(DEFENCE SECURITY ASIA) — Iran dilaporkan memperoleh imej satelit China beresolusi tinggi sebelum dan selepas serangan peluru berpandu balistik pada 17 Julai terhadap Pangkalan Udara Muwaffaq Salti, sekali gus berpotensi menjadikan pemantauan angkasa komersial sebagai instrumen penyasaran terhadap tentera Amerika Syarikat.

Pegawai Amerika Syarikat yang tidak dinamakan menyifatkan kaitan imej berkenaan sebagai bukti paling jelas bahawa sokongan daripada entiti China membawa kesan maut di medan tempur, namun Washington belum mengenal pasti pembekal atau mendedahkan bukti forensik mengenai rantaian pemindahannya.

Serangan itu mengorbankan Leftenan Pertama Tyler James Feehan, Prebet Isabella Gonzales dan Sarjan Angel S. Rampersad, menjadikannya penembusan strategik terhadap sistem pertahanan udara berlapis Amerika Syarikat, bukan sekadar satu lagi demonstrasi jumlah peluru berpandu Iran yang gagal.

Terletak berhampiran Azraq, kira-kira 80 hingga 100 kilometer di timur Amman, Muwaffaq Salti menyokong pesawat tempur, platform risikan dan pasukan pertahanan udara Amerika Syarikat, menjadikannya sasaran tertumpu yang boleh menjejaskan penjanaan sorti serta perlindungan serantau.

Iran menggunakan peluru berpandu balistik dan dron serangan sehala dalam tiga serangan sepanjang kira-kira 24 jam, mewujudkan ancaman penembusan berbilang arah bagi membebankan sensor, pemintas, rangkaian pemerintahan serta prosedur perlindungan anggota di pangkalan Jordan itu.

Setiausaha Negara Amerika Syarikat, Marco Rubio, berkata pasukan negaranya bersama rakan sekutu memintas hampir semua peluru berpandu, namun mengakui bahawa “satu berjaya melepasi pertahanan,” membuktikan satu penembusan sahaja mampu menyebabkan korban walaupun kadar pemintasan keseluruhan tinggi.

Imej China itu berpotensi membolehkan Iran mengenal pasti kawasan parkir pesawat, hangar, unit kediaman berkontena dan infrastruktur sokongan, sekali gus memendekkan kitaran risikan daripada pengumpulan satelit kepada pemilihan sasaran, perancangan serangan serta penilaian kerosakan tempur.

Bagaimanapun, pegawai Amerika Syarikat tidak menuduh kerajaan China mengarahkan pemindahan imej tersebut, meninggalkan persoalan sama ada ia melibatkan bantuan kerajaan, risikan geospatial komersial, pemerolehan pihak ketiga atau tindakan bebas syarikat satelit China.

Beijing menolak dakwaan yang mengaitkan syarikat China dengan penyasaran Iran, manakala jurucakap Kedutaan China, Liu Chang, menuduh pihak tertentu “mengaitkan dan memburukkan negara lain secara berniat jahat” serta menegaskan kerjasama China-Iran mematuhi undang-undang antarabangsa.

Pertikaian itu menunjukkan bagaimana konstelasi satelit komersial dwiguna menghakis sempadan antara pemerhatian awam dengan risikan ketenteraan, sekali gus membolehkan kuasa serantau memperoleh data berkualiti penyasaran tanpa mengoperasikan satelit peninjauan tempatan yang canggih.

Bagi perancang Amerika Syarikat, serangan maut tersebut mendedahkan cabaran perlindungan pasukan yang semakin melebar kerana perlindungan pesawat, penempatan anggota secara tersebar, pertahanan udara bergerak dan langkah penyamaran kini perlu menangani pemerhatian orbit berterusan.

Bagi Washington dan Beijing, dakwaan itu mencetuskan pertikaian risikan ketenteraan menjelang sidang kemuncak pada 24 September, ketika usaha menstabilkan hubungan boleh bertembung dengan dakwaan bahawa keupayaan angkasa komersial China membantu Iran membunuh tentera Amerika Syarikat.

(KLIK SINI): [VIDEO] Terkini: Serangan Peluru Berpandu Balistik Iran Bunuh 2 Askar AS di Jordan — Korban Tempur Langsung Pertama Dalam Perang 2026

Bagaimana Risikan Satelit Mungkin Membentuk Serangan Iran

Imej yang dipercayai dibekalkan sebelum serangan boleh membantu pembangunan sasaran dengan mengenal pasti blok penginapan yang kerap dihuni, kawasan operasi pesawat, kedudukan pertahanan serta tumpuan logistik yang kemusnahannya mampu menghasilkan kesan operasi dan politik tidak seimbang.

Imej selepas serangan terdahulu pula berpotensi menunjukkan peluru berpandu yang menembusi pertahanan, struktur yang masih berfungsi serta lokasi pemindahan aset, membolehkan Iran memperhalusi titik sasaran berikutnya tanpa mengulangi corak serangan yang tidak berkesan.

Kelebihan risikan ini tidak memerlukan pemantauan masa nyata berterusan kerana pangkalan tetap mempunyai rutin yang boleh dikenal pasti, manakala lintasan satelit berulang mampu merakam pembinaan, penempatan pertahanan, pesawat serta petunjuk penyebaran, pengukuhan atau pembaikan kecemasan.

Peluru berpandu ketiga yang membawa maut dilaporkan mengenai unit kediaman berkontena ketika anggota sedang tidur, menunjukkan kemungkinan penyasaran tepat, pengetahuan operasi atau kebetulan, namun maklumat tersedia belum membuktikan bagaimana imej satelit mempengaruhi pemilihan titik hentaman.

Serangan pertama menyebabkan serpihan mengenai gimnasium pangkalan dan mencetuskan amaran yang membolehkan kebanyakan anggota menuju ke kubu perlindungan, manakala peluru berpandu kedua mengenai hangar kosong sebelum serangan maut mendedahkan kelemahan prosedur amaran serta akses perlindungan.

Keseluruhan impak tersebut membuktikan serangan peluru berpandu balistik boleh menyasarkan sesebuah pangkalan sebagai sistem saling berhubung, mengancam pesawat, penginapan, penyelenggaraan dan kesiagaan pertahanan meskipun sebahagian besar ancaman berjaya dikesan serta dipintas.

Imej beresolusi hampir 0.5 meter berpotensi mengenal pasti objek sebesar pesawat dan infrastruktur utama, menawarkan peningkatan risikan ketara berbanding satelit Noor Iran yang memiliki resolusi kira-kira lima meter serta membolehkan penilaian kerosakan tempur lebih meyakinkan.

Kepentingan operasinya terletak pada pemendekan rantaian sensor kepada penembak kerana imej luar boleh mengurangkan ketidakpastian, menjimatkan stok senjata jarak jauh serta mengarahkan salvo berikutnya kepada kemudahan yang masih berfungsi.

Iran juga boleh membandingkan imej daripada tarikh berbeza untuk mengesan penyesuaian pertahanan serta menentukan sektor yang menerima pembaikan keutamaan, namun keberkesanannya tetap bergantung pada tafsiran tepat, penghantaran pantas dan penyelarasan serangan yang boleh dipercayai.

Justeru, persoalan utama bukan sama ada satelit membimbing peluru berpandu secara langsung, tetapi sama ada peninjauan komersial mempertingkat keputusan kempen Iran sehingga serangan berulang menjadi lebih selektif, ekonomik dan berupaya mengganggu operasi Amerika Syarikat.

TEE-01B Perluas Keupayaan Penyasaran Berasaskan Angkasa Iran

Pasukan Aeroangkasa Kor Pengawal Revolusi Islam Iran dilaporkan memperoleh satelit pemerhatian bumi China, TEE-01B, pada penghujung 2024 menerusi kaedah “penyerahan dalam orbit” yang memindahkan kawalan selepas pelancaran tanpa profil eksport satelit ketenteraan konvensional.

Perjanjian yang dilaporkan bernilai kira-kira AS$37 juta itu menawarkan laluan lebih murah kepada keupayaan risikan, pengawasan dan peninjauan berdaulat berbanding kos, infrastruktur serta risiko teknologi untuk membangunkan program satelit peninjauan setanding secara domestik.

Rekod penugasan, imej dan penilaian orbit Iran yang bocor dilaporkan menunjukkan TEE-01B memerhatikan kemudahan Amerika Syarikat serta sekutunya di sekitar Pangkalan Udara Prince Sultan, Muwaffaq Salti, Bahrain dan Erbil sebelum atau selepas operasi Iran pada Mac 2026.

Satelit itu dilaporkan mempunyai kaitan dengan Earth Eye, manakala beberapa laporan menghubungkan bas satelitnya dengan Chang Guang, tetapi percanggahan butiran korporat dan ketiadaan dokumen kontrak terbuka menuntut sikap berhati-hati sebelum tanggungjawab teknikal atau organisasi ditentukan.

Iran turut didakwa memperoleh akses kepada stesen bumi komersial kendalian Emposat yang berpangkalan di Beijing untuk menyokong penugasan satelit dan pemindahan turun data menerusi rangkaian geografi lebih luas, walaupun syarikat itu menafikan pengetahuan mengenai pengguna ketenteraan.

Jika tepat, seni bina ini memberikan Iran lebih daripada sebuah sensor orbit kerana rangkaian stesen bumi global mampu mempercepat tindak balas pemerintahan, mengurangkan kelewatan penghantaran data dan memperkukuh akses ketika operasi tersebar di seluruh Asia Barat.

TEE-01B dilaporkan ditugaskan melintasi Pangkalan Udara Prince Sultan antara 13 hingga 15 Mac, merangkumi serangan Iran yang didakwa merosakkan lima pesawat pengisi minyak Amerika Syarikat pada 14 Mac dan menonjolkan nilai strategik pesawat tanker.

Serangan terhadap pesawat pengisi minyak menyasarkan seni bina logistik yang mengekalkan kuasa udara kerana kemusnahan atau penyebaran tanker boleh mengurangkan ketahanan penerbangan pesawat tempur, mengehadkan serangan jarak jauh serta meningkatkan kebergantungan kepada pangkalan lebih jauh.

Namun, kebetulan lintasan orbit tidak membuktikan imej tertentu mengarahkan serangan tertentu, sementara cuaca, sela lintasan semula, penyamaran, kesilapan analisis dan kelewatan penghantaran boleh mengurangkan nilai ketenteraan produk satelit komersial beresolusi tinggi.

Transformasi strategik sebenar lahir daripada penggabungan peluru berpandu, dron, imej luar, stesen bumi komersial serta analisis pascaserangan kepada kompleks peninjauan-serangan Iran yang jauh lebih berkeupayaan berbanding setiap komponennya jika digunakan secara berasingan.

Muwaffaq Salti Dedah Kerentanan Tumpuan Tentera Amerika Syarikat

Muwaffaq Salti menempatkan atau menyokong operasi F-15, F-16, F-35, A-10 dan MQ-9 Reaper bersama sistem pertahanan udara, menjadikannya hab tempur kritikal yang nilainya turut mewujudkan tumpuan sasaran penting kepada operasi ketenteraan Iran.

Pelaburan Amerika Syarikat untuk mengembangkan pangkalan itu sebagai kemudahan lebih kekal memperkukuh keupayaan unjuran kuasa serantau, namun pada masa sama memperbesar jejak logistiknya menerusi hangar, kediaman, zon penyelenggaraan, kemudahan bahan api, komunikasi dan sokongan pesawat.

Serangan berulang Iran menunjukkan strategi untuk mencetuskan gangguan kumulatif, memaksa penyebaran pesawat dan menghabiskan inventori pemintas, bukannya bergantung sepenuhnya pada satu serangan besar bagi melumpuhkan keseluruhan pangkalan secara serta-merta.

Serangan terdahulu pada 9 Julai membabitkan kira-kira lapan hingga 10 peluru berpandu yang sebahagian besarnya berjaya dipintas tanpa korban, namun serangan 17 Julai membuktikan salvo berulang akhirnya boleh mengeksploitasi jurang pertahanan, kelemahan prosedur atau kebarangkalian statistik.

Dinamik pertukaran kos ini memihak kepada penyerang berterusan apabila sejumlah kecil peluru berpandu atau dron memaksa pertahanan melancarkan beberapa pemintas canggih, mengekalkan liputan radar tanpa henti dan berulang kali mengarahkan anggota berlindung.

Serangan maut tersebut turut menegaskan bahawa perlindungan pasukan bukan sekadar mempertahankan pesawat kerana kawasan penginapan, gimnasium dan struktur pasang siap boleh menjadi sasaran penting apabila anggota di dalamnya menyokong operasi udara serta misi pertahanan.

Penyebaran pesawat dan anggota boleh mengurangkan kerentanan, tetapi langkah itu memperluas perimeter keselamatan, meningkatkan keperluan pengangkutan, merumitkan penyelenggaraan serta mewujudkan kebergantungan komunikasi tambahan, sekali gus memindahkan risiko kepada sistem logistik dan pemerintahan.

Pengukuhan fizikal tempat perlindungan dan penginapan meningkatkan daya tahan, namun pembinaannya mahal, mudah dikesan secara geografi serta boleh diancam senjata semakin tepat yang koordinat sasarannya dikemas kini menerusi pemantauan satelit komersial berterusan.

Teknik umpanan, penyamaran dan pemindahan pantas perlu melengkapi pertahanan peluru berpandu kerana pemintas sahaja tidak mampu menjamin perlindungan apabila musuh menggabungkan salvo berulang, pemurnian sasaran dan risikan luar terhadap pangkalan tetap.

Muwaffaq Salti menjadi amaran lebih luas kepada postur tentera Amerika Syarikat bahawa pangkalan yang dioptimumkan untuk kecekapan dalam persekitaran permisif boleh berubah menjadi liabiliti apabila musuh memperoleh senjata tepat, dron murah dan risikan geospatial komersial.

Sekatan Dedah Persaingan Lebih Luas Dalam Risikan Angkasa Komersial

Washington mengenakan sekatan terhadap MizarVision, Earth Eye dan Chang Guang pada 8 Mei atas dakwaan syarikat China mengumpul, menerbitkan atau membekalkan imej bagi membantu Iran memantau aktiviti ketenteraan Amerika Syarikat serta sekutunya sepanjang konflik 2026.

MizarVision dituduh menggunakan imej komersial dan kecerdasan buatan untuk mengenal pasti ciri ketenteraan termasuk pesawat serta kapal induk, membuktikan bagaimana analitik automatik mampu menukar imej tersedia secara meluas kepada risikan operasi pada skala industri.

Earth Eye didakwa membekalkan imej satelit secara langsung kepada Iran, manakala Chang Guang dipercayai merakam kemudahan Amerika Syarikat serta sekutunya berdasarkan keperluan Tehran, namun Beijing menolak tuduhan berkenaan dan menuntut bukti kukuh dikemukakan.

Chang Guang sebelum ini pernah dikenakan sekatan Amerika Syarikat dan dituduh menyediakan imej yang menyokong operasi Houthi terhadap aset Amerika di Laut Merah, selain produk satelitnya turut dikaitkan dengan Kumpulan Wagner Rusia.

Dakwaan itu menunjukkan syarikat angkasa komersial boleh menjadi peserta tidak langsung dalam pelbagai medan konflik tanpa melancarkan senjata kerana imej mereka mampu menyokong pengesanan sasaran, analisis laluan, penilaian kerosakan tempur serta propaganda operasi.

Penyedia imej Amerika dilaporkan mengehadkan penerbitan liputan zon konflik Asia Barat atas permintaan Washington, namun langkah serupa sukar mengekang pasaran antarabangsa yang merangkumi konstelasi asing, broker data, firma analisis serta stesen bumi global.

Kawalan unilateral akhirnya boleh mengalihkan permintaan kepada penyedia di luar bidang kuasa Amerika Syarikat, sekali gus mewujudkan masalah penafian risikan menyerupai ketirisan kawalan eksport semikonduktor, komponen dron dan teknologi dwiguna sensitif lain.

Imej komersial turut menyukarkan atribusi kerana pelanggan ketenteraan boleh membeli data melalui perantara, mengeksploitasi imej yang diterbitkan secara terbuka atau menggabungkan produk beberapa pembekal, sehingga mengaburkan penglibatan sedar mana-mana kerajaan dalam sesuatu operasi.

Sekatan mampu mengehadkan pembiayaan, perkongsian komersial dan akses pasaran, tetapi keberkesanan pencegahannya bergantung pada sama ada syarikat terbabit lebih menghargai pendedahan kepada pasaran Barat berbanding kontrak, perlindungan politik serta permintaan dalam ekosistem teknologi alternatif.

Persaingan itu kini berkembang daripada pemilikan satelit peninjauan kepada penguasaan seluruh rantaian bekalan geospatial yang merangkumi permintaan penugasan, pengumpulan orbit, akses stesen bumi, analisis kecerdasan buatan, saluran pengedaran serta pengesahan pengguna akhir.

(KLIK SINI): China Didakwa Bantu Iran Sasar Pangkalan Tentera AS: Data Satelit AI Dedah Patriot, THAAD dan Hangar Pesawat Amerika

Sidang Kemuncak Trump–Xi Berdepan Pertikaian Risikan Berdarah

Dakwaan mengenai imej tersebut muncul kurang dua minggu sebelum pertemuan Presiden Donald Trump dengan Presiden China, Xi Jinping, di Rumah Putih pada 24 September, sekali gus berpotensi merumitkan usaha peringkat tertinggi untuk menstabilkan hubungan dua hala.

Washington dan Beijing secara serentak meneruskan dialog strategik mengenai perdagangan, Taiwan, kecerdasan buatan, nadir bumi, fentanyl serta keselamatan serantau ketika berdepan tuduhan bahawa teknologi komersial China telah memperkukuh kempen ketenteraan Iran terhadap pasukan Amerika Syarikat.

Trump sebelum ini berkata Xi menawarkan bantuan untuk menamatkan perang dan membuka semula Selat Hormuz, selain mendakwa China tidak akan membekalkan peralatan ketenteraan kepada Iran, namun gambaran itu tidak disahkan secara serupa oleh pegawai Beijing.

Imej satelit berada dalam kategori kabur di bawah jaminan tersebut kerana ia boleh diperoleh secara komersial, bersifat dwiguna dan bukan kinetik, namun penggunaannya bagi pembangunan sasaran mampu menghasilkan kesan sama maut seperti perkakasan ketenteraan konvensional.

Pegawai Amerika Syarikat dilaporkan berulang kali membangkitkan kebimbangan itu kepada China tetapi tidak menuduh kepimpinan Beijing mengarahkan pemindahan berkenaan, sekali gus mengekalkan ruang diplomatik sambil memberi tekanan terhadap syarikat yang didakwa membantu operasi Iran.

Perbezaan itu mungkin mengehadkan ketegangan segera, namun turut mendedahkan dilema dasar apabila China boleh menafikan tanggungjawab kerajaan sedangkan entiti komersial terus menyediakan keupayaan yang dianggap Washington sebagai risikan operasi, bukan perkhidmatan awam biasa.

Beijing menegaskan kerjasamanya dengan Iran adalah sah, menolak usaha mengaitkan China dengan peperangan tersebut dan belum pernah mengakui secara terbuka bahawa syarikatnya membekalkan imej berkualiti penyasaran yang dikaitkan dengan serangan Muwaffaq Salti.

Washington pula belum mengemukakan bukti forensik terbuka yang mengenal pasti imej, pembekal, permintaan penugasan, kaedah penghantaran atau unit Iran yang didakwa menukarkan data tersebut kepada keputusan penyasaran operasi bagi serangan 17 Julai.

Kekosongan bukti ini menuntut keraguan seimbang terhadap kedua-dua naratif kerana pegawai Amerika mungkin memiliki risikan sulit yang tidak boleh didedahkan, manakala penafian China tidak membuktikan syarikat di bawah bidang kuasanya gagal membekalkan data berguna kepada tentera.

Akhirnya, episod Muwaffaq Salti menunjukkan persaingan kuasa besar masa depan semakin berlangsung menerusi konstelasi komersial, pemindahan data terselindung serta penyasaran berasaskan rakan kongsi, sekali gus mengaburkan neutraliti dan menyukarkan perlindungan jejak logistik serta postur tentera tetap.