(DEFENCE SECURITY ASIA) — Selepas membelanjakan lebih USD12 bilion (kira-kira RM56.4 bilion) sejak 2018, program senjata hipersonik Amerika Syarikat telah mencapai satu titik kritikal yang menghakis strategi negara itu, apabila perbelanjaan modal berskala besar hanya menghasilkan infrastruktur pelancar tanpa peluru berpandu boleh guna, sekali gus mendedahkan kegagalan sistemik menterjemah kelebihan kewangan kepada keupayaan tempur sebenar dalam persekitaran peperangan Mach 5.

Senjata Hipersonik Jarak Jauh (Long-Range Hypersonic Weapon, LRHW) Tentera Darat Amerika Syarikat yang menjadi projek utama, dikenali dengan kod Dark Eagle, secara rasmi mengaktifkan unit operasinya yang pertama pada Disember 2025, namun memasuki tahun 2026 tanpa satu pun peluru berpandu sedia dilancarkan, sekali gus menunjukkan kegagalan menepati jadual buat kali ketiga berturut-turut selepas sasaran penugasan gagal dicapai pada 2023 dan 2024.

“Bateri ini diaktifkan bagi menyediakan Tentera Darat dengan keupayaan Senjata Hipersonik Jarak Jauh yang mudah alih,” menurut kenyataan Tentera Darat Amerika Syarikat, satu ungkapan yang secara strategik mentakrifkan pengaktifan organisasi sebagai kesiapsiagaan tempur, sambil menutup hakikat ketiadaan peluru berpandu yang diperlukan untuk menjana sebarang kesan serangan yang boleh dilaksanakan.

Mejar Jeneral Frank Lozano, Pegawai Eksekutif Program Peluru Berpandu dan Angkasa Tentera Darat Amerika Syarikat, sebelum ini menyatakan bahawa “lapan unit terakhir dijangka dihantar menjelang akhir Disember,” namun kegagalan berturutan dalam penyelarasan integrasi, pensijilan keselamatan, dan ujian operasi telah menangguhkan keupayaan sebenar ke tahun 2026 tanpa penanda aras kesiapsiagaan yang disahkan.

Percanggahan yang semakin melebar antara kesiapsiagaan yang diisytiharkan dan ketiadaan keupayaan maut sebenar ini menggambarkan jurang struktur antara cita-cita hipersonik Amerika dan keupayaan penyampaian, khususnya ketika pesaing setara telah mengalihkan sistem mereka daripada fasa eksperimen kepada doktrin operasi sebenar.

Senjata hipersonik bukan sekadar evolusi tambahan, sebaliknya mewakili satu peralihan doktrin dalam peperangan serangan, dengan menggabungkan kelajuan kelas peluru berpandu balistik dan kebolehgerakan peluru berpandu jelajah bagi menghakis secara sistematik andaian asas yang menyokong seni bina pertahanan peluru berpandu berlapis.

Dalam konteks ini, ketiadaan peluru berpandu hipersonik Amerika Syarikat yang boleh digunakan secara operasi telah mengubah secara asas pengiraan pencegahan di Eropah dan Indo-Pasifik, apabila pihak lawan semakin merancang kempen ketenteraan berdasarkan pemampatan masa, kepastian penembusan, dan dominasi serangan pra-emptif.

Pengurangan peruntukan penyelidikan hipersonik Pentagon kepada USD3.9 bilion (kira-kira RM18.3 bilion) bagi Tahun Fiskal 2026 daripada USD6.9 bilion (kira-kira RM32.4 bilion) pada Tahun Fiskal 2025 memperkenalkan paradoks strategik, di mana penguncupan pelaburan berlaku serentak dengan percepatan penugasan hipersonik oleh pesaing setaraf.

Krisis ini oleh itu bukan semata-mata bersifat teknikal, tetapi bersifat institusi, mendedahkan keretakan mendalam dalam tadbir urus perolehan, logik integrasi sistem persenjataan, dan keutamaan strategik yang secara langsung menyekat keupayaan Amerika Syarikat untuk bersaing dalam era hipersonik.

Dark Eagle dan Ilusi Kesiapsiagaan Operasi

Pengaktifan Bravo Battery, Batalion Pertama, Rejimen Artileri Medan Ke-17 di Pangkalan Bersama Lewis-McChord telah dipersembahkan kepada umum sebagai satu pencapaian penting, namun dari sudut strategik ia berfungsi sebagai kejayaan kosong yang hanya melengkapkan struktur organisasi tanpa menghasilkan kuasa tempur yang boleh dilaksanakan.

Seni bina Dark Eagle berteraskan kenderaan hipersonik jenis boost-glide yang mampu melakukan manuver berterusan di atmosfera atas, satu reka bentuk yang bertujuan menghasilkan trajektori tidak dapat dijangka bagi menewaskan sistem pertahanan seperti S-400, HQ-9B dan Aegis BMD melalui pemampatan masa keputusan pemintas.

Walaupun bercita-cita tinggi, program ini masih belum membuktikan rantaian pemusnahan operasi hujung-ke-hujung yang lengkap, meninggalkan persoalan sama ada kebolehpercayaan pelancaran, kebolehhidupan fasa pertengahan, ketepatan terminal dan penilaian kerosakan tempur boleh berfungsi dalam keadaan pertempuran sebenar.

Ujian pembangunan antara 2021 hingga 2022 lebih mengutamakan integrasi pelancar dan pengendalian prototaip, sambil menangguhkan cabaran teknikal paling kritikal melibatkan beban haba, kestabilan aerodinamik, dan ketepatan panduan pada kelajuan hipersonik berterusan.

Rentetan ujian yang dibatalkan sepanjang 2023, secara rasmi dikaitkan dengan kebimbangan keselamatan dan integrasi, mendedahkan kerapuhan ekosistem industri, ujian dan pengurusan risiko yang menyokong pembangunan hipersonik Amerika Syarikat.

Walaupun ujian penerbangan separa hujung-ke-hujung pada Mei 2024 menunjukkan kemajuan berperingkat, ia gagal mengesahkan kebolehpercayaan operasi dalam persekitaran peperangan elektronik, penafian sensor, atau perintah dan kawalan yang dipertikaikan.

Keputusan Tentera Darat mengaktifkan sebuah bateri tanpa peluru berpandu mencerminkan kecenderungan birokrasi untuk mematuhi metrik jadual berbanding keupayaan tempur sebenar, satu kegagalan yang semakin ketara dalam program persenjataan canggih Amerika Syarikat.

Dari sudut fungsi, Dark Eagle kini berperanan sebagai pencegah simbolik, menghantar isyarat niat strategik tanpa menghasilkan kesan ketenteraan yang boleh dikuatkuasakan di medan tempur.

Jurang antara keupayaan yang diisytiharkan dan kuasa sebenar yang boleh digerakkan ini seterusnya melemahkan kredibiliti pencegahan terhadap pihak lawan yang menilai kekuatan melalui inventori operasi, bukannya pengumuman perolehan.

Kos Kegagalan Hipersonik yang Semakin Meningkat

Trajektori kewangan program Dark Eagle mendedahkan patologi perolehan sistemik, di mana perbelanjaan yang meningkat dengan pantas gagal diterjemahkan kepada peningkatan seimbang dalam keupayaan tempur boleh guna, sekali gus memperlihatkan jurang yang semakin melebar antara input bajet dan hasil medan tempur yang relevan.

Anggaran bahawa peluru berpandu hipersonik menelan kos kira-kira satu pertiga lebih mahal berbanding sistem balistik konvensional meletakkan bateri Dark Eagle pertama pada USD2.7 bilion (kira-kira RM12.7 bilion), satu angka yang signifikan secara strategik kerana ia mewakili keupayaan bermodal besar yang kekal tidak beroperasi akibat ketiadaan peluru berpandu.

Jumlah pelaburan hipersonik Amerika Syarikat yang kini melebihi USD10.4 bilion (kira-kira RM48.9 bilion) dalam portfolio Tentera Darat sahaja, dan melangkaui USD12 bilion (kira-kira RM56.4 bilion) merentasi semua perkhidmatan, membuktikan bahawa skala kewangan semata-mata tidak mencukupi untuk mengatasi ketidakcekapan struktur dalam integrasi senjata dan kesiapsiagaan pengeluaran.

Kelewatan program yang berterusan, tekanan inflasi dalam rantaian bekalan bahan maju dan pendorongan, serta kegagalan ujian berulang telah memacu pertumbuhan kos yang secara langsung menghakis dana stok munisi konvensional dan keutamaan pemodenan pasukan jangka pendek.

“Platform ini terkenal sangat mahal, dengan kelewatan diukur dalam tempoh bertahun-tahun dan lebihan kos konsisten berjumlah berbilion dolar,” satu penilaian ketenteraan menyatakan, menggambarkan corak di mana program hipersonik mengumpul kos tenggelam tanpa mencapai kematangan operasi setimpal.

Secara sejarah, perkhidmatan tentera Amerika Syarikat menampung lebihan kos platform dengan mengurangkan dana program persenjataan, satu amalan yang secara tidak seimbang menjejaskan pembangunan peluru berpandu yang memerlukan ujian penerbangan berulang dan pengesahan berterusan.

Akibatnya, pembangunan hipersonik terperangkap dalam kitaran kendiri di mana kelewatan ujian memaksa reka bentuk semula, reka bentuk semula meningkatkan kos, dan pertumbuhan kos seterusnya mencetuskan ketidakstabilan pembiayaan yang melambatkan kemajuan.

Dengan tekanan fiskal semakin meningkat serta tuntutan bersaing daripada pemodenan nuklear, pertahanan udara dan peluru berpandu, serta pengisian semula munisi konvensional, Pentagon berdepan ruang keputusan yang semakin sempit antara mengekalkan cita-cita hipersonik dan kesiapsiagaan asas pasukan.

Tanpa pembaharuan struktur dalam tadbir urus perolehan dan susunan pengeluaran, senjata hipersonik berisiko menjadi liabiliti bajet kekal, bukannya keupayaan peperangan yang boleh dibuktikan nilainya.

Realiti Kejuruteraan Berbanding Cita-cita Hipersonik

Di teras kelewatan Dark Eagle terletak realiti fizik penerbangan hipersonik yang tidak berkompromi, di mana suhu melebihi 2,000 darjah Celsius dan beban aerodinamik ekstrem menolak bahan melepasi tolerans kejuruteraan aeroangkasa tradisional.

Pengarah Ujian dan Penilaian Operasi Pentagon mengesahkan pada Oktober 2025 bahawa tiada penilaian operasi penuh telah dijalankan, meninggalkan tahap kemusnahan, kebolehhidupan, dan kesesuaian tempur sistem tersebut tanpa bukti analitik yang kukuh.

Kenderaan geluncur hipersonik perlu mengekalkan keutuhan struktur sambil melakukan manuver terkawal di bawah tekanan haba berterusan, satu cabaran yang secara sejarah telah menggagalkan banyak program aeroangkasa berteknologi tinggi.

Sistem panduan pula mesti beroperasi melalui gangguan komunikasi akibat plasma, memerlukan seni bina navigasi autonomi yang kekal berdaya tahan walaupun sensor terdegradasi atau dinafikan sepenuhnya.

Setiap kegagalan ujian menggandakan risiko pembangunan, memaksa reka bentuk semula berlapis merentasi pendorongan, sains bahan, avionik dan integrasi perintah serta kawalan.

“Kelewatan berulang ini menekankan cabaran kejuruteraan dan bahan dalam membangunkan senjata hipersonik yang boleh beroperasi secara boleh dipercayai dan selamat dalam pertempuran,” menurut satu analisis ketenteraan.

Tidak seperti peluru berpandu balistik, sistem hipersonik tidak boleh bergantung pada trajektori boleh ramal, sebaliknya memerlukan kawalan ketepatan masa nyata pada kelajuan yang memampatkan tetingkap keputusan kepada beberapa saat sahaja.

Ketiadaan ujian operasi yang disahkan menyebabkan komander tidak mampu mengukur kebarangkalian kejayaan misi atau risiko eskalasi secara tepat.

Sehingga halangan ini diatasi, Dark Eagle kekal sebagai aspirasi teknologi, bukannya instrumen operasi sebenar.

Kelebihan Operasi Hipersonik Rusia dan China

Ketika Amerika Syarikat terperangkap dalam paradoks penugasan di mana unit pelancar wujud tanpa peluru berpandu, Rusia dan China telah menukar senjata hipersonik daripada projek eksperimen kepada instrumen operasi yang membentuk doktrin, rundingan krisis, dan kawalan eskalasi melalui pemampatan masa dan kepastian penembusan.

Kenderaan geluncur hipersonik Avangard Rusia yang dikerahkan pada ICBM SS-19 sejak 2019 berfungsi sebagai alat penembusan strategik bukan kerana kelajuan semata-mata, tetapi kerana kebolehan manuver berterusan yang meruntuhkan geometri pemintas dan kebolehpercayaan sistem pertahanan balistik.

Peluru berpandu udara-ke-darat Kinzhal yang telah diuji dalam pertempuran di Ukraine menunjukkan kebolehlaksanaan operasi sebenar sebagai sebahagian ekosistem serangan teater yang menyelaraskan fleksibiliti pelancaran pesawat, masa salvo, dan perisikan sasaran.

Menjelang 2026, rancangan Rusia menguji ICBM bahan api pepejal baharu dengan hulu ledak hipersonik generasi kedua menandakan peralihan evolusi ke arah peluru berpandu strategik yang lebih boleh hidup, pantas dilancarkan, dan sukar dipintas.

Peluru berpandu Oreshnik yang diiklankan mampu mencapai Mach 10 dan liputan Eropah, serta isyarat penugasan di Belarus, memperluas opsyen paksaan teater Moscow dengan memampatkan masa amaran NATO dan meningkatkan tekanan ke atas pangkalan tersebar.

Postur hipersonik China yang berteras DF-17 dan DF-27 memperluaskan jangkauan sehingga 8,000 kilometer, mewujudkan sampul serangan berlapis yang boleh mengancam bukan sahaja pangkalan hadapan tetapi juga nod logistik dan infrastruktur perintah jauh di luar Rantaian Pulau Kedua.

Kebolehan manuver DF-27 memampatkan masa tindak balas pertahanan peluru berpandu Amerika dan sekutunya dengan memaksa pertahanan menangani pelbagai laluan serangan serentak, sekali gus merendahkan kebarangkalian pemintasan dalam keadaan tekanan masa nyata.

Pengembangan arsenal nuklear China yang diunjurkan mencapai 1,500 hulu ledak menjelang 2035 memperoleh berat strategik tambahan apabila digandingkan dengan penghantaran hipersonik yang mengukuhkan kredibiliti serangan balas kedua.

Ketidakseimbangan operasi ini secara sistematik menghakis kredibiliti pencegahan Amerika Syarikat di Eropah dan Indo-Pasifik, apabila pesaing berkeupayaan hipersonik boleh mengancam sasaran bernilai tinggi di bawah garis masa termampat tanpa tindak balas setara.

Implikasi Strategik dan Laluan Ke Hadapan

Ketiadaan keupayaan hipersonik Amerika Syarikat yang boleh dikerahkan mencipta kerentanan struktur yang boleh dieksploitasi di teater operasi dipertikaikan, dengan menafikan perancang Amerika keupayaan memaksa dilema serangan pantas yang menepukan pertahanan lawan pada fasa awal konflik intensiti tinggi.

Di Indo-Pasifik, ketidakseimbangan serangan hipersonik membolehkan pihak lawan mengancam kumpulan kapal induk, pangkalan udara hadapan dan nod logistik Amerika secara serta-merta, sekali gus menjejaskan andaian tradisional tentang kebebasan manuver dan kawalan eskalasi.

Peluru berpandu DF-17 China telah mengubah perancangan maritim dan operasi bersama dengan menyediakan mekanisme anti-akses yang boleh memampatkan kitaran keputusan Amerika serta menghakis kebolehhidupan aset maritim bernilai tinggi.

Penugasan sistem S-500 Prometheus Rusia yang didakwa mampu memintas sasaran hipersonik menambah kerumitan eskalasi dengan menggandingkan keupayaan serangan hipersonik dan perisai pertahanan baharu.

Sistem HQ-29 China mengikuti trajektori selari dengan menggabungkan pertahanan hipersonik berlapis, mewujudkan persekitaran strategik di mana Amerika berdepan kekurangan serentak dari sudut penembusan dan pemintasan.

Pakar hipersonik Mark Lewis menyatakan bahawa “kita akan melihat pembiayaan yang stabil dan konsisten,” mencerminkan kesedaran bahawa pelaburan berterusan dalam pendorongan, bahan, dan autonomi panduan adalah penting bagi merapatkan jurang keupayaan.

Namun pembiayaan semata-mata tidak mampu menyelesaikan kelemahan struktur dalam pembangunan hipersonik Amerika, di mana ujian terpecah, ketegaran perolehan, dan keutamaan berasaskan platform terus melambatkan integrasi dan pengesahan operasi.

Tanpa pembaharuan sistemik dalam tadbir urus perolehan dan rantaian ujian ke penugasan, Amerika Syarikat berisiko menyerahkan sepenuhnya ruang tempur hipersonik kepada pesaing setaraf.

Seperti diperhatikan oleh Defence Security Asia, ketidakseimbangan hipersonik ini berpotensi mencetuskan peralihan besar dalam postur pencegahan serantau, sekali gus mentakrifkan semula unjuran kuasa global, kestabilan krisis dan pengaruh paksaan pada kelajuan Mach berterusan. — DEFENCE SECURITY ASIA