Qasem Basir: Peluru Berpandu Paling Tepat Iran Yang Bakal “Menggegarkan” Israel Dalam Pusingan Kedua Perang

(DEFENCE SECURITY ASIA) — Sekiranya pusingan kedua konflik terbuka meletus antara Israel dan Iran, Tel Aviv akan berdepan dengan medan pertempuran yang jauh lebih berbahaya — dikuasai oleh keupayaan terbaharu Tehran, peluru berpandu balistik dinamakan Qasem Basir.

Tidak seperti perang 12 hari pada pertengahan 2025, di mana Iran secara sengaja menahan sistem paling canggihnya, konfrontasi seterusnya berkemungkinan menyaksikan pertahanan Israel diuji oleh senjata yang direka khusus untuk menembusi perisai berlapis yang selama ini dibanggakan.

Ancaman yang bakal muncul ini menandakan peralihan mendalam dalam landskap peperangan peluru berpandu di Timur Tengah, di mana ketepatan, keupayaan bermanuver dan tahap kelangsungan menjadi faktor penentu, bukan lagi jumlah semata-mata.

Qasem Basir telah diperkenalkan oleh Iran pada Mei 2025, dinamakan sempena mendiang komander IRGC, Qasem Soleimani yang terbunuh dalam serangan dron Amerika Syarikat pada tahun 2020.

Walaupun terdapat spekulasi meluas, Menteri Pertahanan Iran kemudian mengesahkan bahawa peluru berpandu itu tidak digunakan semasa perang 12 hari tersebut, sebaliknya disimpan bagi mengekalkan kejutan strategik.

Beliau menegaskan: “Semasa perang itu, kami tidak menggunakan peluru berpandu terbaharu kami seperti ‘Qasem Basir’ — peluru berpandu paling tepat Iran — atau peluru berpandu dengan kepala peledak boleh bermanuver. Pengeluaran peluru berpandu kami diteruskan sepanjang peperangan dan masih berterusan hingga kini. Iran adalah sebuah negara yang luas dan kami mempunyai tapak pengeluaran yang tidak didedahkan. Seperti sebuah pasukan sukan, kami mahu menguji kekuatan kami menentang lawan yang kuat, dan kami diberikan peluang ini; kami memperoleh pengalaman yang amat bernilai serta banyak maklumat berguna.”

Pengakuan ini membawa maksud bahawa Israel masih belum menyaksikan peluru berpandu paling sofistikated Iran digunakan dalam peperangan, tetapi hampir pasti ia akan muncul dalam pusingan seterusnya.

Profil Teknikal: Senjata Pemusnah Tepat

Qasem Basir merupakan peluru berpandu balistik jarak sederhana dua peringkat dengan bahan api pejal, dengan jarak dilaporkan mencapai 1,200 kilometer, sekali gus membolehkan setiap inci bumi Israel berada dalam jangkauannya dari tapak pelancaran di dalam Iran.

Bahan api pejal memberikan kelebihan dari segi pelancaran pantas dengan persediaan minimum, memendekkan masa pengesanan dan tindak balas Israel daripada beberapa jam kepada hanya beberapa minit.

Peluru berpandu ini dilengkapi penderia elektro-optik yang beroperasi tanpa bergantung kepada GPS atau sistem navigasi satelit, menjadikannya kalis gangguan elektronik dan peperangan siber.

Iran mendakwa Qasem Basir mampu mencapai ketepatan (CEP) hanya 2–3 meter, cukup untuk memusnahkan sasaran kubu bawah tanah, loji tenaga, pangkalan udara dan kemudahan tentera laut dengan ketepatan surgikal.

Badan peluru berpandu ini diperbuat daripada komposit gentian karbon untuk mengurangkan keratan rentas radar, manakala ia juga boleh melakukan manuver ketika pertengahan perjalanan dan fasa terminal, membolehkannya mengelak sistem Arrow-3 Israel atau THAAD buatan Amerika Syarikat.

Dengan kelajuan dianggarkan antara Mach 6 hingga Mach 7, Qasem Basir mampu menutup jarak ke sasaran dalam beberapa minit sahaja, hampir tidak memberikan masa tindak balas kepada pihak pertahanan.

Kelajuan ini meletakkannya sebaris dengan sesetengah sistem geluncur hipersonik, menjadikan usaha memintasnya jauh lebih sukar bagi sistem pertahanan peluru berpandu sedia ada.

Digabungkan dengan keupayaan bermanuver, kelajuan Qasem Basir memastikan walaupun sistem pengesanan dan pemintasan tercanggih berdepan kesukaran melampau untuk memusnahkannya sebelum mengenai sasaran.

Semua ini menjadikan Qasem Basir bukan sekadar peluru berpandu jarak sederhana, tetapi platform serangan tepat yang direka khusus untuk menewaskan perisai berlapis Israel.

Payung Pertahanan Israel Di Bawah Tekanan

Israel bergantung kepada perisai peluru berpandu berlapis-lapis: Iron Dome untuk roket jarak dekat, David’s Sling untuk ancaman jarak sederhana, dan Arrow-2/3 untuk peluru berpandu balistik.

Gabungan sistem ini telah melindungi Israel daripada ribuan roket Hamas dan Hezbollah, dengan kadar kejayaan didakwa melebihi 85 peratus.

Namun Qasem Basir mengubah persamaan itu, membawa ancaman yang tidak dioptimumkan untuk ditangani oleh sistem tersebut.

Iron Dome tidak relevan menentang peluru berpandu balistik jarak sederhana.

David’s Sling berkemungkinan sukar mengekang kemampuan halimunan dan manuver terminal Qasem Basir.

Malah Arrow-3, yang direka untuk pemintasan eksosfera, boleh dilemahkan jika Qasem Basir mampu melakukan gerakan mengelak secara mendadak ketika proses masuk semula.

Ini membuka kemungkinan infrastruktur kritikal Israel — daripada fasiliti nuklear Dimona hingga ke pangkalan tentera laut Haifa — boleh terdedah kepada serangan walaupun dengan sistem pertahanan berlapis.

Serangan Serentak dan Lumpuh Strategik

Iran tidak mungkin melancarkan peluru berpandu Qasem Basir secara bersendirian.

Senario yang lebih berkemungkinan ialah serangan salvo bergabung, di mana peluru berpandu lama seperti Shahab atau Fateh dilancarkan serentak bersama hentaman Basir.

Langkah ini akan memaksa Israel menggunakan pemintas Arrow yang amat mahal untuk menghalang kepala peledak paling berbahaya, manakala roket lebih murah pula mengambil kesempatan menembusi jurang pertahanan.

Strategi sebegini boleh melumpuhkan sistem komando dan kawalan Israel, sekali gus membanjiri rangkaian radar paling canggih sekalipun.

Kesan psikologi dengan menyedari bahawa sebuah peluru berpandu berketepatan tinggi mampu menghentam jantung Israel akan memberikan tekanan besar terhadap kepimpinan politik dan ketenteraan negara itu.

Implikasi Serantau Melebihi Israel

Jangkauan Qasem Basir turut mengancam pangkalan Amerika Syarikat di Qatar, Bahrain dan UAE, memaksa Washington menilai semula kedudukan tenteranya di Teluk.

Ia menandakan evolusi Iran ke arah negara yang mampu melancarkan serangan tepat tanpa bergantung kepada panduan satelit, menyertai kelompok elit bersama Rusia dan China.

Bagi negara Teluk yang bersekutu dengan Israel melalui Perjanjian Abraham, peluru berpandu Qasem Basir adalah amaran bahawa Tehran berupaya meletakkan hab ekonomi dan ketenteraan mereka dalam risiko.

Arab Saudi dan UAE, meskipun telah banyak melabur dalam sistem Patriot dan THAAD, tetap berisiko menjadi mangsa salvo peluru berpandu tepat Iran yang dilancarkan secara besar-besaran.

Pilihan Israel Israel bergantung kepada sistem pertahanan udara berlapis, iaitu Iron Dome bagi menangkis roket jarak dekat, David’s Sling untuk ancaman jarak sederhana dan Arrow-2/3 bagi peluru berpandu balistik.

Gabungan sistem pertahanan ini telah melindungi Israel daripada ribuan serangan roket Hamas dan Hezbollah dengan kadar kejayaan yang didakwa melebihi 85 peratus.

Namun, kemunculan peluru berpandu Qasem Basir mengubah sepenuhnya persamaan tersebut, membawa ancaman yang tidak direka khusus untuk ditangani oleh sistem sedia ada.

Iron Dome tidak relevan sama sekali dalam menentang peluru berpandu balistik jarak sederhana.

David’s Sling pula berkemungkinan besar berdepan kesukaran menangkis keupayaan halimunan serta manuver terminal yang dimiliki Qasem Basir.

Malah Arrow-3, yang direka untuk pemintasan di luar atmosfera, juga mungkin tewas sekiranya Qasem Basir mampu melakukan gerakan elak yang tidak dapat dijangka ketika memasuki semula atmosfera.

Keadaan ini membuka kemungkinan bahawa infrastruktur kritikal Israel — daripada kemudahan nuklear Dimona sehinggalah ke pangkalan tentera laut Haifa — boleh terdedah kepada serangan walaupun dilindungi oleh lapisan sistem pertahanan udara berbilang sistem.

Doktrin Penahanan dan Eskalasi Iran

Dengan menahan Qasem Basir daripada digunakan dalam konflik lalu, Iran telah memperlihatkan doktrin eskalasi terkawal.

Ia menghantar isyarat kepada musuh bahawa apa yang dilancarkan dalam perang 12 hari hanyalah sebahagian daripada arsenalnya, manakala senjata paling maju masih disimpan.

Strategi ini memperkukuh daya cegah Tehran, menjadikan Israel sentiasa tidak pasti akan apa yang menanti dalam perang seterusnya.

Kenyataan Menteri Pertahanan Iran tentang “tapak pengeluaran yang tidak didedahkan” memperkukuh gambaran tentang ekosistem peluru berpandu yang kebal daripada sabotaj dan sekatan.

Bagi Tehran, Basir bukan sekadar senjata, tetapi alat politik untuk intimidasi.

Ia turut mencerminkan keyakinan Iran dalam falsafah arsenal berlapis, di mana peluru berpandu lama digunakan sebagai senjata habis pakai, manakala sistem tercanggih disimpan untuk serangan penentu.

Dengan menahan senjata itu, Tehran memaksa Israel dan Amerika Syarikat untuk sentiasa membesar-besarkan ancaman yang tidak kelihatan, lalu menguras sumber ke arah kesiapsiagaan pertahanan dan perancangan tindak balas.

Doktrin ini berpaksikan pengalaman Iran selama berdekad-dekad dalam peperangan asimetri, di mana leverage psikologi sama pentingnya dengan prestasi medan perang.

Ia meniru strategi kuasa besar seperti Rusia dan China, yang turut menahan sistem paling canggih mereka bagi mengekalkan kesamaran daya cegah.

Bagi Israel, ketidakpastian ini adalah mimpi ngeri strategik, kerana perancang tentera tidak mampu menjangka sama ada serangan seterusnya akan menyerupai ribut roket lalu atau mengandungi peluru berpandu yang boleh menembusi Arrow-3 sepenuhnya.

Doktrin ini juga menguatkan kedudukan diplomatik Iran, kerana ia boleh menonjolkan imej berhemah di forum antarabangsa, sambil mengingatkan musuh bahawa eskalasi boleh melepaskan keupayaan jauh melampaui apa yang pernah diperlihatkan.

Dengan menggabungkan pembangunan peluru berpandu sebenar bersama seni pengurusan persepsi, Tehran memastikan bahawa walaupun berdiam diri tentang peranan sebenar Basir dalam pertempuran sudah cukup memperkukuh kesan cegahnya.

Pusingan Kedua Yang Akan Datang

Sekiranya Israel dan Iran kembali bertembung, medan perang akan kelihatan sangat berbeza daripada musim panas 2025.

Konflik 12 hari membuktikan kesanggupan Iran menyerap serangan Israel, mengekalkan perang proksi, dan meneruskan pengeluaran peluru berpandu walaupun di bawah tekanan, tetapi ia tidak menunjukkan keupayaan penuh Tehran.

Dalam pusingan kedua, Iran hampir pasti akan mengintegrasikan Qasem Basir dalam pakej serangan, dipadukan dengan salvo Shahab dan Fateh yang lebih lama untuk membanjiri pertahanan berlapis Israel.

Gabungan ini akan menimbulkan masalah taktikal menggerunkan bagi Israel — membezakan antara umpan, projektil kurang maju, dan ancaman keutamaan seperti Basir secara masa nyata.

Buat pertama kali dalam beberapa dekad, Israel akan berdepan kemungkinan infrastruktur paling kritikalnya dihentam dengan ketepatan hampir sempurna walaupun berbilion dolar dibelanjakan untuk pertahanan udara.

Pangkalan udara yang menempatkan pesawat pejuang F-35I “Adir”, limbungan kapal selam Dolphin, dan reaktor nuklear Dimona semuanya boleh terdedah kepada ancaman langsung.

Tidak seperti roket Hamas atau serangan rambang Hezbollah, yang membanjiri dengan kuantiti, ketepatan Qasem Basir bermaksud setiap kepala peledak mempunyai kepentingan strategik tersendiri.

Satu hentaman ke atas kubu bawah tanah, satu peluru berpandu mengenai pusat komando, atau satu letupan berhampiran fasiliti nuklear mampu mengubah haluan konflik dalam masa beberapa jam.

Bagi Amerika Syarikat, pusingan kedua sama berbahayanya, kerana Pangkalan Udara Al Udeid di Qatar, Al Dhafra di UAE, dan kapal pengangkut Amerika yang beroperasi di Teluk Parsi semuanya berada dalam jangkauan Basir.

Ini bermaksud Washington bukan sekadar penyokong politik Israel, tetapi bakal menjadi sasaran langsung salvo peluru berpandu Iran, memaksa penilaian semula keseluruhan kedudukan tenteranya di rantau ini.

Bagi negara Teluk Arab yang menyertai Perjanjian Abraham, implikasinya sama mengejutkan.

Mereka perlu menilai sama ada payung pertahanan peluru berpandu Amerika dan Israel benar-benar mampu melindungi menara kewangan Dubai, kemudahan minyak Saudi Aramco, atau pangkalan tentera Abu Dhabi daripada senjata tepat Iran.

Qasem Basir sekali gus mengubah persamaan daya cegah, di mana eskalasi membawa kos bukan sahaja kepada Israel, tetapi juga kepada setiap sekutu Amerika dan Arab di rantau ini.

Persoalan kini bukan lagi sama ada Iran boleh menyerang, tetapi sama ada Israel dan sekutunya mampu menanggung kesan psikologi dan material daripada serangan tersebut.

Kesimpulan: Qasem Basir Yang Dinanti

Qasem Basir bukan sekadar tambahan lain dalam stok peluru berpandu Iran — ia adalah mahkota revolusi balistik Tehran.

Gabungan ketepatan, halimunan, kemampuan bermanuver dan kelangsungan menjadikannya senjata yang bukan sahaja direka untuk dilancarkan, tetapi untuk mengubah kiraan strategik musuh sebelum satu tembakan pun dilepaskan.

Dengan sengaja menahannya semasa konflik 2025, Iran memaksimumkan nilai cegahnya, menghantar isyarat kepada Israel bahawa senjata paling canggih masih disimpan untuk pertempuran akan datang.

Tindakan penahanan ini adalah ciri utama doktrin eskalasi terkawal Iran, di mana setiap pusingan konflik digunakan sebagai medan ujian untuk menajamkan taktik, memperkukuh pengeluaran dan menguji tindak balas musuh.

Pengakuan terbuka Menteri Pertahanan bahawa Qasem Basir tidak disentuh dalam perang lalu mengukuhkan gambaran bahawa Tehran yakin, bukannya terdesak, dalam perhitungan tenteranya.

Ia memperlihatkan kepimpinan yang melihat peperangan bukan sebagai risiko kelangsungan, tetapi sebagai makmal langsung untuk peperangan peluru berpandu.

Bagi Israel, hal ini amat membimbangkan.

Ia bermakna dalam pusingan seterusnya, arsenal yang pernah dihadapinya akan kelihatan usang berbanding keupayaan yang sengaja disembunyikan oleh Iran.

Qasem Basir mungkin menjadi peluru berpandu pertama dalam arsenal Iran yang benar-benar mampu meretakkan keyakinan strategik Israel, memaksa peralihan daripada kedudukan keunggulan pertahanan kepada kelangsungan hidup di bawah ancaman serangan tepat berterusan.

Bagi Timur Tengah secara keseluruhan, peluru berpandu ini menandakan bahawa Iran tidak lagi terikat kepada perang proksi atau serangan simbolik, tetapi bersedia menggunakan kuasa langsung dan tepat terhadap musuh serantau.

Bagi kuasa besar dunia, ia meneguhkan kedudukan Iran dalam liga yang sama dengan Rusia dan China apabila bercakap tentang sistem serangan tepat bebas GPS, kategori yang sebelum ini hanya dikuasai kuasa besar.

Jika pusingan kedua meletus, Qasem Basir tidak akan menjadi sekadar senjata yang ditembak — ia akan menjadi penanda aras bagaimana konflik itu diingati, dan berpotensi menjadi sistem penentu dalam era peperangan Timur Tengah yang baharu.

Ia adalah peluru berpandu yang dibina bukan sahaja untuk menembusi pertahanan Israel, tetapi untuk menghancurkan keyakinan strategiknya dan mendefinisikan semula persamaan daya cegah di seluruh rantau.

— DEFENCE SECURITY ASIA