenakan kos tidak seimbang terhadap pihak lawan yang memiliki kelebihan teknologi.

Oleh itu, pelancaran LUCAS yang diterajui CENTCOM bukan sekadar kejayaan teknologi, malah merupakan satu penyesuaian semula strategik yang menerima hakikat operasi bahawa peperangan laut masa hadapan akan dipertandingkan oleh gerombolan sistem tanpa pemandu yang boleh dikorbankan, beroperasi seiring, mendahului, atau dalam sesetengah keadaan secara bebas daripada elemen armada tradisional.

Dalam era yang ditakrifkan oleh persekitaran anti-akses dan penafian kawasan (A2/AD), tembakan tepat jarak jauh serta pengawasan berterusan, keupayaan untuk memprojekkan kuasa serangan berkos rendah dari laut tanpa mempertaruhkan juruterbang, pesawat berawak atau platform bernilai berbilion dolar telah mengubah secara asas dinamik eskalasi dan kalkulus penggunaan kuasa.

Bagi angkatan laut global, termasuk di Asia Tenggara, pencapaian ini menjadi petunjuk jelas bahawa kuasa tempur maritim tidak lagi diukur semata-mata berdasarkan tonaj, bilangan peluru berpandu atau aset udara, tetapi oleh keupayaan menjana kesan serangan yang berterusan, teragih dan boleh dikorbankan pada skala besar.

Pemimpin kanan ketenteraan Amerika Syarikat secara terbuka telah membingkaikan pelancaran LUCAS sebagai detik penentu dalam evolusi keupayaan serangan maritim.

“Pelancaran berjaya pertama LUCAS daripada sebuah kapal tentera laut menandakan satu pencapaian penting dalam menyampaikan keupayaan tanpa pemandu yang berkesan dan mampu milik kepada anggota medan tempur dengan pantas, dan kejayaan ini memperlihatkan kekuatan inovasi serta kerjasama bersama di rantau yang kritikal ini.”

“Platform ini sudah pasti akan meningkatkan keselamatan dan pencegahan maritim serantau.”

“Pasukan Tentera Laut Amerika Syarikat di Timur Tengah kini memajukan keupayaan peperangan dengan pendekatan baharu, membawa lebih kuasa serangan dari laut serta membentuk keadaan bagi penggunaan inovasi sebagai elemen pencegahan.”

“Aset dron serangan berkos rendah yang canggih, dilancarkan daripada kapal tentera laut yang boleh belayar dan beroperasi di mana-mana sahaja selaras dengan undang-undang antarabangsa, merupakan satu keupayaan baharu yang amat signifikan untuk digunakan di rantau ini.”

Secara kolektif, kenyataan-kenyataan ini menzahirkan satu naratif strategik yang bersatu, yang meletakkan sistem serangan tanpa pemandu bukan sebagai teknologi eksperimen, tetapi sebagai komponen teras dalam postur pencegahan hadapan dan keupayaan peperangan moden.

Penekanan terhadap aspek perundangan, kemampuan kos dan pengerahan pantas mencerminkan kesedaran bahawa konflik masa hadapan berkemungkinan memerlukan kehadiran berterusan serta pilihan tindak balas yang boleh diskalakan di bawah ambang peperangan berskala penuh.

Pelancaran Bersejarah di Salah Satu Teater Maritim Paling Dipertikaikan Dunia

Pelancaran LUCAS berlangsung di Teluk Arab, sebuah persekitaran maritim yang tepu dengan geseran geopolitik, ancaman asimetri dan titik sempit strategik, di mana pasukan tentera laut Amerika Syarikat beroperasi secara berterusan di bawah bayangan ancaman dron, peluru berpandu dan bot serangan pantas.

Pada 16 Disember 2025, anggota Task Force 59, formasi khusus sistem tanpa pemandu dan autonomi Tentera Laut Amerika Syarikat di bawah Pemerintahan Tentera Laut Amerika Syarikat Tengah dan Armada Kelima Amerika Syarikat, telah melaksanakan pelancaran operasi pertama dron serangan sehala daripada sebuah kapal tentera laut Amerika Syarikat ketika berada di laut.

USS Santa Barbara (LCS 32), sebuah kapal tempur pesisir kelas Independence yang dioptimumkan untuk modulariti dan operasi berhampiran pantai, berfungsi sebagai platform pelancaran, sekali gus membuktikan bahawa keupayaan serangan tanpa pemandu yang canggih boleh diintegrasikan ke dalam aset armada sedia ada tanpa pengubahsuaian struktur besar atau infrastruktur pelancaran khusus.

Perincian ini amat signifikan dari sudut strategik kerana ia mengesahkan bahawa pelbagai kapal tempur permukaan Amerika Syarikat, sama ada sedia ada atau masa hadapan, berpotensi disesuaikan untuk mengerahkan sistem tanpa pemandu seumpama ini, sekali gus memperluas secara dramatik bilangan platform maritim yang mampu menyampaikan kesan serangan jarak jauh.

Penglibatan Task Force 59 mencerminkan kempen eksperimen yang lebih luas oleh Tentera Laut Amerika Syarikat, yang secara berperingkat telah berkembang daripada penggunaan kapal permukaan tanpa pemandu dan platform ISR udara kepada sistem serangan tanpa pemandu yang dipersenjatai sepenuhnya serta mampu beroperasi secara autonomi atau separa autonomi.

Pelancaran ini turut menandakan kemunculan operasi Task Force Scorpion Strike, sebuah skuadron dron serangan sehala yang baru ditubuhkan dan dikerahkan ke Timur Tengah pada awal Disember 2025, yang mewakili unit ketenteraan Amerika Syarikat pertama yang distrukturkan khusus sekitar aset serangan tanpa pemandu yang boleh dikorbankan.

Pengaktifan Task Force Scorpion Strike menzahirkan penerimaan doktrin bahawa dron serangan sehala bukan lagi sistem sampingan atau niche, tetapi elemen teras dalam seni bina serangan moden setara dengan peluru berpandu kruis, pesawat dan kapal selam.

Teluk Arab, yang merangkumi titik sempit maritim kritikal seperti Selat Hormuz di mana kira-kira satu perlima bekalan minyak global melalui laluan ini, menyediakan persekitaran operasi yang amat relevan untuk mengesahkan keupayaan sedemikian dalam keadaan ancaman sebenar.

Pelaksanaan pelancaran di teater ini menghantar isyarat pencegahan yang disengajakan kepada pihak lawan serantau bahawa Amerika Syarikat bersedia untuk menangkis ancaman dron berkos rendah dengan sistem yang sama-sama boleh diskalakan, fleksibel dan berdaya tahan dari segi operasi.

Peristiwa ini serta-merta menarik perhatian antarabangsa, dengan penganalisis pertahanan menekankan implikasinya terhadap peperangan laut, khususnya keupayaan kapal tempur permukaan untuk memprojekkan kuasa serangan sambil kekal di luar sampul penglibatan banyak sistem peluru berpandu berasaskan darat.

Hakikat bahawa pelancaran ini dilaksanakan semasa operasi tentera laut rutin dan bukannya di medan ujian terkawal, seterusnya mengukuhkan kredibiliti operasi serta kerelevanannya terhadap senario konflik dunia sebenar.

LUCAS dan Kebangkitan Sistem Serangan Laut “Berani Mati” 

Low-cost Unmanned Combat Attack System, atau LUCAS, melambangkan satu peralihan yang disengajakan daripada paradigma serangan tepat berkos tinggi tradisional kepada model yang menekankan kemampuan kos, kebolehan dikorbankan dan penggunaan secara besar-besaran.

Diklasifikasikan sebagai dron serangan sehala atau munisi berkeliaran, LUCAS direka untuk meronda kawasan sasaran bagi tempoh yang panjang sebelum melaksanakan serangan akhir secara menjunam ke arah sasaran, sekali gus menggabungkan pengawasan berterusan dengan keupayaan serangan kinetik dalam satu platform.

Dengan ketahanan penerbangan sehingga enam jam dan kelajuan jelajah sekitar 55 knot, LUCAS menawarkan keupayaan kepada komander untuk melaksanakan penyasaran sensitif masa, penugasan semula dinamik dan penglibatan tertangguh, yang secara signifikan memperluas fleksibiliti taktikal berbanding peluru berpandu konvensional.

Walaupun angka jarak sebenar tidak didedahkan, radius operasi yang digambarkan sebagai “luas” menunjukkan bahawa LUCAS boleh dilancarkan jauh di luar jangkauan banyak pertahanan pesisir, membolehkan pasukan maritim mengenakan tekanan jauh ke dalam zon pesisir yang dipertikaikan.

Kepelbagaian sistem ini dipertingkatkan lagi melalui keupayaannya untuk dilancarkan menggunakan pelbagai kaedah termasuk pengerahan dari kapal, sistem berasaskan darat, platform kenderaan, katapel serta mekanisme pelancaran bantuan roket.

Kebolehsuaian ini menjadikan LUCAS amat menarik bagi pasukan ekspedisi, unit operasi khas dan operasi maritim teragih di mana infrastruktur adalah terhad atau dipertikaikan.

Dari sudut kos, LUCAS dianggarkan berharga di bawah USD100,000 seunit, bersamaan kira-kira RM470,000, iaitu sebahagian kecil daripada kos peluru berpandu kruis bernilai jutaan dolar seperti Tomahawk yang boleh melebihi USD1.5 juta atau sekitar RM7.05 juta bagi setiap peluru.

Perbezaan kos yang ketara ini membolehkan tentera Amerika Syarikat melaksanakan strategi penepuan yang mengenakan beban asimetri terhadap pertahanan udara pihak lawan, memaksa mereka membelanjakan pemintas mahal untuk menangkis sistem serangan berkos rendah.

Dari segi visual dan konsep operasi, LUCAS menyerupai dron Shahed-136 buatan Iran, sebuah sistem yang telah membuktikan potensi gangguan dron serangan sehala yang dihasilkan secara besar-besaran dalam konflik seperti di Ukraine dan di seluruh Timur Tengah.

Penggunaan konsep operasi yang serupa oleh Amerika Syarikat mencerminkan pengiktirafan jelas bahawa keberkesanan sistem sedemikian tidak semata-mata bergantung kepada kecanggihan teknologi, tetapi kepada keupayaan untuk dikerahkan dalam jumlah besar, diganti dengan pantas dan ditambah baik secara berterusan.

Tidak seperti platform tanpa pemandu boleh guna semula seperti MQ-9 Reaper, LUCAS direka secara sengaja sebagai aset boleh dikorbankan, membolehkan komander menerima kehilangan sebagai hasil operasi biasa dan bukannya kegagalan strategik.

Peralihan ini sejajar rapat dengan inisiatif “Replicator” Pentagon yang bertujuan untuk mengerahkan ribuan sistem autonomi boleh dikorbankan merentasi domain udara, darat dan laut bagi menandingi pihak lawan yang mempunyai kelebihan numerik.

Kesan Strategik terhadap Doktrin Laut Timur Tengah dan Indo-Pasifik

Pelancaran LUCAS di laut membawa implikasi serta-merta terhadap keselamatan maritim di Timur Tengah, di mana sistem tanpa pemandu telah menjadi elemen teras dalam operasi ofensif dan defensif.

Daripada serangan dron dan peluru berpandu Houthi ke atas perkapalan komersial di Laut Merah hingga operasi militan proksi yang disokong Iran terhadap infrastruktur serantau, proliferasi sistem tanpa pemandu berkos rendah telah mengubah landskap keselamatan secara fundamental.

Dengan mengerahkan dron serangan sehala sendiri daripada platform tentera laut, Amerika Syarikat secara efektif menyamakan medan permainan, membolehkan tindak balas yang pantas, berkadar dan boleh diskalakan tanpa meningkatkan eskalasi kepada pilihan serangan bernilai tinggi atau berprofil tinggi.

Keupayaan ini meningkatkan pencegahan dengan merumitkan perancangan pihak lawan, kerana penyerang berpotensi kini perlu mengambil kira kemungkinan serangan balas segera dari laut oleh platform yang beroperasi di perairan antarabangsa.

Di luar Timur Tengah, implikasi terhadap Indo-Pasifik adalah amat mendalam, khususnya di kawasan yang dicirikan oleh laluan laut sesak, pulau yang dipertikaikan dan rangkaian A2/AD berlapis.

Laut China Selatan, Selat Melaka dan Selat Taiwan mencerminkan banyak cabaran operasi yang wujud di Teluk Arab, termasuk trafik maritim yang padat, kedekatan dengan pantai bermusuhan dan kehadiran ancaman bukan tradisional.

Bagi negara Asia Tenggara seperti Malaysia, Indonesia, Singapura dan Filipina, kemunculan dron serangan sehala yang dilancarkan dari kapal menekankan kepentingan rangkaian pertahanan udara dan maritim bersepadu yang mampu mengesan, menjejak dan meneutralkan ancaman berprofil rendah.

Malaysia, yang terletak di salah satu titik sempit maritim paling kritikal dunia, telah mula melabur dalam teknologi anti-dron dan integrasi sensor, dengan menyedari kerentanan perkapalan komersial dan infrastruktur luar pesisir terhadap serangan tanpa pemandu.

Kejayaan Amerika Syarikat ini berkemungkinan mempercepatkan usaha perolehan dan penyelidikan serantau, apabila angkatan laut ASEAN berusaha memperoleh langkah balas defensif serta keupayaan ofensif tanpa pemandu bagi mengekalkan pencegahan dan keselamatan maritim.

Pada peringkat strategik, LUCAS mengukuhkan peralihan ke arah operasi maritim teragih, di mana platform yang lebih kecil dan lebih banyak secara kolektif menjana kuasa tempur, sekali gus mengurangkan kebergantungan kepada bilangan aset bernilai tinggi yang terhad.

Pendekatan ini secara langsung mencabar hierarki tentera laut tradisional dan memaksa pihak lawan mempertahankan spektrum ancaman yang jauh lebih luas dan kompleks.

Masa Depan Peperangan Laut dalam Era Penepuan Tanpa Pemandu

Secara sejarah, peperangan laut telah berkembang melalui kitaran gangguan teknologi, daripada kemunculan kapal pengangkut pesawat kepada peluru berpandu berpandu dan kapal selam nuklear, yang masing-masing membentuk semula doktrin dan struktur kuasa.

Kebangkitan dron serangan sehala mewakili titik infleksi seterusnya, memperkenalkan kelas senjata yang mengaburkan sempadan antara peluru berpandu, pesawat dan sistem autonomi.

Apabila teknologi anti-dron terus berkembang, termasuk peperangan elektronik, senjata tenaga terarah dan pertahanan udara berlapis, persaingan antara serangan dan pertahanan akan semakin sengit, mendorong inovasi pantas di kedua-dua pihak.

Bagi Amerika Syarikat dan sekutunya, cabaran utama terletak pada pengintegrasian sistem seperti LUCAS ke dalam seni bina perintah dan kawalan yang koheren bagi memastikan keberkesanan sambil mematuhi undang-undang antarabangsa dan kerangka etika.

Bagi pihak lawan, proliferasi sistem sedemikian merumitkan pencegahan dengan meningkatkan ketidakpastian, mengurangkan masa amaran dan memperluas julat pilihan tindak balas yang munasabah.

Dalam konteks geopolitik yang lebih luas, pencapaian LUCAS menegaskan satu realiti yang konsisten diketengahkan oleh Defence Security Asia, iaitu keseimbangan kuasa masa hadapan di laut akan dibentuk bukan sahaja oleh kecanggihan teknologi, tetapi juga oleh kebolehan skala industri dan kecekapan kos.

Ketika angkatan laut di seluruh dunia menyesuaikan diri dengan paradigma baharu ini, pelancaran LUCAS dari USS Santa Barbara pada 16 Disember 2025 akan dikenang sebagai detik penentu apabila peperangan penepuan tanpa pemandu secara muktamad memasuki domain maritim. — DEFENCE SECURITY ASIA