UAE Beku Pindah 30 Jet Mirage 2000-9 ke Maghribi: Perang Iran Paksa Abu Dhabi Tahan Aset Tempur, Gugat Keseimbangan Kuasa Serantau

(DEFENCE SECURITY ASIA) — Emiriah Arab Bersatu telah membekukan pemindahan tiga puluh pesawat pejuang pelbagai peranan Mirage 2000-9DAD dan EAD ke Maghribi kerana pesawat tersebut kini diperlukan untuk kegunaan operasi segera menentang Iran.

Keputusan Abu Dhabi ini secara serta-merta mengubah kelewatan pemodenan yang sebelum ini boleh diuruskan menjadi masalah keselamatan serantau yang lebih besar kerana pelan kuasa udara Maghribi kini bertembung secara langsung dengan keperluan peperangan di Teluk.

Penggantungan tersebut turut menunjukkan bahawa konflik di Timur Tengah telah mula mengganggu pemindahan senjata antarabangsa, komitmen pakatan, serta perancangan struktur kekuatan ketenteraan jauh melangkaui kawasan Teluk Parsi.

Komander kanan Emiriah dilaporkan membuat kesimpulan bahawa setiap pesawat Mirage 2000-9 yang tersedia kekal amat penting secara strategik selepas serangan peluru berpandu dan dron Iran berkembang ke arah infrastruktur ketenteraan serta tenaga di Teluk.

Keputusan ini dibuat walaupun terdapat jangkaan awal bahawa Maghribi akan mula menerima pesawat tersebut sekitar tahun 2027 selepas Tentera Udara Emiriah Arab Bersatu beralih secara berperingkat kepada pesawat Rafale F4 yang baru ditempah.

Susunan pemindahan tersebut pada asalnya merupakan sebahagian daripada pakej perolehan Rafale UAE bernilai lebih €16 bilion, bersamaan kira-kira US$17.3 bilion atau RM65.7 bilion.

Maghribi menjangkakan menerima kira-kira separuh daripada armada Mirage Emiriah, sekali gus mengukuhkan hubungan ketenteraan dua hala serta memperkukuh kedudukan strategik Rabat dalam ketegangan yang semakin meningkat dengan Algeria.

Kelewatan ini kini menyebabkan Maghribi berdepan ketidaktentuan serentak kerana perolehan pesawat F-16 Block 70 dari Amerika Syarikat juga masih mengalami kelewatan jadual penghantaran.

Lebih penting, episod ini menunjukkan bagaimana pesawat tempur generasi lama yang sebelum ini dianggap platform peralihan telah kembali memainkan peranan barisan hadapan dalam kempen peluru berpandu dan udara berintensiti tinggi.

Mirage 2000-9 kini memegang kedudukan yang tidak dijangka penting dalam perancangan operasi Emiriah kerana peningkatan konflik serantau telah mengatasi garis masa pemodenan asal Abu Dhabi.

Perubahan ini memperlihatkan bagaimana kemerosotan keselamatan di Teluk yang berlaku dengan pantas boleh menggugat program penggantian pesawat pejuang yang dirancang rapi dan memaksa kerajaan mengutamakan kesiapsiagaan tempur segera berbanding pemodenan jangka panjang.

Kelewatan ini turut meningkatkan tekanan ke atas Maghribi untuk mengekalkan inventori pesawat sedia ada lebih lama daripada perancangan asal sambil memantau peningkatan perolehan pesawat tempur canggih Rusia oleh Algeria.

BACA: Iran Tuduh Pesawat Mirage-2000-9 Emiriah Arab Bersatu Serang Pulau Lavan, Gencatan Senjata Teluk Parsi Hampir Runtuh

Armada Mirage Dikekalkan Ketika Perang Udara Teluk Memuncak

Punca segera kelewatan ini adalah konflik berterusan yang tercetus selepas serangan Amerika Syarikat dan Israel terhadap Iran bermula pada 28 Februari di bawah Operasi Epic Fury.

Iran kemudiannya bertindak balas melalui serangan berulang menggunakan peluru berpandu balistik, peluru berpandu kruis dan dron yang menyasarkan pemasangan ketenteraan serta kemudahan tenaga kritikal di beberapa negara Teluk.

Serangan balas tersebut memaksa Emiriah Arab Bersatu meletakkan keseluruhan armada Mirage 2000-9 pada tahap kesiapsiagaan tinggi, khususnya di sekitar Pangkalan Udara Al Dhafra.

Dari perspektif Abu Dhabi, melepaskan tiga puluh pesawat tempur ketika konfrontasi serantau yang semakin meluas akan menyebabkan pengurangan keupayaan pertahanan udara yang tidak boleh diterima.

Mirage 2000-9 kekal sangat bernilai kerana mampu melaksanakan pemintasan pantas, operasi pertahanan udara, serangan tepat serta pengawasan maritim dalam satu kitaran misi yang sama.

Fleksibiliti ini menjadi amat penting secara strategik apabila UAE berdepan ancaman serentak daripada dron Iran, peluru berpandu kruis, peluru berpandu balistik serta kemungkinan serangan udara balas.

Perancang ketenteraan Emiriah dilihat tidak bersedia mengurangkan kekuatan skuadron sehingga persekitaran keselamatan serantau stabil dan pesawat pengganti mencapai kesiapsiagaan operasi sepenuhnya.

Oleh itu, pemindahan ke Maghribi telah berubah daripada program pemodenan yang dijadualkan kepada penangguhan tanpa had dalam keadaan peperangan tanpa sebarang garis masa baharu.

Keputusan ini turut menunjukkan bahawa komander Emiriah menjangka konfrontasi semasa dengan Iran akan berlarutan dan bukannya berakhir dalam tempoh singkat.

Pengekalan armada Mirage juga meningkatkan keupayaan UAE untuk mengekalkan rondaan udara tempur berterusan di laluan maritim kritikal berhampiran Selat Hormuz serta infrastruktur tenaga Teluk.

Mengapa Mirage 2000-9 Kekal Relevan Secara Ketenteraan

Dassault Mirage 2000-9 merupakan versi eksport paling maju dalam keluarga Mirage dan kekal jauh lebih berkeupayaan berbanding varian terdahulu yang digunakan oleh Maghribi.

Nilai tempurnya berpunca daripada sistem radar yang dipertingkatkan, keupayaan peperangan elektronik yang lebih maju, integrasi pautan data moden serta keserasian dengan senjata berpandu ketepatan tinggi.

Pesawat ini juga dilengkapi peluru berpandu udara-ke-udara MICA dan peluru berpandu kruis Black Shaheen yang membolehkannya melaksanakan misi pemintasan pertahanan serta serangan jarak jauh.

Gabungan keupayaan ini menjelaskan mengapa Mirage masih berfungsi sebagai platform barisan hadapan walaupun terdapat anggapan meluas bahawa pesawat Rafale akan menggantikannya dengan pantas.

Operasi terkini menunjukkan Tentera Udara Emiriah masih melihat pesawat ini sebagai komponen penting dalam struktur kuasa udara berlapis serta arkitektur pencegahan strategik mereka.

Pihak berkuasa Emiriah telah mengesahkan bahawa pesawat Mirage 2000-9 telah berulang kali digerakkan untuk memintas dron dan ancaman peluru berpandu Iran yang menghampiri ruang udara negara.

Penganalisis ketenteraan turut menilai bahawa keupayaan serangan jarak jauh pesawat ini memberikan Abu Dhabi pilihan yang boleh dipercayai untuk melaksanakan serangan balas terhadap infrastruktur Iran.

Oleh itu, pengekalan armada Mirage mencerminkan bukan kelembapan institusi tetapi keputusan strategik semasa perang yang berasaskan keberkesanan operasi serta keperluan ketenteraan.

Dakwaan Serangan terhadap Infrastruktur Tenaga Iran

Mirage 2000-9 mendapat perhatian tambahan selepas sumber berkaitan Iran menuduh pesawat Emiriah menyerang kemudahan tenaga di Pulau Lavan pada bulan April.

Dakwaan tersebut menyatakan bahawa serangan menyasarkan kemudahan minyak dan petrokimia berhampiran Selat Hormuz selepas gencatan senjata yang dimediasi Amerika Syarikat muncul secara sementara.

Menurut dakwaan itu, pesawat Mirage Emiriah didakwa terlibat dalam operasi serangan yang melanggar gencatan senjata dan mencetuskan tindak balas baharu daripada Iran.

Tindak balas Iran dilaporkan menyasarkan infrastruktur tenaga Emiriah termasuk terminal minyak Fujairah, sekali gus meningkatkan lagi ketegangan serantau yang sudah berbahaya.

Tiada bukti bebas seperti jejak radar, serpihan peluru berpandu, rakaman kokpit atau imejan satelit yang mengesahkan dakwaan tersebut secara muktamad setakat ini.

Namun begitu, tuduhan tersebut kekal signifikan secara strategik kerana ia selari dengan corak peningkatan konflik di Teluk yang sedang berlaku.

Penggunaan pesawat Mirage terhadap infrastruktur minyak Iran juga menonjolkan kegunaan berterusan platform ini dalam operasi serangan bernilai tinggi dan sensitif secara politik.

Sama ada dakwaan itu tepat atau tidak, Abu Dhabi jelas menganggap armada Mirage masih diperlukan untuk perancangan kontingensi masa hadapan.

Jika pesawat Mirage Emiriah benar-benar digunakan dalam operasi tersebut, serangan itu akan mewakili peningkatan ketara kerana menyasarkan talian hayat ekonomi Iran dan bukan sekadar sasaran ketenteraan.

Perkembangan sebegini turut menunjukkan bahawa kuasa udara Teluk semakin beralih kepada serangan tekanan terhadap rangkaian petroleum, loji penapisan, terminal eksport serta infrastruktur logistik berkaitan.

Trend ini meningkatkan kebarangkalian bahawa tindak balas Iran pada masa hadapan akan tertumpu kepada pelabuhan Emiriah, kemudahan penyahgaraman, platform luar pesisir serta laluan perkapalan strategik.

Strategi Pemodenan Maghribi Berdepan Kelewatan Kritikal

Bagi Maghribi, penggantungan ini mewujudkan jurang keupayaan segera kerana Tentera Udara Diraja Maghribi telah mengintegrasikan pemindahan tersebut dalam perancangan masa hadapan.

Rabat merancang menggunakan pesawat Mirage 2000-9 Emiriah sebagai penyelesaian pemodenan sementara sebelum ketibaan pesawat F-16 Block 70 tambahan dari Amerika Syarikat.

Perancangan ini menjadi semakin penting kerana Algeria terus memperkukuh kuasa udaranya melalui pesawat tempur buatan Rusia seperti Su-35, Su-34 dan Su-57E.

Pengiraan strategik Maghribi bergantung kepada penerimaan kira-kira tiga puluh pesawat Emiriah yang mampu meningkatkan kesiapsiagaan serta keupayaan pencegahan negara secara ketara.

Kelulusan Perancis untuk eksport semula telah diperoleh pada awal 2024 selepas sekatan kontrak sebelum ini menghalang pemindahan tersebut.

Paris akhirnya melonggarkan sekatan tersebut selepas hubungan diplomatik dengan Maghribi bertambah baik berhubung isu Sahara Barat.

Maghribi kemudian menandatangani perjanjian penyelenggaraan pada Februari 2025 untuk memastikan enjin Mirage M53 berada dalam keadaan terbaik sebelum pemindahan berlaku.

Namun, persediaan tersebut kini berisiko menjadi tidak relevan secara strategik sekiranya Tentera Udara Emiriah terus mengekalkan pesawat tersebut untuk beberapa tahun lagi.

BACA: Perancis Setuju Pindah 30 Buah Pesawat Pejuang Mirage 2000-9 Milik UAE kepada Maghribi

Kelewatan Rafale dan Ketidakstabilan Serantau Memanjangkan Krisis

Penggantungan ini turut mendedahkan kerentanan kedua kerana peralihan UAE kepada lapan puluh pesawat Rafale F4 berjalan lebih perlahan daripada jangkaan asal.

Perolehan Rafale Emiriah bernilai lebih €16 bilion bergantung kepada penghantaran berperingkat bermula 2026 dan berlanjutan sehingga sekitar 2031.

Sebarang kelewatan dalam pembiayaan, pengeluaran, integrasi atau latihan secara automatik memanjangkan tempoh kebergantungan kepada pesawat Mirage dalam operasi.

Laporan menunjukkan pertikaian berterusan dengan Perancis mengenai pembiayaan Rafale F4 dan kemungkinan F5 telah merumitkan lagi jadual penggantian.

Ini bermakna Maghribi tidak boleh menjangkakan pemindahan Mirage sehingga komander Emiriah yakin armada Rafale baharu mencapai kesiapsiagaan penuh.

Ketidakstabilan serantau terus meningkat apabila pelanggaran gencatan senjata, serangan peluru berpandu Iran serta potensi konfrontasi maritim di Hormuz masih belum diselesaikan.

Konflik ini telah mula mengganggu bukan sahaja operasi medan perang tetapi juga rangkaian perolehan pertahanan antarabangsa di seluruh rantau Teluk.

Sehingga perang Iran reda dan penghantaran Rafale Emiriah dipercepatkan, perolehan Mirage 2000-9 oleh Maghribi akan kekal tertangguh tanpa tempoh yang jelas.

Episod ini menunjukkan bagaimana kebergantungan kepada program perolehan pesawat pejuang multinasional boleh mendedahkan negara kepada gangguan strategik apabila pembekal terlibat dalam konflik.

Ia juga menegaskan bahawa peralihan Rafale UAE kini tidak boleh dipisahkan daripada keseimbangan ketenteraan lebih luas merangkumi Teluk, Afrika Utara dan Mediterranean Barat.