Hampir 20 Pesawat Tentera Udara AS Rosak Dalam Perang Iran 2026, F-35 Kena Tembak Dedah Risiko Besar Operasi Epic Fury

(DEFENCE SECURITY ASIA) — Pendedahan oleh majalah Tentera Udara Amerika Syarikat, Air & Space Forces bahawa hampir 20 pesawat Tentera Udara Amerika Syarikat rosak atau musnah dalam tempoh tiga minggu pertama Perang Iran 2026 menunjukkan bahawa kempen udara bersama Amerika Syarikat dan Israel kini memasuki fasa peperangan berintensiti tinggi yang mula menghasilkan kadar kehausan operasi ketara terhadap platform bernilai tinggi.

Insiden terbaru membabitkan pesawat pejuang halimunan F-35A yang mengalami kerosakan dalam misi tempur telah meningkatkan jumlah keseluruhan pesawat USAF yang diketahui rosak atau musnah kepada sekitar 20 unit, angka yang berulang kali disebut dalam laporan terkini berkaitan operasi semasa.

Kerugian tersebut berlaku dalam konteks kempen serangan udara berskala besar yang bermula sekitar 28 Februari 2026 apabila Amerika Syarikat dan Israel melancarkan gelombang serangan terhadap kemudahan nuklear Iran, rangkaian pertahanan udara dan infrastruktur ketenteraan dalam operasi yang digelar sebagai Operation Epic Fury.

 

Skala kerosakan pesawat yang dilaporkan menunjukkan bahawa kempen ini telah berubah daripada fasa serangan ketepatan jangka pendek kepada operasi ruang udara dipertikaikan berpanjangan yang memaksa perancang tentera mengekalkan kadar sortie tinggi terhadap musuh yang masih memiliki sistem peluru berpandu darat-ke-udara aktif.

Pendedahan berterusan pesawat penyerang, pesawat tangki bahan api udara dan platform ISR kepada ruang udara yang dipertahankan dalam tempo operasi tinggi meningkatkan risiko kumulatif, menjadikan insiden taktikal kecil mampu berkembang menjadi kadar kehausan yang signifikan apabila misi dijalankan setiap hari merentasi pelbagai sasaran.

Jumlah kerugian yang dilaporkan juga mencerminkan tekanan logistik besar untuk mengekalkan operasi udara jarak jauh dari pangkalan serantau, di mana kepekatan pesawat, kemudahan bahan api dan aset penyelenggaraan meningkatkan jumlah nod kritikal yang terdedah dalam struktur postur kuasa gabungan.

Walaupun pegawai tentera menegaskan bahawa momentum operasi tidak terjejas, peningkatan bilangan platform yang rosak atau musnah menunjukkan bahawa kempen ini sedang mengenakan kos material sebenar terhadap keupayaan kuasa udara Amerika walaupun tanpa berlakunya pertempuran tunggal yang menentukan.

Secara keseluruhan, angka kerugian yang semakin meningkat menunjukkan bahawa fasa awal peperangan telah beralih daripada serangan kejutan kepada peperangan udara berintensiti tinggi berpanjangan di mana kehausan platform, kesilapan koordinasi dan kebolehselamatan sistem pertahanan udara menjadi faktor strategik yang sama penting dengan kemusnahan sasaran.

BACA: Iran Dakwa 104 Drone Amerika Syarikat dan Israel Ditembak Jatuh — MQ-9 Reaper dan Hermes Tewas Ketika Perang Udara Operasi Epic Fury Memuncak

Kerosakan F-35 Dedah Ancaman Pertahanan Udara Iran

Insiden terbaru berlaku pada 19 Mac 2026 apabila sebuah pesawat pejuang halimunan F-35A Lightning II milik Tentera Udara Amerika mengalami kerosakan ketika melaksanakan misi tempur di ruang udara Iran selepas dipercayai terkena tembakan pertahanan udara, menjadikannya insiden pertama yang disahkan dalam konflik ini.

Juruterbang dilaporkan mengalami kecederaan akibat serpihan letupan namun berjaya melakukan pendaratan kecemasan, membolehkan pesawat tersebut diselamatkan dan dibaiki, sekali gus diklasifikasikan sebagai rosak tetapi tidak musnah dalam kiraan kerugian keseluruhan operasi.

Penganalisis pertahanan menafsirkan insiden tersebut sebagai bukti bahawa sistem pertahanan udara berasaskan darat milik Iran masih berkeupayaan mengancam pesawat berkeupayaan halimunan apabila operasi dijalankan dalam ruang udara dipertahankan dengan kadar sortie tinggi dan tempoh misi yang padat.

Serangan terhadap F-35 berlaku ketika operasi udara gabungan sedang melaksanakan serangan berulang terhadap kemudahan berkaitan nuklear Iran termasuk Natanz serta infrastruktur ketenteraan lain, memerlukan penembusan berulang ke zon pertahanan udara berlapis dan bukannya serangan satu gelombang.

Pendedahan berulang pesawat halimunan kepada persekitaran pertahanan udara berlapis meningkatkan kebarangkalian kerosakan akibat serpihan letupan, detonasi hampir atau sistem pertahanan jarak dekat walaupun keupayaan pengesanan radar terhadap pesawat halimunan lebih rendah.

Perancang operasi tidak menunjukkan sebarang pengurangan tempo serangan selepas insiden tersebut, menandakan bahawa objektif misi strategik masih dianggap lebih penting berbanding peningkatan risiko terhadap pesawat individu yang beroperasi dalam ruang udara dipertikaikan.

Pengelasan pesawat sebagai rosak tetapi boleh dipulihkan menonjolkan perbezaan antara kehausan yang mengeluarkan platform secara kekal daripada pertempuran dengan kerosakan sementara yang hanya mengurangkan kadar penjanaan sortie dalam tempoh tertentu.

Ketiadaan senarai rasmi lengkap kerugian daripada Pentagon menyebabkan jumlah keseluruhan bergantung kepada pengumpulan laporan operasi, sekali gus mewujudkan ketidakpastian mengenai skala sebenar kerosakan pesawat sepanjang tempoh tiga minggu pertama konflik.

Walaupun terdapat ketidakpastian, rujukan berulang kepada angka sekitar 20 pesawat dalam pelbagai laporan pertahanan menunjukkan bahawa tahap kehausan yang dilaporkan dianggap munasabah dalam komuniti analisis ketenteraan Amerika.

Insiden Tembakan Rakan Sendiri Musnahkan Tiga F-15E

Salah satu kerugian paling awal dan paling signifikan berlaku pada 1 Mac 2026 apabila tiga pesawat F-15E Strike Eagle milik Tentera Udara Amerika musnah di ruang udara Kuwait selepas tersilap ditembak oleh sistem pertahanan udara negara sekutu semasa fasa awal operasi serangan terhadap Iran.

Pesawat tersebut dilaporkan sedang menyokong misi serangan awal ketika kejadian berlaku, memperlihatkan tahap kerumitan tinggi dalam penyelarasan operasi udara gabungan merentasi rangkaian pertahanan udara pelbagai negara dalam situasi konflik yang meningkat secara pantas.

Semua juruterbang berjaya melenting keluar dengan selamat, namun kehilangan tiga pesawat penyerang dalam satu insiden telah menyumbang secara ketara kepada jumlah keseluruhan pesawat USAF yang rosak atau musnah pada minggu pertama peperangan.

Insiden tembakan rakan sendiri dalam fasa awal kempen udara berskala besar bukan sesuatu yang luar biasa dalam persekitaran operasi berintensiti tinggi di mana tempoh pengenalpastian sasaran menjadi sangat singkat dan ruang udara dipenuhi pesawat gabungan.

Peristiwa tersebut juga menunjukkan bahawa tidak semua kerugian pesawat dalam konflik ini berpunca secara langsung daripada tindakan Iran di ruang udaranya sendiri, sekali gus menyukarkan penilaian tepat terhadap keberkesanan sebenar sistem pertahanan udara musuh.

Kemusanahan beberapa pesawat F-15E pada peringkat awal kempen telah mengurangkan bilangan platform serangan jarak jauh yang tersedia pada masa keperluan sortie meningkat dengan cepat bagi menyokong operasi berterusan terhadap sasaran strategik Iran.

Keperluan menjana sortie tinggi pada fasa awal Operation Epic Fury memaksa penggunaan berterusan pesawat penyerang, pesawat tangki dan platform ISR, sekali gus meningkatkan kebarangkalian berlakunya kerosakan tempur serta kemalangan operasi.

Insiden tersebut menegaskan kepentingan penyelarasan pertahanan udara bersepadu antara negara sekutu, terutamanya apabila operasi dilaksanakan dari pangkalan dalam wilayah rakan tetapi sasaran berada di negara ketiga.

Walaupun kerugian itu tidak menghentikan operasi, ia menunjukkan tahap risiko yang sangat tinggi dalam menjalankan kempen udara berpanjangan merentasi kawasan operasi serantau yang luas.

Jika mahu, saya boleh sambung PART 2 (MQ-9 Reaper + jumlah kerugian + tempo perang udara) supaya artikel lengkap hingga lima sub-headline.

Kehilangan MQ-9 Reaper Tunjukkan Kerentanan ISR dan Serangan Tanpa Pemandu

Sebahagian besar daripada kerugian pesawat yang dilaporkan melibatkan pesawat tanpa pemandu MQ-9 Reaper milik Tentera Udara Amerika, dengan lebih daripada sedozen unit dipercayai ditembak jatuh atau dimusnahkan sepanjang tempoh konflik berintensiti tinggi yang berlarutan hampir tiga minggu.

Kebanyakan kehilangan MQ-9 dilaporkan berpunca daripada sistem peluru berpandu darat-ke-udara Iran atau rangkaian pertahanan udara lain, memperlihatkan bahawa platform tanpa pemandu yang bergerak perlahan kekal terdedah apabila beroperasi dalam ruang udara yang dilindungi sistem pertahanan berlapis.

Sebahagian kerugian juga dipercayai berlaku di darat, menunjukkan bahawa serangan peluru berpandu atau roket Iran terhadap pangkalan operasi gabungan mungkin turut menyumbang kepada peningkatan jumlah keseluruhan pesawat yang rosak atau musnah dalam tempoh kempen udara berterusan.

Setiap pesawat MQ-9 Reaper dianggarkan bernilai sekitar USD16 juta bersamaan kira-kira RM60.8 juta, menjadikan kehilangan berulang walaupun melibatkan platform kos lebih rendah tetap memberi kesan kewangan dan operasi yang ketara apabila berlaku dalam tempoh singkat dan berintensiti tinggi.

Armada Reaper memainkan peranan kritikal dalam misi perisikan, pengawasan, peninjauan dan serangan ketepatan, justeru kehilangan beberapa pesawat secara serentak boleh mengurangkan tahap kesedaran situasi medan perang walaupun pesawat penyerang berawak masih mampu meneruskan operasi.

Kebergantungan tinggi terhadap sistem tanpa pemandu pada peringkat awal kempen menyebabkan platform tersebut lebih kerap terdedah kepada liputan pertahanan udara Iran, khususnya dalam misi yang memerlukan kehadiran berterusan di kawasan sasaran bagi menyokong operasi serangan susulan.

Kehilangan berulang platform ISR boleh memaksa perancang operasi meningkatkan penggunaan pesawat berawak atau aset satelit bagi mengekalkan pengawasan, sekali gus meningkatkan risiko operasi di ruang udara yang sudah dipertikaikan secara aktif.

Corak kehilangan MQ-9 menunjukkan bahawa sistem pertahanan udara Iran masih berfungsi walaupun berdepan serangan berterusan, menandakan bahawa usaha untuk melumpuhkan rangkaian pertahanan tersebut belum mencapai tahap dominasi udara sepenuhnya.

Kesan kumulatif kehausan pesawat tanpa pemandu ini akhirnya menyumbang secara signifikan kepada jumlah keseluruhan hampir 20 pesawat Tentera Udara Amerika yang dilaporkan rosak atau musnah sepanjang tempoh awal peperangan.

Jumlah Kerugian Termasuk Pesawat Rosak dan Musnah

Laporan lebih luas daripada pelbagai penerbitan pertahanan menunjukkan bahawa sekurang-kurangnya 16 pesawat tentera Amerika telah hilang atau tidak dapat dipulihkan menjelang pertengahan Mac, dengan angka keseluruhan meningkat apabila pesawat yang rosak tetapi boleh dibaiki turut dimasukkan dalam kiraan.

Jumlah tersebut merangkumi tiga pesawat F-15E, lebih daripada sepuluh pesawat MQ-9 Reaper serta beberapa insiden lain melibatkan platform tambahan, menyebabkan perbezaan angka bergantung kepada sama ada pesawat rosak dikira bersama pesawat yang musnah sepenuhnya.

Sesetengah kiraan turut memasukkan pesawat sokongan seperti pesawat tangki bahan api udara, mencerminkan pelbagai jenis aset yang diperlukan untuk mengekalkan kempen udara berintensiti tinggi merentasi jarak operasi yang jauh dari pangkalan utama.

Perbezaan antara pesawat musnah, rosak dan digantung operasi sementara adalah penting kerana setiap kategori memberi kesan berbeza terhadap kapasiti operasi, khususnya dalam keupayaan menjana sortie harian untuk menyokong kempen serangan berterusan.

Pesawat yang musnah mengurangkan saiz armada secara kekal, manakala pesawat yang rosak hanya menjejaskan kadar sortie buat sementara waktu sehingga kerja pembaikan selesai dan platform boleh kembali ke dalam jadual operasi.

Kehilangan pesawat sokongan boleh memberi kesan yang lebih besar berbanding pesawat penyerang kerana platform seperti pesawat tangki dan ISR merupakan komponen penting yang membolehkan keseluruhan struktur operasi udara berfungsi secara bersepadu.

Ketiadaan senarai rasmi lengkap daripada Pentagon menyebabkan jumlah kerugian bergantung kepada penggabungan laporan daripada pelbagai sumber operasi, sekali gus mengekalkan tahap ketidakpastian mengenai skala sebenar kehausan aset sepanjang konflik.

Walaupun begitu, rujukan berulang kepada angka sekitar 20 pesawat dalam pelbagai laporan pertahanan menjadikan jumlah tersebut semakin diterima sebagai anggaran munasabah dalam kalangan penganalisis ketenteraan dan pemerhati industri pertahanan.

Konsistensi angka yang muncul dalam laporan berbeza menunjukkan bahawa tahap kehausan yang berlaku sepanjang tiga minggu pertama peperangan dianggap signifikan walaupun tanpa pengesahan rasmi secara menyeluruh daripada pihak berkuasa pertahanan Amerika.

Kempen Udara Berintensiti Tinggi Diteruskan 

Pegawai tentera Amerika menegaskan bahawa kehilangan pesawat setakat ini tidak menghentikan operasi, menunjukkan bahawa gabungan masih memiliki postur kuasa yang mencukupi untuk mengekalkan tempo serangan terhadap sasaran strategik di Iran tanpa pengurangan ketara dalam kadar sortie.

Kempen tersebut memerlukan aktiviti udara berterusan terhadap kemudahan berkaitan nuklear, sistem pertahanan udara dan infrastruktur ketenteraan, memaksa pesawat beroperasi berulang kali dalam ruang udara yang masih dipertahankan oleh rangkaian peluru berpandu darat-ke-udara.

Kadar sortie yang tinggi secara statistik meningkatkan kebarangkalian berlakunya kerosakan tempur dan insiden operasi walaupun kadar kejayaan misi kekal tinggi, menjadikan kehausan platform satu realiti yang sukar dielakkan dalam konflik udara berpanjangan.

Tindak balas Iran termasuk pelancaran peluru berpandu balistik, pengaktifan sistem pertahanan udara dan cubaan menyerang pangkalan gabungan telah menambah tahap risiko keseluruhan, sekali gus menjadikan setiap penerbangan tempur membawa potensi ancaman sebenar terhadap pesawat yang terlibat.

Intensiti konflik sepanjang tiga minggu pertama menunjukkan bahawa kempen udara telah melepasi tahap serangan terhad dan kini berada dalam fasa operasi berterusan yang memerlukan penggunaan pesawat secara berpanjangan tanpa ruang rehat operasi yang panjang.

Mengekalkan tahap operasi sedemikian memerlukan jejak logistik besar melibatkan pesawat tangki, platform ISR, pesawat penyerang dan aset sokongan, yang secara langsung meningkatkan bilangan sasaran berpotensi dalam struktur postur kuasa gabungan di rantau tersebut.

Kerugian yang dilaporkan tidak hanya mencerminkan keberkesanan sistem pertahanan udara Iran tetapi juga menggambarkan skala sebenar operasi udara yang sedang dijalankan, di mana jumlah sortie tinggi secara semula jadi meningkatkan kemungkinan berlakunya kehausan.

Selagi tempo serangan kekal tinggi, kerosakan atau kehilangan pesawat tambahan tidak boleh diketepikan, terutama dalam misi yang memerlukan penembusan ke ruang udara yang masih mempunyai perlindungan pertahanan udara aktif dan berlapis.

Angka hampir 20 pesawat Tentera Udara Amerika yang rosak atau musnah dalam tempoh hanya tiga minggu menunjukkan kos operasi yang perlu ditanggung untuk mengekalkan kempen udara berskala besar terhadap sebuah negara yang masih memiliki keupayaan pertahanan udara yang berfungsi.