[VIDEO] “F-35 Amerika Musnah?” Iran Dakwa Peluru Berpandu Tembusi Pangkalan Jordan, CENTCOM Nafi

(DEFENCE SECURITY ASIA) — Kor Pengawal Revolusi Islam Iran (IRGC) mendakwa pada 30 Julai 2026 bahawa serangan peluru berpandunya memusnahkan tiga pesawat pejuang F-35 Amerika Syarikat dan merosakkan tiga lagi dengan teruk di Pangkalan Udara Muwaffaq Salti, Jordan, namun dakwaan luar biasa itu masih belum disahkan.

Pasukan Aeroangkasa IRGC mendakwa beberapa peluru berpandu balistik mengenai kawasan penempatan pesawat F-35 dan hangar penyelenggaraan di pangkalan yang turut dikenali sebagai Pangkalan Udara Al-Azraq itu, sekali gus menyasarkan salah satu aset kuasa udara Amerika paling sensitif di rantau berkenaan.

Pemerintah Pusat Amerika Syarikat (CENTCOM) menolak dakwaan itu dengan menyatakan, “Tiada pesawat Amerika Syarikat musnah atau mengalami kerosakan dalam serangan Iran baru-baru ini,” sambil menegaskan semua peluru berpandu dan dron sama ada dipintas atau gagal mencapai sasaran.

Angkatan Tentera Jordan pula melaporkan berjaya memintas dan menembak jatuh lima peluru berpandu Iran yang menuju ke wilayahnya, namun tidak mengumumkan sebarang kerosakan pesawat atau korban yang sepadan dengan dakwaan Tehran.

Percanggahan bukti itu membawa implikasi melangkaui penilaian kerosakan tempur kerana kemusnahan F-35, sekiranya disahkan, akan membuktikan keupayaan Iran menembusi pertahanan berlapis, mengancam prasarana penerbangan terlindung dan meningkatkan kos operasi kuasa udara Amerika di Asia Barat.

Sebaliknya, kejayaan memintas keseluruhan serangan akan membuktikan keberkesanan sistem amaran awal, pertahanan udara dan peluru berpandu bersepadu serta daya tahan pangkalan serantau Jordan-Amerika, selain mencabar pengumuman Tehran sebagai perang maklumat tanpa kesan tempur yang dapat disahkan.

IRGC menyifatkan serangan itu sebagai tindak balas terhadap serangan Amerika ke atas dua kediaman di Pulau Qeshm, Iran, yang menurut laporan Tehran mengorbankan sepasang suami isteri bersama anak mereka berusia dua tahun serta mencederakan dua kanak-kanak lain.

Washington sebaliknya menyatakan serangan di sekitar Qeshm, sebuah lokasi strategik berhampiran Selat Hormuz, menyasarkan prasarana ketenteraan IRGC sebagai tindak balas terhadap operasi Iran, sekali gus memperlihatkan bagaimana pertikaian mengenai sasaran mempengaruhi kesahihan tindakan, pengurusan eskalasi dan persepsi serantau.

Kenyataan Iran itu turut ditujukan secara langsung kepada rakyat Jordan dengan memuji kelompok elit yang menyokong Tehran serta menggambarkan operasi berkenaan sebagai usaha membebaskan negara itu daripada penguasaan Amerika, sekali gus menggabungkan serangan kinetik dengan kempen perang maklumat.

Bagaimanapun, IRGC tidak mengemukakan gambar beresolusi tinggi, imej bangkai pesawat, nombor siri F-35 atau penilaian kerosakan bebas, menyebabkan dakwaan bahawa tiga pesawat musnah, tiga lagi rosak teruk dan beberapa kakitangan terbunuh masih tidak dapat disahkan.

Imej satelit Sentinel-2 beresolusi rendah dilaporkan menunjukkan kemungkinan aktiviti atau kesan terbakar berhampiran hangar dan kawasan apron yang pernah terjejas, namun resolusi warna sebenar sekitar 10 meter tidak mampu mengenal pasti F-35, membezakan bangkai pesawat atau menentukan tahap kerosakan.

Pertembungan itu kini berlaku serentak dalam dimensi kinetik, operasi dan maklumat apabila peluru berpandu menguji pertahanan pangkalan, kenyataan bercanggah mempersoalkan realiti medan tempur, manakala imej satelit kabur mewujudkan jurang perisikan yang boleh mempengaruhi persepsi terhadap keupayaan kedua-dua pihak.

Dakwaan Kemusnahan F-35 Menggugat Kredibiliti Kuasa Udara Amerika

Dengan menamakan F-35 dan bukan sekadar mendakwa kerosakan prasarana, IRGC memilih sebuah platform yang memiliki nilai ketenteraan serta politik luar biasa menerusi ciri halimunan, gabungan sensor dan keupayaan operasi ekspedisi, sekali gus memperbesar kesan strategik naratifnya.

Dakwaan bahawa kawasan penempatan pesawat dan hangar penyelenggaraan disasarkan menunjukkan cubaan menyerang F-35 ketika tahap kesiagaannya bergantung pada sokongan darat berpusat, sekali gus mengeksploitasi kelemahan ketika pesawat diparkir, diselenggara atau menunggu persediaan misi.

Sekiranya disahkan secara bebas, kehilangan atau kerosakan enam pesawat bukan sekadar menjejaskan inventori kerana serangan itu boleh mengurangkan kadar penjanaan sortie tempur, membebankan proses pembaikan dan penyuraian serta memaksa penilaian semula terhadap perlindungan pesawat di pangkalan hadapan.

Dakwaan mengenai kematian pegawai, juruteknik dan anggota penyelenggaraan turut membawa kesan operasi kerana penerbangan tempur berteknologi tinggi bergantung pada tenaga kerja khusus, sedangkan penggantian kru darat berpengalaman lazimnya lebih sukar berbanding memindahkan pesawat atau membaiki kemudahan rosak.

Namun, IRGC tidak mengemukakan bangkai pesawat atau rekod penerbangan yang boleh dikenal pasti, manakala imej yang diedarkan tidak dapat membezakan kesan serangan terbaharu daripada kerosakan akibat gelombang serangan terdahulu terhadap hangar, tempat perlindungan pesawat, apron dan kawasan penginapan.

Penafian tegas CENTCOM mewujudkan pendirian rasmi yang bertentangan sepenuhnya, tetapi semua kenyataan pihak bertelagah ketika peperangan tetap memerlukan penelitian kerana keselamatan operasi, keyakinan domestik, usaha memperdaya musuh dan pengurusan eskalasi boleh mempengaruhi maklumat yang didedahkan.

Penilaian paling munasabah ketika ini bukanlah menerima mana-mana kenyataan sebagai terbukti, sebaliknya menganggap dakwaan kehilangan F-35 masih belum disahkan, manakala laporan pintasan Jordan serta penafian Amerika menjadi bukti balas penting terhadap pengumuman Tehran.

Ketidakpastian itu tetap mempengaruhi postur ketenteraan kerana pemerintah tidak boleh mengabaikan kemungkinan kesan hentaman di sekitar pangkalan yang berulang kali disasarkan, tetapi keputusan penempatan juga tidak wajar dibentuk berdasarkan imej kabur tanpa pengenalpastian pesawat atau penilaian kerosakan meyakinkan.

Tiada anggaran kewangan bagi kehilangan pesawat, kerosakan prasarana atau korban anggota diumumkan, menyebabkan penukaran berdasarkan kadar AS$1 bersamaan RM4.00 tidak dapat dilakukan secara bertanggungjawab tanpa mereka nilai kerugian yang tidak disokong bukti.

Sehingga imej komersial beresolusi tinggi, laporan rasmi penilaian kerosakan atau bangkai pesawat yang boleh dikenal pasti secara bebas diperoleh, dakwaan itu harus dinilai sebagai kenyataan strategik Iran yang turut menyasarkan persepsi terhadap kredibiliti kuasa udara generasi kelima Amerika.

Peluru Berpandu Balistik Menjadikan Muwaffaq Salti Ujian Kritikal Perlindungan Pasukan

Muwaffaq Salti ialah pangkalan Tentera Udara Diraja Jordan yang menempatkan pesawat dan anggota Amerika Syarikat serta menyokong operasi pengangkutan udara, pasukan khas dan pelbagai misi lain, menjadikan serangan berulang Iran ancaman langsung terhadap rangkaian logistik ketenteraan Washington di Asia Barat.

Laporan Iran menyebut beberapa peluru berpandu balistik dilancarkan, manakala laporan sekunder menganggarkan antara 10 hingga 12 senjata digunakan dalam operasi berkaitan, tetapi kenyataan rasmi tidak memberikan jumlah tepat sementara Jordan mengenal pasti lima peluru berpandu menuju ke wilayahnya.

Percanggahan itu menghalang pengiraan tepat mengenai keberkesanan pintasan, jumlah peluru berpandu yang melepasi pertahanan dan kepadatan salvo kerana penganalisis tidak dapat menentukan sama ada laporan berkenaan merujuk satu gelombang serangan, operasi serentak atau laluan penerbangan berbeza.

Tindakan menyasarkan apron dan kemudahan penyelenggaraan mencerminkan strategi serangan balas udara kerana pesawat paling terdedah ketika berada di darat, manakala kerosakan terhadap ruang servis, peralatan, alat ganti, bekalan kuasa dan bahan api mampu melumpuhkan operasi tanpa memusnahkan setiap pesawat.

Serangan berulang turut meningkatkan beban logistik apabila pemeriksaan landasan, pembaikan tempat perlindungan, pembersihan serpihan, pelupusan bahan letupan, penggantian peluru pemintas, perlindungan anggota dan kemungkinan penyuraian pesawat perlu dilaksanakan walaupun senjata musuh gagal mencapai sasaran utama.

Dakwaan pintasan Jordan menunjukkan pertahanan Muwaffaq Salti bergantung pada rangkaian pertahanan udara nasional dan bukan sekadar perlindungan fizikal di pangkalan, sekali gus menghubungkan pengawasan ruang udara serta pemintasan peluru berpandu dengan kelangsungan operasi pesawat tempur Amerika di negara itu.

Sekiranya semua senjata berjaya dipintas atau tersasar seperti dinyatakan CENTCOM, pertempuran itu membuktikan keberkesanan sistem amaran dan penyelarasan pertahanan ketika berdepan tekanan, namun penggunaan peluru pemintas secara berterusan boleh menjadi cabaran operasi dalam konflik berpanjangan.

Jika hentaman terhad berlaku berhampiran apron atau kemudahan penyelenggaraan, pemerintah perlu membezakan kesan terbakar kecil daripada kerosakan yang melumpuhkan misi kerana prasarana khusus yang rosak mampu menurunkan kadar penjanaan sortie walaupun pesawat yang diparkir kelihatan tidak terjejas.

Pendedahan berulang pangkalan itu menjadikan perlindungan pasukan suatu cabaran rangkaian sistem bersepadu yang merangkumi pengesanan, pemintasan, penyuraian, penyamaran, tempat perlindungan diperkukuh, keupayaan pembaikan, kesinambungan bekalan dan ketahanan politik akses ketenteraan Amerika ke wilayah Jordan.

Nilai strategik Muwaffaq Salti bukan hanya bergantung pada jumlah pesawat yang berada di pangkalan pada sesuatu masa, tetapi keupayaannya menyokong operasi Amerika secara tersebar sambil menghadapi tekanan peluru berpandu balistik tanpa kehilangan tempo, akses atau penerimaan negara tuan rumah.

Imej Satelit Belum Mampu Menamatkan Pertikaian Penilaian Kerosakan

Dakwaan bahawa imej satelit mengesahkan kemusnahan F-35 tersebar menerusi media berkaitan kerajaan Iran, akaun media sosial sealiran dan beberapa hantaran sumber terbuka, namun bahan bertarikh 30 Julai itu tidak membuktikan kewujudan bangkai pesawat atau kerosakan terhadap enam F-35 secara bebas.

Penganalisis merujuk imej Sentinel-2 di sekitar koordinat 31.8276, 36.7997 serta kemungkinan kesan terbakar berhampiran 31.8248, 36.7852, iaitu kawasan berkaitan apron atau kemudahan penyelenggaraan yang pernah rosak di pangkalan Jordan berkenaan, namun tahap kekaburan visual masih tinggi.

Hantaran berkenaan menggunakan peringatan seperti penemuan “berkemungkinan” dan secara jelas meminta imej beresolusi lebih tinggi, menunjukkan pengendalinya sendiri mengakui pemerhatian itu masih memerlukan penelitian lanjut dan bukannya pengenalpastian muktamad pesawat halimunan yang musnah atau kemudahan baharu yang terkena serangan.

Dengan resolusi kira-kira 10 meter bagi jalur warna sebenar berkaitan, Sentinel-2 mampu menunjukkan perubahan permukaan berskala besar, kesan asap atau kerosakan struktur utama, tetapi tidak dapat mengenal pasti F-35, menentukan nombor siri atau mengukur tahap kerosakan yang masih boleh dibaiki.

Penentuan masa kejadian turut menjadi cabaran kerana imej serangan terdahulu pada Julai menunjukkan hangar, tempat perlindungan pesawat dan apron rosak serta kesan berhampiran kawasan penginapan, membolehkan kerosakan lama diedarkan semula atau dicampur dengan naratif serangan terbaharu.

Imej terdahulu dilaporkan menyokong kewujudan kerosakan prasarana dan kesan hentaman terhadap hangar di Muwaffaq Salti, termasuk tempat perlindungan yang digunakan dron MQ-9 Reaper, tetapi penemuan itu tidak membuktikan kemusnahan F-35 dalam serangan berasingan pada 30 Julai.

Imej komersial beresolusi tinggi boleh memperkukuh penilaian dengan memperincikan serpihan berbentuk pesawat, kesan kebakaran, perubahan tempat perlindungan, kegiatan kecemasan dan kerja pembaikan, namun bukti masih boleh kekal kabur sekiranya pesawat rosak segera dipindahkan, ditutup atau disimpan di dalam hangar.

Imej rasmi juga boleh dipilih secara selektif apabila Tehran berpotensi menonjolkan kerosakan yang menyokong dakwaannya, sementara Washington boleh mempamerkan pesawat tidak terjejas tanpa membuktikan keseluruhan aset di pangkalan terselamat, menjadikan pengesahan masa dan geospatial secara bebas amat penting.

Frasa “imej satelit mengesahkan” melangkaui kekuatan bukti yang tersedia kerana paparan semasa sekadar menunjukkan kemungkinan kegiatan baharu di sekitar prasarana yang pernah diserang, bukannya rantaian bukti sah yang menghubungkan ketibaan peluru berpandu, identiti pesawat dan tahap kemusnahan tertentu.

Bagi perancang pertahanan, pendekatan perisikan paling wajar ialah mengekalkan penilaian sementara dan beberapa hipotesis sehingga imej lebih jelas atau bukti fizikal menentukan sama ada anomali berkenaan merupakan kesan serangan baharu, kerosakan lama, kegiatan rutin atau ralat analisis imejan.

Tindak Balas Qeshm Menghubungkan Jordan dengan Medan Tempur Selat Hormuz

IRGC secara langsung mengaitkan serangannya di Jordan dengan operasi Amerika terhadap Pulau Qeshm, sekali gus menyatukan dua peristiwa yang terpisah secara geografi dalam kitaran tindak balas merentasi Selat Hormuz, wilayah Iran dan hab operasi Amerika di timur Jordan.

Laporan Iran mendakwa bom penembus kubu mengenai dua kediaman sederhana di kawasan Chah Tangu, Bandar Qeshm, mengorbankan dua orang dewasa dan seorang kanak-kanak kecil serta mencederakan dua kanak-kanak lain, sekali gus membingkai operasi Amerika melalui kesan terhadap orang awam.

Amerika Syarikat sebaliknya menyatakan serangan di sekitar Qeshm menyasarkan prasarana ketenteraan IRGC selepas kedudukan pasukannya diserang Iran, mewujudkan pertikaian asas mengenai sifat sasaran, kadar tindak balas yang setimpal dan pihak bertanggungjawab terhadap eskalasi berikutnya.

Kedudukan Qeshm berhampiran Selat Hormuz memberikan sebarang operasi ketenteraan di pulau itu kesan melangkaui sasaran langsung kerana serangan berterusan boleh mempengaruhi keselamatan maritim, keperluan pangkalan serantau, pengiraan risiko perdagangan dan kredibiliti mesej pencegahan kedua-dua pihak.

Dengan membalas serangan di Qeshm melalui tindakan terhadap Muwaffaq Salti, Iran memberi isyarat bahawa operasi berhampiran Selat Hormuz boleh mencetuskan tindak balas terhadap prasarana Amerika di lokasi lain, sekali gus menyukarkan Washington mengasingkan risiko operasi mengikut medan geografi.

Tindak balas itu turut memberi amaran kepada negara tuan rumah bahawa sokongan terhadap operasi Amerika boleh mendedahkan wilayah mereka kepada peluru berpandu Iran, sebagai tekanan untuk meningkatkan kos politik dan pertahanan akses pangkalan tanpa perlu menewaskan tentera Amerika secara langsung.

Kejayaan Jordan memintas peluru berpandu, sekiranya laporan itu tepat, menunjukkan negara tuan rumah menjadi peserta pertahanan aktif apabila ruang udara dan pangkalannya diancam, sekali gus berpotensi memperkukuh kerjasama ketenteraan ketika rakyat tempatan mempersoalkan risiko kehadiran Amerika.

Rayuan IRGC kepada rakyat Jordan cuba memisahkan pendirian masyarakat daripada kerajaan dengan memuji golongan elit yang menyokong Tehran serta menggambarkan tentera Amerika sebagai penjajah, sekali gus menggabungkan dakwaan serangan tepat dengan perang politik bagi melemahkan penerimaan terhadap pangkalan Amerika.

Mesej sedemikian boleh menghasilkan kesan strategik tanpa kehilangan pesawat yang disahkan sekiranya ia meningkatkan kebimbangan awam, menekan pembuat keputusan Jordan atau memaksa perbelanjaan keselamatan tambahan, tetapi dakwaan berlebihan juga mampu menjejaskan kredibiliti Iran apabila disangkal oleh bukti meyakinkan.

Hubungan antara Qeshm dan Jordan akhirnya memperluas medan tempur secara konsep serta operasi, menjadikan naratif korban awam, politik negara tuan rumah, jangkauan peluru berpandu balistik, ketahanan pertahanan udara dan ketegangan Selat Hormuz saling berkaitan dalam satu kitaran eskalasi.

Pertembungan Naratif Membentuk Pencegahan, Eskalasi dan Penempatan Masa Hadapan

Peristiwa 30 Julai menunjukkan penilaian kerosakan tempur moden tidak lagi dapat dipisahkan daripada perang maklumat kerana setiap pihak mahu menentukan sama ada pertempuran itu membuktikan kejayaan penembusan Iran, keunggulan pertahanan Amerika, perlindungan kedaulatan Jordan atau eskalasi terhadap orang awam.

Kenyataan operasi Tehran yang dikenal pasti sebagai Kenyataan No. 55 IRGC dalam kempen Operasi Nasr 2 mengemukakan angka kehilangan pesawat secara terperinci dan bahasa tindak balas beremosi, tetapi ketepatan angka dalam kenyataan rasmi tidak boleh menggantikan bukti yang dapat diperiksa secara bebas.

CENTCOM membalas dengan penafian menyeluruh terhadap cubaan serangan Iran baru-baru ini dan menegaskan semua ancaman berjaya dipintas atau gagal, manakala laporan Jordan mengenai lima pintasan menyokong kejayaan pertahanan tanpa membuktikan setiap bahagian dalam kenyataan Amerika secara bebas.

Bagi Iran, kehilangan F-35 yang disahkan akan memperkukuh dakwaan bahawa peluru berpandu balistiknya mampu mengancam pakej kuasa udara termaju Amerika di sebalik pertahanan serantau, sekali gus meningkatkan pengaruh paksaan Tehran serta mendorong serangan lanjut terhadap hab penerbangan dan logistik.

Bagi Washington, bukti bahawa semua senjata Iran gagal akan mengekalkan keyakinan terhadap penempatan hadapan dan pertahanan peluru berpandu bersepadu, namun serangan berulang masih menggunakan peluru pemintas, kapasiti pengawasan, sumber kejuruteraan dan penyesuaian operasi yang terhad dalam konflik berpanjangan.

Bagi Amman, cabaran utamanya adalah mempertahankan wilayah dan mengekalkan akses kerjasama ketenteraan sambil mengehadkan tindak balas negatif domestik serta serantau, khususnya apabila propaganda Iran menyasarkan rakyat Jordan dan menggambarkan pangkalan negara itu sebagai instrumen operasi tentera asing.

Penempatan masa hadapan mungkin mengutamakan penyuraian pesawat lebih meluas, pengurangan tumpuan aset di apron, kemudahan penyelenggaraan diperkukuh, rangkaian logistik berlebihan, pasukan pembaikan pantas serta kawalan pelepasan elektromagnet dan imejan yang lebih ketat bagi mengurangkan kelemahan.

Kenyataan kedua-dua pihak belum membolehkan kesimpulan muktamad mengenai kehilangan F-35, manakala analisis bertanggungjawab perlu membezakan kerosakan prasarana terdahulu yang telah disahkan daripada anomali imejan beresolusi rendah, dakwaan institusi, laporan korban dan bukti terbaharu yang masih belum diperoleh.

Petunjuk jangka pendek paling penting adalah sama ada imej baharu atau penilaian rasmi mendedahkan perubahan postur pesawat, kegiatan pembaikan kecemasan, bangkai yang boleh dikenal pasti atau pemulihan operasi kerana setiap perkembangan akan mengubah penilaian terhadap keberkesanan serangan dan ketahanan pertahanan.

Sehingga bukti berkenaan muncul, kesan strategik serangan yang dapat dipastikan ialah peningkatan penelitian terhadap pangkalan serantau Amerika, isyarat peluru berpandu balistik Iran, pertahanan udara Jordan, daya tahan logistik serta persaingan menguasai persepsi mengenai realiti medan tempur.