(DEFENCE SECURITY ASIA) — Pembatalan penghantaran peluru berpandu Naval Strike Missile (NSM) kepada Malaysia mewujudkan jurang keupayaan dalam program Kapal Tempur Pesisir (LCS), ketika kerajaan menuntut pampasan US$251 juta dan berdepan kemungkinan menerima kapal perang tanpa senjata antikapal utamanya.

Menteri Pertahanan, Datuk Seri Mohamed Khaled Nordin, berkata pada 5 Oktober 2026 bahawa proses mendapatkan semula bayaran itu akan mengambil masa, sambil mendakwa Norway enggan campur tangan meskipun pendekatan dibuat oleh Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim, Menteri Luar, Datuk Seri Mohamad Hasan, dan beliau sendiri.

Dakwaan itu mencerminkan pendirian Malaysia terhadap pertikaian berkenaan, manakala Norway mempertahankan sekatan kawalan eksportnya dan Kongsberg Defence & Aerospace menegaskan pembatalan lesen menghalang penghantaran dari segi undang-undang, dengan tanggungjawab kontrak masih dipertikaikan tanpa keputusan perundangan yang diumumkan.

Kesan ketenteraannya tertumpu pada ketersediaan persenjataan kerana Norway menyekat eksport pakej peluru berpandu dan peralatan berkaitan, menyebabkan kapal kelas Maharaja Lela memerlukan pemilihan senjata pengganti, peruntukan baharu serta integrasi sistem tempur untuk memperoleh semula keupayaan serangan yang dirancang.

Malaysia menyatakan hampir keseluruhan nilai kontrak peluru berpandu telah dibayar, sekali gus mewujudkan risiko perolehan apabila perbelanjaan itu belum menghasilkan keupayaan operasi atau bayaran balik yang diumumkan kepada umum, sedangkan pembelian senjata pengganti diteruskan secara berasingan daripada rundingan pampasan.

NSM digambarkan sebagai peluru berpandu antikapal dan serangan darat berkelajuan subsonik tinggi yang terbang rendah di atas permukaan laut, dengan jarak dinyatakan melebihi 300 kilometer, pencari inframerah pengimejan serta pengecaman sasaran autonomi, namun prestasi khusus konfigurasi yang ditempah Malaysia belum diperincikan.

Ketiadaan keupayaan itu mengehadkan pilihan serangan terhadap sasaran permukaan kerana penderia, meriam dan pertahanan jarak dekat tidak dapat menyamai profil serta jarak penglibatan NSM, menjadikan perbezaan antara penyerahan kapal dengan kesiagaan operasi penting dalam menilai postur tentera laut Malaysia.

Peringatan Khaled bahawa “peluru berpandu bukan seperti membeli kereta di bilik pameran” menggambarkan cabaran penggantian tersebut, dengan anggaran tiga hingga empat tahun yang dikemukakannya pada Oktober menunjukkan tempoh pengeluaran boleh memanjangkan jurang persenjataan selepas kapal diterima.

Perolehan asal merancang enam kapal dengan dua pelancar empat tiub bagi setiap kapal, tetapi penstrukturan semula program LCS mengurangkan jumlahnya kepada lima, memerlukan inventori peluru berpandu, agihan pelancar dan rancangan latihan diselaraskan dengan armada lebih kecil serta senjata pengganti.

Penjelasan Norway bahawa teknologi pertahanan sensitif dihadkan kepada sekutu NATO dan rakan terdekat menambah dimensi geopolitik, kerana hubungan perolehan Malaysia tidak menjamin kelulusan eksport berterusan meskipun perbelanjaan, perancangan pemasangan dan pelaksanaan kontrak telah berlangsung selama bertahun-tahun.

Penilaian DSA ialah pertikaian ini memperlihatkan perbezaan antara membeli perkakasan dengan menjamin kebenaran berterusan untuk menerimanya, apabila kuasa kawalan eksport, tanggungjawab pembekal dan sekatan komponen negara ketiga berpotensi menentukan sama ada perolehan yang sudah maju dapat menghasilkan keupayaan tempur untuk penugasan.

Pertaruhannya melangkaui usaha mendapatkan semula wang, merangkumi kemampuan Malaysia mengekalkan ketersediaan armada, melaksanakan integrasi baharu dan memperoleh jadual penggantian yang munasabah tanpa menganggap penerimaan kapal secara bersyarat sebagai bukti bahawa keupayaan peperangan permukaan yang dirancang sudah tersedia.

(KLIK): Malaysia Mahu Peluru Berpandu Anti-Kapal 300km Ganti NSM, TLDM Percepat Deterrence Laut China Selatan

Keputusan Eksport Norway Cetus Risiko Strategik

Perjanjian April 2018 dengan Kongsberg Defence & Aerospace bernilai kira-kira US$145–153 juta menyusuli perjanjian peralatan kapal pada 2015, menjadikan sekatan eksport itu gangguan besar terhadap rangka perolehan yang dibangunkan melalui beberapa peringkat kontrak dan pelaksanaan teknikal.

Kementerian Luar Norway mengesahkan bahawa “lesen tertentu berkaitan eksport teknologi pertahanan ke Malaysia telah dibatalkan” dan menyifatkan keadaan itu sebagai dikesali, namun penjelasan tersebut tidak menentukan kewajipan kontrak yang masih perlu dipenuhi selepas penghantaran dilarang.

Kronologi pertikaian mencatatkan pemberitahuan penggantungan lesen pada Februari 2026, penghantaran yang dijangka pada Mac dan pengesahan pembatalan kekal pada April, sedangkan Khaled menekankan notis diterima hanya beberapa hari sebelum penghantaran, menjadikan perbezaan antara penggantungan dengan penolakan muktamad penting.

Perbezaan itu memberi kesan kepada perancangan operasi kerana penggantungan sementara boleh mendorong persiapan penghantaran diteruskan, manakala pembatalan kekal memerlukan perubahan laluan perolehan, tetapi maklumat tersedia tidak memperincikan amaran awal yang diterima Malaysia atau bila penggantian menjadi keperluan teknikal.

Kongsberg menggunakan alasan force majeure selepas lesen dibatalkan, dengan menyifatkan sekatan itu sebagai halangan undang-undang yang dikenakan kerajaan, sementara Malaysia menegaskan pematuhan kewajipan pembayaran sepatutnya mengekalkan tanggungjawab pembekal terhadap kegagalan penghantaran dan kos berkaitan.

Kedua-dua pendirian itu belum menentukan penyelesaian pertikaian kerana penilaian terhadap force majeure memerlukan penelitian terma kontrak serta prosedur penyelesaian, yang tidak diperincikan dalam maklumat tersedia, sekali gus menghalang kesimpulan bahawa liabiliti mana-mana pihak telah diputuskan secara sah.

Dakwaan mengenai sekatan terhadap komponen giroskop buatan Amerika Syarikat menimbulkan kemungkinan pergantungan kepada negara ketiga, namun Oslo belum mengesahkan penjelasan tersebut, menyebabkan faktor itu tidak boleh dianggap sebagai punca yang terbukti bagi pembatalan eksport NSM kepada Malaysia.

Sekiranya penjelasan komponen itu disahkan, implikasi perolehan akan merangkumi kelulusan merentas beberapa bidang kuasa kerana peluru berpandu yang dijual sebuah pembekal masih boleh tertakluk kepada kawalan kerajaan lain, sekali gus merumitkan jaminan penghantaran dan kesinambungan sokongan jangka panjang.

Maklumat asal turut menyatakan penghantaran yang disekat melibatkan frigat kelas Lekiu, KD Jebat dan KD Lekiu, memperluas kesannya kepada pemodenan kapal sedia ada yang masih memikul tanggungjawab operasi maritim Malaysia, selain menjejaskan persenjataan kapal baharu.

Pendirian Malaysia untuk tidak membuat pembelian pertahanan baharu dari Norway menzahirkan ketidakpuasan melalui dasar perolehan, tetapi kesan praktikalnya bergantung pada pilihan alternatif kerana mengetepikan sebuah pembekal tidak dengan sendirinya mempercepat pengeluaran atau menyelesaikan integrasi peluru berpandu permukaan ke permukaan pengganti.

(KLIK): Krisis Peluru Berpandu Anti-Kapal TLDM: ATMACA, Exocet atau Haeseong? Perebutan Pengganti NSM Malaysia Mampu Ubah Keseimbangan Kuasa Laut China Selatan

Tuntutan US$251 Juta Berdepan Kos Penggantian

Malaysia mengeluarkan notis tuntutan rasmi kepada Kongsberg Defence & Aerospace pada 18 Mei 2026, dengan tuntutan pampasan kontrak ditujukan kepada syarikat itu dan bukannya kerajaan Norway, meskipun keputusan eksport Oslo menjadi penghalang kepada penghantaran.

Tuntutan berjumlah US$251 juta merangkumi bayaran yang telah dibuat serta kerugian susulan akibat penanggalan kelengkapan terpasang, integrasi senjata pengganti dan latihan semula anggota, menjadikannya lebih luas daripada harga pembelian peluru berpandu serta pelancar yang tidak dihantar.

Bagaimanapun, maklumat tersedia menunjukkan perbezaan nilai kontrak, jumlah bayaran dan peratus pembayaran, termasuk kenyataan Malaysia mengenai pembayaran kira-kira 95 peratus serta angka audit 96.6 peratus, menyebabkan angka pada tarikh dan skop berbeza tidak wajar digabungkan sebagai satu gambaran kewangan muktamad.

Perbezaan itu penting kerana tuntutan pampasan boleh merangkumi kos melebihi nilai asas kontrak bekalan, sedangkan angka bayaran yang diaudit mencerminkan tarikh dan skop tertentu, memerlukan penyelarasan sebelum jumlah pemulihan atau tanggungan akhir pembayar cukai dapat ditentukan.

Khaled menyatakan kos tambahan masih belum dimuktamadkan kerana bergantung pada penyelesaian pertikaian dan pilihan senjata pengganti, maka dakwaan Malaysia pasti membayar dua kali akan melangkaui bukti tersedia, walaupun membiayai sistem baharu sebelum menerima bayaran balik mewujudkan beban kewangan sementara.

Permintaan supaya Norway mendahulukan bayaran balik dan kemudian menuntut wang itu daripada Kongsberg akan mengalihkan beban pembiayaan daripada Malaysia, tetapi Oslo menolak peranan tersebut menurut maklumat tersedia, menyebabkan pemulihan dana terus bergantung pada proses penyelesaian dengan syarikat.

Menurut laporan audit, rundingan berlangsung di Türkiye pada 12–13 Ogos 2026, dengan Jawatankuasa Penyelesaian Pertikaian dan timbang tara dikenal pasti sebagai laluan kontrak sekiranya persetujuan gagal dicapai, namun tiada pemfailan timbang tara atau penyelesaian disahkan dalam maklumat tersedia.

Kenyataan menteri pada Oktober bahawa pemulihan wang akan mengambil masa menunjukkan ketidakpastian yang berterusan, sementara ketiadaan pengumuman bayaran balik tidak boleh dianggap sebagai bukti yang menentukan keputusan akhir tuntutan pampasan tersebut.

Memisahkan pembiayaan senjata pengganti daripada proses bayaran balik boleh mengurangkan pergantungan jadual perolehan pada tempoh pertikaian, tetapi turut menambah tekanan kewangan jangka pendek apabila kos integrasi, pemasangan dan latihan perlu diperuntukkan bersama harga pembelian peluru berpandu baharu.

Penilaian DSA ialah ukuran kewangan utama terletak pada keupayaan yang dapat dipulihkan melalui keseluruhan perbelanjaan, kerana mendapatkan semula wang tidak menyelesaikan pensijilan senjata, manakala membeli peluru berpandu pengganti tidak menghapuskan kerugian kontrak berkaitan pemasangan asal yang terpaksa ditinggalkan.

Exocet dan Atmaca Berdepan Cabaran Integrasi

Pencarian peluru berpandu pengganti pada awalnya melibatkan Türkiye, Korea Selatan dan dua negara Eropah, manakala Khaled menyatakan tiga calon masih dinilai pada Oktober, namun maklumat tersedia tidak mengenal pasti calon yang kekal atau mengesahkan pemilihan mana-mana sistem.

Sistem yang disebut sebagai pilihan ialah Exocet MM40 Block 3C dari Perancis, Atmaca dari Türkiye, Teseo dari Itali dan SSM-700K Haeseong atau C-Star dari Korea Selatan, tetapi senarai itu belum merupakan pengumuman rasmi barisan akhir calon untuk Malaysia.

Exocet mempunyai asas keserasian integrasi paling jelas dalam maklumat tersedia kerana kapal kelas Maharaja Lela menggunakan sistem pengurusan tempur SETIS keluaran Naval Group dan Malaysia sudah mengoperasikan Exocet, namun kelebihan itu tidak menjamin penyesuaian atau penghantaran dapat diselesaikan segera.

Atmaca menawarkan kelebihan berbeza menerusi tempahan Malaysia untuk tiga korvet LMS Batch 2, yang berpotensi membolehkan perkongsian sokongan logistik antara kelas kapal, tetapi penggunaan peluru berpandu sama masih memerlukan pengesahan keserasian antara muka, pemasangan dan keperluan latihan setiap platform.

Teseo menyediakan satu lagi pilihan Eropah, namun maklumat tersedia tidak memperincikan komitmen penghantaran, pakej pemasangan atau rancangan integrasinya di Malaysia, menyebabkan sistem itu tidak boleh diberi keutamaan berbanding Exocet atau Atmaca hanya kerana disebut dalam senarai calon.

Haeseong pula menawarkan alternatif Korea Selatan, sementara pembelian peluru berpandu pertahanan udara K-SAAM untuk kapal LMS menunjukkan hubungan perolehan sedia ada, tetapi hubungan tersebut tidak membuktikan persamaan teknikal atau rantaian sokongan antara senjata antikapal dengan sistem pertahanan udara.

Kriteria pemilihan yang dinyatakan Khaled merangkumi keserasian dengan sistem pengurusan tempur Perancis, penghantaran lebih awal, harga dan ciri setanding NSM seperti kebolehkesanan rendah, penerbangan rendah di atas permukaan laut serta ketepatan, menjadikan keputusan bergantung pada keseimbangan antara keperluan operasi, integrasi dan kapasiti industri.

Jarak tembakan sahaja tidak memadai untuk membandingkan keupayaan kerana keberkesanan peperangan permukaan turut bergantung pada maklumat sasaran, penyelarasan sistem tempur dan kecekapan kru, sedangkan maklumat tersedia tidak menyediakan data setara mengenai pencari sasaran, ketahanan terhadap tindakan balas atau profil serangan setiap calon.

Jadual penggantian juga belum pasti apabila anggaran pihak tentera pada Ogos menyebut sekurang-kurangnya dua tahun lagi, diikuti jangkaan Khaled pada Oktober selama tiga hingga empat tahun, dengan kedua-dua angka itu lebih tepat dianggap sebagai anggaran perancangan daripada jaminan penghantaran.

Penilaian DSA ialah senjata pengganti perlu memulihkan keupayaan tempur untuk penugasan sambil mengawal kepelbagaian sistem dalam armada, kerana keluarga peluru berpandu berbeza memerlukan sokongan tersendiri, manakala penyeragaman hanya bermanfaat jika jadual perolehan dan integrasinya memenuhi keperluan operasi Malaysia.

Penyerahan LCS Belum Menjamin Kesiagaan Peperangan Permukaan

Laporan Ketua Audit Negara Siri 2/2026 merekodkan program LCS ketinggalan 7.55 peratus daripada jadual setakat 25 Jun, dengan lima kapal mengalami kelewatan antara 30 hingga 108 hari, menunjukkan masalah pembinaan yang tidak boleh dikaitkan sepenuhnya dengan keputusan peluru berpandu Norway.

Kerja semula paip dan pendawaian susulan perubahan reka bentuk merupakan punca kelewatan berasingan, menjadikan penilaian setiap faktor penting kerana penyelesaian pertikaian eksport tidak secara automatik membetulkan kekurangan pembinaan atau memastikan semua sasaran pembinaan yang disemak dapat dipenuhi.

Bagi kapal pertama, sasaran penyerahan disemak kepada 26 Disember 2026 daripada tarikh sebelumnya pada Ogos, manakala kemungkinan penangguhan hingga April 2027 hanya disebut dalam ulasan, menyebabkan tarikh berkenaan tidak boleh dianggap sebagai pengesahan bahawa penyerahan telah berlaku.

Ujian laut KD Maharaja Lela bermula pada 29 April 2026 dan dilaporkan menunjukkan kemajuan bagi platform, navigasi serta sistem pendorongan, tetapi ujian tersebut tidak membuktikan kesiagaan peluru berpandu antikapal yang belum tersedia atau penyempurnaan integrasi senjata pengganti.

Kementerian Pertahanan memaklumkan kepada pihak audit bahawa LCS pertama tidak akan beroperasi sepenuhnya tanpa peluru berpandu permukaan ke permukaan, menjadikan jurang keupayaan itu batasan kesiagaan yang diakui dan bukannya kesimpulan semata-mata berdasarkan ketiadaan pelancar dalam laporan perolehan.

Penerimaan bersyarat boleh membolehkan kapal menyertai armada sementara kontraktor kekal bertanggungjawab memasang dan mengintegrasikan peluru berpandu kemudian, tetapi aturan pentadbiran itu memerlukan pembuat dasar membezakan penerimaan platform serta penderia daripada keupayaan tempur penuh yang ditetapkan dalam kontrak asal.

Khaled memberitahu Parlimen pada Julai bahawa pembatalan lesen tidak akan mengubah jadual penyerahan dan kapal sedia ada akan meneruskan tugas maritim, namun jaminan kesinambungan operasi itu tidak membuktikan penggantian setara bagi keupayaan serangan kapal baharu.

Pergantungan pada kapal sedia ada boleh mengekalkan liputan rondaan sepanjang peralihan, tetapi maklumat tersedia tidak memperincikan kapasiti lebihan armada, ketersediaan selepas penyelenggaraan atau pembahagian misi, menyebabkan kemampuan aturan sementara itu menampung keseluruhan kesan ketiadaan persenjataan LCS belum dapat dipastikan.

Kontrak pelengkap berlanjutan hingga Disember 2035, melangkaui tamat kontrak utama pada April 2030, menunjukkan tempoh kontrak lebih panjang bagi memenuhi keperluan operasi tanpa membuktikan semua kapal perlu menunggu sehingga tarikh tersebut atau melalui proses mencapai kesiagaan yang sama.

Penilaian DSA ialah pelaporan telus perlu membezakan penerimaan kapal, penyempurnaan latihan dan integrasi peluru berpandu, kerana menggabungkan semua pencapaian itu dalam satu pengumuman penyerahan boleh mengaburkan misi yang mampu dilaksanakan kapal kelas Maharaja Lela serta keupayaan yang belum tersedia kepada pemerintah.

Jurang Peluru Berpandu Malaysia Ubah Postur Armada

Pemasangan NSM menggabungkan pelancar di atas dek dengan integrasi SETIS, maka pemilihan senjata lain memerlukan lebih daripada bekalan peluru berpandu baharu, termasuk kerja pemasangan dan sistem tempur yang turut diambil kira dalam tuntutan pampasan bagi penanggalan kelengkapan, integrasi pengganti serta latihan semula.

Kerja tersebut mewujudkan peralihan logistik melibatkan dokumentasi teknikal, kaedah penyelenggaraan dan persediaan kru, dengan skala bergantung pada sistem terpilih, menyebabkan kapasiti industri perlu dinilai bersama kemampuan Tentera Laut Diraja Malaysia menyediakan sokongan serta mengoperasikan senjata pengganti secara berterusan.

Peluru berpandu dengan jarak dinyatakan melebihi 300 kilometer boleh menyediakan pilihan serangan melangkaui jangkauan meriam, tetapi tanpa perincian rangkaian pemerolehan sasaran, angka itu tidak membuktikan sejauh mana Malaysia mampu mengesan, mengenal pasti dan menyerang kapal yang sedang bergerak secara berkesan.

Panduan inframerah pengimejan dan pengecaman sasaran autonomi pula menerangkan mekanisme pencarian sasaran NSM pada fasa terminal, sementara penerbangan rendah di atas laut menyukarkan pengesanan, namun ketiadaan data prestasi terhadap tindakan balas menghalang kesimpulan muktamad mengenai kebolehmandirian atau keberkesanannya terhadap angkatan laut serantau.

Tanpa peluru berpandu tersebut, LCS yang dilengkapi meriam, pertahanan jarak dekat dan penderia masih boleh menyumbang kepada operasi maritim, tetapi kemampuan mengenakan ancaman serangan jarak jauh terhadap sasaran permukaan kekal terbatas, mengubah hubungan antara kehadiran kapal dengan kuasa serangan yang menyokongnya.

Perbezaan itu mempengaruhi isyarat strategik kerana pemerhati serantau boleh menilai pemodenan berdasarkan persenjataan yang boleh digunakan dan tahap kesiagaan, bukannya jumlah kapal semata-mata, namun tiada tindak balas asing didokumentasikan untuk membuktikan kerajaan lain telah mengubah pendirian atau tindakannya.

Pembatalan eksport turut menimbulkan persoalan perolehan bagi pembeli bukan anggota NATO kerana keutamaan Norway terhadap sekutu dan rakan terdekat menunjukkan kelayakan penerima mempengaruhi akses teknologi sensitif, tanpa membuktikan sekatan menyeluruh terhadap semua eksport pertahanan Norway atau setiap perolehan Malaysia pada masa depan.

Ketahanan kontrak pada masa depan bergantung pada pembahagian risiko pelesenan, kewajipan bayaran balik dan pergantungan komponen, tetapi ketiadaan teks kontrak menghalang penilaian sama ada perjanjian Malaysia mempunyai perlindungan mencukupi atau terma berbeza mampu mencegah gangguan tersebut.

Kenyataan Khaled meletakkan pemulihan bayaran dan perolehan senjata pengganti pada dua landasan selari, tetapi hasil operasinya bergantung pada keputusan masing-masing kerana penyelesaian pampasan boleh meredakan tekanan kewangan, sedangkan penghantaran dan integrasi menentukan bila armada memperoleh semula keupayaan peluru berpandu antikapalnya.

Krisis peluru berpandu LCS akhirnya menguji kemampuan pemodenan tentera laut Malaysia menukar kapal siap dan dana diperuntukkan menjadi kuasa tempur yang boleh digunakan, dengan penentu utama ialah penyelesaian pertikaian yang munasabah, pemilihan rasmi senjata pengganti serta kesiagaan persenjataan yang dibuktikan melalui pengujian.