Saudi Pertimbang Serangan Houthi: Laluan Minyak Laut Merah Terancam
Persiapan operasi darat Yaman dengan sokongan udara Saudi menyorot usaha mengamankan Bab el-Mandeb ketika gangguan Hormuz meningkatkan kepentingan laluan eksport melalui Yanbu.
(DEFENCE SECURITY ASIA) — Arab Saudi sedang membuat persiapan bagi kemungkinan melancarkan serangan terhadap kedudukan Houthi di pesisir Laut Merah Yemen untuk memulihkan laluan melalui Bab el-Mandeb, ketika tekanan terhadap koridor eksport minyak di baratnya memburukkan gangguan di Selat Hormuz.
Riyadh belum mengesahkan rancangan operasi itu, dengan maklumat persiapan pada 2 Oktober membabitkan tentera darat Yemen dan kuasa udara Saudi, manakala skop, masa pelaksanaan serta tahap kesiagaan masih belum jelas untuk menunjukkan serangan bakal dilancarkan dalam masa terdekat.
Kemaraan Houthi pada September dilaporkan menawan Mocha, bergerak ke selatan menuju Dhubab dan menguasai pulau yang menghadap laluan perkapalan, sekali gus mengubah pesisir selatan daripada koridor logistik kerajaan kepada kedudukan berpotensi untuk pengawasan, tekanan maritim dan pengukuhan penguasaan wilayah.
Perubahan itu penting kerana Saluran Paip Timur–Barat Saudi dibina untuk mengatasi kerentanan laluan Teluk, tetapi kapal tangki yang memuatkan minyak di Yanbu masih memerlukan laluan seterusnya yang selamat, sekali gus mendedahkan keterbatasan laluan alternatif apabila kedua-dua pintu keluar maritim berdepan tekanan serentak.
Jurucakap tentera Houthi, Yahya Saree, mendakwa serangan itu mengusir pasukan disokong Saudi dari enam daerah seluas kira-kira 5,400 kilometer persegi, namun pertikaian mengenai penguasaan sekitar Dhubab dan angka korban yang belum disahkan menghalang dakwaan itu daripada dianggap gambaran muktamad keadaan medan tempur.
Jaminan Houthi bahawa pelayaran kekal selamat bagi kapal yang tidak mempunyai kaitan dengan Saudi tidak menghapuskan risiko komersial kerana serangan terpilih boleh menghalang pengendali, meningkatkan premium insurans dan mengganggu penghantaran tenaga tanpa penutupan selat secara rasmi.
Perancangan itu dilaporkan mempertimbangkan serangan balas terhad di pesisir atau tekanan terselaras merentasi beberapa medan di pedalaman, memberi Riyadh pilihan antara menumpukan sumber di pintu keluar eksport dengan melaksanakan kempen lebih besar dan mencabar terhadap pasukan Houthi yang tersebar.
Lebih 100,000 anggota tentera Yemen dilaporkan berpotensi digerakkan bagi pilihan operasi lebih luas, namun angka maksimum perancangan itu tidak mengesahkan susunan tempur, tahap kesiagaan atau keupayaan formasi berpecah untuk mengekalkan operasi terselaras di beberapa medan yang dipertikaikan.
Bekas Duta Amerika Syarikat ke Arab Saudi, Michael Ratney, menilai matlamat yang lebih berkemungkinan ialah merebut semula kawasan pesisir secara terhad, sekali gus mengutamakan pemulihan akses perkapalan dan pengukuhan kedudukan rundingan berbanding usaha ketenteraan lebih besar untuk menewaskan Houthi sepenuhnya.
Pengulas Saudi, Ali Shihabi, menekankan prestasi pasukan tempatan sebagai faktor penentu kerana pesawat Saudi boleh menyerang kedudukan dan mengganggu pergerakan musuh, tetapi unit Yemen perlu menawan kawasan, menjamin laluan bekalan serta mempertahankan penguasaan selepas kemaraan awal.
Bantuan luar dilaporkan tertumpu pada risikan, peralatan dan perlindungan infrastruktur, sementara penyertaan langsung tentera darat sekutu tidak dijangka, menyebabkan Riyadh perlu mengimbangi sokongan serangan kepada formasi Yemen dengan keperluan pertahanan pelabuhan, saluran paip, sempadan dan kawasan penduduk yang terdedah.
Pada penilaian DSA, ukuran kejayaan utama ialah kelangsungan pelayaran komersial kerana operasi yang menawan semula pesisir tetapi mencetuskan serangan baharu terhadap infrastruktur eksport mungkin mengubah garis hadapan tanpa menyelesaikan kerentanan strategik Saudi.
(CLICK): [VIDEO] Houthi Dakwa Tembak Jatuh F-15 Saudi—Penguasaan Udara Riyadh Tergugat?
Bab el-Mandeb: Penguasaan Pesisir Mengukuhkan Tekanan Maritim Houthi
Kemaraan itu berkembang daripada tekanan sekitar Mocha pada Ogos kepada penembusan di pedalaman pada September, menunjukkan keruntuhan pertahanan pesisir didahului kehilangan kawasan sokongan, sekali gus memberi implikasi kepada usaha membina semula koridor kerajaan yang mampu dipertahankan.
Pasukan Houthi dilaporkan memasuki Mocha pada 10 September selepas Pasukan Penentangan Nasional pimpinan Tariq Saleh berundur ke selatan, menyebabkan kehilangan markas dan pusat logistik yang menyokong pemantauan pesisir, pemintasan penyeludupan senjata serta hubungan ke Taiz bagi unit prokerajaan.
Mocha terletak kira-kira 75–80 kilometer di utara Bab el-Mandeb, menjadikan penawanannya semula berpotensi menyediakan pangkalan pengumpulan pasukan dan bekalan bagi operasi berikutnya, walaupun pemulihan akses pelabuhan masih memerlukan laluan masuk yang selamat serta perlindungan pergerakan darat seterusnya.
Kemaraan menuju Dhubab membawa pasukan Houthi lebih hampir kepada kedudukan menghadap selat, dengan jarak yang dekat berpotensi meningkatkan pemerhatian terhadap perkapalan dan mengurangkan jarak ke sasaran maritim, tetapi keadaan itu belum membuktikan kewujudan keupayaan pengesanan serta penyasaran yang lengkap.
Perim, turut dikenali sebagai Mayyun, membahagikan Bab el-Mandeb kepada dua alur pelayaran dan terletak kira-kira empat kilometer dari tanah besar Yemen, menyediakan kedudukan pemerhatian strategik kepada pasukan yang menguasainya, namun bekalan mereka bergantung pada laluan perairan berdekatan yang terdedah.
Landasan udara yang sebelum ini dibina pasukan disokong Emiriah Arab Bersatu menambah potensi kegunaan operasi pulau itu, tetapi maklumat tersedia tidak menjelaskan keadaannya, penempatan pesawat atau penggunaannya oleh Houthi, sekali gus mengehadkan penilaian mengenai perubahan segera operasi udara setempat.
Kepulauan Hanish, termasuk kawasan sekitar Zuqar dan Greater Hanish yang dilaporkan ditawan, meluaskan tekanan maritim ke utara dan berpotensi melemahkan rangkaian pengawasan serta pemintasan yang digunakan pasukan prokerajaan untuk memantau pergerakan di laluan masuk selatan Laut Merah Yemen.
Kedudukan itu melengkapi penguasaan Houthi di pesisir utara sekitar Hodeidah, berpotensi memperluas ruang operasi dan penyebaran aset, namun pertambahan wilayah pesisir tidak membuktikan jumlah, kesiagaan atau lokasi peluru berpandu antikapal, dron mahupun sistem pengawasan berkaitan.
Houthi sudah mengganggu perkapalan menggunakan peluru berpandu dan dron sebelum memperoleh wilayah berkenaan, menyebabkan serangan balas pesisir hanya menangani kelebihan geografi baharu, sementara ancaman serangan dari kedudukan di luar kawasan operasi masih perlu dibendung.
Penawanan semula pulau dan pesisir boleh mengurangkan pemerhatian langsung terhadap laluan perkapalan, tetapi pembukaan semula koridor turut bergantung pada pengawasan berterusan, perlindungan pertahanan yang meyakinkan serta pengurangan serangan yang terbukti sebelum pengendali komersial bersedia mengubah keputusan laluan mereka.
(KLIK): Houthi Isytihar Sekatan Laut Terhadap Arab Saudi: Bab al-Mandeb Ancam Bekalan Minyak Global dan 5 Juta Tong Sehari
Eksport Minyak Saudi: Kekangan Saluran Paip Timur–Barat
Sistem eksport di barat Saudi menjadi semakin penting selepas trafik Hormuz terjejas sejak akhir Februari, mengubah Yanbu daripada terminal alternatif kepada pintu keluar utama yang keselamatannya semakin menentukan akses kerajaan itu kepada pelanggan di Asia.
Kapasiti reka bentuk Saluran Paip Timur–Barat sekitar tujuh juta tong sehari menggambarkan potensi aliran infrastruktur dan bukannya jaminan jumlah eksport kerana penghantaran sebenar turut bergantung pada keadaan operasi, keupayaan pemuatan terminal serta pelepasan kapal tangki dengan selamat.
Pemuatan minyak mentah di Yanbu dilaporkan meningkat daripada kira-kira 750,000 tong sehari sebelum perang kepada antara 3.8 juta hingga 4.2 juta tong sepanjang April–Jun, menunjukkan gangguan di Teluk menumpukan eksport laut Saudi pada laluan barat yang sebelumnya berperanan sekunder.
Angka Jun yang dilaporkan menunjukkan kira-kira 92 peratus eksport minyak Saudi melalui laut dikendalikan di Yanbu menggambarkan penumpuan itu, tetapi hanya mewakili tempoh tertentu dan tidak membuktikan corak operasi kekal atau agihan eksport selepas gangguan berikutnya.
Pengisytiharan Houthi pada 20 Julai untuk menyasarkan perkapalan berkaitan Saudi memberi tekanan langsung terhadap aliran perdagangan yang dialihkan itu, dengan serangan kapal tangki berikutnya dilaporkan mengurangkan jumlah mingguan kargo Saudi menuju selatan kira-kira separuh dan mendorong pengendali meninggalkan laluan lebih pendek ke Asia.
Pengalihan ke utara melalui Terusan Suez atau saluran paip SUMED di Mesir mengekalkan laluan alternatif minyak mentah, tetapi pelayaran seterusnya mengelilingi Afrika dilaporkan memanjangkan penghantaran ke sesetengah destinasi Asia daripada kira-kira 24 hari kepada lebih 50 hari, sekali gus mengikat lebih banyak kapasiti kapal tangki.
Produk petroleum dari penapisan di Laut Merah berdepan kekangan berasingan kerana tidak boleh menggunakan SUMED, menjadikan perbezaan antara penghantaran minyak mentah dengan produk bertapis penting dalam menilai kemampuan laluan utara menampung keseluruhan sistem eksport Saudi ketika gangguan berpanjangan di selatan.
Serangan dron pada 10–11 September yang dipersalahkan Riyadh terhadap militia Iraq dilaporkan menghentikan operasi saluran paip kira-kira 10 hari, menunjukkan laluan pintasan darat juga boleh menjadi sasaran dan bukannya penyelesaian terjamin kepada ancaman maritim di kedua-dua pesisir.
Selepas operasi disambung semula sekitar 22 September, aliran dilaporkan antara dua juta hingga 2.65 juta tong sehari berbanding kira-kira 5.5 juta sebelum serangan, menjadikan pemulihan saluran paip kekangan tersendiri walaupun keadaan keselamatan Bab el-Mandeb bertambah baik.
Pada penilaian DSA, daya tahan eksport memerlukan infrastruktur berfungsi dan laluan perkapalan yang boleh digunakan secara komersial serentak kerana pemulihan hanya satu unsur masih meninggalkan kekangan yang boleh mengehadkan penghantaran, menekan hasil serta mengurangkan manfaat sebenar kapasiti pengeluaran tersedia.
(KLIK): 48 F-35 Untuk Arab Saudi: Perjanjian AS$24.3 Bilion Uji Israel, China
Angkatan Darat Yaman dan Kuasa Udara Saudi: Ujian Keupayaan Logistik
Operasi terhad akan tertumpu di Dhubab, pesisir selatan dan kedudukan yang mempengaruhi laluan Bab el-Mandeb, namun kemaraan tetap memerlukan sokongan terselaras merentasi kawasan yang menyaksikan pertahanan kerajaan runtuh pada September.
Pilihan operasi lebih luas pula melibatkan tekanan di Al-Bayda, Marib, Taiz dan Al-Jawf bagi memecahkan tumpuan serta laluan bantuan Houthi, sekali gus meningkatkan keperluan pengangkutan, peluru, penyelenggaraan, komunikasi dan penyelarasan pemerintahan pasukan kerajaan.
Pembukaan beberapa medan serentak boleh menyukarkan Houthi menumpukan kekuatan di pesisir, tetapi pasukan kerajaan yang tersebar memerlukan daya tahan logistik bagi mengelakkan serangan menjadi operasi terasing yang menghabiskan sumber tanpa saling memperkukuh kemaraan.
Perancangan yang dihuraikan mengandaikan pertempuran darat dilaksanakan pasukan Yaman dengan sokongan utama serangan udara Saudi, menjadikan kesiagaan dan kesepaduan formasi tempatan penentu keupayaan menukar tekanan udara kepada penguasaan wilayah berkekalan.
Perpecahan antara puak yang menyokong kerajaan turut menjejaskan keselamatan sektor bersebelahan dan pergerakan bekalan apabila tahap keupayaan berbeza memaksa pasukan lebih kukuh mengalihkan anggota untuk mempertahankan kedudukan rakan yang lebih lemah.
Kehilangan Mocha memburukkan keadaan dengan menyingkirkan pusat sokongan logistik pesisir yang sedia wujud, sekali gus meningkatkan kepentingan menawannya semula bagi menyokong operasi lebih jauh ke selatan.
Bagaimanapun, pemulihan fungsi Mocha perlu mengambil kira kerosakan kemudahan, akses jalan yang masih dipertikaikan dan kerentanan bekalan yang dihimpunkan di satu lokasi.
Kuasa udara Saudi boleh menyekat pergerakan bantuan dan menyerang kedudukan dikenal pasti, tetapi ketiadaan angka pesawat, kadar penjanaan sorti dan penilaian sasaran menghalang pengukuran keupayaannya menyokong kedua-dua pilihan kempen secara berterusan.
Amerika Syarikat dilaporkan menyediakan bantuan risikan dan penentuan sasaran, sementara Presiden Donald Trump menolak permintaan serangan langsung, sekali gus membantu kesedaran operasi Saudi tanpa memindahkan tanggungjawab kemaraan darat atau peluasan kempen kepada pasukan tempur Amerika.
Dakwaan Houthi mengenai serangan udara Saudi yang intensif, termasuk 94 serangan dalam satu tempoh, belum menjadi ukuran keberkesanan ketenteraan yang disahkan kerana jumlah serangan sahaja tidak membuktikan kerosakan sasaran atau kemerosotan keupayaan lawan.
Angka itu juga tidak menjelaskan sama ada aktiviti peluru berpandu berkurangan, pasukan darat mengalami kehilangan kekuatan atau penghantaran bantuan ke kedudukan yang diperebutkan berjaya disekat.
Peningkatan serangan semasa belum membuktikan kesiapan serangan lebih besar, terutama apabila anggaran pelancarannya berbeza daripada sekitar seminggu hingga selepas pilihan raya pertengahan penggal Amerika Syarikat pada November, tanpa jadual operasi terbuka atau urutan mobilisasi yang disahkan.
Pertahanan Udara Sekutu dan Perlindungan Infrastruktur Membentuk Postur Saudi
Türkiye dan Pakistan dilaporkan menyumbang peralatan serta penasihat, tanpa pengumuman campur tangan darat di Yaman, menjadikan pencapaian objektif wilayah terus bergantung pada pasukan Yaman yang menyokong kerajaan di bawah penyeliaan Saudi.
Peralatan yang disebut merangkumi dron Türkiye serta sistem pertahanan udara, artileri ringan dan kelengkapan ant idron Pakistan, namun jenis platform, jumlah, kaedah integrasi dan lokasi penempatannya tidak diperincikan dalam maklumat perancangan.
Jumlah anggota Pakistan di Arab Saudi dilaporkan antara 30,000 hingga 40,000 orang, tetapi peranan pertahanan sempadan dan peluru berpandu yang dinyatakan tidak membuktikan kewujudan pasukan ekspedisi untuk berperang di Yaman tanpa pengesahan komposisi, bidang kuasa operasi dan tarikh penempatan.
Penghantaran sistem pertahanan dan anggota Perancis ke Yanbu yang dilaporkan mencerminkan kepentingan terminal eksport itu kepada negara selain Saudi, tetapi ketiadaan spesifikasi menghalang penilaian liputan, kapasiti pemintasan dan keupayaan menghadapi pelbagai ancaman.
Perlindungan Yanbu menangani satu lokasi kritikal, sedangkan saluran paip, Jizan dan kawasan terdedah lain mewujudkan keperluan pertahanan lebih luas yang mempengaruhi pengagihan aset pengawasan, pemintas dan anggota sokongan.
Kelengkapan ant idron dan pertahanan udara berpotensi mengurangkan kerentanan, tetapi keberkesanannya bergantung pada prestasi pengesanan, amaran dan pemintasan, sementara tiada maklumat menjelaskan penyepaduan peralatan sekutu dalam rangkaian pertahanan terselaras bagi infrastruktur eksport Saudi.
Kemungkinan tindak balas Houthi melalui peningkatan serangan peluru berpandu dan dron boleh memaksa Riyadh menambah sumber pertahanan dalam negeri, sekali gus mengehadkan kadar operasi jika komitmen itu menyerap aset serta anggota yang diperlukan di Yaman.
Dakwaan pembabitan militia Iraq dalam serangan saluran paip kekal sebagai tuduhan Riyadh tanpa pengesahan bebas dalam bahan yang diberikan, namun kemungkinan penyerang berasingan bermakna keperluan pertahanan boleh berterusan walaupun Houthi kehilangan kedudukan pesisir.
Perbezaan antara bantuan operasi dengan penyertaan tempur langsung sekutu turut membentuk isyarat strategik, membolehkan negara rakan melindungi infrastruktur Saudi sambil mengekalkan batas penglibatan masing-masing dalam kempen yang skop dan kemungkinan peningkatannya belum diperjelas kepada umum.
Penilaian DSA ialah susunan sokongan ini bertujuan memperkukuh keupayaan Saudi menghadapi serangan balas, tetapi penghantaran peralatan dan penasihat sahaja belum membuktikan kecukupan perlindungan pertahanan atau keberkesanan pasukan darat untuk mengamankan koridor selatan Laut Merah.
Perkapalan Global, Iran dan Risiko Perang Yaman Meluas
Bab el-Mandeb lazimnya mengendalikan kira-kira lima hingga lapan peratus penghantaran minyak dunia melalui laut dan sekitar satu persepuluh perdagangan global, menjadikan serangan terhadap kepentingan Saudi berimpak antarabangsa walaupun kapal tanpa kaitan Saudi secara nominal dibenarkan melintas.
Kenaikan premium insurans risiko perang daripada sekitar 0.3 peratus kepada hampir satu peratus nilai badan kapal menunjukkan serangan terpilih meningkatkan kos melangkaui kerugian fizikal, namun kadarnya berbeza mengikut kapal, kargo dan pelayaran.
Pembeli Asia berdepan tempoh penghantaran lebih panjang dan kos pengangkutan lebih tinggi apabila kargo Saudi dilencongkan mengelilingi Afrika, manakala pasaran diesel serta bahan api jet Eropah boleh menerima tekanan susulan akibat gangguan aliran bekalan.
Mesir turut menghadapi tekanan hasil selepas pendapatan Terusan Suez dilaporkan merosot daripada lebih US$10 bilion pada 2023 kepada sekitar US$4 bilion, dengan pemulihan separa terdedah kepada ketidakselamatan yang menghalang kapal menggunakan laluan selatan Laut Merah.
Pergerakan harga Brent dalam lingkungan US$100 hingga US$110 setong ketika episod gangguan menunjukkan sensitiviti pasaran terhadap laluan tersebut, tetapi maklumat tersedia tidak dapat mengasingkan kesan Yaman daripada faktor peperangan lain atau mengukur premium harga akibat kemungkinan serangan baharu.
Visi Saudi 2030 meningkatkan pertaruhan domestik apabila pembangunan pelabuhan barat, industri dan projek logistik memperluas kepentingan Laut Merah melangkaui eksport minyak, menjadikan ketidakselamatan berpanjangan ancaman terhadap jangkaan pelaburan, penggunaan infrastruktur dan perubahan geografi ekonomi negara.
Iran berpotensi meraih manfaat strategik daripada tekanan berterusan terhadap laluan eksport barat Saudi walaupun rundingan melonggarkan sekatan Hormuz, tetapi kelebihan itu tidak membuktikan Tehran mengarahkan operasi Houthi atau menyelaras setiap serangan terhadap infrastruktur dan perkapalan Saudi.
Pembukaan semula Hormuz melalui rundingan tidak semestinya menjamin keselamatan Bab el-Mandeb kerana sekatan terpilih Houthi mewujudkan tekanan berasingan yang boleh berterusan selepas persetujuan di Teluk, kecuali akses maritim di perairan bersebelahan Yaman turut ditangani.
Angka Pertubuhan Kesihatan Sedunia yang dipetik, melebihi 800 kematian sejak pertempuran kembali tercetus, serta laporan perpindahan lebih 11,400 isi rumah memperlihatkan tekanan kemanusiaan yang boleh menyukarkan pentadbiran tempatan, penstabilan dan pengekalan penguasaan selepas wilayah ditawan semula.
Bagi Riyadh, kejayaan memerlukan objektif wilayah yang boleh dicapai serta pengurangan gangguan sepanjang rantaian eksport, sedangkan kegagalan boleh memperdalam kaitan antara medan perang Yaman yang berpecah, laluan maritim yang diperebutkan dan akses pasaran antarabangsa kepada minyak Saudi.
