(DEFENCE SECURITY ASIA) — Pelan perolehan Tentera Udara Diraja Thailand bagi tahun kewangan 2026 menyenaraikan 20 peluru berpandu Rampage buatan Israel untuk armada F-16, sekali gus menunjukkan usaha menyerang sasaran bernilai tinggi dari jarak lebih jauh berbanding bom berpandu yang digunakan ketika pertempuran sempadan dengan Kemboja pada 2025.

Senarai itu turut merangkumi 100 bom MPR-500, 100 fius dan 50 kit panduan laser Lizard III, yang akan memberikan Thailand pilihan antara serangan jarak jauh dengan serangan lebih dekat terhadap kedudukan berkubu.

Pakej yang dicadangkan bernilai kira-kira AS$33 juta, namun senjata tersebut masih berada pada peringkat rancangan perolehan dan belum diumumkan sebagai kontrak yang dimeterai, menyebabkan tarikh penghantaran serta susunan akhir bekalannya belum dapat dipastikan.

Latar ketenteraan terdekatnya ialah sistem roket PHL-03 buatan China milik Kemboja, yang dilaporkan mampu mencapai jarak 70 hingga 130 kilometer dan membolehkan pelancarnya mengancam kawasan Thailand dari belakang sempadan.

Rampage berpotensi membolehkan F-16 Thailand menyerang koordinat sasaran dari jarak lebih jauh, manakala MPR-500 dapat meningkatkan keupayaan menembusi struktur konkrit apabila pesawat berjaya menghampiri kawasan pelepasan yang sesuai.

Gabungan itu menangani kekangan yang terserlah semasa pertempuran pada 2025, apabila bom berpandukan laser memberikan ketepatan tetapi jarak pelepasannya yang lebih pendek memerlukan pesawat Thailand menghampiri kawasan dipertikaikan.

Bagaimanapun, cadangan pembelian 20 Rampage hanya menyediakan bekalan terhad untuk serangan terpilih terhadap sasaran bernilai tinggi, bukannya simpanan mencukupi bagi kempen berpanjangan menentang pelancar bergerak dan kemudahan sokongannya.

Dakwaan Thailand mengenai ancaman roket Kemboja masih dipertikaikan, sementara Kemboja menafikan persediaan menggunakan PHL-03, maka rancangan perolehan yang disenaraikan perlu dibezakan daripada alasan ancaman yang dikemukakan.

Senarai perolehan dan maklumat teknikal senjata itu juga tidak membuktikan setiap sasaran boleh dicapai pada jarak maksimum yang sering dikaitkan dengan Rampage, kerana keadaan pelepasan, kedudukan sasaran dan laluan penerbangan turut mempengaruhi jangkauannya.

Bagi pemerhati serantau, perkembangan utama ialah kemungkinan perubahan pada kedudukan serangan Thailand apabila armada F-16, yang sebelum ini bergantung pada pelepasan bom lebih dekat, memperoleh pilihan menyerang sasaran terpilih lebih jauh di belakang sempadan.

Perubahan itu turut membawa kesan kepada perancangan ketenteraan kerana senjata berjarak lebih jauh boleh menyukarkan Kemboja menentukan lokasi pelancar roket, kenderaan pengisian semula dan pusat pemerintahan semasa krisis baharu.

Namun, keberkesanan keupayaan tersebut tetap bergantung pada pengenalpastian sasaran yang boleh dipercayai, koordinat terkini, kesiagaan pesawat dan keputusan politik mengenai peningkatan konflik, bukannya jarak peluru berpandu semata-mata.

(KLIK SINI): Thailand Lancar Serangan Udara F-16 ke Atas Kemboja di Sempadan Bergolak

Mengapa Rampage Mengubah Jangkauan Serangan

Rampage ialah roket berpandu yang dilancarkan dari udara dan berasal daripada sistem artileri EXTRA, menggunakan pendorong roket bahan api pepejal serta profil penerbangan berbeza daripada peluru berpandu krus konvensional.

Reka bentuknya memberikan F-16 senjata pantas dengan lengkok penerbangan tinggi untuk menyerang koordinat diketahui, sekali gus menawarkan pilihan operasi berbeza daripada bom berpandukan laser berjarak lebih pendek yang dilaporkan digunakan Thailand pada 2025.

Anggaran daripada maklumat terbuka meletakkan jangkauan Rampage antara 150 hingga 250 kilometer, tetapi angka tertinggi bergantung pada ketinggian, kelajuan dan keadaan pelepasan pesawat yang memihak, bukannya jarak operasi yang terjamin.

Angka teknikal yang diterbitkan oleh Elbit menggambarkan senjata sepanjang kira-kira 4.7 meter, seberat 570 hingga 580 kilogram, membawa kepala peledak sekitar 150 kilogram serta menggunakan navigasi inersia dan isyarat satelit.

Pengeluar itu menyatakan kelajuan Rampage ketika menghentam sasaran adalah sekitar 350 hingga 550 meter sesaat, manakala junaman curam pada peringkat akhir penerbangan boleh memendekkan masa tindak balas pertahanan di kawasan sasaran.

Kelajuan sahaja tidak menjamin keupayaan menembusi pertahanan udara berlapis, sementara panduan berasaskan koordinat menjadikan ketepatan maklumat sasaran dan ketahanan terhadap gangguan isyarat satelit penting kepada penilaian operasinya.

Sesetengah huraian menyebut penderia inframerah pada peringkat akhir penerbangan atau pautan data dua hala, tetapi maklumat teknikal pengeluar yang tersedia tidak mengesahkan ciri tersebut bagi Rampage yang dipertimbangkan Thailand.

Ketidakpastian itu penting apabila sasaran ialah pelancar roket Kemboja yang bergerak, kerana peluru berpandu yang dilancarkan menuju ke koordinat terdahulu mungkin tiba selepas kenderaan berkenaan berpindah.

F-16 Thailand yang membawa Rampage boleh berada lebih jauh daripada sesetengah pertahanan udara jarak dekat ketika menyerang radar tetap, tempat simpanan peluru atau pusat pemerintahan, dengan syarat kedudukan sasaran disahkan.

Kelebihan tersebut berkurangan terhadap kenderaan yang berselerak, sasaran umpan dan pelancar yang cepat berpindah, menjadikan pengawasan serta pengesahan sasaran sama penting dengan jangkauan yang dikaitkan dengan Rampage.

(KLIK SINI): India Percepat Pengeluaran Peluru Berpandu Supersonik Rampage Selepas Operasi Sindoor Gegarkan Strategi Pertahanan Pakistan dan China

Ancaman PHL-03 di Sebalik Rancangan Perolehan Thailand

PHL-03 milik Kemboja digambarkan dalam bahan asal sebagai sistem roket 300 milimeter dengan 12 tiub pelancar, yang dilaporkan mempunyai jangkauan sekitar 70 hingga 130 kilometer bergantung pada jenis roket digunakan.

Jangkauan itu membolehkan pelancar beroperasi jauh dari kawasan sempadan terdekat sambil mengancam lokasi di Thailand, mewujudkan masalah yang sukar ditangani dari jarak sama menggunakan bom yang dilepaskan pesawat.

Pihak Thailand menyebut sistem roket berat sebagai antara ancaman yang mempengaruhi keputusan perolehannya, sedangkan Kemboja menafikan persediaan menggunakan PHL-03, menyebabkan niat sebenar dan dakwaan penempatan tertentu kekal dipertikaikan.

Perancang ketenteraan perlu mengambil kira jarak tembakan teori sesuatu pelancar, tetapi kemampuan itu tidak membuktikan lokasi setiap sistem Kemboja atau tempat ia akan beroperasi sekiranya pertempuran sempadan tercetus semula.

Serangan Rampage terhadap bateri roket memerlukan pelancar dikesan, koordinat yang boleh digunakan dihantar kepada pesawat dan serangan dilaksanakan sebelum kenderaan berpindah, bukannya sekadar membandingkan jangkauan kedua-dua senjata.

Kenderaan pengisian semula, tempat penyimpanan peluru dan kemudahan pemerintahan mungkin kekal di sesuatu lokasi lebih lama daripada pelancar bergerak, tetapi nilai ketenteraannya tetap memerlukan pengesahan sebelum keputusan serangan dibuat.

Oleh itu, cadangan pembelian Rampage turut berkait dengan rantaian bekalan, kerana pasukan roket memerlukan pergerakan peluru, penyelenggaraan dan komunikasi untuk meneruskan tembakan selepas serangan roket pertamanya.

Perbincangan di Thailand turut menyentuh kemungkinan peluru berpandu berjarak 250 kilometer mencapai kawasan jauh di dalam Kemboja, namun jarak garis lurus sahaja tidak menentukan kedudukan pelepasan, jangkauan sebenar atau sasaran yang dimaksudkan.

Perbincangan tersebut tetap membawa mesej ketenteraan mengenai kemungkinan peluasan jangkauan serangan Thailand, ketika keupayaan roket Kemboja pula menjadi sebahagian daripada gambaran ancaman terhadap kawasan di sebelah sempadan Thailand.

Hasil operasi sebenar akan lebih bergantung pada keupayaan menemukan aset ketenteraan, mencapainya dalam keadaan penerbangan yang munasabah dan melaksanakan serangan tanpa memperluas konflik, berbanding perbandingan angka jangkauan semata-mata.

(KLIK SINI): Pesawat Pejuang Gripen Thailand Lancar Serangan Tepat Terhadap Sasaran Ketenteraan Kemboja di O’Smach

MPR-500 Menambah Pilihan Serangan Tepat terhadap Sasaran Berkubu

Cadangan pembelian 100 bom MPR-500 menangani masalah berbeza daripada Rampage, iaitu keperluan menyerang bangunan berkubu dan kedudukan pertahanan lapangan menggunakan badan bom teguh kelas 500 paun yang serasi dengan kelengkapan bagi bom Mk 82.

Elbit menyatakan MPR-500 mampu menembusi lebih satu meter konkrit bertetulang dalam keadaan hentaman tertentu, namun hasilnya di medan tempur tetap bergantung pada sudut pelepasan, kelajuan ketika menghentam sasaran dan binaan struktur yang diserang.

Badan bom yang lebih tebal direka supaya kekal utuh ketika menembusi konkrit sebelum meletup, sekali gus berpotensi memberikan kesan lebih besar terhadap sasaran di sebalik perlindungan berbanding bom kegunaan umum biasa.

Bagaimanapun, MPR-500 bukan senjata penembus kemudahan bawah tanah yang sangat dalam, manakala angka penembusan yang dinyatakan tidak membuktikan keupayaannya memusnahkan sasaran yang tertanam jauh di bawah permukaan bumi.

Bom itu juga tidak berpandu dengan sendirinya kerana ketepatan serangan bergantung pada kit panduan yang dipasang, menjadikan cadangan Thailand memperoleh 50 kit tambahan Lizard III penting kepada kegunaan operasinya.

Oleh sebab senarai perolehan mengandungi 100 bom tetapi hanya 50 kit Lizard III, belum dapat dipastikan bahawa semua bom yang dicadangkan boleh tersedia serentak sebagai senjata berpandukan laser.

Elbit turut menyatakan fius bom itu mempunyai beberapa pilihan tetapan, termasuk letupan tertangguh selepas penembusan, yang membolehkan perancang menghasilkan kesan terhadap struktur berbeza daripada letupan sebaik sahaja bom menghentam permukaan.

Pengeluar berkenaan juga mendakwa MPR-500 menghasilkan serpihan terkawal dengan kawasan bahaya lebih terhad berbanding bom konvensional lebih besar, tetapi kesan sebenar tetap perlu dinilai mengikut keadaan sasaran dan kawasan sekeliling.

Berbanding Rampage, MPR-500 yang dipasang dengan Lizard III secara umum memerlukan pesawat menghampiri kawasan pelepasan serta sasaran ditandakan menggunakan laser, menjadikan penggunaannya lebih bergantung pada cuaca, penglihatan dan keadaan pertahanan udara.

Gabungan kedua-dua senjata itu akan memberikan kru udara Thailand pilihan berbeza, iaitu sejumlah kecil peluru berpandu jarak jauh untuk sasaran terpilih dan bekalan bom lebih besar apabila pesawat dapat menghampiri kawasan serangan dengan selamat.

Pertempuran 2025 Mendedahkan Kekangan Kedudukan Pasukan Thailand

Pesawat F-16 dan Gripen Thailand melaksanakan serangan semasa pertempuran dengan Kemboja pada 2025, termasuk terhadap kedudukan artileri, kemudahan pemerintahan serta lokasi lain yang dikenal pasti sebagai sasaran oleh pihak Thailand.

Penggunaan bom yang dilengkapi Lizard dan senjata berpandu lain menunjukkan Thailand sudah memiliki keupayaan serangan tepat, namun turut memperlihatkan jarak yang perlu dihampiri pesawat sebelum sesetengah senjata boleh dilepaskan.

Cadangan pembelian Rampage akan mengubah pilihan jarak pelepasan yang tersedia kepada kru udara, kerana kelebihan utamanya ialah membolehkan mereka menyerang sasaran tertentu dari kedudukan lebih jauh berbanding bom sedia ada.

MPR-500 pula menangani kekangan berbeza kerana bom yang serasi dengan rak senjata dan kelengkapan panduan sedia ada berpotensi memberikan keupayaan penembusan lebih baik tanpa memerlukan sistem pesawat serangan baharu.

Walaupun demikian, kedua-dua perolehan membawa keperluan sokongan berlainan, termasuk penyimpanan peluru berpandu, penyediaan bom, pengurusan fius, bekalan kit panduan, latihan kru udara dan pemprosesan maklumat sasaran yang boleh dipercayai.

Keupayaan membawa empat Rampage pada sebuah F-16 secara teori juga perlu diimbangi dengan keperluan bahan api dan kelengkapan lain, maka muatan maksimum tidak semestinya menggambarkan susunan misi Thailand yang praktikal.

Armada F-16 Thailand ialah pesawat yang berkaitan dengan pembelian Rampage dalam senarai tersebut, manakala sebarang rancangan memasang peluru berpandu sama pada jenis pesawat Thailand yang lain memerlukan pengesahan berasingan.

Usaha pemodenan lebih luas turut meliputi perolehan sistem pertahanan udara Barak MX dan penghantaran Gripen E/F yang dirancang, meskipun kedua-dua program itu menjalankan tugas berbeza dan belum membuktikan kewujudan satu rancangan operasi bersepadu.

Secara keseluruhan, program berkenaan menunjukkan tumpuan terhadap perlindungan lokasi di Thailand serta peluasan pilihan serangan selepas pertempuran sempadan, tetapi hubungan itu merupakan penilaian strategik dan bukannya hasil yang dinyatakan dalam senarai perolehan.

Sama ada kedudukan pasukan tersebut benar-benar mengubah perhitungan pencegahan bergantung pada jumlah senjata yang diterima, tahap kesiagaan dan keupayaan mengenal pasti sasaran dengan tepat, bukan semata-mata pada cadangan pembelian.

Isyarat Strategik dan Had Pembelian yang Dicadangkan

Bekalan 20 peluru berpandu Rampage akan memberikan Thailand pilihan serangan jarak jauh yang terhad, menjadikan penetapan sasaran keutamaan amat penting sekiranya pertempuran baharu melibatkan banyak tapak roket atau pusat pemerintahan yang berselerak.

Cadangan pembelian 100 bom MPR-500 menawarkan simpanan senjata lebih besar, tetapi penggunaannya bergantung pada keupayaan pesawat mencapai kawasan pelepasan yang sesuai serta mengekalkan penandaan laser bagi bom yang dilengkapi Lizard III.

Bagi perancang Kemboja, perubahan yang mungkin berlaku ialah sesetengah kemudahan ketenteraan tetap boleh terdedah kepada serangan tanpa pesawat pejuang Thailand perlu menghampirinya sedekat yang diperlukan untuk melepaskan bom berpandukan laser.

Bagi perancang Thailand pula, cabaran berterusan terletak pada keseluruhan proses penentuan sasaran, bermula dengan mengenal pasti objektif ketenteraan, mengesahkan kedudukannya, memilih senjata yang sesuai dan menilai hasil serangan.

Pelancar bergerak dan kenderaan sokongan yang berselerak boleh menyukarkan proses tersebut, manakala sasaran berkubu menimbulkan persoalan berbeza mengenai saiz kepala peledak, keadaan hentaman serta ketepatan maklumat risikan yang tersedia.

Cadangan perolehan itu turut membawa pertimbangan peningkatan konflik, kerana kemampuan menyerang lebih jauh merentasi sempadan boleh menguatkan mesej politik dan ketenteraan walaupun jumlah peluru berpandu yang tersedia masih kecil.

Dakwaan bahawa Rampage pasti mampu memusnahkan bateri PHL-03 Kemboja melangkaui bukti yang tersedia, sama seperti anggapan bahawa kelajuan peluru berpandu tersebut menjamin perlindungan daripada semua sistem pertahanan udara.

Begitu juga, angka 100 MPR-500 tidak boleh dianggap sebagai 100 bom berpandu yang sedia digunakan serentak, kerana bilangan kit panduan baharu lebih kecil dan susunan inventori akhir belum disahkan.

Penilaian paling munasabah ialah Thailand sedang berusaha membina bekalan senjata serangan yang lebih anjal selepas konflik yang memperlihatkan kesan operasi daripada jangkauan roket, jarak pelepasan pesawat dan perlindungan sasaran berkubu.

Sehingga kontrak, penghantaran dan penyepaduan senjata disahkan, senarai perolehan tahun kewangan 2026 itu menandakan hasrat mengubah keupayaan serta kedudukan Tentera Udara Diraja Thailand, bukannya perubahan imbangan ketenteraan serantau yang telah berlaku.