(DEFENCE SECURITY ASIA) — Perdana Menteri Israel, Benjamin Netanyahu, dilaporkan sedang mendapatkan persetujuan Arab Saudi bagi penglibatan ketenteraan Israel menentang Houthi di Yaman, ketika ancaman terhadap keselamatan Laut Merah, tekanan ke atas pertahanan udara Saudi dan kebuntuan normalisasi hubungan semakin berkait rapat.

Putera Mahkota Arab Saudi, Mohammed bin Salman, dilaporkan menentang penglibatan langsung Israel kerana kebimbangan politik domestik, sekali gus memperlihatkan jurang antara kepentingan keselamatan bersama dengan penerimaan awam yang diperlukan untuk mengubah kerjasama risikan sulit kepada perkongsian ketenteraan terbuka.

Setakat maklumat yang tersedia, kedua-dua kerajaan belum mengesahkan cadangan itu secara terbuka, menjadikannya suatu inisiatif diplomatik yang dilaporkan dan bukannya rancangan operasi yang dipersetujui, dengan skop, masa pelaksanaan, syarat serta peraturan penglibatan masih belum jelas.

Persoalan strategiknya ialah sama ada Arab Saudi mampu mendapatkan perlindungan tambahan daripada peluru berpandu dan dron Houthi tanpa menerima kerjasama ketenteraan yang boleh merumitkan pendiriannya mengenai negara Palestin, pertimbangan politik domestik serta pengurusan perang di Yaman.

Usaha yang dilaporkan itu menyusuli pertempuran baharu di Yaman, kemaraan Houthi di pesisir dan serangan terhadap infrastruktur Saudi, yang menghubungkan penguasaan medan tempur sekitar Bab al-Mandab dengan daya tahan lapangan terbang, kemudahan tenaga serta jaringan ekonomi negara itu.

Laporan mengenai penyusutan stok peluru berpandu pemintas Patriot meningkatkan keperluan tindakan segera kerana pertahanan berterusan memerlukan bekalan semula peluru, liputan radar dan keupayaan pemintasan, sekali gus berpotensi memaksa perancang Saudi menentukan aset negara yang perlu diutamakan ketika ancaman berterusan di pelbagai lokasi.

Keengganan Washington yang dilaporkan untuk melancarkan serangan langsung mewujudkan kekangan tambahan, apabila bantuan risikan dan penentuan sasaran membolehkan sokongan tanpa penglibatan tempur, sedangkan Riyadh terus memikul tanggungjawab mengekalkan operasi ofensif serta melindungi infrastruktur kritikalnya.

Bagi Netanyahu, cadangan itu menggabungkan tindak balas ketenteraan terhadap musuh bersama dengan peluang diplomatik untuk mendekati Arab Saudi, namun persamaan persepsi ancaman atau kerjasama operasi tidak membuktikan bahawa Riyadh akan melonggarkan syarat bagi hubungan diplomatik rasmi.

Mohammed bin Salman sebelum ini menyifatkan prospek normalisasi semakin hampir “setiap hari”, tetapi isyarat politik sebelum perang Gaza itu tidak membuktikan persetujuan Saudi terhadap penglibatan tempur Israel atau mengetepikan syarat berikutnya mengenai laluan yang meyakinkan ke arah penubuhan negara Palestin.

Pengaktifan kerjasama pertahanan Saudi, Pakistan dan Turkiye yang dilaporkan membuka saluran sokongan lain kepada Riyadh, tetapi nilai ketenteraannya bergantung pada penempatan sebenar, aturan pemerintahan serta sokongan berterusan, bukannya sekadar bahasa pencegahan dalam komitmen politik mereka.

Pada penilaian DSA, persoalan penentu melangkaui kemampuan Israel menyerang sasaran Houthi, sebaliknya merangkumi sama ada sumbangan ketenteraan tambahan mampu mengurangkan tekanan pertahanan Saudi tanpa mencetuskan risiko eskalasi baharu, ketegangan dalam pakatan atau beban logistik yang sukar ditanggung.

Penilaian itu kekal bersyarat kerana maklumat tersedia tidak memperincikan inventori pemintas, komposisi bantuan ketenteraan luar yang disahkan atau misi Israel yang dipersetujui, manakala beberapa dakwaan penguasaan wilayah dan angka korban masih dipertikaikan atau belum diperincikan sepenuhnya.

(BACA): 48 F-35 Untuk Arab Saudi: Perjanjian AS$24.3 Bilion Uji Israel, China

Bab al-Mandab: Penguasaan Pesisir dan Ancaman Laut Merah

Kronologi yang tersedia menunjukkan konflik Yaman kembali memuncak pada pertengahan 2026 selepas sebahagian besar pertempuran terhenti susulan gencatan senjata 2022, apabila Houthi yang sejajar dengan Iran dan tentera kerajaan sokongan Saudi kembali berebut akses pengangkutan, kedudukan pesisir serta infrastruktur negara.

Serangan pada 13 Julai yang dilaporkan terhadap landasan Lapangan Terbang Antarabangsa Sana’a bertujuan menghalang sebuah pesawat awam Iran yang membawa delegasi Houthi daripada mendarat, sekali gus menghubungkan sekatan penerbangan dengan tekanan baharu terhadap pelabuhan dan lapangan terbang dikuasai kumpulan itu.

Houthi kemudian mengisytiharkan sekatan terhadap perkapalan Saudi serta melancarkan serangan ke atas wilayah dan infrastrukturnya, menjadikan tekanan maritim dan serangan di daratan sebagai mekanisme saling melengkapi yang meluaskan konflik melampaui kawasan pertempuran darat di Yaman.

Kemaraan pada September melalui Mokha dan Dhubab serta penawanan yang dilaporkan membabitkan Perim dan Kepulauan Hanish berpotensi mendekatkan Houthi kepada laluan masuk perkapalan, tetapi penguasaan pesisir tidak dengan sendirinya membuktikan kawalan berterusan terhadap kapal yang melalui selat itu.

Dalam keselamatan maritim, penguasaan wilayah perlu dibezakan daripada keupayaan menghalang penggunaan laluan laut kerana kesan operasi bergantung pada senjata yang boleh digunakan, pengenalpastian sasaran serta akses berterusan, yang semuanya tidak dapat diukur secara tepat melalui dakwaan wilayah semata-mata.

Anggaran yang dinyatakan meletakkan sekitar lapan hingga 12 peratus perdagangan laut global melalui atau berhampiran Bab al-Mandab, menjadikan gangguan di situ penting secara strategik, namun julat luas itu ialah gambaran konteks dan bukannya ukuran tepat pendedahan trafik semasa kepada ancaman.

Pengurangan sementara trafik perkapalan menunjukkan bahawa persepsi bahaya boleh menjejaskan pergerakan komersial sebelum laluan disekat sepenuhnya, apabila serangan atau ancaman berpotensi meluaskan kesan ekonomi konflik melampaui Saudi kepada pengangkutan tenaga antarabangsa serta rangkaian perkapalan kontena.

Presiden Yaman, Rashad al-Alimi, mengumumkan Operasi Fajar Yaman pada 4 hingga 5 Oktober untuk merampas semula kawasan pesisir yang hilang dan akhirnya Sana’a, tetapi matlamat kempen itu perlu dibezakan daripada penguasaan yang disahkan atau kemampuan sebenar mengekalkan kemaraan.

Dakwaan kemaraan pasukan prokerajaan berhampiran Dhubab dan usaha memutuskan jalan menuju Mokha menunjukkan tekanan terhadap pergerakan serta bekalan semula Houthi, namun pertikaian penguasaan sekitar Bab al-Mandab menghalang kesimpulan pasti bahawa ancaman maritim sudah dipatahkan.

DSA menilai bahawa peningkatan keselamatan yang berkekalan memerlukan penguasaan wilayah disertai akses yang terjamin dan tekanan berterusan terhadap rangkaian serangan, kerana serangan balas pesisir boleh mengubah kedudukan ketenteraan tanpa serta-merta menghapuskan kemampuan mengancam infrastruktur atau perkapalan Saudi.

(BACA): Saudi Pertimbang Serangan Houthi: Laluan Minyak Laut Merah Terancam

Tekanan Stok Pemintas Patriot dan Pilihan Pertahanan Saudi

Serangan yang dilaporkan terhadap Lapangan Terbang Antarabangsa King Khalid antara 6 hingga 10 Oktober memperlihatkan jangkauan konflik ke dalam rangkaian penerbangan Saudi, apabila gangguan boleh menjejaskan pergerakan penumpang serta hubungan komersial walaupun kerosakan tertumpu pada kemudahan tertentu.

Maklumat tersedia menganggarkan serangan besar terhadap terminal pada 10 Oktober mengorbankan sekitar 12 hingga 13 orang dan mencederakan lebih 300 yang lain, tetapi angka itu masih perlu dinyatakan sebagai anggaran kerana rekod korban yang diselaraskan atau jumlah rasmi muktamad tidak diperincikan.

Penggantungan operasi serta pengalihan atau pembatalan penerbangan menghubungkan prestasi pertahanan udara secara langsung dengan daya tahan negara, menjadikan perlindungan lapangan terbang isu pengagihan aset ketenteraan yang membawa kesan ekonomi, bukan sekadar ukuran kejayaan memintas sesuatu ancaman.

Pengakuan tanggungjawab Houthi dan amarannya supaya lapangan terbang Saudi tidak digunakan merupakan bentuk tekanan, tetapi tidak secara bebas membuktikan ciri teknikal setiap serangan, ketepatan senjata atau keberkesanan tindakan pertahanan Saudi sepanjang rentetan serangan tersebut.

Tekanan yang dilaporkan terhadap stok pemintas Patriot, khususnya PAC-3, menimbulkan persoalan kesinambungan operasi kerana pemintasan berulang menggunakan peluru yang terhad, sedangkan perlindungan bergantung pada kadar bekalan semula serta kesiagaan pelancar, penderia dan anggota yang mengendalikannya.

Maklumat tersedia tidak menyatakan baki pemintas, penggunaan bagi setiap pemintasan atau jadual penghantaran pengganti, menyebabkan tempoh kemampuan pertahanan bertahan tidak dapat dikira dengan yakin dan dakwaan bahawa Saudi sudah kehabisan keupayaan pertahanan peluru berpandu tidak disokong bukti mencukupi.

Laporan penempatan semula bateri pertahanan di sekitar kemudahan tenaga, istana dan infrastruktur kritikal lain menunjukkan penetapan keutamaan perlindungan, tetapi lokasi sebenar tidak dipetakan dan sebarang jurang liputan akibat perubahan kedudukan itu belum dapat dipastikan.

DSA menilai bahawa persaingan keperluan perlindungan menjadi lebih mendesak apabila lapangan terbang, kemudahan minyak dan wilayah selatan diserang serentak, kerana inventori pertahanan yang terhad perlu melindungi infrastruktur berselerak dan bukannya satu kelompok sasaran dalam kawasan pemintasan yang sama.

Kekurangan pemintas Amerika Syarikat yang dinyatakan dalam laporan boleh mengehadkan bekalan semula segera serta meningkatkan keperluan bantuan luar, tetapi jumlah perolehan, komitmen penghantaran dan pakej penggantian yang disahkan tidak tersedia untuk mengukur jurang logistik berkenaan.

Serangan ofensif terhadap rangkaian peluru berpandu Houthi secara teori boleh mengurangkan penggunaan pemintas pada masa depan, tetapi hasilnya bergantung pada pengenalpastian dan pelumpuhan keupayaan serangan sebenar, menjadikan jumlah serangan tidak memadai untuk membuktikan penurunan berterusan pelancaran peluru berpandu serta dron.

(BACA): Pangkalan Rahsia Israel Dalam Iraq? Operasi Sulit Di Gurun Berhampiran Arab Saudi Cetus Gelombang Baharu Konflik Iran-Israel

Kuasa Udara Pakatan, Operasi Darat dan Keperluan Logistik

Pakatan pimpinan Saudi dilaporkan mengerahkan kira-kira 100 pesawat pejuang pada hari pembukaan Operasi Fajar Yaman dan menyerang ratusan sasaran, tetapi angka itu hanya menggambarkan skala kempen yang didakwa tanpa mengesahkan kadar penerbangan tempur, penggunaan senjata atau kesan operasi sebenar.

Kategori sasaran yang dilaporkan merangkumi depot senjata, tapak peluru berpandu dan aset tentera laut, menunjukkan usaha menghubungkan operasi udara dengan perlindungan negara serta keselamatan maritim, namun butiran tersedia tidak membezakan sistem yang dimusnahkan daripada kemudahan yang rosak atau terganggu sementara.

Jumlah pesawat semata-mata tidak menentukan ketahanan kempen kerana operasi udara berterusan memerlukan penyelenggaraan, bekalan peluru dan sokongan misi, sedangkan maklumat tersedia tidak mengesahkan jenis pesawat, aturan pangkalan atau tempoh komitmen penempatan yang dipersetujui.

Permintaan Saudi untuk sokongan pengisian bahan api daripada Britain memperlihatkan kepentingan keupayaan sokongan operasi, tetapi sumbangannya bergantung pada misi yang dipersetujui dan ketersediaan aset, dengan jumlah pesawat tangki, lokasi operasi serta skala bantuan sebenar tidak diperincikan.

Formasi darat yang dikenal pasti dalam serangan balas termasuk National Shield dan Giants Brigades, menjadikan penyelarasan pasukan prokerajaan penting untuk merampas semula pesisir, namun kemaraan yang dilaporkan tidak membuktikan kewujudan struktur pemerintahan tunggal atau jadual bersama bagi operasi susulan.

Usaha memutuskan jalan menuju Mokha membawa kepentingan logistik jika dapat dikekalkan kerana berpotensi menyekat pergerakan serta penghantaran bantuan Houthi, tetapi dakwaan gangguan laluan memerlukan bukti sekatan berterusan sebelum dapat menunjukkan perubahan berkekalan dalam imbangan ketenteraan pesisir.

Perjanjian Pertahanan Bersama Makkah yang dilaporkan membabitkan Arab Saudi, Pakistan dan Turkiye memperkenalkan komitmen pencegahan kolektif, namun pengaktifannya tidak memperincikan unit yang ditempatkan atau membuktikan bahawa jaminan politik sudah diterjemahkan kepada susunan operasi ketenteraan bersepadu.

Menteri pertahanan dan luar dilaporkan bersetuju mengenai penempatan segera ketika bermesyuarat di Riyadh, meningkatkan jangkaan bantuan nyata yang keberkesanannya bergantung pada keupayaan beroperasi bersama serta sokongan berterusan, tetapi tarikh ketibaan, kemampuan dan sekatan misi setiap negara masih belum jelas.

DSA menilai bahawa kontinjen luar hanya memberikan nilai operasi melalui sumbangan khusus kepada keperluan sedia ada, apabila penyelarasan pemerintahan, bekalan peluru dan tanggungjawab penyelenggaraan menentukan sama ada kehadirannya mengukuhkan ketahanan Saudi atau menambah tuntutan terhadap rangkaian sokongan yang sama.

Oleh itu, isyarat strategik perlu dibandingkan dengan keupayaan logistik yang benar-benar diwujudkan, kerana pengisytiharan pertahanan bersama boleh segera memperlihatkan tekad, sedangkan perlindungan berkesan daripada serangan berulang bergantung pada aset yang tiba, beroperasi dan terus menerima sokongan sepanjang kempen.

Kerjasama Risikan Israel dan Batas Penglibatan Tempur Washington

Maklumat yang tersedia menggambarkan kerjasama risikan terhad antara Israel dengan Arab Saudi melalui saluran Amerika Syarikat bagi meningkatkan kesedaran situasi, tetapi bantuan itu perlu dibezakan daripada serangan pesawat Israel atau persetujuan Saudi terhadap kempen ketenteraan bersama secara terbuka.

Bantuan risikan, pengawasan dan peninjauan berpotensi membantu mengenal pasti pasukan serta infrastruktur Houthi, namun maklumat tersedia tidak memperincikan sistem pengumpulan risikan, aturan pemindahan data atau sama ada perkongsian itu secara langsung membantu operasi pertahanan dan serangan tertentu oleh Saudi.

Ketidakpastian itu penting kerana hubungan risikan boleh memperkukuh perancangan tanpa mewujudkan penyepaduan operasi masa nyata, menjadikan dakwaan mengenai rangkaian penentuan sasaran bersama Saudi-Israel terlalu awal tanpa butiran mengenai kuasa pemerintahan, pengesahan maklumat dan penyelarasan antara angkatan tentera terbabit.

Kehadiran sekitar 100 hingga 200 anggota Amerika Syarikat yang dilaporkan bagi bantuan bukan tempur menunjukkan peranan penasihat, tetapi jumlah sebenar dan tugas mereka belum disahkan, sekali gus mengehadkan kesimpulan mengenai tahap penglibatan operasi Washington di Arab Saudi.

Presiden Donald Trump dilaporkan menolak permintaan untuk serangan langsung Amerika Syarikat pada September, menetapkan batas antara bantuan dengan penglibatan tempur yang mungkin diuji secara diplomatik oleh cadangan Netanyahu, tanpa membuktikan sebarang persetujuan untuk memindahkan tanggungjawab operasi ofensif terhadap Houthi.

Pertemuan yang dilaporkan dianjurkan oleh Pemerintah Pemerintahan Pusat Amerika Syarikat, CENTCOM, Laksamana Brad Cooper, menghimpunkan ketua tentera Israel dan negara Arab di Jerman, tetapi kehadiran mereka sahaja tidak membuktikan persetujuan terhadap serangan Israel atau pemerintahan operasi bersama.

Persetujuan Saudi akan membawa makna politik yang besar, namun permintaan yang dilaporkan tidak memperincikan asas perundangan, kebenaran penggunaan ruang udara atau aturan perlindungan pasukan, sekali gus memperlihatkan jurang antara persetujuan diplomatik dengan keperluan sebenar sesuatu misi ketenteraan.

Nasihat ketenteraan Israel dilaporkan mengingatkan supaya negara itu tidak diletakkan di barisan hadapan konflik, menunjukkan kesedaran terhadap kos politik penglibatan terbuka, walaupun maklumat tersedia tidak mengenal pasti penasihat terbabit atau memperincikan pertimbangan serta syor mereka.

DSA menilai bahawa peralihan daripada perkongsian risikan sulit kepada serangan terbuka akan lebih segera mengubah isyarat strategik berbanding menjamin hasil medan tempur, kerana keterlihatan penglibatan tidak menggantikan keberkesanan penentuan sasaran atau pelumpuhan berterusan keupayaan pelancaran Houthi.

Perantaraan Washington dengan itu merangkumi dua matlamat berasingan, iaitu membantu rakan menangani ancaman keselamatan dan mengurus kesan politik hubungan lebih rapat, tetapi kedua-duanya tidak membuktikan bahawa penglibatan tempur Israel akan mendapat persetujuan Saudi atau mempercepat normalisasi diplomatik rasmi.

Normalisasi, Negara Palestin dan Batas Kepentingan Keselamatan Bersama

Arab Saudi dan Israel tidak mempunyai hubungan diplomatik rasmi, menjadikan cadangan serangan yang dilaporkan suatu usaha memperluas kerjasama merentasi jurang politik sedia ada, bukannya permintaan rutin antara rakan perjanjian yang sudah mempunyai hubungan keselamatan terbuka.

Usaha Netanyahu yang dilaporkan mempunyai dua matlamat, iaitu menghadapi ancaman Houthi dan memperkukuh hubungan dengan Riyadh, tetapi hasrat itu perlu dibezakan daripada persetujuan Saudi yang disahkan serta tidak membuktikan bahawa kerjasama ketenteraan akan menghasilkan perjanjian normalisasi.

Penentangan Mohammed bin Salman yang dilaporkan mencerminkan kebimbangan terhadap reaksi rakyat, menjadikan legitimasi politik sebahagian daripada pertimbangan ketenteraan Saudi, sambil membuka kemungkinan bahawa bantuan sulit dan penglibatan Israel secara terbuka dinilai secara berbeza oleh kepimpinan negara itu.

Syarat Riyadh mengenai laluan yang meyakinkan dan tidak boleh diundur ke arah penubuhan negara Palestin berasaskan sempadan 1967 kekal sebagai tuntutan diplomatik tersendiri, yang tidak boleh dianggap gugur hanya kerana Saudi menghadapi serangan peluru berpandu atau memerlukan bantuan melindungi lapangan terbang dan infrastruktur tenaga.

Penentangan Netanyahu terhadap penubuhan negara Palestin, termasuk kenyataan kempen yang dinyatakan, memperlihatkan bahawa persamaan persepsi ancaman boleh wujud bersama pendirian politik yang bercanggah, sekali gus mengehadkan andaian bahawa kerjasama menentang Houthi akan menyelesaikan pertikaian utama mengenai normalisasi.

Maklumat tersedia menetapkan pilihan raya parlimen Israel pada 27 Oktober dengan keputusan yang belum pasti, tetapi perbincangan tinjauan pendapat tidak menyertakan angka atau metodologi, menjadikan pertimbangan pilihan raya sekadar konteks dan bukannya asas kukuh untuk meramalkan tindakan diplomatik Saudi.

Pandangan bahawa Mohammed bin Salman mungkin memilih untuk menunggu keputusan pilihan raya kekal sebagai analisis dan bukannya keputusan Saudi yang disahkan, manakala mengaitkan penentangannya semata-mata dengan Netanyahu akan mengabaikan kekangan berasingan mengenai negara Palestin serta pendapat awam domestik.

Kecaman Netanyahu terhadap serangan lapangan terbang Riyadh dan ucapan takziah yang dilaporkan merupakan isyarat diplomatik, tetapi tindakan itu tidak membuktikan penerimaan tawaran ketenteraan, perubahan dasar Saudi atau persetujuan mengenai langkah yang menghubungkan bantuan dengan hubungan diplomatik rasmi.

DSA menilai bahawa ukuran utama ialah sama ada bantuan luar mampu mengurangkan kerentanan Saudi sambil mengekalkan ruang pertimbangan politiknya, dengan bekalan semula pemintas, penempatan pasukan yang boleh dikekalkan dan pengurangan nyata keupayaan serangan Houthi menjadi petunjuk lebih konkrit berbanding jangkaan diplomatik.

Selagi cadangan itu belum disahkan secara rasmi, keadaan operasi terus dicirikan oleh penguasaan pesisir yang dipertikaikan, tekanan terhadap kesinambungan pertahanan udara dan pilihan kerjasama yang terbatas, dengan keselamatan Laut Merah bergantung pada kesan ketenteraan sebenar, bukannya andaian bahawa musuh bersama menjamin kesepakatan berkekalan.