(DEFENCE SECURITY ASIA) — Brazil dan Türkiye mempercepat kerjasama industri pertahanan selepas Presiden Luiz Inácio Lula da Silva dan Recep Tayyip Erdoğan membincangkan pelaburan, perkongsian teknologi serta penyelarasan strategik menerusi perbualan telefon baru-baru ini.

Hubungan itu meningkatkan kerjasama pertahanan kedua-dua negara daripada isyarat politik kepada perkongsian berstruktur merangkumi kenderaan perisai, dron tempur berkeupayaan kapal, pertahanan udara, aeroangkasa, pemindahan teknologi dan eksport ke negara ketiga.

Tumpuan utama agenda berkenaan ialah kemungkinan Tentera Darat Brazil memperoleh kenderaan perisai berantai TULPAR keluaran Otokar serta rancangan pengeluaran atau integrasi dron tempur Bayraktar TB3 keluaran Baykar di negara Amerika Selatan itu.

Bagaimanapun, kedua-dua program belum mencapai keputusan perolehan yang disahkan secara terbuka, sekali gus menunjukkan campur tangan presiden penting secara strategik tetapi belum membuktikan pemilihan TULPAR atau pengeluaran TB3 telah dimuktamadkan.

Lula dan Erdoğan bersetuju menubuhkan Majlis Strategik pada peringkat naib presiden bagi merangka “pelan hala tuju” untuk memperdalam kerjasama politik, ekonomi serta perindustrian antara dua kuasa strategik Dunia Selatan berkenaan.

Brazil turut menghantar delegasi diketuai Menteri Pertahanan, José Mucio Monteiro dan Menteri Pembangunan, Industri, Perdagangan dan Perkhidmatan, Márcio Elias Rosa untuk meneliti peluasan pelaburan serta perkongsian industri pertahanan di Türkiye.

Misi peringkat menteri itu berpotensi menterjemahkan hasrat kedua-dua presiden kepada keperluan program, pembahagian tanggungjawab pengeluaran, aturan harta intelek, komitmen rantaian bekalan dan kebenaran eksport bagi projek pertahanan masa hadapan.

Kedua-dua pemimpin mengalu-alukan ratifikasi Parlimen terhadap Perjanjian Kerjasama Industri Pertahanan 2022 yang menyediakan kerangka perundangan bagi penyelidikan, pembangunan, pengeluaran, pemodenan, sokongan teknikal, perolehan, pemindahan teknologi serta jualan ke pasaran ketiga.

Lula menegaskan Brazil mahu meningkatkan pelaburan pertahanan dan menggalakkan perkongsian antara syarikat Brazil dengan Türkiye, selaras dengan dasar Brasília yang mengutamakan penyertaan industri tempatan serta autonomi teknologi dalam program pemodenan ketenteraan.

Erdoğan pula menyifatkan pengukuhan pelaburan, perdagangan dan pertahanan sebagai asas model kerjasama ekonomi baharu ketika dunia berdepan peningkatan perlindungan pasaran, sejajar peluasan hubungan Türkiye dengan kuasa Dunia Selatan yang mengamalkan autonomi strategik.

Kedua-dua presiden turut membincangkan konflik Ukraine dan Asia Barat dengan menekankan dialog serta keamanan, sambil memperlihatkan kerjasama industri pertahanan mampu berkembang seiring peranan Brazil dan Türkiye sebagai pengantara antarabangsa yang bebas.

Jemputan Erdoğan kepada Lula untuk menghadiri COP31 di Antalya pada November 2026, yang diterima Presiden Brazil itu, menyediakan satu lagi medan peringkat tertinggi bagi menilai kemajuan dan mempercepat rundingan melangkaui perbincangan awal industri.

(KLIK SINI): Bangladesh Runding Untuk Peroleh 26 Buah Kereta Kebal Ringan Tulpar Buatan Turkiye

TULPAR Memasuki Persaingan Sengit Kenderaan Perisai Brazil

TULPAR keluaran Otokar disenarai pendek dalam program Keluarga Baharu Kenderaan Perisai Berantai Tentera Darat Brazil yang mencari kenderaan tempur infantri serta kereta kebal ringan atau sederhana bagi menggantikan M113 dan Leopard 1A5BR.

Perancangan dilaporkan merangkumi kira-kira 78 kenderaan tempur infantri dan 65 kenderaan tempur, menjadikan program itu amat penting terhadap peperangan darat, keupayaan industri serta penyelenggaraan jangka panjang Brazil di kawasan operasi yang luas.

Platform Türkiye itu bersaing dengan CV90 keluaran BAE Systems, ASCOD daripada General Dynamics European Land Systems dan Lynx buatan Rheinmetall, masing-masing menawarkan tahap perlindungan, mobiliti serta pendekatan integrasi industri yang berbeza.

Reka bentuk modular TULPAR menyokong konfigurasi kenderaan tempur infantri, pengangkut anggota perisai, pemulihan, mortar dan pertahanan udara, sekali gus membolehkan Brazil menyatukan pelbagai fungsi tempur menggunakan komponen automotif serta infrastruktur penyelenggaraan bersama.

Varian kenderaan tempur infantri boleh menggunakan turet MIZRAK 30mm keluaran Otokar atau stesen persenjataan lain, memberikan Brazil fleksibiliti memilih prestasi meriam, peluru, penderia dan sistem antiperisai berdasarkan keperluan operasinya.

Konfigurasi kereta kebal ringan atau sederhana pula boleh dilengkapi turet HITFACT MkII keluaran Leonardo bersama meriam licin L45 120mm, sekali gus mewujudkan keseragaman sistem persenjataan dengan kenderaan tempur beroda Centauro II milik Brazil.

Keseragaman itu berpotensi mengurangkan beban latihan, peluru, penyelenggaraan dan integrasi, namun formasi berantai serta beroda tetap memerlukan sistem mobiliti, pengangkutan dan sokongan logistik berbeza yang menghalang penyatuan sepenuhnya.

Perisai boleh skala TULPAR boleh dipertingkat menggunakan pakej perlindungan tambahan bagi menghadapi ancaman balistik, periuk api dan medan perang yang berubah, tetapi penambahan itu perlu diseimbangkan dengan berat tempur, mobiliti serta kebolehangkutan strategik.

Lawatan pegawai kanan Tentera Darat Brazil ke kemudahan Otokar pada penghujung 2025 dan sepanjang 2026 merangkumi demonstrasi konfigurasi infantri serta kereta kebal, menandakan penilaian teknikal berterusan tanpa membuktikan keputusan akhir telah dibuat.

Kesediaan Otokar menawarkan pemindahan teknologi dan pengeluaran di Brazil mampu mengukuhkan kedudukannya, namun kedaulatan industri sebenar bergantung kepada skala kontrak, kandungan berlesen, akses subsistem, kuasa kejuruteraan tempatan serta hak sokongan sepanjang hayat.

Sistem Kuasa Bebas ITAR Mampu Mengubah Persaingan

Cadangan sistem kuasa TULPAR menggabungkan enjin diesel Caterpillar siri C13 berkuasa kira-kira 720 kuasa kuda dengan transmisi Allison 3040 MX, manakala Otokar turut menawarkan pilihan enjin berkuasa antara 700 hingga 1,100 kuasa kuda.

Komponen ditawarkan itu dilaporkan bebas daripada kawalan Peraturan Perdagangan Senjata Antarabangsa Amerika Syarikat atau ITAR, berpotensi mengurangkan pendedahan kepada sekatan pelesenan luar terhadap pengeluaran, pengubahsuaian, penyelenggaraan, eksport semula serta kesiagaan operasi.

Bagi Brazil, pengurangan pergantungan kepada kawalan eksport asing dapat menyokong penyelenggaraan autonomi dan jualan serantau, dengan syarat kontrak menjamin akses kepada dokumentasi teknikal, alat ganti, antara muka perisian serta keupayaan pembaikan tempatan.

Kelebihan itu bagaimanapun bersyarat kerana sistem kuasa bebas ITAR tidak bermakna semua turet, penderia, alat komunikasi, komponen perisai atau persenjataan dalam konfigurasi Brazil turut bebas daripada sekatan atau boleh diselenggara secara tempatan.

Penilai Brazil perlu meneliti keseluruhan rantaian bekalan dan mengenal pasti pergantungan asing yang berpotensi menjejaskan penambahan stok ketika perang, peningkatan keupayaan armada, perolehan peluru atau eksport kepada pelanggan serantau.

Pengeluaran tempatan mampu mengekalkan peluang pekerjaan kejuruteraan serta mengembangkan industri kenderaan perisai Brazil, tetapi jumlah perolehan terhad boleh menjejaskan skala ekonomi dan meningkatkan kos seunit tanpa eksport atau tempahan varian tambahan.

Sifat modular TULPAR boleh meningkatkan jumlah pengeluaran menerusi penggunaan casis sepunya untuk misi infantri, pemerintahan, pemulihan, mortar dan pertahanan udara, sekali gus memperluas nilai armada melangkaui keperluan awal kereta kebal serta kenderaan tempur infantri.

Sebaliknya, pengubahsuaian terlalu meluas boleh meningkatkan risiko integrasi, memanjangkan tempoh pensijilan dan menjejaskan keseragaman platform, khususnya jika Brazil menggabungkan subsistem daripada pembekal asing yang tertakluk kepada sekatan eksport berasingan.

Tentera Darat Brazil juga perlu mengimbangi perlindungan dan kuasa tembakan dengan had jambatan, jalan raya, kawasan tropika, jarak penugasan serta prasarana pengangkutan kerana prestasi taktikal tidak bermakna jika formasi berat gagal tiba di medan operasi.

TULPAR bukan sekadar pembelian kenderaan, sebaliknya pemilihannya akan menentukan pergantungan industri, susunan logistik dan mobiliti medan tempur Brazil serta memperlihatkan sama ada Brasília memilih fleksibiliti Türkiye berbanding ekosistem perisai Eropah yang lebih mapan.

Bayraktar TB3 Menawarkan Kuasa Udara Dron Berasaskan Kapal

Bayraktar TB3 keluaran Baykar ialah dron tempur altitud sederhana berketahanan lama yang memiliki sayap boleh lipat serta keupayaan berlepas dan mendarat pendek untuk beroperasi dari kapal penerbangan dengan ruang geladak serta penyimpanan terhad.

Dron itu telah membuktikan keupayaan operasinya di atas kapal serangan amfibia Türkiye, TCG Anadolu dan memasuki perkhidmatan sekitar September 2025, menyediakan rujukan sebenar kepada Brazil dalam menilai konsep penerbangan maritim tanpa pemandu.

Minat dilaporkan membabitkan Tentera Darat, Tentera Laut dan Tentera Udara Brazil, menunjukkan TB3 boleh dipertimbangkan sebagai sistem pengawasan serta serangan bersama dan bukannya program pesawat tentera laut yang terhad.

Bagi Tentera Laut Brazil, operasi TB3 dari kapal mampu mengurangkan sebahagian jurang pengawasan, penjejakan sasaran dan serangan tepat susulan rancangan menamatkan perkhidmatan pesawat A-4 Skyhawk, walaupun dron tidak dapat menggantikan semua misi jet pejuang.

Jika dikendalikan dari NAM Atlântico, TB3 boleh memperluas peninjauan maritim, perlindungan operasi amfibia, sokongan peperangan elektronik serta penjejakan sasaran melangkaui jangkauan penderia kapal sambil membawa peluru berpandu MAM terhadap sasaran permukaan dan daratan.

Nilai operasinya bergantung kepada hubungan kawalan berdaya tahan, komunikasi satelit, perlindungan elektromagnetik, prosedur pengendalian geladak, operator terlatih dan integrasi dengan sistem pengurusan tempur Brazil, bukan sekadar ketahanan penerbangan atau kapasiti persenjataan.

Dron berasaskan kapal mampu menyediakan pengawasan berterusan di Atlantik Selatan, tetapi operasi menghadapi musuh berkeupayaan tinggi akan terdedah kepada gangguan elektronik, serangan siber, pemintasan pertahanan udara dan kesukaran penjejakan sasaran.

Sayap boleh lipat TB3 meningkatkan kepadatan penyimpanan, namun operasi berpanjangan masih memerlukan anggota penyelenggaraan, enjin gantian, pengendalian peluru, kapasiti pemprosesan data serta pengurusan kitaran geladak di atas kapal yang melaksanakan pelbagai fungsi lain.

Keupayaan pengeluaran atau integrasi di Brazil dapat menyokong pengubahsuaian berdaulat serta eksport serantau, tetapi nilai perindustriannya bergantung kepada akses kepada sistem misi, pautan data, perisian, antara muka muatan dan harta intelek penyelenggaraan.

Minat terdahulu Brazil terhadap Bayraktar TB2 menyediakan asas kepada penerimaan sistem tanpa pemandu, manakala TB3 membawa dimensi maritim lebih strategik yang menghubungkan pemodenan penerbangan tentera laut dengan pembangunan industri aeroangkasa domestik.

Pengeluaran Bersama Menguji Makna Autonomi Strategik

Perjanjian kerjasama yang diratifikasi menyediakan kerangka pembangunan dan pengeluaran bersama kepada Brazil serta Türkiye, namun usaha mencapai autonomi strategik memerlukan aturan yang boleh dikuatkuasakan meliputi kuasa reka bentuk, akses kod sumber, pensijilan dan tadbir urus eksport.

Kesediaan Türkiye menawarkan pengeluaran bersama serta perkongsian teknologi telah memperkukuh eksport pertahanannya, manakala Brazil memiliki kepakaran aeroangkasa mapan, pasaran domestik besar dan akses berpotensi kepada pelanggan Amerika Latin yang mahu mempelbagaikan pembekal.

Penggunaan pendekatan pengeluaran bersama oleh Baykar di Indonesia menyediakan model antarabangsa yang boleh disesuaikan, namun sebarang kerjasama di Brazil memerlukan rundingan berasingan berdasarkan kemampuan industri tempatan, keperluan ketenteraan, jumlah komersial dan potensi eksport serantau.

Kemungkinan pemasangan TULPAR dan pengeluaran TB3 boleh mewujudkan rangkaian industri darat serta aeroangkasa yang saling melengkapi, tetapi program penyetempatan serentak memerlukan modal besar, tenaga mahir, prasarana ujian dan perolehan kerajaan berterusan.

Brazil perlu membezakan pemasangan akhir daripada pemindahan teknologi sebenar kerana kit import mungkin mewujudkan pekerjaan domestik, tetapi tidak semestinya memberikan pengetahuan kejuruteraan, kedaulatan komponen atau kuasa menaik taraf yang diperlukan bagi menjamin kebebasan operasi jangka panjang.

Türkiye juga perlu menentukan tahap pengetahuan pembuatan sensitif, seni bina perisian dan keupayaan integrasi sistem yang sanggup dipindahkannya tanpa melahirkan pesaing autonomi yang berpotensi mencabar eksport pertahanannya di pasaran negara ketiga.

Kerjasama industri secara timbal balik boleh mengurangkan ketegangan itu menerusi pembahagian manfaat, khususnya membabitkan Turkish Aerospace Industries, Embraer dan Akaer dalam bidang pembuatan pesawat, kejuruteraan serta pembangunan platform masa hadapan.

Perbincangan mengenai kemungkinan aktiviti pengeluaran E-Jet E2 di Türkiye dan usaha Brazil mengeksport pesawat pengangkut C-390 menunjukkan akses pasaran timbal balik mampu mengimbangi konsesi industri pertahanan merentasi beberapa program aeroangkasa.

Kerjasama sedia ada atau yang dicadangkan merangkumi enjin peluru berpandu, mesingan, sistem tanpa pemandu, pertahanan udara jarak sederhana dan teknologi angkasa mampu memperluas perkongsian, meskipun setiap projek bergantung kepada pembiayaan, keperluan operasi serta rundingan kontrak.

Ujian strategik utama ialah keupayaan kedua-dua negara membina kebergantungan bersama tanpa mencetuskan kerentanan, di samping mempertahankan kebebasan operasi, skala pengeluaran, ketahanan rantaian bekalan dan akses eksport yang dapat mewajarkan kerjasama industri kompleks itu.

(KLIK SINI): Bayraktar TB3 Turkiye Berjaya Lakukan Ujian Penembakan Pertama Guna Peluru Berpandu MAM-T

Paksi Brazil–Türkiye Isyarat Penjajaran Baharu Dunia Selatan

Kerjasama Brazil dengan Türkiye mencerminkan strategi perolehan yang mengutamakan kepelbagaian pembekal, penyertaan domestik dan pengurangan kebergantungan kepada pengeksport pertahanan tradisional ketika angkatan tenteranya berdepan platform usang serta tanggungjawab operasi di wilayah luas.

Bagi Türkiye, kerjasama itu menawarkan akses kepada pasaran pertahanan terbesar di Amerika Latin, perkongsian dengan industri aeroangkasa mapan dan peluang membuktikan sistemnya mampu bersaing melangkaui rantau jiran serta destinasi eksport tradisional.

Paksi yang sedang terbentuk itu turut mendukung aspirasi autonomi strategik kedua-dua kerajaan, membolehkan mereka bekerjasama dengan negara Barat, bukan Barat dan Dunia Selatan tanpa menyelaraskan dasar pertahanan secara rasmi dengan mana-mana blok geopolitik.

Perbincangan mengenai pertahanan udara jarak sederhana dan sektor angkasa akhirnya mungkin memberikan kesan strategik setanding TULPAR atau TB3 kerana membabitkan pengesanan berdaulat, perlindungan ruang udara, ketahanan komunikasi serta akses bebas kepada data operasi.

Bagaimanapun, dorongan presiden tidak menghapuskan persaingan perolehan, kekangan belanjawan, ujian ketenteraan atau pertikaian industri, manakala kenyataan rasmi hanya menekankan peluasan kerjasama tanpa mengesahkan kontrak pembelian TULPAR atau pengeluaran TB3.

Dakwaan mengenai projek tertentu perlu dibezakan daripada perkembangan institusi yang disahkan kerana Majlis Strategik, delegasi menteri dan perjanjian diratifikasi ialah mekanisme rasmi, sedangkan pemilihan platform serta aturan pengeluaran masih dirundingkan.

Kunjungan delegasi Brazil akan menunjukkan sama ada hubungan itu memiliki perincian teknikal mencukupi untuk bergerak kepada permintaan cadangan, pembahagian kerja industri, ujian, struktur pembiayaan atau mekanisme perolehan antara kerajaan.

COP31 di Antalya menyediakan medan pemeriksaan politik, tetapi kemajuan rundingan pertahanan akhirnya bergantung kepada keperluan ketenteraan, daya maju komersial, kawalan eksport, keputusan pelepasan teknologi dan kos sepanjang hayat, bukannya simbolisme presiden semata-mata.

Jika rundingan membuahkan hasil, Brazil boleh memperoleh kenderaan perisai berantai moden serta keupayaan dron berasaskan kapal, manakala Türkiye meraih kedalaman industri dan akses pasaran serantau menerusi perkongsian berteraskan pengeluaran, bukannya eksport terus semata-mata.

Sekiranya rundingan menemui jalan buntu, kerangka institusi berkenaan masih boleh menyokong kerjasama lebih kecil melibatkan aeroangkasa, enjin, persenjataan dan penyelidikan, menjadikan pencapaian industri terkumpul ukuran sebenar hubungan strategik itu, bukan satu platform berprofil tinggi.