(DEFENCE SECURITY ASIA) — Rakaman yang tersebar pada 21 September dipercayai menunjukkan sebuah kenderaan pertahanan udara Pantsir milik Rusia ditempatkan di laluan bertingkat Jalan Lingkaran Moscow berhampiran loji penapisan Gazprom Neft di Kapotnya, sekali gus membawa sistem bersenjata itu dekat dengan infrastruktur bahan api kritikal dan lalu lintas awam.

Rakaman itu muncul selepas serangan dron pada 20 September merosakkan loji berkenaan dan menghentikan pemprosesan minyak mentah, menjadikan perlindungan unit pemprosesan utamanya keutamaan segera Moscow.

Kedudukan yang tinggi berpotensi memberi sensor Pantsir pandangan lebih jelas terhadap dron yang terbang rendah di celah bangunan, namun rakaman tersebut tidak dapat mengesahkan bila kenderaan itu tiba atau sama ada ia mengesan mahupun menyerang sasaran.

Serangan itu turut menambah beban pertahanan udara Rusia kerana perlindungan kemudahan bahan api jauh di belakang medan perang memerlukan pemintas, anggota terlatih dan kedudukan tembakan yang sesuai, sedangkan satu lagi serangan yang berjaya boleh memanjangkan gangguan operasi loji.

Datuk Bandar Moscow, Sergei Sobyanin, mengesahkan sebuah kemudahan di kawasan loji mengalami kerosakan, manakala laporan industri menyatakan kebakaran menjejaskan kedua-dua unit pemprosesan minyak mentah utama sehingga operasi pemprosesan terhenti.

Sobyanin menyifatkan serangan lebih luas itu sebagai cubaan luar biasa mengganggu pilihan raya Parlimen, tetapi kerosakan di loji tidak membuktikan motif politik tersebut; hakikat operasinya ialah dron berjaya mencapai kemudahan bernilai tinggi dalam kawasan metropolitan Moscow yang dilindungi.

Kepentingan loji itu melangkaui kedudukannya berhampiran Kremlin kerana kapasiti pemprosesannya menyokong bekalan petrol dan diesel di sekitar ibu negara, sementara gangguan berpanjangan boleh menambah tekanan terhadap rangkaian pengedaran bahan api Rusia.

Penempatan Pantsir di atas persimpangan bertingkat mungkin memperbaiki garis pandang terhadap ancaman yang menghampiri loji, tetapi pada masa sama meletakkan kenderaan bersenjata, kru, peluru dan kemungkinan serpihan pemintasan berhampiran pengguna jalan raya.

Keadaan itu menggambarkan cabaran Moscow untuk melindungi sasaran tetap yang penting kepada ekonomi daripada dron yang boleh tiba dari pelbagai arah, sedangkan setiap kedudukan pertahanan tambahan memerlukan aset, anggota, peluru berpandu, akses jalan dan penyelenggaraan.

Rakaman tersebut menyerupai penempatan Pantsir yang pernah didokumentasikan berhampiran loji sama selepas serangan pada Jun, sekali gus membuka kemungkinan lokasi itu digunakan berulang kali tanpa membuktikan penempatan terbaru dicetuskan oleh serangan September.

Laporan terdahulu turut menempatkan sebuah Pantsir di menara khas berhampiran loji, menunjukkan kenderaan di laluan bertingkat itu mungkin melengkapkan susunan pertahanan sedia ada dan bukannya menjadi satu-satunya tindak balas Moscow.

Persoalan strategiknya ialah sama ada beberapa kedudukan Pantsir yang saling meliputi mampu mengurangkan kerosakan akibat serangan seterusnya tanpa membebankan bekalan peluru pemintas, anggota terlatih dan ruang awam di sekitar salah sebuah pusat bahan api bandar terpenting Rusia.

(KLIK SINI): Moscow Jadi Benteng Udara: Rusia Guna Mi-26T Letak Pantsir-SMD-E Atas Pencakar Langit Ketika Dron Ukraine Dedah Kerentanan Pertahanan Ibu Negara

Mengapa Loji Penapisan Kapotnya Penting kepada Moscow

Loji Penapisan Minyak Moscow milik Gazprom Neft terletak di daerah Kapotnya, di pinggir tenggara ibu negara, menjadikannya pusat pengeluaran bahan api yang besar serta sasaran tertumpu dalam kawasan metropolitan yang mempertemukan keperluan ketenteraan dan kehidupan awam.

Menurut laporan industri, kebakaran September menjejaskan kemudahan pemprosesan utama AVT-6 dan EURO+, masing-masing dilaporkan mempunyai kapasiti sekitar 21,400 dan 18,800 tan metrik sehari, sekali gus menjelaskan bagaimana operasi boleh terhenti walaupun peralatan lain tidak musnah.

Angka itu merujuk kepada kapasiti terpasang, bukannya jumlah pengeluaran yang disahkan sejurus sebelum serangan, manakala sebarang dakwaan tentang kekurangan bahan api perlu mengambil kira stok simpanan, bekalan gantian, tempoh pembaikan dan keputusan pengedaran.

Penghentian operasi pada September juga perlu dilihat dalam konteks laporan selepas serangan Jun yang menjangkakan gangguan berpanjangan kerana maklumat tersedia belum membentuk garis masa operasi yang lengkap dan disahkan secara bebas antara kedua-dua serangan.

Anggaran terdahulu mengaitkan loji itu dengan sebahagian besar bekalan petrol dan diesel wilayah Moscow, namun angka berkenaan wajar dianggap sebagai rujukan sejarah kerana gangguan perang, bekalan dari loji lain dan perubahan permintaan boleh mengubah tahap pergantungan sebenar.

Dari sudut ketenteraan, gangguan berpanjangan terhadap pemprosesan minyak boleh menyulitkan bekalan untuk pengangkutan awam dan berpotensi menjejaskan logistik tentera, walaupun tiada bukti terbuka yang mengesahkan kekurangan bahan api khusus bagi angkatan Rusia susulan serangan September.

Logik serangan Kyiv dipercayai bertujuan mengenakan kos pembaikan dan perlindungan berulang terhadap infrastruktur tenaga Rusia, sementara Moscow berusaha memastikan unit pemprosesan terus beroperasi, tetapi kesan setiap serangan terhadap bekalan bahan api di medan perang belum dapat dipastikan.

Kerosakan pada loji berhampiran ibu negara turut membawa kesan politik kerana ia memperlihatkan jangkauan dron jarak jauh Ukraine ke kawasan bandar Rusia yang paling ketat dilindungi, biarpun pihak berkuasa melaporkan banyak dron dipintas dalam serangan lebih luas.

Jumlah dron yang dipintas sahaja tidak cukup untuk mengukur keberkesanan perlindungan loji kerana rangkaian pertahanan masih boleh menumpaskan banyak sasaran sambil membenarkan beberapa dron melepasi lapisan terakhir dan membakar peralatan pemprosesan.

Bagi Moscow, ukuran paling bermakna ialah sama ada pengeluaran dapat disambung dan dikekalkan, kerana kadar pemprosesan, tempoh pembaikan serta kos pertahanan berulang memberikan gambaran kesan strategik yang lebih jelas berbanding satu rakaman kebakaran atau kenderaan pertahanan udara.

(KLIK SINI): Sistem Pantsir Rusia Dipertingkat, Gabung Peluru Berpandu Hipersonik dan 48 Pemintas Dron

Kesan Kedudukan Pantsir di Laluan Bertingkat

Kenderaan dalam rakaman itu kelihatan sepadan dengan keluarga Pantsir-S1, sistem pertahanan udara jarak dekat bergerak yang menggabungkan peluru berpandu, meriam, radar dan sensor elektro-optik, namun pengesahan varian tepat serta keadaan persenjataannya memerlukan imej lebih jelas.

Konfigurasi lazim Pantsir-S1 membawa sehingga 12 peluru berpandu sedia lancar bersama dua meriam 30mm, menawarkan beberapa pilihan serangan kepada kru, meskipun muatan sebenar kenderaan yang dirakam mungkin berbeza daripada kapasiti reka bentuknya.

Spesifikasi yang diterbitkan lazimnya meletakkan jarak serangan maksimum peluru berpandu standard sekitar 20 kilometer, tetapi angka itu tidak semestinya menggambarkan prestasi terhadap dron kecil yang terlindung oleh bangunan, bentuk muka bumi atau gangguan persekitaran bandar.

Kedudukan bertingkat boleh memperluas ufuk pengesanan radar dengan mengangkat sensor melepasi halangan berhampiran, sekali gus memberi pengendali lebih masa mengesan sasaran terbang rendah sebelum ia menghampiri loji dan mengurangkan kebergantungan pada tembakan meriam saat akhir.

Ketinggian itu juga boleh menyediakan laluan tembakan peluru berpandu yang lebih jelas, tetapi serangan yang selamat dan berkesan masih bergantung pada pengecaman sasaran, mutu penjejakan, sektor tembakan yang dibenarkan, bangunan sekitar serta risiko serpihan jatuh.

Antena yang kelihatan berputar dalam rakaman menyokong tafsiran bahawa kenderaan itu sedang menjalankan pengawasan radar, namun pergerakannya tidak membuktikan saluran penjejakan telah mengunci dron atau arahan serangan telah dikeluarkan.

Pantsir di atas menara dan kenderaan di persimpangan jalan mungkin memantau arah kemasukan berbeza untuk mewujudkan liputan bertindih, tetapi sektor pemerhatian serta medan tembakan sebenar kedua-duanya tidak tersedia untuk penilaian bebas.

Liputan bertindih turut menuntut penyelarasan arahan supaya beberapa kru yang menjejak sasaran sama tidak membazirkan peluru atau melaksanakan serangan yang saling mengganggu, khususnya ketika serangan besar menghasilkan amaran serentak di seluruh rangkaian pertahanan Moscow.

Laluan bertingkat menyediakan tempat tinggi sedia ada tanpa perlu membina menara baharu, namun bentuk jalan, keupayaan struktur, sekatan akses dan kedekatan dengan pemandu boleh mengehadkan lokasi parkir serta cara kru mengendalikan sistem.

Rakaman itu akhirnya menunjukkan kemungkinan penyesuaian taktikal: menaikkan kedudukan sebuah Pantsir boleh memperbaiki perlindungan dari arah tertentu, tetapi tidak membuktikan keseluruhan laluan penerbangan rendah menuju ke kawasan perindustrian yang luas itu sentiasa terlindung.

(KLIK SINI): Pantsir-SMD: Rusia Perkenal Sistem Pertahanan Udara Terbaharu Dengan 48 Peluru Berpandu

Cabaran Pertahanan Dron di Sebalik Penempatan Pantsir di Lebuh Raya

Pantsir direka sebagai sistem pertahanan bergerak untuk melindungi sasaran tertentu daripada pelbagai ancaman udara, termasuk pesawat dan senjata berpandu, tetapi serangan dron kos rendah yang berulang memberi tekanan khusus kepada sensor, bekalan peluru sedia guna dan keupayaannya menghadapi serangan berterusan.

Dron kecil yang terbang rendah di celah bangunan boleh menyukarkan pengesanan radar dan memendekkan masa antara pengesanan yang boleh diyakini dengan ketibaannya di sasaran, bergantung pada jenis dron, cuaca, laluan, konfigurasi sensor dan gangguan setempat.

Peluru berpandu membolehkan Pantsir menyerang sasaran lebih jauh daripada jangkauan meriamnya, namun bekalan peluru yang terhad pada sesebuah kenderaan memaksa kru memilih sasaran dengan cermat apabila dron tiba dari pelbagai arah atau dalam beberapa gelombang.

Dua meriam 30mm menyediakan lapisan pertahanan terakhir apabila sasaran semakin hampir, tetapi tembakan berhampiran jalan raya yang sibuk menimbulkan persoalan tentang arah tembakan yang selamat, kelongsong peluru dan serpihan yang tidak dapat dijawab melalui rakaman kenderaan yang sedang berhenti.

Dakwaan bahawa beberapa Pantsir yang pernah dirakam berhampiran loji membawa kurang daripada jumlah maksimum peluru berpandu perlu diteliti dengan berhati-hati kerana tabung pelancar yang kelihatan tidak membuktikan keadaan stok keseluruhan, penggunaan terdahulu, rancangan mengisi semula peluru atau kekurangan bekalan.

Struktur logam pelindung yang dilaporkan dipasang di atas kabin sesetengah kenderaan menunjukkan penyesuaian terhadap ancaman dron, tetapi kewujudannya tidak membuktikan sesebuah Pantsir dipindahkan dari medan hadapan atau krunya tidak memiliki perlindungan lain.

Varian Pantsir Rusia yang lebih baharu dilaporkan boleh menggunakan peluru pemintas anti-dron yang lebih kecil, sekali gus menambah bilangan senjata sedia lancar, namun rakaman di lebuh raya itu tidak mengesahkan kehadiran varian atau peluru berkenaan.

Pertimbangan kos juga bergantung pada sasaran yang dilindungi kerana penggunaan peluru pemintas mahal terhadap dron murah mungkin wajar sekiranya dron itu mengancam unit pemprosesan yang kerosakannya boleh menghentikan operasi selama berminggu-minggu.

Peperangan elektronik, pengesanan pasif, perlindungan fizikal dan sensor yang ditempatkan di beberapa lokasi boleh melengkapkan pertahanan peluru berpandu serta meriam, tetapi maklumat tersedia tidak mengesahkan langkah mana yang beroperasi di sekitar Kapotnya ketika serangan September.

Kesimpulan yang dapat disokong bukti ialah dron merosakkan loji penapisan itu meskipun Moscow mempunyai pertahanan udara, sedangkan maklumat terbuka belum dapat mengenal pasti sensor yang mengesannya, senjata yang digunakan atau sebab dron tertentu berjaya melepasi pertahanan.

Persimpangan Jalan Raya Menjadi Sebahagian daripada Pertahanan Loji

Penggunaan persimpangan yang sibuk sebagai kedudukan tembakan memindahkan sebahagian keperluan perlindungan loji ke ruang awam, memaksa komander mengimbangi kelebihan pengesanan radar dan akses pantas dengan pengurusan trafik, keselamatan kru serta kesan sesuatu serangan balas.

Keperluan operasi jauh melangkaui kenderaan yang kelihatan dalam rakaman kerana kesiapsiagaan berterusan memerlukan pengendali terlatih, bahan api, bekalan kuasa, komunikasi, pengisian semula peluru, penyelenggaraan, kawalan keselamatan dan laluan akses yang boleh digunakan ketika amaran dikeluarkan.

Jika beberapa Pantsir ditempatkan di sekitar sebuah loji, setiap kedudukan boleh memperkukuh liputan setempat tetapi pada masa sama mengikat anggota dan aset kepada sasaran tetap, sekali gus memaksa Rusia memilih antara melindungi Moscow dengan kemudahan lain yang turut terancam.

Kedudukan di jalan raya juga mungkin mengganggu pergerakan awam, namun rakaman itu tidak menunjukkan sama ada lorong ditutup, trafik dilencongkan atau pihak berkuasa mengenakan sekatan di sekitar kenderaan tersebut.

Serangan terhadap dron di atas atau berhampiran lalu lintas membawa risiko daripada laluan penerbangan peluru pemintas, tembakan meriam, serpihan yang jatuh dan lokasi dron terhempas, menjadikan keselamatan jalan raya sebahagian daripada pertimbangan operasi.

Sebaliknya, keputusan menangguhkan tembakan kerana risiko tersebut boleh membuka peluang singkat kepada dron terbang rendah, menunjukkan bahawa kedekatan dengan orang awam mempengaruhi keberkesanan pertahanan udara serta akibat setiap tindakan kru.

Serangan berulang terhadap loji penapisan turut mewujudkan kitaran kerja yang berterusan apabila kru perlu berjaga sepanjang tempoh ancaman yang sukar dijangka, kemudian memeriksa sistem, menambah peluru dan menyesuaikan liputan sementara pekerja industri menilai kerosakan serta memulihkan pengeluaran.

Kemunculan kedudukan bertingkat selepas serangan terdahulu selaras dengan usaha mendapatkan garis pandang lebih baik, tetapi tiada laporan terbuka yang mengesahkan sama ada menara pertahanan sedia ada tidak dikendalikan, mempunyai kelemahan, terhalang atau sekadar diperkukuh dengan kenderaan tambahan.

Penempatan Pantsir yang jelas kelihatan berhampiran Kapotnya juga menunjukkan loji itu diberi keutamaan tinggi oleh pihak berkuasa Rusia, namun pengukuhan setempat tersebut tidak membuktikan rangkaian pertahanan lain di ibu negara telah ditinggalkan.

Persoalan paling besar ialah sama ada Moscow mampu mengekalkan tahap perlindungan sedemikian di banyak loji penapisan, depot, lapangan terbang dan kemudahan industri apabila setiap lokasi tambahan memerlukan anggota serta peluru pemintas yang tidak boleh digunakan serentak di tempat lain.

Makna Penempatan Itu kepada Perang yang Lebih Luas

Serangan September dan kedudukan Pantsir yang dipercayai berada di lebuh raya menunjukkan bagaimana perang dron jarak jauh menjadikan kawasan industri awam cabaran pertahanan udara, sekali gus memaksa Rusia melindungi aset ekonomi jauh di belakang medan perang.

Bagi Ukraine, pulangan strategik yang berpotensi terletak pada gangguan berulang dan pengalihan sumber Rusia, bukannya keruntuhan bekalan bahan api yang telah terbukti, manakala kejayaan Moscow boleh diukur melalui pengeluaran yang tidak terganggu dan semakin sedikit serangan yang merosakkan loji.

Kedudukan loji berhampiran Moscow memberi setiap serangan kesan politik yang besar, tetapi kebakaran dekat ibu negara tidak dengan sendirinya menunjukkan jumlah bahan api yang gagal sampai kepada operasi ketenteraan Rusia.

Begitu juga, kemunculan sebuah lagi Pantsir tidak membuktikan Rusia mengalami kekurangan peluru pemintas secara menyeluruh atau kegagalan sistem pertahanan udara nasional, sebaliknya menunjukkan pilihan perlindungan setempat ketika cara dron menembusi pertahanan masih belum dijelaskan secara terbuka.

Serangan pada Jun dan September menimbulkan persoalan tentang ancaman berulang terhadap kemudahan sama: jika loji masih boleh diserang selepas pertahanannya diperkukuh, komander perlu menilai sama ada kelemahan terletak pada pengawasan, keupayaan memintas, keputusan melepaskan tembakan atau daya tahan fizikal loji.

Sebuah kenderaan di laluan bertingkat tidak dapat menjawab persoalan itu kerana pertahanan berkesan memerlukan amaran awal, perkongsian data sasaran, penyelarasan senjata, kedudukan tembakan yang selamat, keupayaan membaiki kerosakan dan rancangan mengekalkan operasi loji.

Menurut anggaran industri, pembaikan loji mungkin mengambil masa berminggu-minggu, namun kesan ekonominya bergantung pada tarikh sebenar operasi disambung, stok produk, bekalan alternatif dan kemungkinan serangan baharu mengganggu pemulihan.

Pengajaran itu turut relevan kepada negara lain yang melindungi lapangan terbang, loji tenaga, pelabuhan dan depot bahan api daripada dron terbang rendah kerana jarak serangan yang tercatat dalam spesifikasi kurang bermakna tanpa garis pandang sensor, peluru mencukupi dan keupayaan mengekalkan operasi.

Setakat ini, rakaman tersebut paling wajar ditafsirkan sebagai menunjukkan kemungkinan sebuah Pantsir ditempatkan di kawasan tinggi berhampiran loji penapisan yang rosak dalam serangan dron besar, sementara tarikh penempatannya, muatan peluru, sejarah pertempuran dan keberkesanannya belum disahkan.

Kesan strategik yang berpanjangan ialah beban mempertahankan infrastruktur: setiap dron yang berjaya menembusi pertahanan boleh mendorong penambahan kedudukan baharu, sedangkan setiap kedudukan menuntut sumber dan membawa operasi senjata semakin dekat dengan kehidupan awam.