(DEFENCE SECURITY ASIA) — Sistem pertahanan udara Akash buatan India memperoleh dua pelanggan baharu di Asia Tengah apabila Setiausaha Pertahanan, Rajesh Kumar Singh, mengesahkan eksport ke Tajikistan dan Turkmenistan, sekali gus memasuki rantau yang struktur pertahanannya banyak dipengaruhi peralatan era Soviet.

Pengesahan pada 1 Oktober 2026 itu meletakkan kedua-dua negara bersama Armenia dalam portfolio eksport peluru berpandu darat-ke-udara India, selain membuka ruang kerjasama berpanjangan dalam sokongan radar, bekalan peluru berpandu, penyelenggaraan dan latihan.

“Selepas itu, kami turut mengeksportnya ke Tajikistan dan Turkmenistan,” kata Singh, namun kedua-dua negara penerima belum mengesahkan pembelian secara terbuka, manakala maklumat tersedia tidak menunjukkan status penempatan operasi atau kesiagaan sistem berkenaan.

Jumlah bateri, nilai kontrak, jadual penghantaran dan varian peluru berpandu masih tidak didedahkan, sekali gus mengehadkan penilaian terhadap liputan pertahanan, simpanan pemintas serta skala komitmen logistik India kepada kedua-dua pelanggan tersebut.

Kepentingan strategik awalnya terletak pada kepelbagaian pembekal kerana kemasukan ekosistem radar dan peluru berpandu India boleh memperluas pilihan perolehan, sambil menuntut penyesuaian prosedur penyelenggaraan, latihan pengendali dan aturan pemerintahan dalam struktur pertahanan udara sedia ada.

Akash direka untuk memintas pesawat pejuang, helikopter, peluru berpandu kruis, munisi berpandu dan pesawat tanpa pemandu, menjadikan daya tarikan eksportnya berkait dengan perlindungan aset terpilih daripada pelbagai ancaman udara.

Varian asas dan Akash-1S lazimnya mempunyai jarak pemintasan sekitar 25 hingga 30 kilometer serta liputan altitud menghampiri 18 kilometer, tetapi keberkesanan sebenar bergantung pada lokasi bateri, keupayaan radar mengesan sasaran dan ketersediaan peluru berpandu.

Akash-NG yang lebih baharu pula dinyatakan mempunyai jangkauan menghampiri 50 kilometer serta pencari sasaran frekuensi radio buatan tempatan, namun keupayaan itu tidak boleh dianggap terkandung dalam pakej Asia Tengah selagi variannya belum dikenal pasti.

Perolehan terdahulu Armenia, termasuk penghantaran bateri pertama pada November 2024, menjadi rujukan eksport tetapi tidak menentukan bagaimana Tajikistan atau Turkmenistan akan menyusun bateri, memilih lokasi perlindungan atau mengintegrasikan peralatan India dengan sistem lain.

Kenyataan Singh bahawa “pengeluaran telah stabil” menunjukkan asas industri yang menyokong peluasan eksport, namun kestabilan pembuatan tidak semestinya menjamin kapasiti tambahan ketika angkatan tentera India turut mempunyai pesanan yang memerlukan sumber pengeluaran dan sokongan teknikal.

Bagi perancang pertahanan antarabangsa, perkembangan ini menunjukkan eksport peluru berpandu mampu mengubah hubungan perolehan, sedangkan kesannya terhadap imbangan ketenteraan bergantung pada kepadatan bateri, integrasi sensor, prestasi penyelenggaraan dan ketahanan bekalan pemintas.

Penilaian DSA ialah kemasukan Akash ke Asia Tengah membuka tapak penting bagi industri pertahanan India, tetapi impak ketenteraannya masih bergantung pada maklumat yang belum didedahkan, terutama susunan penempatan, lokasi operasi dan tahap sokongan sepanjang hayat sistem.

(KLIK): India Cabar China Dalam Persaingan Sistem Pertahanan Udara RM1.9 Bilion Malaysia Dengan Akash-1S dan Akash Prime

Keupayaan Pemintasan Akash: Apa yang Boleh Berubah di Medan Operasi

Peranan Akash sebagai sistem peluru berpandu darat-ke-udara jarak dekat hingga sederhana membolehkan pengendali memperkukuh sektor pertahanan terpilih, dengan kedudukan bateri menentukan peluang memintas pesawat, peluru berpandu kruis atau sistem tanpa pemandu yang melalui kawasan berkenaan.

Radar tatasusunan berfasa Rajendra bersama elemen pemerintahan dan kawalan menjadi teras proses pemintasan, menjadikan prestasi sensor serta kesinambungan arahan faktor utama yang menentukan kegunaan operasi keseluruhan sistem.

Kelajuan peluru berpandu sekitar Mach 2.5 membolehkannya menghampiri sasaran dengan pantas dalam lingkungan pemintasan, tetapi kebarangkalian kejayaan turut bergantung pada masa pengesanan, kedudukan relatif sasaran dan keberkesanan keseluruhan rantaian tindak balas.

Peluru berpandu seberat kira-kira 720 kilogram dengan kepala peledak sekitar 60 kilogram membawa keperluan pengendalian dan bekalan semula yang besar, sedangkan aturan pengangkutan, tempoh muat semula serta peralatan sokongan dalam kedua-dua pakej eksport belum diperincikan.

Liputan altitud menghampiri 18 kilometer memperluas ruang udara yang berpotensi dipertahankan, namun angka itu tidak menjamin perlindungan seragam terhadap semua profil sasaran apabila pengesanan radar dan tempoh tindak balas mengehadkan peluang pemintasan.

Dalam pertahanan terhadap peluru berpandu kruis, persoalan utama ialah sama ada bateri menerima amaran yang boleh digunakan cukup awal untuk bertindak, kerana jarak maksimum pemintasan tidak semestinya menyamai jarak pengesanan sasaran tertentu.

Akash turut mempunyai keupayaan yang dinyatakan untuk memintas pesawat tanpa pemandu, tetapi penilaian keberkesanannya memerlukan maklumat mengenai ciri sasaran dan keadaan pertempuran sebelum sistem itu boleh dianggap mampu menangani pelbagai kategori ancaman dron.

Reka bentuknya merangkumi ciri menentang tindakan balas elektronik bagi menghadapi persekitaran elektromagnet yang dipertikaikan, namun konfigurasi eksport dan data prestasi belum didedahkan untuk menilai keberkesanan bateri penerima terhadap teknik gangguan atau serangan peperangan elektronik tertentu.

Akash-1S dan Akash-NG perlu dibezakan dalam perbandingan keupayaan kerana mengaitkan pencari sasaran serta jarak varian lebih baharu dengan eksport yang belum dikenal pasti boleh membesar-besarkan liputan pertahanan sebenar Tajikistan dan Turkmenistan.

Perubahan operasi berpotensi menjadi penting di sekitar aset terpilih sekiranya bateri ditempatkan dengan sokongan mencukupi, tetapi skalanya belum boleh diukur kerana keutamaan perlindungan, taburan bateri dan tahap kesiagaan kedua-dua negara masih tidak diketahui.

(KLIK): Brazil Tolak Sistem Pertahanan Udara Akash Buatan India, Pilih EMADS Dibangunkan MBDA

Pertahanan Asia Tengah dan Batas Kepelbagaian Pembekal

Tajikistan dan Turkmenistan bergantung pada sistem era Soviet yang semakin berusia, termasuk S-125 dan Kub, menjadikan kemasukan Akash sebahagian daripada cabaran pemodenan yang memerlukan liputan pertahanan dikekalkan ketika sensor, peluru berpandu dan keperluan sokongan baharu diperkenalkan.

Latar belakang yang dibekalkan turut menyebut peralatan China, termasuk HQ-17 atau sistem kelas Tor, namun ketiadaan inventori mengikut negara dan gambaran kesiagaan menyebabkan hubungan Akash dengan lapisan pertahanan jarak dekat sedia ada belum dapat ditentukan.

Pembekal tambahan boleh meningkatkan fleksibiliti perolehan melalui pilihan baharu bagi pesanan dan rundingan sokongan, tetapi manfaat itu bergantung pada keupayaan pelanggan membina inventori, kapasiti penyelenggaraan dan bekalan semula yang mampan.

Armada peralatan daripada pelbagai pembekal boleh merumitkan susunan pertahanan apabila perkongsian maklumat radar, prosedur pemerintahan dan tanggungjawab pemintasan berbeza, menjadikan integrasi faktor penentu walaupun setiap sistem mempunyai keupayaan tersendiri.

Maklumat tersedia belum menjelaskan sama ada Akash akan menggantikan bateri lama, menambah pertahanan sedia ada atau melindungi lokasi yang diberi keutamaan baharu, sedangkan setiap pilihan membawa kesan berbeza terhadap liputan, latihan dan peruntukan penyelenggaraan.

Sekiranya ditempatkan sebagai lapisan tambahan, Akash boleh memperluas sektor yang menimbulkan risiko pemintasan kepada pesawat bermusuhan, tetapi penilaian itu masih bersyarat kerana jumlah bateri, lokasi penempatan dan struktur pertahanan udara bersepadu belum didedahkan.

Sekiranya digunakan untuk menggantikan peralatan lama, sumbangan strategiknya bergantung pada keupayaan mengekalkan liputan sepanjang peralihan kerana pengunduran sistem sedia ada sebelum kru dan juruteknik menguasai penggantinya boleh menjejaskan kesiagaan buat sementara waktu.

Kepelbagaian pembekal turut mengubah bentuk kebergantungan kerana peluru berpandu, komponen radar dan sokongan pakar India menjadi keperluan luaran tambahan, dengan kebebasan operasi banyak bergantung pada kemampuan pembaikan tempatan serta jumlah bekalan dalam simpanan.

Kedua-dua perolehan itu tidak membuktikan perubahan haluan politik menjauhi Rusia atau China kerana pembelian peralatan India boleh berjalan seiring hubungan pertahanan sedia ada, tanpa kenyataan penerima mengenai perkongsian eksklusif atau perubahan orientasi keselamatan negara.

Tafsiran geopolitik yang paling kukuh ialah peluasan akses komersial dan teknikal India ke pasaran pertahanan Asia Tengah, dengan pengaruh lebih besar bergantung pada kebolehpercayaan sokongan serta keputusan perolehan susulan selepas eksport awal ini.

(KLIK): Filipina Dilapor Bakal Belanja Lebih RM800 Juta Peroleh Sistem Pertahanan Udara AKASH

Sokongan Logistik: Ujian Sebenar Peluasan Eksport Akash

Sebuah bateri Akash memerlukan sokongan melangkaui penghantaran peluru berpandu kerana pelancar, radar serta elemen pemerintahan mesti berfungsi serentak untuk memastikan keupayaan pemintasan dapat diterjemahkan kepada perlindungan yang boleh diharap sepanjang penempatan operasi.

Bharat Dynamics Limited dan Bharat Electronics Limited dikenal pasti sebagai rakan pengeluaran utama, menghubungkan eksport Akash dengan rangkaian industri yang berpotensi menyokong pelbagai kategori peralatan, namun pembahagian tanggungjawab bagi pelanggan berkenaan belum didedahkan.

Bagi negara penerima, keutamaan logistik bermula dengan bekalan peluru berpandu mencukupi dan peralatan yang berfungsi kerana liputan radar tanpa pemintas sedia digunakan, atau peluru berpandu tanpa sensor beroperasi, akan melemahkan keseluruhan pertahanan.

Latihan turut menentukan kelangsungan operasi kerana pengendali perlu mengurus pengesanan dan pemintasan sementara juruteknik memastikan peralatan berfungsi, namun lokasi latihan, tempoh kursus, kelayakan penyelenggaraan serta tahap bantuan India selepas penghantaran belum diperincikan.

Simpanan alat ganti dan aturan pembaikan menentukan seberapa cepat kerosakan dapat diatasi sebelum mengganggu operasi, menjadikan kemampuan penyelenggaraan tempatan berbanding kebergantungan pada pembekal faktor penting dalam perancangan angkatan, walaupun model sokongan kedua-dua negara belum diumumkan.

Keupayaan muat semula dan bekalan semula menentukan ketahanan menghadapi pemintasan berulang, tetapi jumlah pemintas serta prosedur pengisian yang tidak didedahkan menghalang pengiraan munasabah tentang tempoh bateri eksport mampu menghadapi ancaman udara berterusan atau serangan berturut-turut.

Keperluan sokongan turut merangkumi komunikasi dan pemerintahan kerana keputusan pemintasan mesti menghubungkan maklumat sensor dengan tindakan pelancar, manakala integrasi bersama rangkaian pertahanan negara memerlukan aturan khusus yang belum dapat dipastikan melalui pengumuman eksport sahaja.

Kenyataan Singh mengenai pesanan tambahan untuk angkatan tentera India menimbulkan pertimbangan jadual pengeluaran kerana perolehan domestik dan sokongan eksport bergantung pada program sama, namun maklumat tersedia tidak membuktikan kelewatan penghantaran, kesesakan pengeluaran atau kekurangan kapasiti.

Pengeluaran stabil boleh menyokong bekalan semula dan pesanan masa depan yang lebih terancang, tetapi kredibiliti eksport akhirnya bergantung pada kemampuan memastikan peralatan pelanggan terus beroperasi melalui penyelenggaraan responsif, bantuan teknikal dan bekalan yang boleh diharap.

DSA menilai sokongan logistik sebagai teras kepentingan strategik Akash kerana hubungan sokongan berpanjangan boleh memperkukuh kehadiran pertahanan India di rantau itu, sedangkan sokongan tidak mencukupi akan mengehadkan kesan operasi peluru berpandu dan radar yang telah dihantar.

Pengalaman Armenia dan Peluasan Pasaran Eksport Peluru Berpandu India

Armenia menjadi pengendali asing pertama Akash yang disahkan menerusi perolehan varian Akash-1S, memberikan rujukan bagi eksport pertahanan udara India, namun belum diketahui sama ada pelanggan Asia Tengah memilih varian sama atau pakej peralatan dan sokongan berbeza.

Bateri pertama Armenia, yang dinyatakan terdiri daripada empat pelancar dan sebuah radar Rajendra, tiba pada November 2024 sebelum disusuli penghantaran berikutnya, tetapi susunan itu tidak membuktikan komposisi pelancar atau peruntukan radar dalam pakej Asia Tengah.

Singh menyatakan Armenia memperoleh beberapa bateri, menunjukkan pengalaman program itu menyokong pelanggan eksport selepas penghantaran awal, namun maklumat tersedia tidak memperincikan tahap kesiagaan atau prestasi operasi yang diukur secara bebas selepas penempatan.

Anggaran nilai kontrak Armenia berbeza dan mungkin merangkumi Akash bersama peralatan lain, manakala kontrak Tajikistan serta Turkmenistan yang tidak didedahkan menghalang perbandingan tepat mengenai harga bateri, peruntukan sokongan dan keseluruhan kos perolehan.

Kelulusan Kabinet India terhadap eksport Akash pada Disember 2020 menyediakan asas dasar lebih awal, dengan pertambahan pelanggan kemudian menunjukkan bagaimana kebenaran eksport, pengeluaran dan penghantaran boleh memperluas kehadiran industri tanpa mendedahkan terma komersial setiap urus niaga.

Bekas Pengerusi DRDO, Dr Samir V Kamat, telah menyebut eksport ke kedua-dua negara Asia Tengah pada pertengahan September 2026, sebelum pengesahan Singh membawa pendedahan itu ke peringkat Kementerian Pertahanan tanpa memperjelas konfigurasi atau penempatan sistem.

Perkembangan daripada Armenia kepada pelanggan tambahan memperkukuh kedudukan Akash dalam eksport pertahanan India, tetapi tidak membuktikan semua pembeli mempunyai penilaian ancaman, keutamaan perolehan atau jangkaan kerjasama dengan New Delhi yang sama sepanjang hayat operasi peralatan.

Kelebihan kos yang dinyatakan India mungkin membantu daya saing peralatannya di pasaran antarabangsa, namun kemampuan sebenar memerlukan penilaian kos sepanjang hayat, penyelenggaraan dan bekalan semula peluru berpandu yang belum dapat dihitung daripada maklumat kedua-dua eksport ini.

Pesanan domestik boleh menyediakan asas industri untuk pengeluaran berterusan sementara pelanggan luar negara memperluas rangkaian sokongan, tetapi keseimbangan antara manfaat tersebut dengan tanggungjawab tambahan bergantung pada kapasiti pembuatan serta komitmen kontrak yang belum didedahkan sepenuhnya.

Bagi bakal pelanggan lain, pertambahan pembeli menunjukkan penerimaan antarabangsa terhadap Akash, namun penilaian perolehan tetap memerlukan maklumat prestasi dan sokongan mengikut konfigurasi kerana jumlah pelanggan tidak boleh menggantikan keperluan operasi serta penilaian teknikal sesebuah negara.

Isyarat Strategik, Namun Perubahan Imbangan Serantau Belum Terbukti

Berdasarkan maklumat yang dibekalkan, jualan itu menandakan eksport pertahanan udara pertama India yang disahkan ke Asia Tengah, membuka akses kepada pasaran baharu tanpa membuktikan sistem India telah mendominasi inventori pertahanan mana-mana negara penerima.

Kehadiran peluru berpandu India boleh memperluas pilihan perolehan rantau itu, tetapi kesan persaingannya terhadap sistem Rusia atau China bergantung pada pesanan susulan dan pengalaman pelanggan, selain perhatian diplomatik yang terhasil daripada pengumuman tersebut.

Tiada kontrak tambahan yang dimuktamadkan dinamakan dalam kenyataan Singh pada 1 Oktober, justeru jangkaan permintaan luar negara perlu dibezakan daripada eksport yang disahkan ketika menilai kadar peluasan komitmen logistik dan rangkaian sokongan pertahanan udara India.

Bagi perancang ketenteraan, ketidakpastian utama ialah lokasi bateri dan aset yang dilindunginya kerana spesifikasi peluru berpandu sama boleh menghasilkan kesan strategik berbeza apabila digunakan untuk mempertahankan kemudahan terpencil, kelompok pertahanan tertumpu atau lokasi berjauhan.

Langkah menghadapi sistem seperti ini boleh merangkumi pengelakan sektor dilindungi, eksploitasi jurang pengesanan radar atau tekanan terhadap simpanan pemintas terhad, namun semuanya pertimbangan operasi umum tanpa bukti kelemahan yang telah ditunjukkan terhadap konfigurasi Tajikistan atau Turkmenistan.

Keupayaan penyerang mengeksploitasi batas tersebut juga tidak boleh dianggap pasti kerana hasil pemintasan bergantung pada tingkah laku sasaran, kemahiran pengendali dan sistem sokongan, sedangkan faktor berkenaan belum diperincikan untuk meramalkan kejayaan atau kegagalan.

Pengesahan eksport tidak membuktikan kewujudan pangkalan asing, perkongsian kuasa pemerintahan atau peranan operasi India dalam kedua-dua negara, maka hubungan perolehan ini tidak boleh diperluas kepada dakwaan sedemikian tanpa bukti tambahan.

Bagi pemerhati keselamatan Indo-Pasifik, kaitan utamanya ialah peluasan jangkauan industri pertahanan India kerana prestasi eksport berpotensi mempengaruhi kredibilitinya sebagai pembekal dalam pasaran berlainan, sedangkan perubahan penempatan ketenteraan serantau belum diumumkan.

Pengesahan negara penerima, pengenalpastian varian dan maklumat penghantaran akan memperkukuh penilaian kesan ketenteraan, sementara jumlah bateri, aturan penyelenggaraan serta integrasi pemerintahan menentukan sama ada perolehan itu membina pertahanan berkekalan atau sekadar tambahan terhad kepada angkatan sedia ada.

Kejayaan Akash memasuki Asia Tengah membawa kepentingan industri dan geopolitik yang besar, tetapi ukuran ketenteraan penentunya ialah kesiagaan bersepadu yang dapat dikekalkan, dengan pengumuman India mengesahkan pelanggan baharu sementara skala kesan operasi masih belum dapat dipastikan.