(DEFENCE SECURITY ASIA) — Kapal pengangkut pesawat keempat China sedang dibina di Limbungan Dalian dengan saiz badan menghampiri kapal kelas Ford Amerika Syarikat, mencerminkan usaha memperluas jangkauan armada yang bergantung pada keupayaan bekalan semula serta keluasan dek penerbangan.

Imej satelit bertarikh 4 September 2026 menunjukkan pembinaan bahagian haluan berbentuk bebuli kapal yang belum dinamakan itu, menyokong anggaran panjang keseluruhan 336 hingga 339 meter dan meletakkannya dalam kategori saiz yang sama dengan USS Gerald R. Ford.

Perbandingan itu membawa implikasi geopolitik kerana badan kapal lebih besar berpotensi menampung tambahan pesawat, bahan api penerbangan dan persenjataan, namun pembinaan yang belum selesai mengehadkan penilaian terhadap sesaran, keberkesanan tempur serta sama ada dimensinya akan mengatasi kapal Amerika berkenaan.

Sebutan Type 004 masih merupakan label penganalisis dan bukannya penamaan rasmi, manakala Beijing belum mendedahkan sistem pendorongan atau spesifikasi akhir, menyebabkan penilaian terhadap keupayaan kapal pengangkut pesawat gergasi itu bergantung pada tafsiran ciri pembinaan yang kelihatan.

Bekas anggota kapal selam Tentera Laut Amerika Syarikat menyifatkan penggunaan pendorongan nuklear sebagai “amat berkemungkinan”, namun tafsiran ruang yang menyerupai petak reaktor tidak boleh menggantikan pengesahan rasmi atau pemerhatian terhadap pemasangan sistem pendorongan sebenar.

Sekiranya tafsiran itu tepat, China bakal memiliki kapal perang permukaan berkuasa nuklear pertamanya, sekali gus menghapuskan kekangan bahan api pendorongan kapal dan berpotensi menyediakan ruang tambahan bagi sokongan penerbangan, tanpa menghapuskan keperluan bekalan semula pesawat serta kapal pengiring.

Kepentingan pembinaan ini melangkaui perbandingan pencapaian industri antara negara kerana operasi kapal pengangkut pesawat berterusan memerlukan sistem bersepadu merangkumi pelancar pesawat, aset udara, kapal pengiring, penyelenggaraan dan kapal bekalan untuk mengekalkan kesiagaan tempur jauh dari pangkalan.

Pembinaan kapal sokongan tempur berkelajuan tinggi yang lebih besar berhampiran Guangzhou mengukuhkan dimensi logistik tersebut, menunjukkan Beijing sedang menangani beban bekalan kumpulan tempur kapal pengangkut pesawat masa depan seiring dengan usaha memperbesar kapasiti dek penerbangan.

Perkembangan armada China merangkumi Liaoning dan Shandong yang menggunakan tanjakan pelepasan pesawat, diikuti Fujian dengan katapel elektromagnet, tetapi penambahan sebuah lagi kapal hanya memperluas pilihan struktur angkatan selepas pemasangan kelengkapan, ujian, integrasi penerbangan dan latihan menghasilkan formasi yang bersedia diatur gerak.

Unjuran sayap udara sebanyak 75 hingga 90 pesawat menunjukkan peningkatan ketara berbanding anggaran 50 hingga 60 pesawat bagi Fujian, berpotensi memperluas gabungan pesawat serangan, amaran awal udara dan aset sokongan, namun angka tersebut belum menentukan kekuatan sebenar atau kadar penerbangan operasi.

Penilaian DSA ialah program kapal pengangkut pesawat dan kapal sokongan itu menunjukkan persediaan untuk operasi lebih berterusan di luar perairan berhampiran China, walaupun kawasan penugasan, penempatan dalam armada dan tempoh mencapai kesiagaan operasi masih belum diketahui.

Bagi pemerhati keselamatan Indo-Pasifik, perkembangan semasa ialah pengukuhan asas industri untuk unjuran kuasa laut masa depan, dengan ketahanan logistik dan kematangan sayap udara menentukan sejauh mana kapasiti pembinaan tersebut dapat diterjemahkan kepada pengaruh operasi.

(KLIK): Kapal Pengangkut Pesawat Berkuasa Nuklear Type 004 China Cabar Kuasa Armada AS

Dimensi Kelas Ford: Apa yang Didedahkan Badan Kapal di Dalian

Imej September memperlihatkan pembinaan haluan sebagai sebahagian daripada proses yang bermula dengan kemunculan modul pasang siap pada awal 2025 dan blok lunas menjelang pertengahan tahun, menunjukkan usaha pemasangan berterusan untuk menterjemahkan keupayaan industri kepada kapasiti armada.

Menjelang Mei hingga Ogos 2026, bentuk badan kapal sudah dapat dikenal pasti sebagai kapal pengangkut pesawat, manakala pemerhatian berikutnya terhadap pemasangan struktur sisi penyokong dek menunjukkan kemajuan pembinaan dek penerbangan, tanpa memberikan gambaran muktamad konfigurasi tempurnya.

Anggaran panjang 336 hingga 339 meter diperoleh melalui ukuran antara buritan sedia ada dengan hujung haluan yang diunjurkan, menyebabkan ketepatannya dipengaruhi bentuk struktur yang belum siap dan mengehadkan imej satelit kepada penentuan skala anggaran.

Angka 333 meter yang digunakan dalam perbandingan asal berbeza daripada ukuran panjang keseluruhan kira-kira 337 meter bagi kapal Amerika berkenaan, menjadikan gambaran kapal China itu setara saiz kelas Ford lebih berasas daripada dakwaan bahawa ia lebih panjang.

Panjang sahaja tidak menentukan sesaran kerana lebar, kedalaman badan kapal, susun atur dalaman dan struktur dek penerbangan mempengaruhi isipadu serta muatan, sedangkan anggaran 110,000 hingga 120,000 tan yang beredar belum disokong spesifikasi rasmi dalam maklumat yang diberikan.

Berbanding badan Fujian sepanjang kira-kira 316 meter, pertambahan sekitar 20 meter berpotensi menyediakan ruang tambahan, tetapi nilai operasinya bergantung pada pembahagian ruang untuk pengendalian pesawat, jentera, bekalan penerbangan dan kemudahan sokongan.

Bahagian haluan, unjuran dek penerbangan, struktur anjungan dan pemasangan katapel yang belum lengkap menghalang penentuan susun atur akhir, menyebabkan kelebihan saiz masih perlu dianggap sebagai potensi reka bentuk sehingga konfigurasi operasi penerbangan berterusan dapat dikenal pasti.

Hangar lebih besar dan ruang penyimpanan bekalan penerbangan tambahan boleh menyokong lebih banyak pesawat, namun manfaatnya bergantung pada penyelarasan lif pesawat, akses penyelenggaraan dan pergerakan di dek kerana kapasiti fizikal tidak secara automatik menjamin kitaran pelepasan serta pendaratan yang cekap.

Anggaran garis masa sumber terbuka meletakkan pelancaran seawal 2027 dan pentauliahan sekitar 2030 sebagai jangkaan perancangan, bukannya jadual yang disahkan, dengan pemasangan kelengkapan serta ujian memisahkan penyiapan struktur daripada penerimaan dalam perkhidmatan dan kematangan operasi.

Bagi tentera laut pesaing, kemajuan di Dalian memberikan petunjuk kapasiti masa depan, membolehkan perancang membezakan program pembinaan yang boleh diperhatikan daripada persoalan yang belum terjawab mengenai kebolehpercayaan, ketersediaan dan keberkesanan kumpulan kapal pengangkut pesawat berkenaan.

(KLIK): Kapal Pengangkut Pesawat Type 004 China Cetus Kejutan: Imej Satelit CSIS Dedah Kepantasan Pembinaan Type 004

Pendorongan Nuklear: Ketahanan Lebih Tinggi, Bukti Teknikal Belum Muktamad

Petunjuk paling kukuh mengenai pendorongan nuklear ialah kewujudan dua petak di bahagian tengah kapal, masing-masing berukuran kira-kira 15 kali 15 meter, dengan binaan berlapis yang ditafsirkan selaras dengan pelindung reaktor, walaupun fungsi sebenarnya belum disahkan secara rasmi.

Struktur tersebut menyokong tafsiran ruang reaktor kerana lokasi dan bentuk pembinaannya bersesuaian dengan konsep pendorongan berkenaan, tetapi imej satelit tidak menentukan prestasi reaktor, integrasi loji atau prosedur penyelenggaraan yang akan mempengaruhi ketersediaan kapal berkuasa nuklear itu.

Penilaian pendorongan nuklear perlu difahami sebagai keyakinan terhadap tafsiran teknikal, manakala ketiadaan pengumuman Beijing mengekalkan perbezaan penting antara bukti tidak langsung yang kukuh dengan perubahan sistem armada permukaan yang benar-benar disahkan.

Sekiranya dipasang, pendorongan nuklear akan menghapuskan keperluan mengisi semula bahan api pendorongan kapal ketika penugasan, memberikan lebih fleksibiliti kepada pemerintah untuk merancang pergerakan berterusan, walaupun operasi penerbangan tetap menggunakan bahan api jet dan persenjataan.

Ruang dalaman yang lazimnya diperuntukkan kepada bahan api pendorongan berpotensi digunakan untuk bahan api penerbangan, peluru atau peralatan tambahan, tetapi bukti yang tersedia belum menentukan jumlah pertambahan kapasiti mahupun pembahagian ruang oleh pereka kapal.

Kapal pengangkut pesawat berkuasa nuklear tetap beroperasi dalam rangkaian sokongan yang menggunakan bahan api konvensional kerana kapal pengiring memerlukan bahan api dan bekalan, menjadikan ketahanan keseluruhan formasi bergantung pada jadual bekalan semula.

Perbezaan ini penting kerana kapal yang mampu belayar lebih lama masih mungkin terpaksa mengurangkan aktiviti penerbangan apabila bekalan menyusut, sekali gus menunjukkan ketahanan nuklear tidak bermaksud keupayaan tempur tanpa had atau kebebasan daripada rantaian logistik.

Peralihan itu juga akan memperkenalkan model operasi kapal perang permukaan yang belum terbukti bagi China, memandangkan kapal tersebut berpotensi menjadi kapal tempur permukaan berkuasa nuklear pertamanya, sedangkan aturan penyelenggaraan dan infrastruktur sokongan belum diketahui.

Tiada data prestasi didedahkan untuk menganggap kuasa nuklear menjamin kelajuan maksimum, prestasi katapel atau kadar penerbangan operasi tertentu kerana sistem pendorongan, seni bina elektrik dan kebolehpercayaan sistem penerbangan bergantung pada butiran reka bentuk yang belum tersedia kepada umum.

Dari sudut strategik, pilihan pendorongan boleh memperluas fleksibiliti penugasan kapal, tetapi penilaian jangkauan tentera laut China tetap perlu mengambil kira ketahanan kapal pengiring, penggunaan bekalan penerbangan dan kapasiti sokongan sebelum merumuskan keupayaan operasi di perairan jauh.

(KLIK): Gergasi Berkuasa Nuklear 120,000 Tan China Gegar Indo-Pasifik — Supercarrier Type 004 Bakal Atasi Ford-Class Amerika

J-35, KJ-600 dan EMALS: Potensi Sayap Udara dan Keupayaan Tempur Sebenar

Fujian menjadi rujukan paling jelas bagi kapal pengangkut pesawat China seterusnya kerana katapel elektromagnetnya telah melancarkan J-15T, J-35 dan KJ-600 ketika ujian, menunjukkan hala tuju pembangunan penerbangan tentera laut walaupun kematangan kumpulan tempurnya belum dapat dipastikan.

Berbeza dengan Liaoning yang ditauliahkan pada 2012 dan Shandong pada 2019, kedua-duanya menggunakan tanjakan pelepasan pesawat, Fujian memperkenalkan pelepasan berbantu katapel dan pendaratan menggunakan kabel penahan, menjadikan keserasian sistem pelancar dengan pesawat teras pembangunan keupayaan udara armada China.

Fujian yang ditauliahkan pada 5 November 2025 menggunakan pendorongan konvensional dengan anggaran sesaran melebihi 80,000 tan, namun kedudukannya sebagai kapal pengangkut pesawat paling maju China belum membuktikan sistem penerbangan, aset udara dan kapal pengiringnya sudah membentuk formasi operasi yang matang.

Unjuran sayap udara Type 004 sebanyak 75 hingga 90 pesawat, berbanding kira-kira 50 hingga 60 bagi Fujian dan sekitar 75 atau lebih bagi kapal kelas Ford, menunjukkan potensi kapasiti lebih besar tanpa membuktikan kesetaraan kesiagaan atau keupayaan tempur berterusan.

Gabungan pesawat pejuang halimunan J-35, varian J-15T dan J-15D, pesawat amaran awal udara KJ-600, helikopter Z-20 serta dron berpotensi memperluas pilihan misi, tetapi komposisi itu masih berupa unjuran dan bukannya pelan perolehan atau penempatan pesawat yang disahkan.

Pada penilaian DSA, gabungan pesawat pejuang dengan aset amaran awal udara penting kerana operasi serangan dan pertahanan bergantung pada pengesanan ancaman serta penyelarasan pesawat, manakala jumlah platform sokongan mempengaruhi kesinambungan fungsi tersebut sepanjang misi tempur di laut.

Jangkaan penggunaan sistem pelancaran pesawat elektromagnet atau EMALS, berpotensi dengan empat katapel, menunjukkan usaha meningkatkan kapasiti operasi penerbangan, namun jumlah katapel dan susun atur pelancar belum diumumkan secara rasmi untuk membolehkan perbandingan kukuh dengan prestasi dek penerbangan kapal Amerika.

Penambahan pesawat boleh memberikan pemerintah lebih banyak pilihan untuk mengagihkan aset antara rondaan pertahanan, misi serangan dan tugas sokongan, tetapi kesan ketenteraannya bergantung pada keupayaan penyelenggaraan, kemahiran kru serta bekalan yang mencukupi.

Sayap udara lebih besar turut menggunakan lebih banyak bahan api penerbangan dan peluru ketika operasi intensif, menjadikan peningkatan ketahanan operasi berkait rapat dengan program kapal sokongan serta perancangan logistik yang menentukan sumbangan kapal itu kepada postur angkatan.

Bagi perancang ketenteraan yang menilai langkah tindak balas, perbandingan utama ialah keupayaan mengekalkan operasi penerbangan dan liputan pengawasan, kerana pertambahan saiz platform belum memberikan data prestasi operasi yang diperlukan untuk menentukan kesan tempurnya.

Perluasan Bekalan Semula China: Asas Logistik di Sebalik Jangkauan Armada

Imej satelit pertengahan 2026 menunjukkan sebuah kapal sokongan tempur berkelajuan tinggi baharu di Limbungan COMEC Longxue berhampiran Guangzhou, dengan panjang kira-kira 271 meter dan lebar 37 meter, yang berpotensi menyokong keperluan kumpulan kapal pengangkut pesawat lebih besar.

Kapal itu dinilai sebagai varian Type 901 yang dipanjangkan dan jauh lebih besar daripada kapal sedia ada dalam kelas berkenaan, walaupun maklumat tersedia belum menentukan kapasiti kargo, kadar pemindahan bekalan atau susun atur peralatan bekalan semulanya.

Pelancarannya sekitar 9 hingga 12 Julai 2026 menunjukkan pembangunan armada sokongan bergerak seiring pembinaan kapal pengangkut pesawat, kerana platform penerbangan lebih besar tetap menghadapi kekangan operasi sekiranya bekalan bahan api, peluru dan keperluan lain tidak mencukupi.

Kapal sokongan ini dijangka membawa bahan api penerbangan, peluru, bekalan kering dan makanan, manakala kemudahan helikopter menyokong pemindahan bekalan melalui udara, membolehkan kumpulan kapal pengangkut pesawat menerima keperluan operasi tanpa sentiasa kembali ke pelabuhan.

Keupayaan tersebut tetap penting bagi kapal pengangkut pesawat berkuasa nuklear kerana penggunaan bekalan oleh pesawat dan keperluan kapal pengiring berterusan, walaupun kapal induk tidak lagi memerlukan pengisian bahan api pendorongan konvensional ketika beroperasi di laut.

Imej bertarikh 15 September ditafsirkan sebagai menunjukkan permulaan pembinaan badan kapal kedua dengan reka bentuk sama, namun penilaian itu belum disahkan dan tidak membolehkan kesimpulan muktamad mengenai skala pengeluaran atau jumlah kapal bekalan yang bakal tersedia.

China tidak memiliki rangkaian pangkalan luar negara seluas Amerika Syarikat, menjadikan bekalan semula ketika belayar penting bagi penugasan jauh dari tanah air, dengan tempoh operasi bergantung pada penghantaran bekalan merentasi jarak semakin jauh dan kesinambungan kitaran sokongan.

Kapal bekalan lebih besar boleh mengurangkan kekangan kapasiti dengan membawa lebih banyak muatan setiap pelayaran, tetapi saiz sahaja tidak menjamin liputan sokongan armada kerana kapal tersebut turut perlu menjalani penyelenggaraan dan berulang-alik antara lokasi pemuatan dengan formasi yang diatur gerak.

Dari sudut perlindungan angkatan, pergantungan pada bekalan di laut mewujudkan kerentanan kerana gangguan terhadap penghantaran boleh mengehadkan aktiviti pesawat dan ketahanan kapal pengiring, menjadikan perlindungan serta penggantian aset sokongan faktor penting bagi operasi jarak jauh.

Program di Guangzhou memberikan petunjuk lebih nyata mengenai persediaan untuk mengekalkan jangkauan operasi berbanding spekulasi pendorongan semata-mata, tetapi nilai strategiknya tetap bergantung pada kapal yang tersedia, kapasiti bekalan dan integrasi terbukti dengan kumpulan kapal pengangkut pesawat.

Melangkaui Rantaian Pulau Kedua: Postur Angkatan dan Isyarat Strategik

Gabungan badan kapal lebih besar, kemungkinan pendorongan nuklear dan peningkatan kapasiti bekalan semula menyokong tafsiran bahawa China semakin berminat mengekalkan operasi menuju rantaian pulau kedua dan kawasan lebih jauh, walaupun Beijing belum mengumumkan doktrin penugasan kapal berkenaan.

Kumpulan kapal pengangkut pesawat yang mampu beroperasi lebih lama jauh dari pangkalan boleh memperluas kawasan kehadiran penerbangan tentera laut, sekali gus mempengaruhi perancangan serantau, tetapi kesannya bergantung pada kesiagaan sayap udara dan keupayaan sokongan logistik.

Bagi Tentera Laut Amerika Syarikat dan perancang pertahanan serantau, keupayaan tersebut menjadi pertimbangan postur angkatan masa depan kerana bukti pembinaan belum menentukan lokasi penempatan kapal atau bila kumpulan tempurnya akan mencapai kesiagaan operasi.

Ketidakpastian mengenai pangkalan utama dan penempatan dalam armada penting kerana kedua-duanya mempengaruhi jarak pelayaran, akses penyelenggaraan serta keperluan sokongan, menjadikan andaian geografi penugasan terlalu awal walaupun pembinaan itu menunjukkan perkembangan cita-cita maritim dan kapasiti industri China.

Penambahan sebuah kapal pengangkut pesawat boleh memperluas pilihan penjadualan latihan, penyelenggaraan dan penugasan, tetapi maklumat tersedia belum membuktikan keupayaan mengekalkan kehadiran beberapa kapal secara berterusan atau jumlah kumpulan tempur yang boleh disokong serentak.

Kepantasan pembinaan di Dalian menunjukkan keupayaan menghasilkan struktur tentera laut berskala besar, manakala ujian operasi sebenar ialah sama ada sistem pendorongan, katapel elektromagnet, pesawat dan kapal bekalan dapat berfungsi dengan andal sepanjang kitaran penugasan jarak jauh.

Perbandingan dengan kapal kelas Ford berguna untuk menilai skala reka bentuk dan kapasiti penempatan pesawat, tetapi boleh mengelirukan sekiranya dianggap membuktikan kesetaraan pengalaman tempur, prestasi penerbangan atau infrastruktur sokongan global yang tidak dapat ditentukan melalui imej badan kapal.

Butiran disahkan mengenai radar, seni bina sensor, jumlah lif pesawat dan komposisi akhir sayap udara belum tersedia, mengehadkan penilaian liputan pertahanan serta pengendalian pesawat dan menghalang penentuan peranan tempur khusus bagi sistem yang pemasangan serta prestasinya belum diketahui.

Pencapaian penting selepas pelancaran merangkumi pengesahan pendorongan, penyiapan sistem penerbangan, ujian laut dan integrasi kumpulan tempur, kerana setiap peringkat akan menjelaskan sama ada program pembinaan itu mampu menghasilkan keupayaan operasi berterusan yang dibayangkan oleh skalanya.

Penilaian utama DSA ialah China sedang membina asas industri dan logistik bagi kumpulan kapal pengangkut pesawat lebih besar serta berpotensi berjangkauan lebih jauh, dengan kesan geopolitiknya ditentukan oleh kuasa udara yang boleh diatur gerak dan kesinambungan sokongan.