Arab Saudi atau Qatar? Misteri Tempahan Saab GlobalEye AS$1.04 Bilion Goncang Pertahanan Udara Teluk

(DEFENCE SECURITY ASIA) — Saab mengumumkan pada 27 Julai 2026 bahawa sebuah negara Timur Tengah yang tidak didedahkan identitinya telah menempah dua pesawat amaran awal dan kawalan udara GlobalEye bernilai SEK10.1 bilion, kira-kira AS$1.04 bilion, dengan kedua-dua platform dijadualkan diserahkan pada 2030.

Identiti pelanggan yang dirahsiakan mengubah pengumuman perolehan konvensional itu menjadi persoalan perisikan serantau yang penting kerana GlobalEye menyediakan keupayaan pengawasan udara berterusan, pengurusan pertempuran serta fungsi perintah dan kawalan yang mampu mengubah cara sesebuah negara Teluk mengesan ancaman dan mengatur gerakan pasukan tempurnya.

Presiden merangkap Ketua Pegawai Eksekutif Saab, Micael Johansson berkata, “Tempahan ini menegaskan komitmen kami untuk menyediakan keupayaan AEW&C pelbagai domain yang terbukti dalam misi kepada pelanggan,” sekali gus mengaitkan peningkatan minat antarabangsa dengan keberkesanan dan kebolehpercayaan GlobalEye dalam operasi pertahanan udara moden.

Berbeza daripada perolehan pesawat pejuang yang lazimnya dinilai berdasarkan jumlah pesawat dan muatan persenjataan, dua pesawat amaran awal udara mampu meningkatkan keberkesanan keseluruhan angkatan dengan mengesan sasaran dari jarak jauh, menggabungkan jejak penderia serta menyalurkan gambaran situasi kepada pemerintahan udara, maritim dan darat.

GlobalEye menggabungkan radar jujukan imbasan elektronik aktif (AESA) jalur-S Erieye Extended Range keluaran Saab dengan penderia maritim, pengawasan darat, elektro-optik dan pengecaman tambahan di atas platform jet perniagaan jarak ultra jauh Bombardier Global 6000 atau Global 6500, sekali gus membentuk sebuah nod pemerintahan pelbagai domain yang kompak.

Ketika beroperasi pada ketinggian 35,000 kaki, sistem itu dilaporkan secara terbuka mampu mengesan ancaman udara pada altitud rendah dari jarak melebihi 450 kilometer, manakala jarak radar berinstrumennya melebihi 650 kilometer dalam mod tertentu, meskipun prestasi operasi sebenar bergantung pada ciri sasaran, geometri pengesanan dan persekitaran elektronik.

Liputan radar sedemikian amat penting di Timur Tengah, apabila peluru berpandu kruis, pesawat tanpa pemandu, peluru berpandu balistik dan platform penembus yang terbang rendah mampu memendekkan tempoh tindak balas pertahanan serta memaksa komander menghubungkan amaran awal, proses pengecaman, penugasan pesawat pejuang dan tindak balas peluru berpandu darat ke udara menerusi rangkaian perintah dan kawalan yang berdaya tahan.

Ketahanan penerbangan melebihi 11 hingga 12 jam membolehkan GlobalEye melaksanakan orbit pengawasan berpanjangan, manakala keupayaannya beroperasi dari landasan yang lebih pendek memperluas pilihan pangkalan serta membolehkan pelanggan mengagihkan armada bernilai tinggi yang terhad dan merumitkan percaturan musuh mengenai lokasi asal liputan udara berkenaan.

Tiada bukti terbuka yang mengenal pasti pembeli, namun rekod penglibatan Saab, struktur angkatan sedia ada dan jurang keupayaan telah menyebabkan spekulasi bermaklumat tertumpu kepada Arab Saudi dan Qatar, manakala Kuwait disebut dengan kurang kerap serta petunjuk membabitkan Mesir, Bahrain atau Oman dilihat lebih lemah.

Arab Saudi dianggap calon munasabah kerana negara itu mengoperasikan lima pesawat Boeing E-3A Sentry yang semakin berusia serta dua pesawat Saab 2000 Erieye, manakala ketiadaan armada amaran awal udara di Qatar bermakna perolehan dua GlobalEye akan menjadi pengenalan keupayaan baharu yang besar dan bukannya sekadar pemodenan secara berperingkat.

Bagaimanapun, kedua-dua hipotesis itu bukan pengesahan kerana sehingga 28 Julai 2026, tiada dokumen kontrak, kenyataan kerajaan atau petunjuk industri yang membuktikan identiti pelanggan, sekali gus menuntut pemisahan jelas antara pengumuman rasmi Saab, kesimpulan penganalisis dan kesan strategik yang bakal terhasil daripada setiap kemungkinan.

Sesiapa sahaja yang menerima pesawat berkenaan akan memperoleh lebih daripada sekadar platform pengawasan kerana pelanggan itu turut memiliki sebuah hab peperangan berasaskan sistem-dalam-sistem di udara, dengan keberkesanannya bergantung pada kepakaran kru, rangkaian data selamat, perancangan misi, sokongan serta integrasi bersama pesawat pejuang, sistem pertahanan udara dan angkatan maritim.

Pembeli Dirahsiakan, Dua Calon Utama dan Isyarat Strategik yang Disengajakan

Saab mengaitkan kerahsiaan itu dengan keadaan industri pertahanan, pertimbangan pelanggan dan kepentingan keselamatan negara serta menahan butiran menerusi bahasa yang selari dengan sifat perolehan perisikan sangat sensitif, apabila pendedahan awal boleh membocorkan susunan kekuatan, kebergantungan operasi, rancangan penempatan pangkalan dan keutamaan ancaman sebelum keupayaan berkenaan mula digunakan.

Kerajaan negara Teluk kadangkala merahsiakan pembelian platform pengawasan kerana pesawat amaran awal udara boleh mendedahkan bagaimana kepemimpinan mereka menilai persenjataan negara jiran, kebolehpercayaan pakatan dan kerentanan infrastruktur, manakala kerahsiaan turut mengehadkan peluang musuh menyediakan taktik peperangan elektronik, corak antipengawasan atau pilihan serangan awal.

Arab Saudi kekal sebagai calon utama kerana Saab mengesahkan pada November 2025 bahawa tawaran rasmi telah dikemukakan kepada kerajaan itu, pegawai Saudi menerima taklimat mengenai GlobalEye di Sweden, manakala kedua-dua negara sudah mempunyai hubungan operasi menerusi sistem Erieye.

Lima pesawat E-3A Sentry milik Tentera Udara Diraja Arab Saudi menyediakan asas kukuh bagi pemodenan kerana platform badan lebar yang semakin berusia menuntut penyelenggaraan dan sokongan lebih tinggi, sedangkan GlobalEye menawarkan ketahanan penerbangan lebih lama, teknologi radar jujukan aktif serta pengawasan udara, maritim dan darat menerusi kerangka pesawat yang lebih kecil.

Rekod perolehan Arab Saudi mengukuhkan penilaian itu tetapi tidak membuktikannya kerana pembelian dua pesawat Saab 2000 Erieye terdahulu juga pada mulanya dirahsiakan, sekali gus membentuk corak perolehan yang hampir serupa dengan pengumuman terbaharu tanpa mengesahkan bahawa pelanggan sama kembali memilih GlobalEye.

Qatar pula kekal sebagai alternatif berwibawa kerana Saab mengakui minat negara itu pada 2025, manakala Doha memiliki pesawat tempur canggih dan sumber kewangan besar tetapi belum mempunyai platform amaran awal udara yang mampu menyelaraskan aset berkenaan melalui gambaran pengurusan pertempuran berdaulat.

Bagi Qatar, dua GlobalEye akan mewujudkan sebuah ekosistem pengawasan baharu yang memerlukan penukaran kelayakan juruterbang, latihan pengawal misi, rangkaian komunikasi, kapasiti penyelenggaraan dan pembangunan doktrin, namun armada itu sejajar dengan struktur angkatan kompak yang dibangunkan berasaskan sejumlah kecil sistem tempur canggih dan bernilai tinggi.

Kuwait tidak mempunyai keupayaan AEW&C dan secara teorinya mempunyai keperluan terhadap sistem tersebut, tetapi maklumat tersedia mengandungi bukti yang jauh lebih sedikit mengenai usaha pemasaran Saab atau penglibatan peringkat tinggi, menyebabkan jurang keupayaannya tidak membawa kekuatan analisis setanding kes Arab Saudi atau Qatar.

Mesir, Bahrain dan Oman kekal sebagai kemungkinan kerana tiada maklumat mengenai rundingan GlobalEye dikenal pasti, manakala belanjawan dan struktur angkatan lebih kecil mengurangkan kebarangkalian Bahrain serta Oman; Emiriah Arab Bersatu pula diketepikan kerana kelima-lima pesawatnya sudah diserahkan antara 2020 hingga 2024.

Kerahsiaan itu sendiri menghantar isyarat strategik tanpa mendedahkan identiti pembeli kerana angkatan tentera serantau kini mengetahui bahawa sebuah lagi negara Timur Tengah bakal mengoperasikan sistem pengawasan udara canggih menjelang 2030, namun ketidakpastian tersebut menghalang pesaing daripada menyusun langkah balas, tindak balas diplomatik atau rancangan perolehan berdasarkan program nasional yang telah disahkan.

Seni Bina Radar Erieye ER Memperluas Ruang Pengesanan dan Pembuatan Keputusan

Penderia utama GlobalEye ialah Erieye Extended Range, radar AESA denyutan-Doppler adaptif yang dipasang dalam struktur tetap sepanjang kira-kira 10 meter di bahagian atas fiuslaj, menggantikan kubah radar berputar konvensional dengan sektor pengawasan sisi yang dikendalikan secara elektronik serta pergerakan pesawat.

Radar itu beroperasi dalam jalur-S pada frekuensi kira-kira dua hingga empat gigahertz, menawarkan keseimbangan antara prestasi jarak jauh, keupayaan menembusi keadaan cuaca dan ketahanan terhadap teknik pengacauan tertentu, manakala modul pemancar-penerima galium nitrida meningkatkan kecekapan kuasa, kitar tugas dan kepekaan berbanding teknologi galium arsenida Erieye terdahulu.

Saab mendakwa konfigurasi Extended Range menawarkan jarak pengesanan kira-kira 70 peratus lebih jauh berbanding radar Erieye terdahulu, namun angka pengeluar itu perlu dinilai berdasarkan keratan rentas radar sasaran, altitud, sudut pengesanan, gangguan permukaan dan persekitaran elektronik sebenar.

Angka diterbitkan meletakkan jarak berinstrumen sistem itu melebihi 350 batu nautika atau kira-kira 650 kilometer, dengan jarak pengesanan sekitar 450 kilometer dari ketinggian 30,000 kaki dan 550 kilometer dari 35,000 kaki terhadap sasaran tertentu dalam keadaan operasi yang tidak diperincikan sepenuhnya kepada umum.

Terhadap ancaman aras rendah yang terbang pada ketinggian kira-kira 200 kaki, GlobalEye dari altitud 35,000 kaki dilaporkan mampu mengesan sasaran pada jarak melebihi 458 kilometer, berbanding hanya 150 kilometer bagi radar darat yang ditempatkan pada ketinggian 2,800 kaki, sekali gus memperlihatkan bagaimana altitud memperluas ufuk radar.

Pengesanan lebih awal tidak menjamin kejayaan pemintasan, tetapi memberikan masa tambahan kepada komander untuk mengelaskan sasaran, menilai ancaman, mengarahkan pesawat pejuang dan menetapkan sistem peluru berpandu, khususnya apabila peluru berpandu kruis atau pesawat tanpa pemandu mengeksploitasi bentuk muka bumi, kelengkungan bumi dan jejak radar bagi menghampiri infrastruktur yang dilindungi.

Pengurusan pancaran adaptif membolehkan tenaga radar dan kadar imbasan semula ditumpukan kepada sektor atau sasaran keutamaan tanpa menghentikan pengawasan keseluruhan, sekali gus membolehkan kru misi bertindak secara dinamik apabila serangan berkelompok, trajektori balistik atau sasaran sukar dikesan memerlukan kepekaan lebih tinggi dan kemas kini pantas.

Erieye ER mampu menjalankan fungsi carian udara, penjejakan dan pengawasan permukaan secara serentak, menjadikan pesawat itu sebuah penderia pelbagai mod yang nilai taktikalnya bergantung pada mutu penjejakan berterusan serta gabungan data dan bukannya semata-mata jarak pengesanan maksimum tanpa konteks operasi.

Jujukan tetap yang menghala ke sisi lazimnya mengimbas sektor antara 120 hingga 160 darjah pada setiap belah pesawat, sekali gus tidak menyediakan liputan azimut penuh tanpa gangguan seperti radar berputar pada E-3 atau E-7 serta memerlukan orientasi pesawat, perancangan orbit atau penggunaan beberapa platform untuk menangani jurang liputan.

Keterbatasan itu menjadikan armada dua pesawat penting dari sudut operasi tetapi rapuh daripada segi jumlah kerana latihan, penyelenggaraan dan ketidakupayaan teknikal boleh mengurangkan ketersediaan berterusan, manakala satu orbit sahaja memerlukan kedudukan terpilih bagi memaksimumkan liputan sektor keutamaan tanpa mewujudkan kawasan buta atau corak penerbangan yang mudah dijangka.

Gabungan Penderia Pelbagai Domain Menukar Pengawasan Menjadi Kuasa Tempur

GlobalEye melengkapkan Erieye ER dengan radar maritim AESA jalur-X Leonardo Seaspray 7500E, membentuk seni bina dwi-jalur yang menggabungkan pengawasan jarak jauh jalur-S dengan pengimejan beresolusi tinggi, pembezaan sasaran dan pemerhatian terperinci dalam persekitaran pesisir serta luar pantai yang sesak.

Radar maritim itu dilaporkan mempunyai jarak hampir 320 batu nautika dan menyediakan liputan 360 darjah, pengimejan bukaan sintetik, pengelasan kapal melalui bukaan sintetik songsang serta penunjuk sasaran darat bergerak, membolehkan pengendali menyiasat sasaran permukaan yang dikenal pasti sebagai penting dalam gambaran operasi.

Pemprosesan gabungan itu direka untuk mengesan objek maritim yang sangat kecil, termasuk jet ski dan sasaran sebesar periskop berhampiran ufuk, suatu keupayaan strategik di kawasan selat sempit, instalasi luar pantai, ancaman bot tanpa pemandu dan kegiatan kapal selam terselindung yang boleh mencetuskan kesan ketenteraan atau ekonomi tidak seimbang.

Keupayaan penunjuk sasaran darat bergerak membolehkan kenderaan dan objek mudah alih dijejaki di daratan, manakala pengimejan radar bebas cuaca menyediakan lapisan pengawasan untuk pemantauan sempadan, perlindungan infrastruktur dan penilaian pergerakan tentera tanpa bergantung sepenuhnya pada keadaan optik yang cerah.

Turret elektro-optik dan inframerah daripada kelas Star SAFIRE yang dipasang di bawah fiuslaj hadapan pula membolehkan pengecaman visual dan haba, membantu pengendali beralih daripada peringkat pengesanan radar kepada pengelasan sasaran apabila peraturan pertempuran atau sensitiviti politik menuntut bukti sebelum tindakan diambil.

Data Sistem Pengenalan Automatik, respons Pengenalan Rakan atau Lawan, maklumat ADS-B dan rangkaian data membolehkan komputer misi membandingkan identiti dengan jejak radar, sekali gus mengesan tingkah laku luar biasa serta mengurangkan risiko trafik awam atau tentera tersalah dikenal pasti ketika ketegangan memuncak.

Konfigurasi risikan elektronik atau risikan isyarat pilihan mampu memperincikan gambaran situasi dengan mengaitkan pancaran elektronik dan komunikasi kepada jejak fizikal, namun kelengkapan yang ditempah pelanggan misteri itu, tahap klasifikasi serta seni bina integrasinya masih belum didedahkan.

Kebiasaannya, lima stesen pengendali dalam pesawat menukarkan data penderia kepada gambaran operasi yang tersusun, manakala maklumat boleh disalurkan terus ke stesen darat untuk dianalisis dari jauh, sekali gus membahagikan beban tugas dan membolehkan pusat pemerintahan mengekalkan kesinambungan penjejakan di luar kapasiti kru misi pesawat.

Proses gabungan itu hanya dapat menukarkan pengesanan kepada kuasa tempur sekiranya rangkaian selamat menyalurkan data sasaran yang dipercayai kepada pesawat pejuang, kapal perang dan sistem pertahanan udara berasaskan darat, menjadikan penyulitan, keserasian bentuk gelombang, ketahanan rangkaian data serta doktrin pengecaman sama penting dengan jarak radar dalam operasi yang dipertikaikan.

Bagi pelanggan yang masih dirahsiakan itu, tahap integrasi akhirnya menentukan sama ada GlobalEye sekadar menjadi platform pengawasan berdaulat yang mahal atau pengganda kuasa sebenar yang menghubungkan pesawat tempur, peluru berpandu darat ke udara, rondaan maritim dan pusat pemerintahan melalui gambaran ruang tempur bersama yang berdaya tahan serta dikemas kini secara berterusan.

Ketahanan Operasi, Pangkalan dan Sokongan Menentukan Kelebihan Sebenar Postur Angkatan

Platform jet perniagaan Bombardier Global 6000 atau Global 6500 menawarkan prestasi penerbangan altitud tinggi dan daya tahan melebihi 11 hingga 12 jam, membolehkan GlobalEye mengekalkan orbit pengawasan jarak jauh, memanfaatkan ufuk penderia lebih luas serta mengurangkan pertukaran tugas yang boleh mengganggu kesinambungan operasi.

Keupayaan berada lama di udara menyediakan pemerhatian berterusan dan bukan sekadar gambaran sesaat, membolehkan penganalisis membezakan kegiatan rutin daripada persiapan serangan, menjejaki pergerakan pasukan merentas domain serta menyimpan sejarah penjejakan bagi menyokong amaran, keputusan tempur dan penilaian perisikan selepas misi.

Keupayaan platform itu menggunakan landasan sependek kira-kira 6,500 kaki memperluas rangkaian operasinya, sekali gus memberikan perancang lebih banyak pilihan bagi tujuan penyuraian, pemulihan operasi atau penempatan sementara berbanding pesawat amaran awal udara konvensional lebih besar yang lazimnya memerlukan infrastruktur pangkalan utama lengkap.

Operasi dari pangkalan yang tersebar boleh menyukarkan usaha musuh mengenal pasti sasaran dan mengekalkan penjanaan sorti ketika sesebuah lapangan terbang diancam, namun setiap lokasi alternatif tetap memerlukan bahan api, komunikasi terlindung, sokongan data misi, juruteknik khusus, alat ganti, keselamatan serta kemudahan sesuai bagi pesawat penderia dengan sistem elektronik sensitif.

Armada dua pesawat tidak mampu menjamin liputan tanpa henti kerana penyelenggaraan, keperluan rehat kru, misi latihan dan kerosakan tidak dijangka akan menjejaskan ketersediaan, menyebabkan pembeli perlu mengutamakan sektor serta krisis tertentu kecuali GlobalEye dilengkapi sokongan radar darat, aset amaran awal sekutu atau pesawat tambahan.

Sistem perlindungan kendiri GlobalEye yang merangkumi amaran radar, amaran laser dan langkah tindak balas meningkatkan keupayaan pesawat menghadapi ancaman yang dikesan, namun platform itu kekal sebagai nod pemerintahan bernilai tinggi yang mudah dikenal pasti dan berpotensi menarik serangan elektronik, peluru berpandu jarak jauh atau pemintasan pesawat pejuang.

Postur angkatan yang berhemat perlu menempatkan GlobalEye di luar zon tempur paling berbahaya sambil memanfaatkan jangkauan penderianya, disokong perlindungan pesawat pejuang, sistem pertahanan udara berlapis dan lokasi operasi alternatif bagi mengurangkan kerentanan tanpa menjejaskan liputan laluan ancaman kritikal.

Armada lima pesawat Emiriah Arab Bersatu yang diserahkan antara 2020 hingga 2024 memperlihatkan ketahanan dan kedalaman penggiliran yang boleh dicapai menerusi jumlah lebih besar, sedangkan pelanggan dengan hanya dua pesawat perlu mengurus ketersediaan secara teliti bagi mengekalkan standard latihan, kapasiti lonjakan serta operasi berterusan ketika krisis serantau.

Sweden menempah tiga pesawat dengan penyerahan bermula pada 2027, manakala Perancis memesan dua unit untuk diserahkan antara 2029 hingga 2032 berserta pilihan memperoleh pesawat tambahan, menunjukkan bahawa negara pengendali lazimnya bermula dengan armada kecil yang tahap kesiapannya bergantung pada perancangan sokongan menyeluruh.

Oleh itu, kontrak bernilai AS$1.04 bilion atau RM4.16 bilion itu hanya membiayai teras keupayaan yang dapat dilihat, sedangkan nilai strategik sebenarnya akan ditentukan oleh pembangunan tenaga kerja, integrasi sistem misi, bekalan alat ganti, infrastruktur selamat serta kesediaan pelanggan membiayai tahap kesiagaan sepanjang hayat perkhidmatan.

Nod Pengawasan Baharu Teluk Mampu Mengubah Keseimbangan Pertahanan Udara Serantau

Perolehan itu berlaku ketika perancang pertahanan udara Timur Tengah berdepan serangan campuran membabitkan pesawat tanpa pemandu, peluru berpandu kruis dan peluru berpandu balistik, iaitu ancaman yang menuntut pengawasan kawasan luas, pengelasan pantas serta tindak balas terselaras dan bukannya kebergantungan kepada bateri berasingan untuk melindungi lokasi tertentu.

Altitud operasi dan jangkauan penderia GlobalEye berpotensi mengesan penyerang yang terbang rendah lebih awal berbanding radar darat, manakala fungsi pengurusan pertempurannya boleh menugaskan pesawat pejuang atau peluru berpandu darat ke udara secara lebih cekap, menjimatkan pemintas yang terhad serta mengelakkan pertindihan serangan terhadap sasaran sama ketika menghadapi ancaman kompleks.

Pengendali Emiriah Arab Bersatu pernah menyatakan keupayaan GlobalEye mengesan peluru berpandu balistik, namun ketiadaan data prestasi bermakna pesawat itu wajar dinilai sebagai penyumbang kepada amaran awal dan penetapan sasaran, bukannya pengganti terbukti bagi satelit amaran peluru berpandu khusus atau radar darat khusus.

Sekiranya Arab Saudi ialah pelanggan berkenaan, GlobalEye boleh melengkapi atau mengurangkan beban operasi armada E-3A yang semakin berusia dengan menambah penderia pelbagai domain moden, mengekalkan misi amaran awal udara sedia ada serta memanfaatkan pengalaman operasi menerusi dua pesawat Saab 2000 Erieye milik negara itu.

Jika Qatar ialah pembelinya, perolehan itu akan mewujudkan keupayaan pengurusan pertempuran udara berdaulat bagi menyelaraskan armada pesawat pejuangnya, mengurangkan kebergantungan kepada gambaran pengawasan pihak luar tetapi pada masa sama memperkenalkan cabaran latihan, integrasi dan ketersediaan yang lazim ketika membangunkan misi baharu.

Kedua-dua kemungkinan akan mempengaruhi perancangan perolehan negara jiran kerana pesawat pengawasan mampu meningkatkan jangkauan dan keupayaan tindak balas pesawat pejuang serta bateri peluru berpandu, sekali gus berpotensi mendorong pelaburan dalam peperangan elektronik, senjata sukar dikesan, peluru berpandu udara ke udara jarak jauh dan taktik menentang AEW&C.

Program itu memperluas kedudukan Saab di rantau berkenaan melangkaui Emiriah Arab Bersatu serta mengukuhkan momentum antarabangsa GlobalEye menerusi tempahan Sweden dan Perancis, rundingan pembekal pilihan dengan Kanada serta minat NATO terhadap penyelesaian berasaskan Global 6500 yang diubah suai bagi menggantikan pesawat E-3 AWACS semakin berusia.

Potensi permintaan NATO sehingga 10 pesawat masih dalam perbincangan, maka tempahan dari Timur Tengah itu tidak boleh dianggap sebagai bukti pembentukan armada perikatan tersebut, tetapi mencerminkan keyakinan semakin kukuh terhadap seni bina AEW&C berasaskan jet perniagaan lebih kecil bagi operasi berangkaian.

Bagi perancang pertahanan, persoalan utama bukan sama ada angka jarak yang diterbitkan kelihatan mengagumkan, tetapi sama ada pembeli mampu mengekalkan liputan orbit, melindungi komunikasi, menggabungkan data negara dan sekutu, melahirkan kru berkelayakan serta mengekalkan rangkaian logistik ketika operasi berintensiti tinggi.

Sehingga Saab atau pelanggan mendedahkan identitinya, Arab Saudi kekal sebagai kesimpulan paling kukuh dan Qatar sebagai alternatif berwibawa, manakala hakikat strategik yang disahkan ialah sebuah negara Timur Tengah akan mengoperasikan dua pesawat pengawasan pelbagai domain dan pengurusan pertempuran mulai 2030.