(DEFENCE SECURITY ASIA) — Tentera Laut Amerika Syarikat (AS) sedang memperoleh sebuah kapal selam serangan berkuasa nuklear kelas Virginia Blok V yang dikonfigurasi khusus bagi peperangan bawah permukaan dan dasar laut.

Perolehan itu menyaksikan keupayaan pelancaran peluru berpandu berskala besar dikorbankan bagi menyediakan ruang kepada operasi risikan sulit, akses infrastruktur bawah laut, sokongan sistem autonomi dan kemungkinan tindakan gangguan strategik.

Kewujudan platform Modified Virginia-Class Subsea and Seabed Warfare itu disahkan semula pada Ogos 2026, namun identiti kapal, konfigurasi tepat dan sebahagian besar sistem misinya masih dirahsiakan.

Kapal selam berkenaan tidak akan menggunakan Virginia Payload Module standard, sebaliknya empat tiub pelancar menegaknya digantikan dengan modul misi khusus untuk melaksanakan operasi sensitif berhampiran dasar laut.

Keputusan reka bentuk itu mengubah sebuah kapal selam serangan tercanggih AS daripada gedung bergerak torpedo dan peluru berpandu kruis kepada kapal induk dasar laut bagi operasi risikan serta sistem tanpa pemandu.

Tentera Laut AS merancang mengoperasikan 19 kapal selam peluru berpandu kelas Virginia dilengkapi Virginia Payload Module menerusi Blok V dan Blok VI bagi memperkukuh keupayaan serangan jarak jauh bawah permukaan.

Bagaimanapun, dua kapal Blok V tidak menerima modul berkenaan, terdiri daripada bakal USS Oklahoma dan sebuah kapal yang identitinya belum didedahkan serta dikhususkan untuk peperangan dasar laut.

Kapal standard Blok V menggunakan sisipan badan sepanjang kira-kira 84 kaki yang menyediakan empat tiub muatan besar serta meningkatkan kapasiti persenjataan sehingga kira-kira 28 peluru berpandu kelas Tomahawk.

Sebaliknya, varian khas itu mengutamakan peralatan misi, anggota kepakaran, kenderaan bawah air, pusat pemerintahan dan sistem yang membolehkannya berinteraksi secara tepat dengan dasar laut.

Keupayaan tersebut muncul ketika kabel komunikasi, rangkaian penderia, saluran paip dan sistem autonomi bawah laut semakin menentukan ketahanan ekonomi, keberkesanan ketenteraan serta keseimbangan kuasa antara negara besar.

Platform itu turut mencerminkan persaingan semakin sengit dengan rangkaian pengawasan bawah laut China dan armada kapal selam misi khas Rusia yang berupaya mencabar kelebihan akustik serta kebebasan operasi Barat.

Bekas Presiden Electric Boat, Kevin Graney, menyifatkan konsep berkenaan pada 2022 sebagai “varian peperangan dasar laut” yang “direka untuk berinteraksi dengan dasar laut”, tanpa mendedahkan kaedah operasi dan sistemnya.

Kapasiti Peluru Berpandu Ditukar kepada Modul Misi Dasar Laut

Kapal selam kelas Virginia Blok V standard menggunakan Virginia Payload Module untuk meningkatkan kapasiti pelancaran menegak daripada 12 tiub kepada kira-kira 40 senjata bagi serangan darat dari bawah permukaan.

Peningkatan itu bertujuan menggantikan sebahagian kapasiti serangan yang akan hilang apabila kapal selam peluru berpandu kelas Ohio ditamatkan perkhidmatan, terutama ketika AS menghadapi persekitaran antipengaksesan dan penafian kawasan.

Varian peperangan dasar laut sebaliknya menggunakan ruang pertengahan badan untuk peralatan misi, sekali gus menerima pengurangan kapasiti peluru berpandu bagi memperoleh keupayaan yang tidak tersedia pada kapal selam serangan konvensional.

Keupayaan berkenaan dijangka merangkumi pengendalian kenderaan bawah air, ruang penyimpanan khusus, pusat pemerintahan misi, akses penyelam dan operasi tepat berhampiran infrastruktur kritikal di dasar laut.

Gambaran reka bentuk menunjukkan bonjolan ketara pada bahagian bawah badan berhampiran modul misi, manakala lunas rata, salur masuk diubah suai dan perejang tambahan berkemungkinan menyokong operasi dekat dasar laut.

Sistem kedudukan tepat juga boleh membolehkan kapal selam berlegar secara stabil atau mendarat di dasar laut tanpa menyebabkan enjin dan peralatan pentingnya rosak akibat kemasukan mendapan.

Pengubahsuaian itu penting kerana kapal selam nuklear konvensional dioptimumkan untuk pergerakan senyap, pengawasan, peperangan antikapal selam dan penggunaan senjata, bukannya berada lama berhampiran dasar laut yang tidak rata.

Ruang boleh dibanjiri atau antara muka lautan pula berpotensi menyokong pelancaran dan pemulihan kenderaan bawah air tanpa pemandu serta kenderaan kawalan jauh yang lebih besar dan banyak.

Sistem itu boleh memperluas jangkauan pengesanan dan manipulasi ke kawasan dalam, sempit atau berisiko tinggi tanpa memerlukan kapal selam induk memasuki lingkungan periuk api, penderia atau ancaman musuh.

Washington pada asasnya mengorbankan sebahagian kapasiti serangan peluru berpandu sebuah kapal selam bernilai tinggi, sekali gus menunjukkan maklumat dan infrastruktur bawah laut kini memiliki kepentingan strategik setanding kuasa tembakan konvensional.

Daripada USS Jimmy Carter kepada Kapal Induk Bawah Laut Kelas Virginia

USS Jimmy Carter menjadi kapal selam misi khas laut dalam utama AS sejak pertengahan 2000-an dengan menggabungkan kelajuan, kesenyapan dan keupayaan tempur kelas Seawolf bersama Multi-Mission Platform sepanjang 100 kaki.

Platform itu menyediakan ruang untuk mengendalikan kenderaan bawah air, menyokong penyelam, menyimpan muatan khusus, mengekalkan kedudukan dan berinteraksi dengan objek serta infrastruktur di dasar laut.

Kapal selam baharu itu pada peringkat awal akan melengkapi keupayaan USS Jimmy Carter sebelum menggantikannya, sekali gus mengurangkan pergantungan AS terhadap sebuah kapal lama yang memiliki tempoh perkhidmatan terhad.

Pemindahan misi tersebut kepada ekosistem kelas Virginia menawarkan keseragaman dari segi sokongan sistem pendorongan, latihan, penderia, persenjataan dan penyelenggaraan dalam keseluruhan armada kapal selam AS.

Namun, modul unik itu tetap memerlukan juruteknik khusus, alat ganti tersendiri, proses pensijilan, kemudahan keselamatan dan infrastruktur penyelenggaraan yang tidak tersedia kepada skuadron kapal selam biasa.

Kapal selam kelas Virginia standard sudah melancarkan dan memperoleh semula Yellow Moray berasaskan REMUS 600 menerusi tiub torpedo untuk pemetaan, pencarian objek serta operasi peperangan dasar laut.

Varian khusus tersebut meningkatkan konsep itu kepada seni bina kapal induk bawah laut yang berpotensi menyokong pelbagai sistem autonomi dan kawalan jauh untuk melaksanakan pengawasan secara teragih.

Penderia teragih membolehkan kawasan lebih luas diperiksa sambil memastikan kapal selam berkuasa nuklear itu kekal jauh daripada periuk api, rangkaian pengawasan, kapal selam musuh dan ancaman dasar laut.

Sonar resolusi tinggi serta sistem apertur sintetik pada kenderaan tanpa pemandu boleh menghasilkan model tiga dimensi dasar laut, mengesan kabel, memeriksa kerosakan mencurigakan dan mengenal pasti bangkai untuk dipulihkan.

Jejak logistiknya turut merangkumi penyediaan data misi, penyelenggaraan kenderaan, pengurusan bateri, analisis hidrografi, sokongan penyelam, eksploitasi risikan dan kerja limbungan khusus, menjadikan kesiagaan operasi bergantung kepada keseluruhan ekosistem sulit.

Kabel Bawah Laut, Penderia dan Perebutan Penguasaan Dasar Laut

Kepentingan utama platform itu terletak pada keupayaannya mengesan, memeriksa, memantau, menghubungkan, melindungi atau berpotensi mengganggu infrastruktur dasar laut yang fungsi awam dan ketenteraannya semakin saling berkait.

Kabel gentian optik membawa sebahagian besar trafik data antarabangsa dan menyokong aliran kewangan global, manakala angkatan tentera bergantung kepada laluan sama untuk komunikasi, logistik, risikan serta fungsi pemerintahan.

Akses fizikal kepada kabel boleh menyokong pengumpulan risikan isyarat pada bahagian terdedah atau titik penjanaan semula, tetapi kejayaannya memerlukan pengetahuan hidrografi tepat, peralatan khusus dan kehadiran sulit berpanjangan.

Bagaimanapun, sistem penyulitan dan seni bina rangkaian berpotensi mengehadkan nilai risikan yang boleh diperoleh, sekali gus menjadikan sentuhan fizikal terhadap kabel bukan jaminan kepada akses maklumat strategik.

Pemotongan kabel atau kerosakan saluran paip boleh mengganggu ekonomi, mengasingkan wilayah, melambatkan komunikasi ketenteraan dan merumitkan pengurusan krisis, namun kesannya bergantung kepada sasaran serta tahap ketahanan rangkaian.

Laluan kabel tambahan, kapal pembaikan, komunikasi satelit dan rangkaian daratan boleh mengurangkan kesan sabotaj fizikal, terutama apabila negara sasaran memiliki sistem komunikasi berlapis serta keupayaan pemulihan pantas.

Keupayaan pemetaan dan penentuan pelaku juga penting kerana insiden dasar laut yang kabur membolehkan negara atau entiti komersial menafikan tanggungjawab terhadap kerosakan yang mungkin disengajakan.

Pemetaan terperinci, penderia berterusan, serpihan yang dipulihkan dan rekod pemeriksaan boleh membantu membezakan antara kemalangan, kecuaian ketika berlabuh, kegagalan peralatan atau tindakan gangguan secara sengaja.

Kapal selam itu juga berpotensi mengesan rangkaian hidrofon, periuk api pintar, stesen dok autonomi dan nod pengawasan musuh, sekali gus membantu perancang memahami liputan penderia serta membangunkan laluan operasi lebih selamat.

Keupayaan tersebut memperluas pilihan strategik AS di bawah ambang peperangan konvensional kerana musuh perlu mempertimbangkan kemungkinan kabel, rangkaian penderia atau sistem mereka boleh diakses tanpa mengetahui masa, lokasi dan kaedahnya.

China, Rusia dan Geografi Baharu Persaingan Bawah Laut

China menjadi cabaran utama AS di Indo-Pasifik berikutan peluasan balai cerap dasar laut, penyelidikan hidrografi, kenderaan bawah air autonomi, teknologi laut dalam dan cadangan seni bina pengawasan “Transparent Ocean”.

Seni bina itu bertujuan mengurangkan ketelapan persekitaran bawah laut yang selama ini melindungi operasi kapal selam AS dan sekutunya, sekali gus berpotensi mengecilkan kelebihan akustik Washington di perairan strategik.

Kapal penyelidikan China memetakan perairan penting berhampiran Taiwan, Guam, laluan Lautan Hindi dan kawasan sempit maritim, walaupun kegiatan itu turut mempunyai tujuan saintifik yang sah.

Data batimetri, akustik dan persekitaran yang dikumpulkan mempunyai nilai ketenteraan untuk pengesanan kapal selam, navigasi, akses kabel serta peperangan periuk api, sekali gus memperlihatkan pertindihan antara penyelidikan awam dan keperluan pertahanan.

Pembangunan alat pemotong kabel kedalaman ekstrem dan sistem dasar laut dwiguna oleh Beijing meningkatkan kebimbangan, namun pemilikan teknologi berkenaan tidak membuktikan penglibatan China dalam mana-mana kerosakan kabel tertentu.

Berhampiran Taiwan, kapal selam Virginia khusus itu boleh memetakan rangkaian pengawasan, memeriksa kabel rosak, menempatkan penderia berterusan atau menyokong peninjauan tanpa pemandu, tetapi berdepan ancaman antikapal selam yang padat.

Dalam konflik Taiwan, eksploitasi atau gangguan rangkaian bawah laut terpilih berpotensi menjejaskan sistem pemerintahan, logistik, amaran awal dan komunikasi serantau, selain membawa risiko limpahan terhadap infrastruktur awam.

Rusia pula memiliki kepakaran matang menerusi kapal selam khusus, pemetaan infrastruktur dan pengalaman operasi laut dalam yang membolehkan Moscow memantau atau mengancam kabel serta saluran paip Euro-Atlantik.

Kerosakan saluran paip Nord Stream dan kabel Baltik meningkatkan perhatian NATO terhadap infrastruktur kritikal bawah laut, namun dakwaan politik perlu dipisahkan daripada penemuan teknikal sehingga tanggungjawab dapat disahkan dengan kukuh.

Isyarat strategiknya jelas bahawa AS mahu mengekalkan akses sulit di bawah rangkaian pengawasan China dan Rusia, sambil menunjukkan ancaman terhadap kapal selam atau infrastruktur sekutunya boleh mewujudkan kelemahan timbal balik.

Cegah Rintang, Jaminan Sekutu dan Risiko Perlumbaan Senjata Dasar Laut

Bagi postur ketenteraan AS, kapal selam khusus itu menawarkan pengumpulan risikan berterusan dan pemantauan infrastruktur dalam persekitaran antipengaksesan yang semakin berbahaya kepada kapal permukaan serta pesawat.

Kesenyapannya menyokong operasi maritim teragih melalui penyediaan medan tempur, penempatan atau pemulihan penderia, bantuan kepada pasukan khas serta penentuan pelaku selepas insiden bawah laut yang mencurigakan.

Pada masa sama, kapal selam kelas Virginia lain boleh menumpukan perhatian terhadap peperangan antikapal selam, serangan antipermukaan, pengawasan dan serangan konvensional tanpa perlu membawa keseluruhan beban misi khusus dasar laut.

Platform itu boleh meningkatkan keyakinan rakan NATO dan AUKUS melalui perkongsian risikan, namun akses operasi, data misi dan pengetahuan teknikal dijangka kekal dikawal ketat bagi melindungi kaedah sensitif.

Penyelarasan sekutu tetap penting kerana pemilikan kabel, stesen pendaratan, kapal pembaikan, sempadan maritim, bidang kuasa undang-undang dan kuasa risikan merentasi pelbagai negara serta organisasi komersial.

Kekaburan strategik boleh mengukuhkan cegah rintang dengan memaksa musuh melindungi lebih banyak rangkaian, tetapi operasi yang sukar dikesan juga boleh melemahkan kestabilan krisis dan meningkatkan risiko salah perhitungan.

Kerosakan terhadap sistem pemerintahan nuklear, amaran awal atau komunikasi strategik boleh ditafsirkan lebih serius berbanding gangguan rangkaian komersial, sekali gus meningkatkan tahap kesiagaan dan memendekkan tempoh membuat keputusan.

Pesaing AS berkemungkinan bertindak balas melalui kabel diperkukuh, laluan tambahan, pengawasan berterusan, kenderaan bawah air bersenjata, penderia dasar laut dan kapal selam khusus, sekali gus mencetuskan perlumbaan keupayaan baharu.

Setiap kapal khusus turut bersaing mendapatkan tenaga kerja limbungan, komponen reaktor, pembekal, ruang pembinaan dan dana yang sama diperlukan untuk menghasilkan kapal selam serangan pelbagai misi ketika industri berdepan kelewatan.

Dengan kos dianggarkan antara AS$5.1 bilion hingga AS$5.4 bilion, platform itu membeli akses strategik dan bukannya jumlah armada, sekali gus mengesahkan dasar laut kini menjadi medan utama persaingan kuasa besar.