(DEFENCE SECURITY ASIA) –Amerika Syarikat pada Selasa (20 Januari) secara rasmi meluluskan pakej Jualan Ketenteraan Asing (FMS) bernilai US$2.3 bilion kepada Singapura melibatkan pesawat peronda maritim P-8A Poseidon dan torpedo serta peralatan berkaitan, satu keputusan strategik yang mencerminkan penilaian Washington terhadap Singapura sebagai tonggak keselamatan maritim kritikal di Indo-Pasifik yang semakin berdepan persaingan sengit laluan perhubungan maritim.

Pakej yang dicadangkan ini bertujuan meningkatkan secara ketara keupayaan Singapura dalam menangani ancaman maritim semasa dan masa hadapan dengan membangunkan pasukan rondaan maritim berkeupayaan tinggi yang mampu melaksanakan pencegahan, pengawasan berterusan, serta operasi gabungan bersama tentera laut Amerika Syarikat dan sekutu.

Kerajaan Amerika Syarikat turut menilai bahawa pemerolehan ini akan secara langsung memperkukuh objektif pertahanan nasional dan wilayah Singapura, sambil meningkatkan tahap interoperabiliti secara material dengan angkatan Amerika Syarikat dan sekutu, sekali gus menegaskan kedudukan Singapura sebagai rakan keselamatan yang dipercayai serta serasi dari segi teknologi dan operasi.

Yang lebih penting, Agensi Kerjasama Keselamatan Pertahanan Amerika Syarikat (DSCA) menegaskan bahawa transaksi ini tidak akan mengubah keseimbangan ketenteraan asas di rantau ini, sekali gus mencerminkan keyakinan Washington bahawa penjualan tersebut mengukuhkan pencegahan dan kestabilan, bukannya menyumbang kepada peningkatan ketegangan keselamatan di Asia Tenggara.

Jabatan Negara Amerika Syarikat telah meluluskan potensi penjualan tersebut secara rasmi, manakala notifikasi mandatori telah dikemukakan kepada Kongres Amerika Syarikat, yang masih mengekalkan kuasa untuk meneliti dan memberikan kelulusan muktamad terhadap transaksi ini di bawah rangka kerja FMS.

Keputusan Singapura untuk memperoleh empat pesawat Boeing P-8A Poseidon diumumkan pada tahun 2025 semasa lawatan rasmi Menteri Pertahanan Chan Chun Sing ke Amerika Syarikat, di mana perbincangan bersama Setiausaha Pertahanan Amerika Syarikat Pete Hegseth di Pentagon menzahirkan pendalaman hubungan pertahanan, industri dan operasi antara kedua-dua negara.

Lonjakan Strategik Keupayaan Rondaan Maritim Singapura

Dari sudut operasi, P-8A Poseidon mewakili lonjakan kualitatif yang signifikan dalam keupayaan rondaan maritim Singapura dengan menggabungkan daya tahan jarak jauh, keupayaan operasi altitud tinggi dan penggabungan sensor pelbagai domain yang dioptimumkan untuk peperangan anti-kapal selam dalam persekitaran pesisir dan laut terbuka yang kompleks.

Seni bina sensor bersepadu pesawat ini, yang berteras radar canggih, pemprosesan akustik serta sistem elektro-optik, membolehkan penjejakan berterusan sasaran permukaan dan bawah permukaan di kawasan maritim yang luas, satu keupayaan yang semakin kritikal susulan peningkatan aktiviti kapal selam di Laut China Selatan dan perairan sekitarnya.

Selain peranan anti-kapal selam, fleksibiliti misi P-8A membolehkannya melaksanakan operasi risikan, pengawasan, peninjauan serta misi pencarian dan pengesanan, sekali gus memperkukuh keupayaan Singapura untuk mengekalkan kesedaran situasi masa nyata di sepanjang laluan laut strategiknya yang penting.

Sistem avionik platform ini, yang dibangunkan berasaskan pesawat awam Boeing 737, menyumbang kepada tahap kebolehpercayaan tinggi, laluan sokongan penyelenggaraan yang matang, serta interoperabiliti yang lancar dengan angkatan udara dan laut sekutu yang mengoperasikan seni bina asas yang sama.

Penggantian Fokker 50 dan Pemodenan Doktrin RSAF

Armada P-8A ini dijadualkan menggantikan pesawat rondaan maritim Fokker 50 milik Tentera Udara Republik Singapura yang telah berkhidmat lebih tiga dekad dan kini berdepan tahap keusangan yang semakin ketara dalam menghadapi ancaman kapal selam dan permukaan moden yang semakin canggih.

Menurut Menteri Pertahanan Chan Chun Sing, pesawat baharu ini dijangka memasuki perkhidmatan operasi pada awal dekad 2030-an, sejajar dengan pendekatan pemodenan angkatan bersenjata Singapura yang berperingkat, berdisiplin dari segi fiskal, serta berpandukan perancangan jangka panjang yang sistematik.

Pemerolehan ini merupakan fasa pertama dalam usaha lebih luas Angkatan Tentera Singapura untuk menyegarkan serta mempersiapkan keupayaan keselamatan maritim dan kesedaran domain maritimnya bagi menghadapi persaingan kuasa besar yang semakin sengit di Indo-Pasifik.

Sebagai menjawab soalan Parlimen pada September lalu, Menteri Chan menegaskan bahawa P-8A akan memperkukuh secara material tahap kesedaran domain maritim Angkatan Tentera Singapura dan meningkatkan secara signifikan keupayaannya untuk mengesan, menjejak serta meneutralkan ancaman bawah permukaan.

Beliau turut menjelaskan bahawa pengoperasian platform yang digunakan secara meluas di peringkat global akan membolehkan kru Singapura menjalani latihan intensif bersama negara rakan, sekali gus memperkukuh interoperabiliti taktikal, doktrin bersama dan kesiapsiagaan gabungan dalam senario maritim berintensiti tinggi.

Interoperabiliti Sekutu dan Rangkaian P-8A Global

Boeing P-8A kini dikendalikan oleh beberapa sekutu utama Amerika Syarikat termasuk Amerika Syarikat, United Kingdom dan Australia, sekali gus meletakkan Singapura dalam rangkaian eksklusif pengguna P-8A yang berkongsi piawaian operasi, doktrin misi serta rangka kerja risikan yang sama.

Empat pesawat P-8A yang dirancang untuk diperoleh Singapura berpotensi memasuki perkhidmatan pada awal 2030-an, dengan Menteri Chan turut menyatakan bahawa platform tambahan mungkin diperoleh bagi melengkapkan keupayaan P-8A dan membentuk seni bina pengawasan serta tindak balas maritim berlapis.

Kerajaan Singapura telah memohon sehingga empat pesawat rondaan P-8A, bersama tujuh unit Guardian laser transmitter bagi sistem AN/AAQ-24(V)N, tujuh pemproses sistem dengan modul anti-penipuan selective availability, serta lapan torpedo ringan MK 54 MOD 0 dalam konfigurasi all-up-round.

Skop Pakej, Sistem Sokongan dan Nilai Strategik

Pakej ini turut merangkumi pelbagai peralatan bukan Kategori Peralatan Pertahanan Utama, mencerminkan kerumitan dan kedalaman ekosistem rondaan maritim moden yang jauh melangkaui pembelian pesawat semata-mata.

Antara yang disertakan ialah perisian misi terbuka taktikal, sistem elektro-optik dan inframerah MX-20HD, sensor amaran peluru berpandu, sistem akustik AN/AQQ-2(V), radar pengawasan maritim AN/APY-10 dengan integrasi GPS, sistem pengurusan amaran awal ALQ-213, serta pelbagai sistem kriptografi dan pengenalan sahabat atau musuh.

Pakej ini juga meliputi perisian dan penerbitan sulit serta tidak sulit, infrastruktur sokongan torpedo, torpedo latihan dan boleh pulih, aksesori pelancaran udara, peralatan ujian, latihan dalam negara serta bantuan teknikal jangka panjang bagi memastikan kesiapsiagaan operasi menyeluruh.

Nilai keseluruhan pakej dianggarkan sebanyak US$2.316 bilion, dengan Boeing yang berpangkalan di Arlington, Virginia dikenal pasti sebagai kontraktor utama bagi program ini dari segi penyepaduan platform dan sokongan keseluruhan.

Sebahagian besar perkakasan torpedo ringan MK 54 akan diperoleh terus daripada stok Tentera Laut Amerika Syarikat, manakala pelbagai syarikat pertahanan Amerika Syarikat lain akan menyediakan komponen, subsistem dan perkhidmatan kejuruteraan sepanjang pelaksanaan program ini.

Setakat ini, tiada perjanjian offset dikaitkan dengan penjualan tersebut, dan sebarang pengaturan offset pada masa hadapan akan ditentukan melalui rundingan langsung antara pihak pembeli dan kontraktor yang terlibat.

Endurance P-8A dan Keupayaan Operasi Jangka Panjang

Daya tahan penerbangan Boeing P-8A Poseidon berbeza mengikut profil misi dan keadaan penerbangan, dengan parameter operasi standard lazimnya dinyatakan berdasarkan jarak operasi bersama tempoh berada di kawasan sasaran, berbanding satu angka maksimum daya tahan tunggal.

Dalam profil tipikal peperangan anti-kapal selam, P-8A mempunyai jejari tempur sekitar 1,200 batu nautika atau kira-kira 2,200 kilometer dengan anggaran empat jam berada di kawasan operasi, membolehkannya terbang ke zon rondaan, melaksanakan pengawasan berpanjangan dan kembali tanpa pengisian bahan api udara.

Dalam amalan sebenar, jumlah daya tahan misi platform ini bagi operasi risikan, pengawasan dan rondaan boleh melebihi 10 jam, membolehkan pesawat kekal di udara untuk tempoh panjang apabila beroperasi pada profil pelayaran yang menjimatkan bahan api.

Memandangkan P-8A boleh dilengkapi dengan keupayaan pengisian bahan api udara-ke-udara melalui sistem boom, daya tahan teorinya boleh meningkat dengan ketara dan berpotensi melebihi 20 jam sekiranya sokongan pengisian bahan api udara tersedia, walaupun keupayaan ini tidak digunakan secara rutin dalam operasi harian.

Dalam konteks perancangan operasi, daya tahan P-8A bergantung kepada muatan bahan api, konfigurasi misi, altitud penerbangan serta sama ada pengisian bahan api udara dimasukkan dalam profil sortie, sekali gus membolehkan komander menyesuaikan tempoh misi mengikut keperluan teater operasi tertentu. — DEFENCE SECURITY ASIA