Belanjawan Pertahanan 2026: Perancis Tambah 61 Pesawat Rafale, Armada Meningkat Kepada 286 Unit

(DEFENCE SECURITY ASIA) — Dalam langkah penting bagi memperkukuh dominasi kuasa udara negara itu, Perancis telah mengumumkan rancangan di bawah belanjawan pertahanan tahun 2026 untuk memperoleh 61 lagi pesawat pejuang Rafale daripada syarikat Dassault Aviation.

Langkah besar ini akan meningkatkan jumlah keseluruhan armada Rafale Perancis daripada 225 kepada 286 buah pesawat, menjadikannya antara program perolehan pesawat pejuang tunggal terbesar di Eropah sejak berakhirnya Perang Dingin.

Usaha itu menzahirkan tekad Paris untuk memperkukuh kedudukan ketenteraan di tengah-tengah ketidaktentuan keselamatan global yang semakin meningkat serta mengekalkan komitmen jangka panjang terhadap autonomi strategik dalam NATO dan Kesatuan Eropah.

Kementerian Angkatan Tentera mengesahkan bahawa pesanan baharu ini, yang dimasukkan dalam Rang Undang-Undang Kewangan 2026, merupakan sebahagian daripada Rancangan Pengaturcaraan Ketenteraan (LPM) bernilai €413 bilion yang merangkumi tempoh 2024 hingga 2030.

Keputusan itu mencerminkan keperluan mendesak Perancis untuk memodenkan keupayaan kuasa udaranya berikutan pelbagai krisis yang sedang melanda dunia — termasuk pencerobohan berterusan Rusia ke atas Ukraine, sikap semakin agresif China di Indo-Pasifik, serta ketidakstabilan berpanjangan di Timur Tengah dan Afrika.

Dengan memperluas jumlah armada Rafale, Perancis bukan sahaja berhasrat menggantikan platform lama dan mengekalkan tahap kesiagaan operasi, tetapi juga mempercepatkan peralihan ke arah varian Rafale F5 generasi baharu yang dijangka mendominasi medan peperangan pada dekad 2030-an.

Anggaran kos bagi 61 buah pesawat Rafale baharu itu adalah antara €5 bilion hingga €6 bilion (bersamaan kira-kira AS$5.4 bilion hingga AS$6.5 bilion), meliputi pengeluaran pesawat, latihan serta sokongan logistik jangka panjang.

Pelaburan ini akan memberikan rangsangan besar kepada sektor aeroangkasa Perancis, mengekalkan puluhan ribu peluang pekerjaan dalam rantaian bekalan syarikat seperti Dassault Aviation, Thales, Safran dan MBDA.

Ia juga memastikan bahawa Perancis mengekalkan kesinambungan pengeluaran di kemudahan Dassault di Mérignac sehingga tahun 2035, sekali gus merapatkan jurang industri sebelum program Future Combat Air System (FCAS) memasuki perkhidmatan.

Dari sudut strategik, peluasan program Rafale ini menegaskan visi Presiden Emmanuel Macron untuk menjadikan Perancis sebagai tonggak utama pertahanan Eropah — berdaulat dari segi teknologi, relevan di peringkat global dan bersedia menghadapi ancaman dekad akan datang.

Rafale: Tulang Belakang Dominasi Udara Perancis

Pesawat Dassault Rafale kekal sebagai tonggak utama kekuatan udara Perancis, melambangkan keunggulan kejuruteraan dan kemampuan pelbagai peranan yang luar biasa.

Direka pada lewat tahun 1970-an bagi menggantikan armada Mirage dan Jaguar, Rafale muncul sebagai simbol keupayaan berdikari Perancis dalam pembangunan pesawat tempur selepas menarik diri daripada projek multinasional Eurofighter.

Berbeza dengan rakan-rakan Eropahnya, Rafale dibangunkan sebagai pesawat “omnirole” — iaitu satu platform tunggal yang mampu melaksanakan pelbagai misi termasuk penguasaan udara, serangan darat, peninjauan, anti-kapal dan juga membawa peluru berpandu nuklear strategik negara itu.

Dikuasakan oleh dua enjin turbofan Snecma M88, Rafale mampu mencapai kelajuan sehingga Mach 1.8 serta beroperasi pada altitud 50,000 kaki, disokong oleh reka bentuk aerodinamik maju dengan sayap delta dan canard bagi ketangkasan yang luar biasa.

Kelebihan teknologi Rafale datang daripada radar AESA Thales RBE2, sistem peperangan elektronik SPECTRA, dan seni bina gabungan data berkuasa tinggi yang memberikan juruterbang gambaran menyeluruh tentang ruang pertempuran.

Dilengkapi pelbagai senjata — termasuk peluru berpandu udara ke udara MICA dan Meteor, peluru berpandu jelajah SCALP, bom pandu tepat Hammer serta peluru berpandu nuklear ASMP-A — Rafale berperanan sebagai deteren konvensional dan strategik Perancis.

Sejak memasuki perkhidmatan bersama Tentera Laut Perancis pada tahun 2004 dan Angkatan Udara serta Angkasa pada tahun 2006, Rafale telah membuktikan keupayaannya dalam pelbagai misi tempur di Afghanistan, Libya, Mali, Iraq dan Syria.

Armada Rafale Perancis yang Semakin Berkembang

Ketika ini, Perancis mengoperasikan kira-kira 225 buah Rafale, terdiri daripada 185 unit milik Angkatan Udara dan Angkasa serta kira-kira 40 unit varian Rafale M Tentera Laut yang ditempatkan di atas kapal pengangkut pesawat Charles de Gaulle.

Peningkatan kepada 286 pesawat melalui perolehan 61 unit baharu ini merupakan langkah terancang bagi mengekalkan kestabilan pengeluaran jangka panjang serta menangani kehilangan pesawat akibat latihan, operasi dan kemalangan.

Secara sejarah, program perolehan Rafale bermula pada tahun 1990-an dengan kumpulan pertama sebanyak 48 buah pesawat, diikuti pesanan konsisten sepanjang tahun 2000-an dan 2010-an, termasuk perjanjian bernilai €5 bilion (sekitar AS$5.4 bilion) pada tahun 2023 bagi 42 pesawat varian F4.

Perolehan terbaharu ini akan memanjangkan jadual penghantaran sehingga pertengahan 2030-an, memastikan talian pengeluaran Dassault di Mérignac kekal aktif sementara syarikat itu beralih kepada pembangunan program Future Combat Air System (FCAS) bersama Jerman dan Sepanyol.

Langkah ini turut menjamin kestabilan industri yang melindungi ribuan pekerjaan berkemahiran tinggi dalam sektor pertahanan Perancis — daripada pengeluaran enjin Safran, avionik Thales hingga sistem persenjataan MBDA.

61 Pesawat Rafale Baharu: Skop, Kos dan Garis Masa

Pesanan 61 buah Rafale seperti yang digariskan dalam belanjawan 2026 dianggarkan bernilai antara €5 bilion hingga €6 bilion (lebih kurang AS$5.4 bilion hingga AS$6.5 bilion), bergantung kepada konfigurasi dan pakej sokongan.

Setiap sebuah Rafale dianggarkan berharga antara €80 juta hingga €100 juta (bersamaan AS$87 juta hingga AS$108 juta), termasuk kemudahan penyelenggaraan, latihan juruterbang dan alat ganti.

Penghantaran dijangka bermula sebelum tahun 2030 dan diteruskan sehingga 2035, sejajar dengan matlamat Perancis untuk mengekalkan keseimbangan antara varian F4 dan F5 yang bakal diperkenalkan bagi armada udara dan laut.

Varian F5 yang sedang dibangunkan akan dilengkapi ciri penebat radar yang dipertingkat, integrasi kecerdasan buatan (AI) dalam sistem penderia, keserasian dengan peluru berpandu hipersonik serta kemampuan beroperasi bersama dron tempur tanpa pemandu — khususnya yang berasal daripada demonstrator nEUROn keluaran Dassault.

Perolehan ini menjamin kesinambungan proses pemodenan keupayaan agar kuasa udara Perancis kekal relevan menghadapi ancaman generasi akan datang.

Keperluan Strategik di Sebalik Peluasan Armada

Keputusan untuk memperoleh 61 lagi pesawat Rafale berpunca daripada reaksi Perancis terhadap perubahan landskap ancaman global.

Pencerobohan besar-besaran Rusia ke atas Ukraine telah mengubah asas keselamatan Eropah, mendorong Perancis memperkukuh keupayaan deteren dan memperkuatkan sayap timur NATO.

Dalam masa yang sama, kehadiran global Perancis — dari rantau Sahel hingga Indo-Pasifik — menuntut armada udara yang fleksibel dan mampu dikerahkan dengan pantas bagi mengekalkan keupayaan unjuran kuasa.

Rafale yang ditempatkan di Djibouti, Emiriah Arab Bersatu dan wilayah-wilayah seberang laut Perancis memberikan jangkauan strategik yang melambangkan keupayaan negara untuk melindungi kepentingannya di seluruh dunia.

Sebagai platform berkebolehan nuklear, Rafale turut memperkukuh komponen “Force de Frappe” — keupayaan deteren nuklear bebas Perancis yang memastikan kebolehan serangan balas walaupun dalam situasi konflik besar-besaran.

Dalam konteks domestik, perolehan baharu ini membantu mengatasi keletihan armada akibat kadar operasi yang tinggi, khususnya dalam operasi antikeganasan dan misi ketenteraan luar negara.

Ia juga menjamin kesepadanan dengan sistem masa depan seperti peluru berpandu hipersonik ASN4G dan dron tempur FCAS, sekaligus membentuk rangkaian tempur bersepadu atau “system-of-systems”.

Langkah ini turut seiring dengan aspirasi strategik Perancis untuk mengurangkan pergantungan terhadap platform buatan Amerika Syarikat serta memperkukuh kedaulatan industri pertahanan sendiri.

Kesan Ekonomi dan Industri

Peluasan program Rafale memberi rangsangan ekonomi yang besar kepada ekosistem industri pertahanan Perancis, yang kini menyokong lebih 200,000 pekerjaan secara langsung dan tidak langsung.

Syarikat-syarikat utama seperti Dassault Aviation, Thales, Safran dan MBDA bakal menikmati manfaat besar apabila pengeluaran meningkat daripada dua buah Rafale sebulan pada 2025 kepada tiga buah menjelang 2027.

Pesanan baharu ini memastikan kesinambungan rantaian pengeluaran untuk dekad akan datang, mengekalkan tenaga kerja berkemahiran tinggi serta memastikan Perancis kekal antara segelintir negara yang memiliki keupayaan pengeluaran pesawat pejuang sendiri sepenuhnya.

Ia turut memperkukuh potensi eksport dengan menonjolkan relevansi berterusan Rafale sebagai platform moden dan berdaya saing, sekaligus menarik minat pembeli antarabangsa terhadap pesawat tempur ini.

Kejayaan eksport Rafale — melebihi 300 buah dijual kepada lapan negara termasuk India, Mesir, Emiriah Arab Bersatu dan Indonesia — telah menjadikannya antara produk pertahanan paling berjaya di Eropah abad ini.

Walau bagaimanapun, para pemimpin industri memberi peringatan tentang keperluan kestabilan bajet untuk mengelak gangguan akibat kenaikan kos bahan mentah dan rantaian bekalan global yang tidak menentu.

Deklarasi Kedaulatan Kuasa Udara

Keputusan Perancis untuk memperoleh 61 lagi pesawat Rafale bukan sekadar perolehan ketenteraan — ia merupakan perisytiharan kuasa berdaulat, kekuatan industri dan pandangan jauh strategik negara itu.

Dengan memperluas armada kepada 286 buah pesawat, Perancis mengukuhkan kedudukan sebagai kuasa udara terunggul Eropah serta menegaskan kemampuan beroperasi secara bebas dalam dunia yang semakin tidak menentu.

Di saat konflik global semakin memuncak, Rafale berdiri bukan sahaja sebagai simbol kehebatan teknologi Perancis, tetapi juga sebagai benteng keselamatan nasional dan pengaruh geopolitik hingga ke dekad 2040-an.

Langkah ini juga memastikan Perancis kekal antara segelintir negara di dunia yang memiliki rantaian pengeluaran pesawat tempur lengkap — daripada reka bentuk, enjin hingga sistem senjata — tanpa bergantung pada sekatan eksport asing.

Perolehan bernilai antara €5 hingga €6 bilion (AS$5.4 hingga AS$6.5 bilion) ini mengesahkan keyakinan jangka panjang kerajaan terhadap Dassault Aviation serta rakan industrinya seperti Thales, Safran dan MBDA.

Pelaburan ini menjamin kesinambungan pekerjaan untuk lebih 200,000 pekerja mahir serta memperkukuh tulang belakang ekosistem industri pertahanan Eropah.

Dalam konteks geopolitik, peluasan Rafale membolehkan Perancis menonjolkan kuasa udara dari Eropah ke Indo-Pasifik, sejajar dengan kehadiran strategik negara itu di New Caledonia, Djibouti dan Emiriah Arab Bersatu.

Akhirnya, peluasan program Rafale bukan sekadar urusan pembelian pesawat — ia merupakan pengesahan bahawa penguasaan udara, kedaulatan dan kebebasan industri adalah tiga tunggak kekuatan negara Perancis dalam abad ke-21.

— DEFENCE SECURITY ASIA