(DEFENCE SECURITY ASIA) — Malaysia memilih peluru berpandu antikapal ATMACA keluaran Roketsan dari Türkiye sebagai pilihan utama bagi Kapal Tempur Pesisir (LCS) kelas Maharaja Lela, membuka laluan untuk memulihkan keupayaan serangan terhadap kapal permukaan dan menyeragamkan bekalan peluru berpandu bagi dua kelas kapal Tentera Laut Diraja Malaysia (TLDM).

Kelebihan utama ATMACA ialah tempahan yang sudah dibuat Kuala Lumpur untuk tiga korvet kelas Ada, yang berpotensi mempercepatkan bekalan peluru berpandu kepada TLDM dan membolehkan sebahagian keperluan sokongan logistik dikongsi antara lapan kapal yang dirancang.

Keputusan pada November 2026 itu menyusuli tindakan Norway membatalkan lesen eksport Naval Strike Missile (NSM) keluaran Kongsberg, sekali gus menjadikan pemilihan pengganti bergantung pada keupayaan pembekal membawa peluru berpandu baharu daripada peringkat perolehan hingga ke perkhidmatan operasi.

Exocet dari Perancis berpotensi lebih mudah disepadukan dengan sistem pengurusan tempur frigat berkenaan, namun tempahan sedia ada dari Türkiye memberi ATMACA kelebihan dari segi tempoh penghantaran, kos permulaan dan kemungkinan menggunakan peluru berpandu yang sudah ditempah.

Bagi kelas Maharaja Lela, ATMACA akan mengembalikan persenjataan khusus untuk menghadapi kapal permukaan di samping keupayaan pertahanan udara, peperangan antikapal selam dan penerbangan yang dirancang, sekali gus membolehkan frigat itu memenuhi lebih banyak peranan yang ditetapkan ketika Malaysia memilih reka bentuk berasaskan Gowind.

Ketersediaan bekalan menjadi faktor utama dalam perbandingan dengan NSM, yang sejak awal diambil kira dalam reka bentuk kapal dan pemasangan pelancar sebelum keputusan Oslo menarik balik kelulusan eksport memaksa Malaysia mendapatkan peluru berpandu daripada pembekal lain.

Menteri Pertahanan, Datuk Seri Mohamed Khaled Nordin, berkata kos tambahan dijangka tertumpu pada pelancar dan kerja penyepaduan sekiranya Malaysia memanfaatkan tempahan sedia ada, menjadikan jumlah peluru berpandu yang boleh diperuntukkan semula faktor penting dalam usaha kerajaan mengawal kos permulaan.

Faedahnya turut meliputi perkongsian stok, kemudahan sokongan dan latihan yang boleh membantu TLDM menyelenggara korvet serta frigat baharunya, ketika kedua-dua program menambah kapal kepada armada yang sudah mengendalikan pelbagai jenis peralatan.

Malaysia berkemungkinan menerima frigat pertama sekitar April 2027, sebelum tempoh 2028 hingga 2029 yang disebut bagi pengenalan ATMACA pada kelas berkenaan, sekali gus membuka kemungkinan TLDM mengoperasikan kapal sulung itu sementara menunggu persenjataan gantian.

Tempahan sedia ada memberi Malaysia peluang mempercepatkan bekalan, manakala kaedah pemasangan dan kelulusan penerimaan sistem di atas kapal akan menentukan sama ada kelebihan perolehan itu dapat diterjemahkan kepada keupayaan operasi dalam tempoh yang disasarkan.

Peranan Ankara akan berkembang daripada membekalkan korvet kepada menyokong peluru berpandu antikapal utama bagi dua kelas kapal tempur permukaan Malaysia, memperkukuh kedudukan Türkiye dalam pemodenan tentera laut Asia Tenggara dan meningkatkan kepentingan kesinambungan sokongannya kepada Kuala Lumpur.

Maklumat yang diterbitkan memberikan asas lebih kukuh untuk menilai pilihan Malaysia dari segi ketersediaan bekalan, kemampuan kos dan keseragaman armada, manakala perbandingan ATMACA, NSM dan Exocet dari segi jarak, daya tahan dan keberkesanan terhadap kapal yang dilindungi sistem pertahanan memerlukan bukti setara.

(BACA) Malaysia Pilih Atmaca Türkiye untuk LCS TLDM Selepas Norway Tarik Balik Lesen NSM

Apa yang ATMACA Bawa kepada Frigat Malaysia

Reka bentuk asal kelas Maharaja Lela memperuntukkan lapan peluru berpandu antikapal bagi setiap kapal, justeru pemerolehan senjata khusus bagi serangan terhadap kapal permukaan akan mengisi antara jurang keupayaan terbesar yang ditinggalkan oleh kegagalan perolehan asal bagi lima frigat itu.

ATMACA akan memberi frigat Malaysia pilihan untuk menghadapi kapal tempur permukaan di samping meriam Bofors 57 mm, sekali gus memperluas skop misi kelas berkenaan selepas TLDM menerima sistem persenjataan itu dan melatih kru untuk mengendalikannya.

Peluru berpandu tersebut akan melengkapi sistem pertahanan udara VL MICA yang dirancang serta sonar pada badan kapal dan sonar tunda, dengan menambah keupayaan serangan permukaan kepada frigat yang sistem utamanya direka untuk menangani pelbagai ancaman.

Frigat dengan sesaran kira-kira 3,100 tan itu akan menggabungkan ATMACA dengan dek penerbangan dan hangar, memberikan Malaysia satu lagi jenis kapal yang boleh melaksanakan peperangan permukaan serta menyokong operasi penerbangan di laut.

Penggunaan keluarga peluru berpandu yang sama pada frigat dan korvet akan memperluas penempatan keupayaan itu dalam armada TLDM, ketika kapal baharu melalui proses penyerahan, latihan kru dan penerimaan sistem mengikut jadual masing-masing.

Jarak, sistem panduan dan kepala pencari sasaran ialah ciri peluru berpandu itu sendiri, manakala penyepaduan di atas kapal mempengaruhi beban tugas serta penyelarasan kru, dua pertimbangan dalam menilai kaedah pemasangan yang sesuai untuk TLDM.

Ujian awal dari korvet kelas Ada milik Türkiye, TCG Kınalıada, menunjukkan ATMACA boleh dilancarkan menggunakan konsol khusus, sekali gus memberi Malaysia contoh untuk menilai tempoh yang diperlukan bagi melengkapkan frigatnya dengan peluru berpandu selepas penyerahan.

Pemasangan pelancar dan penerimaan stok peluru berpandu menandakan dua peringkat kemajuan yang berbeza, sementara kelulusan sistem di atas kapal dan kesiapan kru menentukan bila frigat bersenjata ATMACA boleh diambil kira dalam perancangan kesiagaan TLDM.

Manfaat kepada armada akan meningkat apabila lebih banyak kapal menerima ATMACA, namun kadar pemasangan pada setiap frigat dan pengagihan stok awal akan menentukan seberapa pantas keupayaan itu dapat diperluas daripada kapal pertama kepada seluruh kelas Maharaja Lela.

Bagi tentera laut serantau yang menilai kesiagaan armada Malaysia, kepentingan ATMACA terletak pada pemulihan peranan yang dirancang bagi lima frigat dan kemungkinan menyokongnya melalui stok peluru berpandu yang sama dengan korvet, tertakluk pada kemajuan penerimaan sistem di atas kapal.

(BACA) (VIDEO) Peluru Berpandu Kruis Atmaca UM Turkiye Pecah Rekod Jarak dan Tempoh Penerbangannya

ATMACA Berbanding NSM dan Exocet

Kongsberg NSM ialah pilihan asal bagi LCS, dengan kontrak 2018 meliputi peluru berpandu dan peralatan berkaitan di atas kapal, sekali gus memberinya kelebihan dari segi kemajuan pemasangan sebelum kawalan eksport Norway menghalang penghantaran yang dirancang ke Malaysia.

ATMACA mempunyai laluan perolehan yang masih terbuka serta tempahan Malaysia yang sedang berjalan, manakala kes NSM menunjukkan bagaimana keputusan kerajaan pengeksport boleh menjejaskan kerja pemasangan yang sudah dimulakan dan mengganggu perancangan armada negara pembeli.

Malaysia dilaporkan sudah membayar kira-kira 95 peratus daripada nilai kontrak NSM, justeru pemilihan ATMACA berjalan seiring dengan usaha mendapatkan pampasan, yang hasilnya akan mempengaruhi jumlah wang yang dapat dituntut kembali ketika TLDM berusaha memulihkan keupayaan antikapal frigatnya.

Kongsberg menggunakan peruntukan force majeure atas alasan lesen eksport berada di bawah kuasa pihak berkuasa Norway, menyebabkan Kuala Lumpur mencari penyelesaian menerusi saluran kontrak sementara limbungan perlu menanggalkan peralatan yang sudah dipasang dan menyediakan frigat untuk sistem pelancar pengganti.

Exocet berpotensi mendapat kelebihan melalui kaitan industrinya dengan reka bentuk kapal Perancis dan sistem pengurusan tempur Naval Group, sekali gus mengurangkan risiko penyepaduan berbanding ATMACA, yang belum mempunyai rekod integrasi penuh dengan SETIS yang didedahkan kepada umum.

Tempahan ATMACA bagi korvet pada April 2026 memberikan Malaysia saluran bekalan sedia ada, sekali gus membuka kemungkinan mengelakkan perolehan peluru berpandu secara berasingan sekiranya sebahagian daripada jumlah yang ditempah itu dapat diperuntukkan kepada frigat.

Kelebihan kos itu bergantung pada perbelanjaan pelancar, pemasangan dan pengesahan sistem, memandangkan peluru berpandu yang sudah ditempah boleh mengurangkan kos permulaan sementara kos kejuruteraan masih perlu ditanggung untuk memasang dan menerima sistem itu pada kelas kapal kedua.

Malaysia turut menilai pilihan dari Itali, namun maklumat yang didedahkan tidak menyatakan jenis peluru berpandu atau terma tawarannya, sekali gus mengehadkan perbandingan pakej industri, kos dan tempoh penghantarannya dengan pilihan dari Türkiye dan Perancis.

Maklumat yang diterbitkan belum menyediakan data setara mengenai jarak, prestasi kepala pencari sasaran atau ketahanan terhadap langkah balas bagi varian yang ditawarkan, menjadikan terma perolehan dan kesesuaian dengan struktur armada TLDM asas paling kukuh untuk menilai kelebihan ATMACA.

ATMACA menjadi pilihan utama Malaysia berdasarkan pertimbangan harga, jadual dan sokongan armada, sementara Exocet berpotensi mengurangkan risiko penyepaduan dan pengalaman NSM menunjukkan pentingnya memastikan kelulusan eksport kekal berkuat kuasa sehingga senjata dihantar dan memasuki perkhidmatan.

Satu Keluarga Peluru Berpandu untuk Dua Kelas Kapal

Malaysia memeterai kontrak dengan STM dari Türkiye pada 2024 bagi tiga Kapal Misi Pesisir (LMS) berasaskan reka bentuk kelas Ada sebelum menempah ATMACA daripada Roketsan pada April 2026, mewujudkan saluran perolehan yang berpotensi menyokong kedua-dua program korvet dan frigat.

Tempahan sedia ada dilaporkan meliputi 24 peluru berpandu untuk program korvet, justeru sebarang pengagihan semula memerlukan Malaysia mengimbangi keperluan awal frigat dengan stok yang diperuntukkan kepada korvet, yang sejak awal direka untuk membawa ATMACA dan sistem berkaitannya.

Pengagihan semula boleh memendekkan tempoh menunggu bagi frigat, namun TLDM perlu menentukan kapal yang patut menerima peluru berpandu terlebih dahulu dan jumlah stok yang perlu diperuntukkan bagi menyokong pentauliahan, latihan dan kesiagaan operasi armada.

Ketiga-tiga korvet dibina di Türkiye dengan penghantaran dijangka sekitar 2027 dan menggunakan sistem pengurusan tempur dari negara itu, memberikan program berkenaan keperluan penyepaduan dan jadual pengenalan ATMACA yang berbeza daripada frigat binaan tempatan.

Penggunaan satu keluarga peluru berpandu pada lapan kapal yang dirancang berpotensi mengurangkan beban logistik melalui perkongsian alat ganti, sokongan penyelenggaraan dan latihan, dengan penjimatan bergantung pada komponen serta tatacara yang boleh diguna pakai pada kedua-dua kelas kapal.

Malaysia masih perlu menyokong dua keluarga sistem pengurusan tempur, manakala penggunaan konsol berasingan pada frigat boleh menambah keperluan latihan khusus dan mengehadkan skop penyeragaman tatacara antara kedua-dua kelas kapal tempur permukaan TLDM.

Menurut Menteri Pertahanan, kos tambahan dijangka tertumpu pada pelancar dan kerja penyepaduan jika Malaysia menggunakan tempahan sedia ada, dengan jumlah kos bergantung pada bilangan peluru berpandu yang dapat diperuntukkan semula dan skop kejuruteraan yang diperlukan pada frigat.

Sekiranya tempoh 2028 hingga 2029 dapat dipenuhi, ATMACA berpotensi dipasang pada frigat lebih awal berbanding perolehan baharu, dengan jadual tertakluk pada pengagihan stok serta kelulusan pemasangan di atas kapal selepas konfigurasi akhir dipersetujui.

Penggunaan ATMACA secara meluas akan menjadikan kesinambungan bekalan dari Türkiye semakin penting kepada TLDM, memandangkan gangguan bekalan peluru berpandu boleh menjejaskan kedua-dua kelas kapal walaupun badan kapal dan sistem pengurusan tempur masing-masing datang daripada program industri yang berbeza.

Pilihan Malaysia itu memperluas peranan Türkiye sebagai pembekal peluru berpandu, mengekalkan peranan Perancis dalam sistem pengurusan tempur frigat dan meletakkan limbungan tempatan di tengah-tengah kerja pemasangan serta sokongan, sekali gus mengubah corak kebergantungan TLDM kepada pembekal luar.

Penyerahan Frigat dan Kesiagaan Operasi

Kelas Maharaja Lela bermula sebagai program Kapal Peronda Generasi Kedua yang diumumkan pada 2011, dengan reka bentuk Gowind yang diperbesar dipilih bagi menyediakan kapal tempur permukaan yang lebih berkeupayaan untuk menggantikan frigat kelas Lekiu.

Penstrukturan semula program daripada enam kepada lima frigat menjadikan penyerahan setiap kapal lebih penting kepada pemodenan Tentera Laut Diraja Malaysia (TLDM), sekali gus meningkatkan kesan sebarang jurang antara tarikh penerimaan kapal dengan kelulusan sistem persenjataannya.

Kapal sulung, KD Maharaja Lela, belayar menggunakan sistem pendorongnya sendiri pada Januari 2026, membolehkan limbungan dan TLDM meneruskan ujian fungsi asas kapal sementara usaha mendapatkan peluru berpandu gantian berjalan secara berasingan.

Penyerahan KD Maharaja Lela kini disasarkan sekitar April 2027 selepas beberapa kali tertangguh, manakala frigat berikutnya dijangka menyusul sehingga 2029, dengan kemungkinan kapal sulung diserahkan sebelum menerima peluru berpandu gantian menjadikan konfigurasi persenjataan ketika serahan sama pentingnya dengan tarikh penyerahan.

Ujian kapal sulung masih boleh memajukan program sepanjang peralihan kepada peluru berpandu baharu, kerana limbungan dan TLDM boleh mengesahkan prestasi sistem pendorong serta sistem kapal lain secara berasingan daripada proses penerimaan senjata gantian.

Sistem pertahanan udara VL MICA yang dirancang, bersama persenjataan meriam dan torpedo, membentuk sebahagian daripada keupayaan tempur frigat, dengan peranan yang boleh dilaksanakan oleh setiap kapal ketika diserahkan bergantung pada sistem yang sudah lulus proses penerimaan.

Kelewatan sistem sokongan boleh menunda kesiagaan seluruh kelas, menjadikan latihan kru dan penerimaan peralatan sama penting dengan kerja pembinaan kapal dalam usaha membawa kelima-lima frigat ke perkhidmatan operasi.

Bagi pemerhati pemodenan tentera laut Asia Tenggara, penyerahan lima frigat dan tiga korvet menunjukkan saiz armada yang dirancang Malaysia, manakala stok peluru berpandu dan kelulusan sistem tempur akan menentukan bila kapal berkenaan dapat melaksanakan peranan antikapal yang disasarkan.

Pemilihan ATMACA memperluas peranan industri Türkiye dalam membekalkan peluru berpandu kepada TLDM sebelum kesannya dapat dilihat pada kesiagaan armada, sementara sistem tempur Perancis dan limbungan Malaysia terus memainkan peranan utama dalam menjayakan program frigat itu.

Tiga perkembangan yang akan memperjelas jadual ialah persetujuan mengenai konfigurasi pemasangan, pengagihan stok peluru berpandu dan kelulusan sistem di atas kapal, yang bersama-sama menentukan bila ATMACA boleh beroperasi sebagai pengganti Naval Strike Missile (NSM).

Risiko Pemasangan ATMACA yang Masih Belum Selesai

Kelas Maharaja Lela menggunakan sistem pengurusan tempur SETIS keluaran Naval Group, justeru tahap penyepaduan ATMACA akan menentukan cara peluru berpandu itu dikendalikan dari pusat maklumat tempur serta skop ujian pengesahan yang perlu dibiayai dan dijadualkan Malaysia.

Frigat berkenaan menggabungkan radar carian Thales SMART-S Mk2 dengan peralatan kawalan tembakan dan elektro-optik Rheinmetall, memperlihatkan kerumitan menyepadukan sistem daripada pelbagai pembekal apabila peluru berpandu ditukar walaupun susunan penderia utama dikekalkan.

Pemasangan ATMACA di atas kapal yang didokumentasikan secara terbuka setakat ini menggunakan sistem tempur GENESIS atau ADVENT keluaran HAVELSAN dari Türkiye, menyebabkan Malaysia belum mempunyai rujukan awam untuk menganggarkan kos dan tempoh penyepaduan penuh dengan SETIS.

Menteri Pertahanan, Datuk Seri Mohamed Khaled Nordin, berkata Malaysia menerima jaminan mengenai keserasian ATMACA dengan SETIS, manakala perkembangan yang dilaporkan pada 15 November menunjukkan konfigurasi pemasangan masih terbuka, termasuk pilihan antara konsol khusus dengan penyepaduan penuh ke dalam SETIS.

Penyepaduan penuh memerlukan kerjasama kejuruteraan baharu antara Roketsan dengan Naval Group, dengan akses kepada perisian proprietari, kelulusan berkaitan dan pembahagian tanggungjawab berpotensi mempengaruhi tempoh antara perolehan dengan penerimaan sistem oleh TLDM.

Pembahagian tanggungjawab perlu ditetapkan kerana masalah yang timbul semasa ujian mungkin berpunca daripada sistem peluru berpandu, sistem tempur atau pemasangan di atas kapal, manakala proses penyelesaian melibatkan pihak yang bertanggungjawab terhadap penyerahan dan pensijilan.

Kedudukan pelancar NSM sedia ada boleh dijadikan rujukan oleh limbungan, namun pelancar ATMACA mempunyai keperluan pemasangan dan pensijilan tersendiri, menjadikan keserasian fizikal satu faktor jadual yang perlu dinilai secara berasingan daripada penyepaduan sistem tempur.

SETIS menggabungkan data penderia dan menyediakan sokongan membuat keputusan kepada kru frigat, manakala sejauh mana konsol peluru berpandu berasingan boleh memanfaatkan fungsi itu bergantung pada antara muka yang dipersetujui dan skop pemasangan yang diluluskan.

Malaysia boleh memulakan pemasangan dengan tahap penyepaduan terhad sebelum merundingkan penyepaduan lebih menyeluruh dengan SETIS, namun pendekatan berperingkat itu memerlukan dua fasa kerja dan boleh menyebabkan konfigurasi berbeza antara frigat ketika kelima-lima kapal memasuki perkhidmatan.

Kaedah pemasangan yang dipilih akan menentukan bila frigat bersenjata ATMACA boleh menyumbang kepada kesiagaan armada, kerana kelebihan memanfaatkan tempahan peluru berpandu sedia ada hanya boleh diterjemahkan kepada keupayaan operasi selepas TLDM menerima pemasangan tersebut.