Belanjawan 2026: Malaysia Perkukuh Pertahanan Negara Dengan Peruntukan RM21.2 Bilion Untuk Aset Ketenteraan Baharu

(DEFENCE SECURITY ASIA) — Malaysia meneruskan usaha memperkukuhkan seni bina pertahanan negara dengan peruntukan sebanyak RM21.2 bilion kepada Kementerian Pertahanan (MINDEF) di bawah Belanjawan 2026, yang dibentangkan oleh Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim di Parlimen hari ini.

Belanjawan ini menandakan usaha strategik baharu ke arah pemodenan jangka panjang angkatan tentera, kesiapsiagaan pelbagai domain, serta pemerolehan aset ketenteraan generasi baharu yang kritikal, mencerminkan tekad Kuala Lumpur untuk mempertahankan kedaulatannya di tengah-tengah landskap keselamatan Indo-Pasifik yang semakin mencabar dan berubah dengan pantas.

Ketika membentangkan belanjawan tersebut, Anwar—yang turut memegang portfolio Menteri Kewangan—menegaskan komitmen kerajaan yang tidak berbelah bahagi untuk memastikan Angkatan Tentera Malaysia (ATM) kekal kukuh, tangkas dan seiring perkembangan teknologi dalam menghadapi ancaman baharu yang semakin kompleks.

Beliau menekankan bahawa fokus utama Belanjawan Pertahanan 2026 adalah untuk memperkukuh tahap kesiapsiagaan keselamatan negara melalui pelaksanaan pelbagai inisiatif strategik peningkatan keupayaan.

“Antara keutamaan utama Kementerian Pertahanan ialah penyelenggaraan serta pemerolehan aset pertahanan baharu yang akan melibatkan jumlah peruntukan sebanyak RM6 bilion,” katanya semasa pembentangan di Dewan Rakyat.

Beliau menjelaskan bahawa peruntukan itu merangkumi beberapa program pemerolehan utama, termasuk pemerolehan sistem pertahanan udara jarak sederhana, pendek dan sangat pendek (MSHORAD dan VSHORAD), pembinaan dua buah kapal sokongan pelbagai peranan (Multi Role Support Ship – MRSS), serta penyediaan sepuluh (10) kenderaan taktikal untuk pasukan MALBATT yang berkhidmat di Lubnan di bawah misi pengaman Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB).

PEMODENAN RANGKAIAN PERTAHANAN NEGARA

Peruntukan RM6 bilion bagi program pemodenan pertahanan ini menegaskan tumpuan semula Malaysia terhadap pendekatan “capability-based planning” yang berasaskan keupayaan dan bukan sekadar pengembangan saiz tenaga manusia.

Dalam era ancaman asimetri, fokus pertahanan kini beralih kepada integrasi teknologi, keupayaan operasi bersama (joint operations) dan keupayaan tindak balas pantas (rapid deployment).

Penyertaan sistem pertahanan udara bagi pelbagai jarak ini menggambarkan pengiktirafan kerajaan terhadap peningkatan ancaman udara di rantau Indo-Pasifik, khususnya dengan peningkatan penggunaan sistem pesawat tanpa pemandu (UAS), peluru berpandu jelajah, serta ancaman peluru berpandu balistik taktikal.

Pada masa ini, infrastruktur pertahanan udara Malaysia—yang merangkumi STARstreak VSHORAD, sistem peluru berpandu Jernas SAM, serta beberapa platform radar dan pengawasan—masih terhad dalam perlindungan berlapis.

Pengenalan sistem pertahanan udara generasi baharu seperti Medium Range Surface-to-Air Missile (MSAM) dan Short Range Air Defence (SHORAD) dijangka akan menutup jurang keupayaan utama dari segi ketinggian liputan, masa tindak balas serta kebolehoperasian antara cabang antara Tentera Udara Diraja Malaysia (TUDM) dan Rejimen Artileri Pertahanan Udara Tentera Darat.

Langkah ini juga seiring dengan trend serantau, di mana negara jiran seperti Singapura, Indonesia dan Thailand turut memperkukuh sistem pertahanan udara mereka untuk menangkis ancaman udara baharu, termasuk penggunaan drone stealth, munisi berkeliaran (loitering munitions) dan sistem serangan presisi tinggi.

KAPAL SOKONGAN PELBAGAI PERANAN (MRSS): PEMANGKIN STRATEGIK MARITIM

Sama pentingnya ialah projek pembinaan dua buah kapal Multi Role Support Ship (MRSS) untuk Tentera Laut Diraja Malaysia (TLDM), sebuah program yang telah lama dinantikan dan bakal mentransformasi keupayaan logistik serta operasi amfibia maritim negara.

Platform MRSS direka untuk menyokong pendaratan amfibia, operasi bantuan bencana, dan pengangkutan laut (sealift), menjadikannya komponen strategik utama dalam memperkukuh keupayaan Malaysia mengekalkan kehadiran maritim di seluruh Zon Ekonomi Eksklusif (ZEE), terutamanya di Laut China Selatan.

Setiap MRSS dijangka mempunyai berat sesaran antara 8,000 hingga 13,000 tan, dengan kemungkinan dilengkapi geladak helikopter, well dock, serta ruang misi modular, yang membolehkan kapal tersebut digunakan bagi operasi tempur dan kemanusiaan.

Sumber industri pertahanan memaklumkan bahawa Malaysia berkemungkinan bekerjasama dengan pembina kapal serantau dari Korea Selatan, Turkiye atau Indonesia, yang telah terbukti berpengalaman dalam pembangunan kapal sokongan dan amfibia seperti Makassar-class LPD dan TCG Anadolu.

Projek ini amat penting dari segi strategik kerana ia sejajar dengan pelan “15-to-5 Transformation Programme” TLDM, yang bertujuan mengurangkan bilangan kelas kapal daripada 15 kepada hanya 5 kelas utama, bagi meningkatkan kecekapan logistik, penyelenggaraan dan kebolehoperasian bersama.

MALBATT DAN PENGLIBATAN MALAYSIA DI PERINGKAT ANTARABANGSA

Peruntukan bagi sepuluh buah kenderaan taktikal untuk pasukan MALBATT yang berkhidmat di bawah misi United Nations Interim Force in Lebanon (UNIFIL) menegaskan peranan berterusan Malaysia dalam operasi pengaman antarabangsa.

Kenderaan tersebut—berkemungkinan jenis platform berperisai mobiliti tinggi—direka untuk meningkatkan daya tahan, keupayaan komunikasi serta mobiliti dalam kawasan berisiko tinggi.

Kehadiran berterusan MALBATT di Lubnan menggambarkan komitmen Malaysia dalam diplomasi pertahanan global, sekaligus memperkukuh reputasi negara sebagai penyumbang bertanggungjawab kepada keamanan dunia, di samping memberi pengalaman operasi sebenar kepada anggota tentera dalam misi pelbagai negara.

MEMBINA “ANGKATAN MASA HADAPAN”

Menteri Pertahanan Datuk Seri Mohamed Khaled Nordin, ketika mengulas peruntukan tersebut, menyifatkan Belanjawan 2026 sebagai satu “langkah penting ke arah merealisasikan konsep Angkatan Masa Hadapan”, seperti yang digariskan dalam Kajian Separuh Penggal Kertas Putih Pertahanan.

Visi ini bertujuan menjadikan Angkatan Tentera Malaysia (ATM) sebuah angkatan yang berteraskan rangkaian (network-centric), berteknologi tinggi dan berkredibiliti serantau, serta mampu melaksanakan operasi pelbagai domain meliputi daratan, lautan, udara, siber dan angkasa lepas.

Beliau menegaskan bahawa kementerian komited untuk memanfaatkan setiap peruntukan dengan berhemah bagi memastikan impak maksimum terhadap keselamatan negara, sambil mengekalkan kebajikan serta moral anggota dan veteran pertahanan.

“Kementerian komited memanfaatkan setiap ringgit peruntukan secara berhemah bagi memberi impak maksimum terhadap keselamatan negara serta menjamin kebajikan warga pertahanan dan veteran yang telah banyak berjasa kepada tanah air,” katanya.

Penekanan terhadap perbelanjaan berhemat ini datang pada waktu di mana kuasa serantau seperti Indonesia, Singapura dan Filipina turut meningkatkan bajet pertahanan mereka bagi memperkukuh keupayaan udara dan laut masing-masing di tengah-tengah persaingan strategik yang memuncak di Laut China Selatan.

KONTEKS STRATEGIK: KESEIMBANGAN KUASA INDO-PASIFIK

Pelaburan semula Malaysia dalam sektor pertahanan ini berlaku dalam suasana persaingan kuasa besar dan militerisasi maritim yang semakin meningkat di rantau Indo-Pasifik.

Pengembangan ketenteraan China, kehadiran kapal pengawal pantai dan militia maritimnya di perairan pertikaian, serta rivaliti AS-China mengenai kebebasan pelayaran, telah mencipta tekanan keselamatan baharu bagi negara-negara Asia Tenggara.

Bagi Malaysia yang mengekalkan dasar berkecuali dan tidak bersekutu secara terbuka, pemodenan angkatan tenteranya menjadi teras penting dalam mengekalkan autonomi strategik, selain memperkukuh keupayaan deteren tanpa perlu bergantung kepada pakatan luar.

Pemerolehan sistem pertahanan udara dan kapal MRSS baharu ini mengukuhkan keupayaan Malaysia untuk beroperasi secara berdikari dalam mempertahankan laluan laut strategik, melindungi garis komunikasi maritim (SLOCs), serta memelihara kedaulatan negara di Laut China Selatan dan Laut Sulu-Celebes.

TADBIR URUS DAN PERBELANJAAN PERTAHANAN BERDISIPLIN

Angkatan Tentera Malaysia (ATM) dalam kenyataan berasingan menegaskan komitmennya terhadap perbelanjaan berdisiplin dan telus, dengan memberi penekanan kepada konsep jointness dan interoperability sebagai teras perancangan pertahanan masa depan.

Panglima Angkatan Tentera Jeneral Tan Sri Mohd Nizam Jaffar berkata ATM akan terus memperkukuh keupayaan operasi ketiga-tiga cabang — Tentera Darat, Tentera Laut dan Tentera Udara — bagi memastikan kesiapsiagaan dalam menghadapi peperangan konvensional mahupun hibrid.

“Selain itu, aspek kebajikan para anggota juga akan diberi keutamaan bagi mengekalkan moral, ketahanan dan semangat anggota dalam mempertingkat kesiapsiagaan demi mempertahankan kedaulatan negara,” katanya.

Kenyataan beliau mencerminkan kesedaran semakin mendalam dalam kalangan penganalisis pertahanan bahawa moral dan kebajikan anggota kini merupakan komponen penting dalam kesiapsiagaan operasi, lebih-lebih lagi ketika Malaysia mula mengintegrasikan sistem berteknologi tinggi yang memerlukan latihan khusus, tenaga mahir, dan pembangunan profesional berterusan.

STRUKTUR KEWANGAN DAN KEUTAMAAN PERTAHANAN

Menurut Jeneral Mohd Nizam, Kementerian Pertahanan dan ATM menerima peruntukan gabungan sebanyak RM21.74 bilion bagi tahun 2026, meningkat 2.92 peratus berbanding tahun 2025.

Daripada jumlah itu, RM14.11 bilion diperuntukkan bagi Perbelanjaan Mengurus, meliputi penyelenggaraan, latihan dan penugasan sedia ada, manakala RM7.63 bilion diperuntukkan untuk Perbelanjaan Pembangunan, termasuk pembelian aset baharu dan pembangunan infrastruktur.

Struktur ini menunjukkan usaha kerajaan untuk mengimbangi semula perbelanjaan pertahanan, beralih daripada fokus operasi semasa kepada peningkatan keupayaan dan pemodenan jangka panjang.

Secara praktikal, pendekatan ini akan membolehkan pelaksanaan projek lebih pantas, pengurangan kebergantungan kepada sistem lama, dan peningkatan penglibatan industri pertahanan tempatan melalui program Pemindahan Teknologi (ToT) dan Program Kolaborasi Industri (ICP).

IMPLIKASI SERANTAU DAN HALA TUJU STRATEGIK

Dorongan pemodenan Malaysia ini dijangka turut menjadi faktor penstabil dalam ASEAN, menunjukkan pendekatan sederhana tetapi tegas terhadap kesiapsiagaan pertahanan serantau.

Walaupun tidak terlibat dalam perlumbaan senjata, langkah Malaysia untuk menumpukan pemerolehan kepada sistem pertahanan udara dan kuasa proyeksi maritim merupakan satu penyusunan semula strategik bagi memastikan postur pertahanan negara kekal seimbang, kredibel dan mampu bertindak balas secara efektif.

Penganalisis pertahanan berpendapat bahawa tumpuan Malaysia terhadap sistem pertahanan defensif berbanding ofensif menunjukkan strategi yang terukur dan berasaskan deteren, sejajar dengan prinsip yang digariskan dalam Kertas Putih Pertahanan 2020.

Pendekatan ini meletakkan Malaysia sebagai pemain neutral tetapi berdaya tahan di rantau Indo-Pasifik, komited terhadap keamanan dan kestabilan serantau sambil mengekalkan keupayaan mempertahankan kepentingan nasionalnya dengan tegas.

MENUJU ANGKATAN MASA HADAPAN

Ketika Malaysia melangkah ke arah pembinaan Angkatan Masa Hadapan, Belanjawan 2026 bukan sekadar pelan kewangan, tetapi pelan strategik bagi ketahanan nasional.

Dengan pelaburan dalam sistem pertahanan udara moden, pengukuhan kuasa maritim, serta peningkatan kebajikan anggota, kerajaan sedang meletakkan asas bagi sebuah angkatan tentera yang berupaya beroperasi dalam konflik pelbagai domain serta menyumbang kepada kerjasama keselamatan serantau.

“Seluruh warga Angkatan Tentera Malaysia menzahirkan penghargaan dan terima kasih kepada Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim atas pengumuman Belanjawan 2026 dan menyambut baik fokus Belanjawan MADANI dalam memperkukuh postur pertahanan dan keselamatan negara,” kata Jeneral Mohd Nizam.

Peruntukan pertahanan 2026 ini, walaupun sederhana berbanding kuasa serantau lain, mencerminkan kematangan strategik dalam perancangan pertahanan Malaysia — menumpukan kepada kualiti, kelestarian dan kebolehoperasian bersama berbanding kuantiti, serta memastikan setiap pelaburan memberi sumbangan langsung kepada keselamatan jangka panjang dan autonomi strategik negara. — DEFENCE SECURITY ASIA