(DEFENCE SECURITY ASIA) — Pertarungan senyap di bawah perairan Indo-Pasifik kini semakin berkembang menjadi medan tempur paling kritikal apabila pencegahan strategik, kelangsungan nuklear dan unjuran kuasa maritim mula bertembung dalam cara yang mampu mengubah keseimbangan ketenteraan global.

Pembinaan pantas seni bina sensor bawah laut berskala besar oleh China menunjukkan persaingan kuasa laut masa depan mungkin tidak lagi ditentukan semata-mata oleh kapal selam, tetapi oleh pihak yang menguasai persekitaran maklumat lautan.

Sejak beberapa dekad lalu, kapal selam serangan berkuasa nuklear dan kapal selam peluru berpandu balistik Tentera Laut Amerika Syarikat bergantung kepada kelebihan akustik serta kemampuan halimunan bagi memastikan kebebasan operasi merentasi kawasan maritim dipertikaikan.

Kelebihan bawah laut tersebut merupakan salah satu keupayaan asimetri paling kritikal Washington kerana keupayaan kapal selam kekal tersembunyi membolehkan ketidakpastian strategik dipelihara serta merumitkan perancangan musuh ketika berlakunya peningkatan krisis.

Kini Beijing dilihat semakin bertekad untuk mengubah Laut China Selatan serta ruang Indo-Pasifik yang lebih luas daripada kawasan bawah laut yang kabur kepada medan tempur dipantau secara berterusan.

Pendekatan itu dijangka menghakis kelebihan tradisional penyamaran kapal selam melalui pemantauan berterusan dan rangkaian pengawasan maritim yang semakin canggih.

Rear Admiral Mike Brookes ketika memberi keterangan kepada Suruhanjaya Kajian Ekonomi dan Keselamatan Amerika Syarikat–China memberi amaran bahawa Beijing semakin melihat peperangan bawah laut melalui doktrin “konfrontasi sistem.”

Beliau menegaskan pendekatan tersebut sedang mengubah secara asas bagaimana persaingan maritim masa depan difahami dan dilaksanakan oleh kepimpinan tentera China.

China dilihat tidak lagi menganggap peperangan anti-kapal selam sebagai pertembungan platform lawan platform, sebaliknya membina rangkaian integrasi melibatkan satelit, kecerdasan buatan, sensor dasar laut dan sistem tanpa pemandu.

Perubahan tersebut mempunyai kepentingan strategik kerana dominasi sensor kini semakin menentukan keberkesanan rantaian pemusnahan yang akhirnya mempengaruhi pihak mana mengekalkan inisiatif semasa krisis serantau.

Kesan pembangunan itu melangkaui Laut China Selatan kerana keupayaan kapal selam kekal halimunan masih menjadi elemen utama kestabilan pencegahan nuklear dalam seni bina keselamatan Indo-Pasifik.

Perancang ketenteraan kini semakin menyedari sebarang konflik masa depan berkaitan Taiwan hampir pasti akan mencetuskan persaingan bawah laut sengit di laluan strategik dan titik sempit maritim.

Doktrin Konfrontasi Sistem China Sedang Mengubah Peperangan Bawah Laut

Rear Admiral Mike Brookes menggambarkan visi peperangan bawah laut Beijing sebagai seni bina “sistem kepada sistem” kerana China semakin melihat persaingan kapal selam masa depan sebagai perebutan dominasi maklumat medan tempur.

Perubahan doktrin ini mempunyai kesan strategik besar kerana peperangan bawah laut masa depan semakin memberi kelebihan kepada pihak yang mampu menyepadukan data sensor ke dalam rantaian pengesanan menyeluruh.

Rantaian tersebut berupaya mengenal pasti, mengelaskan dan menjejak sasaran sebelum pihak lawan menyedari bahawa platform mereka telah terdedah kepada ancaman.

Perancang tentera China dilihat memberi penekanan terhadap penguasaan geometri medan tempur maritim kerana menafikan kebebasan operasi pihak lawan boleh menghasilkan kesan strategik jauh lebih besar.

Pendekatan tersebut bertujuan mewujudkan zon pengecualian tidak kelihatan yang boleh memaksa kapal selam Barat mengelakkan kawasan sensitif sebelum sebarang pertempuran kinetik berlaku.

Seni bina ini menggabungkan pesawat rondaan maritim, kapal tempur permukaan, pemasangan dasar laut, platform autonomi serta sensor bawah laut tetap dalam ekosistem anti-kapal selam bersambung.

Penganalisis ketenteraan semakin percaya dominasi maritim generasi baharu bergantung kepada keupayaan integrasi sensor yang mempercepatkan tempoh pengesanan kepada serangan.

Armada kapal selam China kini melebihi enam puluh platform termasuk kapal selam serangan nuklear, kapal selam peluru berpandu balistik dan kapal selam diesel-elektrik pelbagai fungsi.

Rear Admiral Brookes menyatakan kapasiti pembinaan kapal selam China meningkat lebih dua kali ganda sejak tahun 2010, mencerminkan mobilisasi industri bagi menyokong persaingan maritim jangka panjang.

Kemunculan kapal selam Type 095 dan kapal selam peluru berpandu balistik Type 096 membayangkan Beijing sedang menggabungkan pengembangan kuantiti bersama kecanggihan teknologi secara serentak.

“Tembok Besar Bawah Laut” Bukan Sebuah Tembok Tetapi Ekosistem Pengawasan Maritim Berlapis

Walaupun namanya dramatik, “Tembok Besar Bawah Laut” China bukanlah struktur pertahanan fizikal sebaliknya seni bina perisikan maritim berlapis yang bertujuan mengurangkan kerahsiaan lautan.

Beijing kelihatan tidak sekadar membina medan sensor terpencil tetapi membangunkan ekosistem pengawasan bersepadu secara menegak daripada dasar laut sehingga sistem peninjauan orbit angkasa.

Komponen angkasa sistem tersebut dilaporkan merangkumi keupayaan satelit Ocean Star Cluster yang direka bagi mewujudkan kesedaran maritim berskala luas.

Aktiviti pemetaan lautan mempunyai nilai ketenteraan sangat besar kerana ciri penyebaran akustik mempengaruhi kebolehan sonar serta tahap kelangsungan operasi kapal selam.

Pada lapisan permukaan laut, pelampung pintar, penggelongsor ombak autonomi dan kapal tanpa pemandu dilaporkan bertindak sebagai nod komunikasi serta pemantauan.

Platform tersebut secara kolektif mewujudkan kesedaran maritim berterusan yang mampu melanjutkan liputan sensor melepasi corak rondaan konvensional tentera laut.

Di bawah permukaan laut pula, kenderaan bawah air autonomi serta penggelongsor meningkatkan kepadatan pengawasan tanpa memerlukan kehadiran manusia secara berterusan.

Pada dasar laut, rangkaian sonar tetap, balai pemerhatian berkabel serta hab sensor bawah laut membentuk kedudukan pemantauan jangka panjang merentasi sektor maritim kritikal.

Kecerdasan buatan memainkan peranan utama melalui sistem analitik “Deep Blue Brain” yang menggabungkan data persekitaran dan maklumat sensor dalam jumlah besar.

Objektif strategiknya jauh melangkaui pengesanan kapal selam kerana usaha menukar ketidakpastian lautan kepada maklumat ramalan boleh mengubah pengiraan ketenteraan Indo-Pasifik masa depan.

Benteng Laut China Selatan Berpotensi Menjadi Perisai Nuklear China

Seni bina pengawasan bawah laut China yang semakin berkembang dilihat berkait rapat dengan usaha melindungi kemampuan kelangsungan pencegahan nuklear berasaskan laut negara tersebut.

Kapal selam peluru berpandu balistik hanya memiliki nilai strategik apabila ia mampu bertahan daripada serangan awal dan mengekalkan keupayaan serangan balas yang berwibawa.

Perairan dalam Laut China Selatan kini semakin menyerupai benteng nuklear yang direka untuk melindungi operasi rondaan kapal selam peluru berpandu balistik China.

Penganalisis ketenteraan sering membandingkan konsep tersebut dengan strategi benteng Kesatuan Soviet dan Amerika Syarikat semasa era Perang Dingin.

Pasukan pencegahan laut China ketika ini merangkumi kapal selam kelas Jin yang dilengkapi peluru berpandu balistik lancaran kapal selam JL-3.

Kapal selam Type 096 masa depan yang dilengkapi sistem peluru berpandu JL-4 berpotensi meningkatkan jarak operasi serta memperkukuhkan pencegahan strategik Beijing.

Perbahasan strategik China semakin menekankan konsep “tugas strategik berterusan” yang menggambarkan rondaan kapal selam berpanjangan semasa aman dan krisis.

Pencegahan berasaskan laut secara berterusan merumitkan pengiraan serangan musuh kerana ketidakpastian lokasi kapal selam meningkatkan kesamaran strategik.

Perlindungan benteng kapal selam kini berkembang daripada keperluan taktikal kepada komponen utama seni bina keselamatan nuklear negara.

Jaringan sensor yang berkembang itu akhirnya bukan sahaja menyokong misi anti-kapal selam tetapi juga kredibiliti pencegahan strategik China.

Gabungan Awam-Ketenteraan Sedang Memperluas Jejak Risikan Lautan China

Penyiasatan terkini menunjukkan China telah memperluaskan aktiviti oseanografi secara ketara merentasi Lautan Pasifik, Artik dan Lautan Hindi melalui jejak penyelidikan maritim yang semakin besar serta mempunyai implikasi keselamatan strategik.

Kapal penyelidikan yang secara rasmi diklasifikasikan sebagai platform awam kini semakin kerap menjalankan tinjauan hidrografi dan persekitaran yang mempunyai nilai ketenteraan jauh melangkaui tujuan penyelidikan saintifik biasa.

Penganalisis keselamatan sering melihat aktiviti tersebut sebagai manifestasi strategi gabungan awam-ketenteraan Beijing yang menyepadukan keupayaan sektor bukan ketenteraan bagi menyokong objektif keselamatan negara secara menyeluruh.

Risikan oseanografi mempunyai kepentingan ketenteraan yang sangat besar kerana keberkesanan penyamaran kapal selam sangat bergantung kepada pemahaman mendalam terhadap keadaan persekitaran bawah laut.

Pemboleh ubah seperti perbezaan suhu, tahap kemasinan, struktur dasar laut dan corak arus lautan secara langsung mempengaruhi tingkah laku sonar serta laluan penghantaran gelombang akustik.

Pengetahuan persekitaran yang terperinci mampu meningkatkan kebarangkalian pengesanan kapal selam sambil mengoptimumkan perancangan operasi peperangan anti-kapal selam dalam medan tempur maritim yang kompleks.

Aktiviti penyelidikan dilaporkan tertumpu berhampiran Taiwan, Guam, Hawaii, Filipina, Wake Atoll dan kawasan laluan strategik di sekitar Selat Melaka yang mempunyai nilai operasi tinggi.

Kawasan tersebut bertepatan dengan titik sempit maritim kritikal yang berpotensi menjadi lokasi paling menentukan sekiranya berlaku konflik masa depan di Indo-Pasifik.

Beberapa pakar dilaporkan menyifatkan skala pengumpulan risikan oseanografi China sebagai sesuatu yang mengejutkan kerana keluasan geografi dan kepentingan operasinya yang amat besar.

Inisiatif pemetaan tersebut berpotensi menyokong penempatan sensor masa depan, pengoptimuman navigasi bawah laut dan penyediaan jangka panjang medan tempur maritim strategik.

Kelebihan Halimunan Amerika Syarikat Semakin Mengecil Tetapi Belum Hilang

Vice Admiral Richard Seif dilaporkan memberi amaran bahawa usaha pemodenan China semakin mencabar “kelebihan halimunan” bawah laut tradisional yang selama ini menjadi antara kelebihan strategik utama Amerika Syarikat.

Peperangan kapal selam secara sejarahnya memberi ganjaran kepada kelebihan akustik kerana pengesanan sering menentukan keputusan pertempuran sebelum peluru berpandu atau torpedo digunakan.

Penempatan sensor tetap dan bergerak berhampiran titik sempit strategik boleh semakin merumitkan misi penyusupan rahsia yang dijalankan oleh kapal selam Barat.

Perkembangan sedemikian secara beransur-ansur berpotensi melemahkan andaian lama mengenai kebebasan pergerakan bawah laut tanpa sekatan dalam kawasan maritim dipertikaikan.

Namun begitu, jurang teknologi yang semakin mengecil tidak semestinya membawa maksud keseimbangan strategik bawah laut telah benar-benar dicapai oleh Beijing.

Kapal selam Amerika Syarikat masih memperoleh manfaat besar daripada teknologi pengurangan bunyi, pengalaman operasi serta peningkatan peperangan bawah laut yang dibangunkan sejak beberapa dekad lalu.

Tahap latihan kru secara sejarah kekal sebagai faktor yang kurang kelihatan tetapi antara elemen paling menentukan dalam pengiraan keberkesanan pasukan kapal selam.

Pasukan kapal selam Amerika Syarikat turut memperoleh kelebihan daripada pengalaman institusi hasil penyesuaian operasi dan persiapan ketenteraan yang dibangunkan selama puluhan tahun.

Penganalisis ketenteraan semakin menjangkakan persaingan bawah laut masa depan akan melibatkan integrasi meluas antara sistem berawak dan platform autonomi tanpa pemandu.

Kapal selam masa hadapan mungkin bertindak sebagai “quarterback” bawah laut yang mengarahkan rangkaian sistem autonomi dalam medan tempur maritim yang semakin bersifat agihan.

Menjelang 2040-an, Medan Tempur Bawah Laut Indo-Pasifik Berpotensi Berubah Secara Menyeluruh

Rear Admiral Mike Brookes memberi amaran bahawa keupayaan bawah laut China mungkin mampu mencabar dominasi maritim Amerika Syarikat menjelang tahun 2040 dengan implikasi besar terhadap perancangan ketenteraan Indo-Pasifik.

Unjuran tersebut mempunyai kepentingan strategik kerana pelaburan struktur pasukan hari ini lazimnya menentukan realiti geopolitik yang bakal terbentuk beberapa dekad akan datang.

Domain bawah laut kini semakin menjadi pusat graviti tersembunyi dalam persaingan strategik Indo-Pasifik yang sedang berkembang secara berterusan.

Sebarang senario berkaitan Taiwan, pengiraan pencegahan nuklear dan strategi akses maritim kini semakin bertembung di bawah perairan yang dipertikaikan.

Sekiranya kepadatan sensor China terus berkembang, kapal selam Barat berkemungkinan menghadapi risiko pengesanan yang semakin meningkat berhampiran laluan maritim kritikal.

Ketidakpastian operasi yang dihasilkan oleh perkembangan tersebut boleh merumitkan pengiraan tindak balas krisis yang tersedia kepada komander tentera Amerika Syarikat.

Negara sekutu serantau mungkin terpaksa menilai semula andaian mengenai tempoh pengukuhan ketenteraan dan kredibiliti pakatan semasa konflik masa depan.

Walau bagaimanapun, penganalisis terus menegaskan bahawa seni bina China masih berada dalam fasa pembangunan dan bukannya benteng bawah laut yang mustahil ditembusi.

Tahap ketidakpastian yang besar masih wujud berkaitan kebolehpercayaan kecerdasan buatan, ketahanan sensor serta daya tahan operasi ketika peperangan sebenar.

Persaingan strategik yang sedang berlaku di bawah perairan Indo-Pasifik kini semakin berkisar kepada perebutan kawalan terhadap halimunan maklumat dan bukannya sekadar pemilikan kapal selam semata-mata.