Gambar Disahkan: Serangan Iran Musnahkan Radar AN/TPY-2 Amerika Syarikat di Jordan, Dedah Kerentanan Kritikal Perisai Peluru Berpandu THAAD

(DEFENCE SECURITY ASIA) — Gambar pertama yang disahkan menunjukkan kemusnahan sepenuhnya radar pertahanan peluru berpandu AN/TPY-2 X-band milik Amerika Syarikat di Pangkalan Udara Muwaffaq al-Salti di Jordan, menandakan gangguan serius terhadap rangkaian pertahanan peluru berpandu balistik yang ditempatkan secara hadapan oleh Washington ketika ketegangan Amerika Syarikat–Iran semakin memuncak.

Radar itu yang menjadi sensor teras kepada sistem Terminal High Altitude Area Defense (THAAD) telah dimusnahkan dalam serangan dron dan peluru berpandu Iran yang dilaksanakan secara terselaras awal minggu ini, sekali gus mendedahkan kerentanan infrastruktur pertahanan peluru berpandu bernilai tinggi walaupun berada dalam pangkalan tentera Amerika Syarikat yang diperkukuh.

Memandangkan hanya kira-kira sepuluh radar AN/TPY-2 dipercayai wujud di seluruh dunia, pemusnahan unit yang ditempatkan di Jordan itu mewujudkan ketidaktentuan operasi terhadap seni bina pertahanan peluru berpandu yang melindungi Jordan, Israel serta aset serantau lain ketika ketegangan strategik semakin meningkat.

Serangan Tepat Terhadap Sensor Pertahanan Peluru Berpandu Kritikal

Gambar yang tersebar dari lokasi serangan menunjukkan Radar AN/TPY-2 X-band Berasaskan Hadapan yang boleh dipindahkan milik Tentera Darat Amerika Syarikat kini bertukar menjadi serpihan struktur yang bertaburan di kawasan padang pasir Pangkalan Udara Muwaffaq al-Salti.

Imej tersebut menunjukkan susunan antena radar itu musnah sepenuhnya manakala struktur pelindung sekelilingnya kelihatan koyak dengan serpihan logam dan komponen teknikal berselerak di kawasan letupan berhampiran.

Bukti visual turut menunjukkan modul antena radar runtuh serta hangus terbakar, sekali gus menunjukkan serangan itu mencapai kesan langsung dan pemusnahan terhadap salah satu sensor paling canggih dalam inventori pertahanan peluru berpandu balistik Amerika Syarikat.

Radar ini dilaporkan menyokong liputan pertahanan peluru berpandu THAAD bukan sahaja bagi Jordan malah turut menyumbang kepada perlindungan Israel dengan menyediakan data pengawasan dan penjejakan kritikal terhadap ancaman peluru berpandu balistik.

Pemusnahan radar tersebut sekali gus menyingkirkan satu nod pengawasan penting yang berfungsi mengesan pelancaran peluru berpandu serta menyalurkan data sasaran kepada rangkaian pertahanan peluru berpandu serantau.

Memandangkan pemintas THAAD sangat bergantung kepada maklumat penjejakan daripada radar AN/TPY-2 untuk mengenal pasti ancaman peluru berpandu balistik, kehilangan sensor itu berpotensi melemahkan kitaran amaran awal serta penentuan sasaran yang diperlukan bagi memintas ancaman.

Serangan tersebut oleh itu membawa implikasi operasi yang melangkaui kehilangan fizikal peralatan kerana ia berpotensi menjejaskan penyelarasan keseluruhan sistem pertahanan peluru berpandu yang ditempatkan di seluruh rantau.

Kelangkaan platform radar ini turut memperkukuh kepentingan strategik kemusnahan tersebut kerana hanya sebilangan kecil sistem sedemikian wujud dalam inventori global pertahanan peluru berpandu Amerika Syarikat.

Operasi Epic Fury dan Eskalasi Strategik

Pemusnahan radar itu berlaku dalam konteks strategik yang lebih luas berkaitan Operasi Epic Fury, iaitu kempen ketenteraan besar Amerika Syarikat yang dilancarkan pada 28 Februari 2026 oleh U.S. Central Command di bawah kebenaran langsung presiden.

Kempen tersebut bertujuan melumpuhkan elemen utama infrastruktur keselamatan Iran termasuk pasukan peluru berpandu, kemudahan pengeluaran senjata serta keupayaan tentera lautnya.

Penganalisis keselamatan menggambarkan Operasi Epic Fury sebagai pengumpulan kekuatan ketenteraan Amerika Syarikat terbesar di Timur Tengah sejak pencerobohan Iraq pada tahun 2003.

Dalam persekitaran strategik sebegini, kehilangan sensor pertahanan peluru berpandu yang ditempatkan secara hadapan menambah kerumitan kepada keseimbangan operasi antara dua kuasa yang sedang berhadapan itu.

Sistem pertahanan peluru berpandu memainkan peranan penting dalam memastikan kebebasan operasi bagi pasukan Amerika Syarikat dan sekutunya yang beroperasi di rantau tersebut.

Pemusnahan radar AN/TPY-2 oleh itu bukan sekadar serangan taktikal terhadap peralatan kerana ia mengganggu lapisan sensor yang menyokong seni bina pertahanan peluru berpandu balistik yang lebih luas.

Sebarang kemerosotan dalam rangkaian amaran awal boleh merumitkan penyelarasan antara pelbagai sistem pemintas yang ditempatkan di wilayah sekutu.

Keadaan ini menggambarkan bagaimana serangan tepat terhadap sensor bernilai tinggi mampu mempengaruhi keseimbangan strategik dalam teater operasi yang didominasi keupayaan peluru berpandu jarak jauh.

Seni Bina Teknikal Radar AN/TPY-2

Radar AN/TPY-2 dibangunkan oleh Raytheon yang kini beroperasi di bawah struktur korporat RTX sebagai antara sensor paling maju dalam sistem pertahanan peluru berpandu balistik Amerika Syarikat.

Radar tersebut beroperasi dalam spektrum frekuensi X-band antara kira-kira 8.55 hingga 10 gigahertz yang bersamaan dengan panjang gelombang antara sekitar 3.51 hingga 3.00 sentimeter.

Operasi dalam jalur frekuensi tinggi ini membolehkan radar menghasilkan resolusi sasaran yang sangat terperinci semasa operasi penjejakan peluru berpandu.

Tahap resolusi sedemikian membolehkan radar membezakan kepala peledak peluru berpandu balistik daripada umpan atau sasaran palsu semasa penerbangan.

Keupayaan diskriminasi ini amat penting bagi memastikan pemintas peluru berpandu hanya menyerang ancaman sebenar dan bukannya objek gangguan.

Radar ini menggunakan seni bina susunan imbasan elektronik aktif yang terdiri daripada ribuan modul penghantar dan penerima.

Reka bentuk ini membolehkan hala pancaran radar dikawal secara elektronik tanpa memerlukan pergerakan mekanikal antena.

Hasilnya radar mampu mengimbas ruang udara yang luas dengan pantas sambil menjejaki pelbagai sasaran peluru berpandu balistik secara serentak.

Keupayaan teknikal ini menjadikan AN/TPY-2 antara sensor penjejakan peluru berpandu paling berkeupayaan dalam persekitaran pertahanan peluru berpandu global.

Peranan Operasi Dalam Sistem Pertahanan Peluru Berpandu THAAD

Dalam seni bina THAAD, radar AN/TPY-2 berfungsi sebagai sensor utama yang bertanggungjawab mengesan serta menjejaki pelancaran peluru berpandu balistik.

Radar ini mengenal pasti ancaman peluru berpandu semasa fasa pecutan awal dan penerbangan pertengahan trajektori.

Selepas dikesan, radar membekalkan data penjejakan yang tepat kepada sistem kawalan yang bertanggungjawab membimbing peluru berpandu pemintas.

Maklumat ini membolehkan pemintas THAAD memintas peluru berpandu balistik pada altitud tinggi sebelum ia mencapai sasaran yang ditetapkan.

Tanpa data penjejakan daripada radar tersebut, bateri THAAD akan menghadapi kesukaran membezakan ancaman peluru berpandu daripada objek udara lain.

Secara operasi radar ini berfungsi sebagai “mata” kepada sistem pertahanan peluru berpandu THAAD.

Data penjejakan daripada radar dihantar kepada sistem kawalan dan arahan bersepadu yang mengurus pelancaran pemintas.

Radar ini oleh itu menjadi komponen asas kepada Sistem Pertahanan Peluru Berpandu Balistik Amerika Syarikat yang lebih luas.

Apabila dihubungkan dengan sistem pemintas lain yang ditempatkan di seluruh rantau, ia menyumbang kepada seni bina pertahanan berlapis yang direka untuk menangkis ancaman peluru berpandu balistik.

Rangkaian Pertahanan Peluru Berpandu Serantau dan Kepentingan Pangkalan Muwaffaq al-Salti

Amerika Syarikat telah menempatkan radar AN/TPY-2 di beberapa lokasi di Timur Tengah sebagai sebahagian daripada strategi lebih luas bagi menangkis keupayaan peluru berpandu balistik Iran.

Radar berasaskan hadapan ini berfungsi sebagai nod pengawasan yang direka untuk mengesan pelancaran peluru berpandu serta memberikan amaran awal kepada rangkaian pertahanan sekutu.

Salah satu radar tersebut ditempatkan di Pangkalan Udara Muwaffaq al-Salti di Jordan sebelum dimusnahkan dalam serangan terbaru.

Radar ini dipercayai menyokong liputan pertahanan peluru berpandu THAAD yang melindungi Jordan serta Israel daripada ancaman peluru berpandu balistik.

Penempatan radar lain turut diintegrasikan ke dalam sistem pertahanan udara serantau yang menyokong kerjasama keselamatan Amerika Syarikat dengan negara sekutu.

Sensor ini menyumbang kepada Sistem Pertahanan Peluru Berpandu Balistik Amerika Syarikat yang beroperasi di seluruh rantau tersebut.

Keupayaannya mengesan pelancaran peluru berpandu pada jarak jauh meningkatkan keberkesanan sistem pemintas yang ditempatkan di pelbagai negara.

Bilangan radar AN/TPY-2 yang terhad di seluruh dunia menjadikan setiap penempatan radar tersebut amat penting dari sudut operasi dan strategi.

Pangkalan Udara Muwaffaq al-Salti yang terletak di Azraq dalam wilayah Zarqa, Jordan telah lama berfungsi sebagai hab penting bagi operasi ketenteraan Amerika Syarikat di Timur Tengah.

Pangkalan itu dibuka pada tahun 1981 sebagai kemudahan Tentera Udara Diraja Jordan sebelum berkembang menjadi platform operasi utama bagi misi pengawasan, risikan dan operasi tempur Amerika Syarikat di rantau tersebut.

Kepentingan strategiknya meningkat ketara apabila ketegangan keselamatan serantau semakin memuncak dan Amerika Syarikat memperkukuh kehadiran ketenteraannya di kawasan tersebut.

Peningkatan besar infrastruktur yang dibiayai Amerika Syarikat turut meningkatkan kapasiti operasi pangkalan tersebut termasuk peluasan bernilai kira-kira USD143 juta bersamaan RM543 juta yang disiapkan pada tahun 2019.

Imej satelit dari Februari 2026 dilaporkan menunjukkan lebih daripada enam puluh pesawat serangan Amerika Syarikat ditempatkan di pangkalan itu sekali gus menonjolkan kepentingannya dalam postur ketenteraan Amerika Syarikat di rantau Timur Tengah.

Implikasi Strategik Terhadap Operasi Epic Fury

Pemusnahan radar AN/TPY-2 di Pangkalan Udara Muwaffaq al-Salti membawa implikasi operasi yang besar terhadap kempen ketenteraan Amerika Syarikat yang dikenali sebagai Operasi Epic Fury kerana kehilangan sensor bernilai tinggi ini secara langsung menjejaskan integriti seni bina pertahanan peluru berpandu yang melindungi pasukan Amerika Syarikat dan sekutu di Jordan serta kawasan berhampiran.

Tanpa keupayaan pengesanan jarak jauh X-band radar tersebut yang menyalurkan data sasaran kepada sistem pertahanan peluru berpandu THAAD, payung pertahanan udara di Jordan berpotensi menjadi lemah dan meningkatkan pendedahan pasukan Amerika Syarikat serta rakan sekutu kepada ancaman peluru berpandu balistik ketika konflik sedang memuncak.

Serangan terhadap infrastruktur radar AN/TPY-2 juga mengganggu kitaran penyelarasan antara sensor dan pemintas yang menjadi asas kepada Sistem Pertahanan Peluru Berpandu Balistik Amerika Syarikat sekali gus memaksa komander bergantung kepada sensor alternatif sambil meningkatkan tekanan ke atas rangkaian pengawasan yang masih beroperasi di rantau tersebut.

Dalam kerangka lebih luas Operasi Epic Fury yang digambarkan sebagai operasi menggunakan kekuatan ketenteraan besar untuk melumpuhkan keupayaan peluru berpandu Iran, kehilangan sensor penting ini boleh merumitkan masa tindak balas serta memerlukan pelarasan postur operasi atau penempatan semula aset pengawasan di teater operasi.

Jika kerosakan serupa terhadap sensor pertahanan peluru berpandu turut disahkan di lokasi lain di rantau tersebut termasuk kemungkinan kerosakan berhampiran tapak radar di Emiriah Arab Bersatu, kesan kumulatifnya boleh mewujudkan jurang operasi dalam rangkaian amaran awal serantau yang berpotensi dieksploitasi oleh pihak lawan.

Dimensi kewangan serangan ini juga membawa implikasi strategik kerana pemusnahan radar yang dianggarkan bernilai sekitar USD500 juta bersamaan RM1.9 bilion mewakili kerugian material besar ketika operasi tersebut sudah mengorbankan lima anggota tentera Amerika Syarikat yang disahkan terkorban sepanjang kempen tersebut.

Kerugian sedemikian turut berpotensi mempengaruhi tempo operasi ketenteraan khususnya ketika Amerika Syarikat telah melaksanakan serangan udara berterusan selama kira-kira seratus jam bagi melemahkan keupayaan ketenteraan Iran di bawah objektif lebih luas Operasi Epic Fury.

Penilaian Strategik

Serangan terhadap radar AN/TPY-2 di Pangkalan Udara Muwaffaq al-Salti oleh itu menandakan perkembangan penting dalam konfrontasi Amerika Syarikat dan Iran kerana ia menunjukkan bagaimana serangan tepat terhadap infrastruktur sensor kritikal mampu mempengaruhi keberkesanan rangkaian pertahanan peluru berpandu paling maju sekali pun.

Ketika Operasi Epic Fury terus berlangsung, kehilangan radar tersebut menonjolkan kepentingan kelebihan sistem sandaran serta daya tahan dalam seni bina pertahanan peluru berpandu balistik khususnya di rantau yang didominasi peperangan peluru berpandu jarak jauh.

Dalam persekitaran keselamatan Timur Tengah yang sudah dicirikan oleh ketegangan meningkat serta penempatan ketenteraan yang kompleks, pemusnahan sensor pertahanan peluru berpandu penting ini menekankan betapa rapuhnya keseimbangan strategik yang wujud di rantau tersebut.

Insiden ini juga menunjukkan bagaimana penyasaran aset pengawasan serta penjejakan bernilai tinggi mampu mengganggu lapisan sensor yang menjadi asas kepada sistem pertahanan peluru berpandu bersepadu.

Gangguan terhadap lapisan sensor ini berpotensi memperlahankan kitaran pengesanan dan pemintasan yang membolehkan pasukan pertahanan bertindak balas dengan berkesan terhadap ancaman peluru berpandu balistik.

Perkembangan ini sekali gus menonjolkan bagaimana persaingan bagi dominasi maklumat, amaran awal dan kelangsungan sensor semakin menjadi faktor penentu terhadap ketahanan rangkaian pertahanan peluru berpandu moden.