(DEFENCE SECURITY ASIA) — China boleh melancarkan kapal pengangkut pesawat keempatnya, Type 004, pada akhir 2027, sekali gus membuka jalan kepada rondaan pesawat pejuang dan pengawasan udara lebih jauh di Pasifik Barat jika pendorongan nuklear disahkan.

Penilaian imejan satelit 27 Oktober oleh Pusat Kajian Strategik dan Antarabangsa (CSIS) meletakkan pembinaan Dalian setara dengan Fujian pada Mei 2021, menyokong kemungkinan pelancaran pada akhir 2027 atau awal 2028 jika kadar pemasangan kekal.

Brian Hart daripada Projek China Power CSIS berkata beliau “tidak akan terkejut” jika kadar pembinaan semasa dapat dikekalkan, namun pemasangan blok prafabrikasi hanya mendedahkan sedikit tentang kemajuan sistem dalaman kapal.

Fujian mula berkhidmat pada 5 November 2025 selepas lebih tiga tahun pemasangan kelengkapan dan ujian, penanda aras sebelum Type 004 mampu dikerahkan bersama sayap udara terlatih dan kumpulan tempur bersepadu.

Dua ruang sekitar 15 meter kali 15 meter dalam imejan satelit menyerupai ruang reaktor berperisai, petunjuk bahawa kapal itu mungkin mampu mengekalkan kelajuan lebih tinggi antara pengisian bekalan ketika dikerah jauh.

Pada awal Oktober, badan kapal belum siap itu berukuran sekitar 322 meter panjang dan 46 meter lebar, memberi lebih ruang berbanding Fujian bagi hangar, bahan api penerbangan, persenjataan dan jentera kapal.

Badan kapal yang lebih besar, digandingkan dengan lastik elektromagnet, boleh menempatkan lebih banyak jenis pesawat, membolehkan Type 004 mengekalkan pengawasan dan perlindungan udara sambil menyediakan ruang geladak untuk pesawat penyerang dalam operasi berpanjangan.

Di timur Taiwan, pesawat pejuang dan pesawat radar Type 004 memberi Beijing satu lagi paksi operasi serta memaksa perancang Amerika Syarikat dan sekutunya mengambil kira ancaman dari arah Laut Filipina.

Keupayaan itu memerlukan kumpulan tempur yang mampu melindungi kapal induk, mengekalkan operasi pesawat dan berkongsi maklumat sasaran dengan pasukan di darat, kerana peluasan kawasan operasi turut menambah tuntutan terhadap kapal pengiring dan kapal bekalan.

Pengapungan Type 004 pada 2027, tahun ulang tahun ke-100 Tentera Pembebasan Rakyat (PLA), akan memperlihatkan keupayaan Beijing membina kapal setaraf kapal perang terbesar Amerika Syarikat, sementara tentera lautnya membangunkan keupayaan mengendalikannya.

Jika Type 004 mengikut garis masa Fujian, sumbangannya kepada kekuatan tempur China mungkin hanya terserlah pada awal 2030-an, apabila kesiagaan kapal, kru terlatih dan pengisian bekalan di laut menentukan kekerapan pengerahan.

Bagi Washington dan sekutunya, persoalannya ialah berapa kerap China dapat mengekalkan kumpulan tempur kapal induk di luar Rantaian Pulau Pertama, kerana operasi udara berterusan di situ boleh menyukarkan pergerakan bala bantuan dari Pasifik Barat ke Asia Timur.

(BACA) China Bina Kapal Pengangkut Pesawat Type 004 Setara USS Gerald R. Ford Amerika, Perluas Cita-Cita Maritim

Kadar Pembinaan di Dalian Buka Laluan kepada Pelancaran 2027

Blok prafabrikasi mula kelihatan di dok kering Dalian pada awal 2025 dan membentuk badan kapal induk menjelang Mei 2026, menunjukkan pembuatan serentak di bengkel mampu memendekkan tempoh penggunaan dok untuk pemasangan.

Menjelang Ogos, badan kapal sudah mencapai panjang kira-kira 320 meter dan lebar sehingga 46 meter pada bahagian yang kelihatan, menghampiri saiz kapal induk gergasi Amerika Syarikat sebelum haluan dan geladak penerbangan siap dibentuk.

Imejan 4 September menunjukkan pembinaan haluan, dengan panjang kapal siap diunjurkan 336 hingga 339 meter, setanding dengan kelas Gerald R Ford dari segi ukuran sementara kapasiti penerbangannya belum dapat dipastikan.

Perancah yang kelihatan sekitar 1 Oktober menunjukkan persediaan memasang geladak hadapan, sambungan sisi dan menara kawalan di sebelah kanan, yang bakal memperjelas susun atur bagi pelepasan, pendaratan dan pergerakan pesawat di geladak.

Beberapa bahagian besar geladak penerbangan dilaporkan dipasang dalam kira-kira lima hari sekitar awal Oktober, kadar yang sepadan dengan blok siap pasang dan menunjukkan kerja bengkel turut menentukan kemajuan di dok.

Modul pertama Fujian memasuki dok kering sekitar Julai 2020 dan struktur atasnya dipasang kira-kira setahun kemudian, menjadikan peralihan daripada pemasangan badan kapal kepada pemasangan struktur utama penanda aras kemajuan di Dalian.

Fujian dilancarkan pada 17 Jun 2022, kira-kira 13 bulan selepas mencapai tahap yang dijadikan penanda aras Type 004, menyokong jangkaan akhir 2027 atau awal 2028 meskipun turutan kerja bagi kapal lebih besar itu boleh berbeza.

Lebar Type 004 yang lebih besar pada peringkat setara lebih jelas dalam imejan berbanding anggaran sesaran muatan penuh 110,000 hingga 120,000 tan, yang bergantung pada kelengkapan dan muatan akhir kapal.

Pelancaran menjelang ulang tahun PLA pada 1 Ogos akan membawa nilai simbolik kepada Beijing, namun penilaian imejan menunjukkan tarikh yang lebih lewat dan China belum mengumumkan jadual rasmi untuk mengukur kemajuan pembinaan.

Pemasangan struktur seterusnya akan memperhalus jangkaan tarikh pengapungan, manakala kelulusan sistem pendorongan, elektrik dan penerbangan menentukan bila tentera laut China boleh membentuk kumpulan tempur yang mampu dikerahkan bersama Type 004.

(READ) Gergasi Berkuasa Nuklear 120,000 Tan China Gegar Indo-Pasifik — Supercarrier Type 004 Bakal Atasi Ford-Class Amerika

Pendorongan Nuklear Ubah Keperluan Bekalan Kumpulan Tempur

Ruang dalam imejan Mei mempunyai beberapa lapisan menyerupai perisai reaktor dan berbeza daripada susun atur Fujian pada peringkat setara, namun Beijing belum mengesahkan sistem pendorongan atau bilangan reaktor yang mungkin dipasang.

Jika menggunakan reaktor nuklear, Type 004 boleh mengekalkan kelajuan tinggi lebih lama tanpa mengisi bahan api pendorongan, memberi kebebasan kepada komander untuk menukar kawasan operasi sambil memperuntukkan lebih banyak kapasiti kapal tangki kepada pengiring.

Tenaga daripada reaktor boleh menyokong pelepasan pesawat berulang menggunakan lastik elektromagnet serta pengendalian radar, dengan manfaat sebenar bergantung pada pengagihan kuasa dan keupayaan menyelenggara sistem sepanjang operasi penerbangan dan pengawasan berterusan.

Pendorongan nuklear boleh mengurangkan keperluan bahan api utama dalam kumpulan tempur, namun kapal pengiring dan pesawat masih perlu menerima bahan api di laut, di samping bekalan peluru, makanan dan alat ganti.

Ruang simpanan bahan api penerbangan dan senjata yang lebih besar boleh memanjangkan sela antara pengisian bekalan semasa rondaan, manakala operasi serangan berintensiti tinggi akan menghabiskan stok lebih pantas dan menjadikan jadual pertemuan kapal bekalan lebih penting.

Pengurangan keperluan bahan api Type 004 boleh membebaskan kapasiti bekalan untuk kapal lain, tetapi ketersediaan kapal sokongan dan keselamatan laluannya tetap menentukan sejauh mana China dapat mengekalkan kumpulan tempur di laut.

Kapal induk nuklear turut memerlukan kru pakar, kemudahan penyelenggaraan dan sokongan teknikal reaktor, memindahkan sebahagian beban logistik ke darat serta menjadikan latihan anggota dan kemudahan sama penting dengan pembinaan kapal.

Penyepaduan reaktor pertama kapal induk boleh memanjangkan jadual selepas pelancaran beberapa tahun, kerana sistem pendorongan dan elektrik perlu membuktikan kebolehpercayaan sebelum kru dapat mengulangi operasi penerbangan dan olah gerak yang mencabar.

Kelas Gerald R Ford menjadi penanda aras saiz Type 004, sementara prestasi di laut kelak akan menunjukkan sama ada kapal itu mampu mengekalkan operasi dengan keperluan pengiring, bekalan dan penyelenggaraan yang setara.

Kelebihan strategik pendorongan nuklear ialah kebebasan memilih kawasan operasi dan bertahan lebih lama, sementara tempoh dan keamatan misi udara bergantung pada keupayaan armada membekalkan bahan api, memasang senjata dan menyelenggara pesawat.

J-35 dan KJ-600 Tentukan Kekuatan Tempur Type 004

Type 004 dijangka menggunakan lastik untuk pelepasan dan kabel penahan untuk pendaratan, meneruskan peralihan Fujian daripada tanjakan lonjak untuk melancarkan pesawat lebih berat serta menggandingkan pesawat pejuang dengan pesawat pengawasan sayap tetap.

Type 004 mungkin menggunakan empat lastik elektromagnet berbanding tiga pada Fujian, namun bilangan dan kedudukannya belum disahkan, sementara kadar pelepasan turut bergantung pada pergerakan pesawat dan kitaran pendaratan di geladak.

Kapasiti Type 004 dianggarkan 75 hingga 100 pesawat berbanding sekitar 50 hingga 60 pada Fujian, dengan sebahagian ruang itu diperlukan untuk helikopter, pesawat pengawasan dan sistem tanpa pemandu bagi menyokong operasi pejuang.

Pesawat pejuang pelbagai peranan J-15T boleh digunakan untuk pertahanan armada atau serangan maritim, sementara pelepasan menggunakan lastik memberi lebih kelonggaran mengimbangi muatan bahan api dan persenjataan berbanding pelepasan dari tanjakan lonjak.

Pesawat pejuang halimunan J-35 boleh menyukarkan pengawasan udara dan rondaan pertahanan lawan, dengan sumbangannya bergantung pada bilangan pesawat tersedia serta kemampuan kru menyelenggaranya untuk penerbangan berturut-turut jauh dari pangkalan darat.

Pesawat amaran awal dan kawalan udara KJ-600 boleh meluaskan liputan radar melepasi ufuk kapal, memberi pengiring amaran lebih awal dan membantu pesawat pejuang menyelaras pemintasan apabila beroperasi di luar liputan penderia darat yang boleh diharap.

Helikopter varian Z-20 dan sistem tanpa pemandu boleh menggalas misi sokongan supaya pesawat pejuang menumpukan tugas tempur, namun semua jenis pesawat berkongsi ruang geladak, tenaga kerja penyelenggaraan dan giliran pendaratan.

Lif pesawat tambahan dan menara kawalan yang ditempatkan lebih ke buritan boleh melancarkan pergerakan antara hangar dengan geladak, membolehkan kru menyediakan pesawat untuk berlepas sambil memastikan laluan pendaratan lapang jika susun atur mengizinkan.

Konfigurasi akhir penderia, sistem pertahanan dan kelengkapan peperangan elektronik belum diketahui, menjadikan perkongsian data penjejakan dengan pengiring dan pasukan lain ukuran pertahanan armada yang lebih bermakna daripada saiz kapal semata-mata.

Sayap udara lebih besar paling berguna jika Type 004 mampu mengekalkan rondaan radar dan pesawat pejuang ketika menyediakan misi serangan, menguji kemahiran kru, penyelenggaraan dan penyelarasan geladak di bawah tekanan pihak lawan.

Timur Taiwan Jadi Ujian Jangkauan Type 004

Kumpulan tempur di timur Taiwan boleh membawa liputan radar dan pesawat pejuang ke laluan yang kurang diliputi pesawat berpangkalan darat, membolehkan Beijing menyokong sekatan atau mencabar kemasukan pasukan bersekutu dari Pasifik.

Kesan itu bertambah jika Type 004 dapat berkongsi data pengawasan dan sasaran dengan pasukan udara serta unit peluru berpandu di darat, memaksa pihak bersekutu membahagikan aset peninjauan, pertahanan udara dan pengiring antara beberapa paksi.

Kawasan sama turut mendedahkan Type 004 kepada rondaan kapal selam dan serangan jarak jauh, menuntut kapal pengiring dan pesawat melindungi aset yang sukar diganti sambil menyokong misi serangan atau pengawasan di kawasan sama.

Di Laut Filipina, pesawat amaran awal boleh mengesan pesawat yang menghampiri dan menyelaras tindakan pesawat pejuang lebih awal, tetapi liputannya bergantung pada rondaan berterusan serta komunikasi yang berfungsi ketika berlaku gangguan elektromagnet.

Operasi ke arah Rantaian Pulau Kedua, termasuk Guam, akan meluaskan kawasan yang perlu dipantau Amerika Syarikat sambil menambah jarak perjalanan kapal pengiring dan kapal bekalan bagi mengekalkan operasi armada China.

Di Laut China Selatan, Type 004 boleh mengekalkan perlindungan dan pengawasan udara semasa operasi berkaitan tuntutan maritim Beijing, menyampaikan isyarat politik sementara nilai ketenteraannya bergantung pada sokongan pesawat dari pangkalan berhampiran.

Kehadiran berpanjangan berhampiran Selat Melaka akan membawa penerbangan tentera laut China lebih dekat dengan laluan perkapalan utama, tetapi turut meningkatkan keperluan perlindungan kapal pengiring serta kepentingan pergerakan kapal sokongan di kawasan itu.

Pengerahan ke Lautan Hindi akan menjadi ujian lebih berat bagi operasi laut lepas, kerana jarak dari perairan sendiri menjadikan alat ganti pesawat, penyelenggaraan dan bekalan sama penting dengan daya tahan sistem pendorongan.

Kapal selam, serangan jarak jauh dan pengawasan tanpa pemandu pihak bersekutu boleh memaksa China memperuntukkan lebih banyak pesawat dan pengiring untuk perlindungan, manakala gangguan siber serta elektronik boleh melemahkan penyelarasan tindak balas pertahanan.

Kesan terhadap akses pihak bersekutu bergantung pada kedudukan dan kesiagaan, kerana kumpulan tempur yang mengekalkan rondaan di timur Taiwan memberi tekanan berbeza berbanding kumpulan yang pengiring dan kapal bekalannya lebih lama dalam perjalanan.

Cita-cita Armada Kapal Induk China Berdepan Ujian Kesiagaan

Peralihan daripada Liaoning dan Shandong bertanjakan lonjak kepada Fujian berkuasa konvensional dan Type 004 yang mungkin berkuasa nuklear membina kemahiran secara berperingkat, sambil meningkatkan keperluan kru terlatih dalam sistem pelepasan dan pendorongan berbeza.

Penilaian Pentagon pada 2025 menganggarkan China menyasarkan sembilan kapal induk menjelang 2035, unjuran Amerika Syarikat yang memerlukan pembinaan berterusan di Dalian dan Jiangnan serta anggota dan kapal pengiring mencukupi untuk mengendalikan armada.

Penambahan enam kapal induk menjelang 2035 membayangkan kadar purata sebuah setiap 18 bulan, yang mungkin memerlukan pembinaan serentak serta keupayaan industri untuk melengkapkan serta menguji beberapa kapal sambil menyokong kapal yang sudah berkhidmat.

Setiap kapal baharu akan bersaing mendapatkan juruterbang tentera laut, kru geladak, pakar penyelenggaraan pesawat dan kapal pengiring, berpotensi melebarkan jurang antara saiz armada di atas kertas dengan kekuatan yang boleh dikerahkan.

Sebelas kapal induk nuklear Tentera Laut Amerika Syarikat memberikan Washington kelebihan dari segi jumlah, sementara China boleh menumpukan kapal di perairan berhampiran dan menyamai atau mengatasi bilangan yang tersedia segera dalam krisis tertentu di Pasifik Barat.

Imbangan setempat bergantung pada giliran pengerahan, penyelenggaraan dan tempoh amaran awal, kerana kapal yang dibaik pulih atau bertugas di kawasan lain mengambil masa lebih lama untuk bertindak berbanding kumpulan tempur yang sudah berada berhampiran.

Keupayaan mengekalkan satu kumpulan tempur di kawasan operasi ketika satu lagi menjalani latihan atau penyelenggaraan membawa kesan lebih besar daripada satu pengerahan jarak jauh, kerana tentera laut lain perlu mengambil kira kehadiran pesawat China secara berterusan.

Pentauliahan menandakan kapal memasuki perkhidmatan, manakala latihan bersepadu dan pengerahan berulang akan memperlihatkan keupayaan pemerintah menyelaras sayap udara, pengiring dan pasukan di darat dalam keadaan yang menyerupai tekanan operasi di Pasifik Barat.

Pelancaran pada 2027 membolehkan Beijing menyampaikan isyarat strategik sebelum kapal mampu mengekalkan operasi tempur, menjadikan ujian penerbangan, kelayakan kru udara dan pengisian bekalan jauh dari pangkalan petunjuk perubahan imbangan kuasa yang lebih bermakna.

Perubahan besar bagi Indo-Pasifik akan berlaku apabila China mampu mengekalkan operasi sayap udara di luar Rantaian Pulau Pertama meskipun berdepan tuntutan penyelenggaraan, tekanan sekutu dan pengisian bekalan berulang, sekali gus menjadikan kemajuan pembinaan Dalian asas bagi kehadiran ketenteraan berterusan.

Kesiagaan Armada Jadi Ujian Cita-cita Kapal Induk China

Peralihan daripada Liaoning dan Shandong yang menggunakan tanjakan lonjak kepada Fujian berkuasa konvensional dan Type 004 yang mungkin berkuasa nuklear membolehkan tentera laut China membina kemahiran secara berperingkat, sambil meningkatkan keperluan terhadap anggota terlatih dalam sistem pelepasan pesawat dan pendorongan yang berbeza.

Pentagon pada 2025 menganggarkan China menyasarkan sembilan kapal induk menjelang 2035, unjuran Amerika Syarikat yang memerlukan pembinaan berterusan di Dalian dan Jiangnan serta anggota dan kapal pengiring mencukupi untuk mengendalikan armada itu.

Penambahan enam kapal induk menjelang 2035 membayangkan kadar purata sebuah setiap 18 bulan, yang mungkin memerlukan pembinaan serentak dan keupayaan industri untuk memasang kelengkapan serta menguji beberapa kapal sambil terus menyokong armada sedia ada.

Bilangan kapal yang dibina hanya satu ukuran pertumbuhan armada, kerana setiap kapal yang ditauliahkan menambah permintaan terhadap juruterbang tentera laut, kru geladak, pakar penyelenggaraan pesawat dan kapal pengiring, sekali gus berpotensi melebarkan jurang antara saiz armada dengan kekuatan yang boleh dikerahkan.

Sebelas kapal induk nuklear memberikan Tentera Laut Amerika Syarikat kelebihan dari segi jumlah di peringkat global, namun China boleh menumpukan kapalnya di perairan berhampiran untuk menyamai atau mengatasi bilangan yang dapat segera dikerahkan Washington dalam krisis tertentu di Pasifik Barat.

Imbangan kuasa setempat bergantung pada giliran pengerahan, penyelenggaraan dan tempoh amaran, kerana kapal yang sedang dibaik pulih atau bertugas di kawasan lain mengambil masa lebih lama untuk bertindak berbanding kumpulan tempur yang sudah berada berhampiran.

Keupayaan mengekalkan satu kumpulan tempur di kawasan operasi ketika satu lagi menjalani latihan atau penyelenggaraan membawa kesan lebih besar daripada satu pengerahan jarak jauh, kerana tentera laut lain perlu mengambil kira kehadiran pesawat China secara berterusan.

Pentauliahan menandakan kapal memasuki perkhidmatan, manakala latihan bersepadu dan pengerahan berulang akan memperlihatkan sama ada komander mampu menyelaras operasi sayap udara, kapal pengiring dan pasukan berpangkalan di darat dalam keadaan yang menyerupai tekanan sebenar di Pasifik Barat.

Pelancaran pada 2027 membolehkan Beijing menghantar isyarat strategik beberapa tahun sebelum Type 004 mampu mengekalkan operasi tempur, menjadikan kemajuan ujian penerbangan, kelayakan kru udara dan keupayaan mengisi bekalan jauh dari pangkalan petunjuk yang lebih bermakna bagi menilai perubahan imbangan kuasa.

Imbangan kuasa di Indo-Pasifik akan mula berubah apabila China mampu mengekalkan operasi sayap udara kapal induknya di luar Rantaian Pulau Pertama meskipun berdepan tuntutan penyelenggaraan, tekanan pihak bersekutu dan keperluan pengisian bekalan berulang, sekali gus menjadikan kepantasan pembinaan di Dalian asas kepada kehadiran ketenteraan berterusan.