Drone Murah Iran Gugat Pentagon: Shahed-136 Ubah Ekonomi Peperangan, Stok Peluru Berpandu AS Terancam Dalam Konflik Moden

(DEFENCE SECURITY ASIA) — Peralihan pantas ke arah penggunaan sistem serangan tanpa pemandu kos rendah sedang memaksa penilaian semula strategik di dalam institusi pertahanan Amerika Syarikat apabila Pentagon berdepan bukti semakin kukuh bahawa doktrin peperangan dron gaya Shahed-136 Iran telah mengubah nisbah kos-pertukaran dalam konflik moden serta mendedahkan kelemahan pada kelestarian logistik, doktrin serangan dan daya tahan inventori senjata Amerika.

Pendedahan sistem Low-Cost Unmanned Combat Attack System (LUCAS) oleh Amerika Syarikat pada penghujung tahun 2025 menunjukkan pendirian yang lebih bersifat reaktif berbanding kepimpinan teknologi, apabila persamaan reka bentuk dengan dron Shahed-136 Iran memberi petunjuk bahawa Washington sedang cuba meniru konsep operasi yang telah terbukti berkesan dalam keadaan pertempuran sebenar di rantau Timur Tengah.

Presiden Amerika Syarikat Donald Trump menggambarkan dron Shahed sebagai senjata yang “murah, pantas dan membawa maut”, satu kenyataan yang mencerminkan realiti strategik yang kini dihadapi perancang ketenteraan Amerika kerana penggunaan berulang kawanan dron berskala besar oleh Tehran terhadap infrastruktur kritikal telah membuktikan bahawa keupayaan serangan berasaskan kuantiti mampu menewaskan rangkaian pertahanan berlapis yang direka untuk ancaman bernilai tinggi.

 

Penggunaan operasi dron Shahed oleh Iran di pelbagai zon konflik telah mengesahkan satu doktrin yang berteraskan platform serangan pakai buang yang dihasilkan secara besar-besaran, mampu terbang jarak jauh dengan kos pengeluaran minimum, sekali gus membentuk postur ketenteraan yang mengutamakan ketepuan sasaran berbanding ketepatan bagi mengeksploitasi ketidakseimbangan ekonomi dalam sistem pertahanan udara moden.

Penggunaan model yang sama oleh Rusia melalui program Geran-2 turut mengukuhkan peralihan ke arah peperangan dron berskala industri, dengan kadar pengeluaran dilaporkan mencecah sehingga 1,000 unit sehari, sekali gus menunjukkan bahawa faktor penentu dalam konflik masa depan mungkin bergantung kepada kapasiti pengeluaran dan bukannya kecanggihan individu sesuatu platform.

Kebergantungan Amerika Syarikat kepada sistem berteknologi tinggi tetapi mahal seperti Switchblade 600 memperlihatkan ketidakseimbangan struktur dalam strategi perolehan semasa kerana setiap unit berharga kira-kira USD120,000 (RM456,000) hanya menawarkan jarak dan ketahanan terhad berbanding platform Iran yang mampu terbang sehingga 1,240 batu dengan kos jauh lebih rendah.

Jurang yang semakin melebar antara peluru berpandu berketepatan tinggi yang mahal dengan dron serangan kos rendah semakin jelas dalam persekitaran konflik aktif apabila beban kewangan untuk mengekalkan seni bina pertahanan berasaskan peluru berpandu berisiko menghabiskan inventori lebih pantas daripada kemampuan industri untuk menggantikannya.

Konfrontasi berterusan dengan Iran telah memburukkan lagi dilema ini apabila Pentagon dilaporkan menembakkan kira-kira 400 peluru berpandu kruis Tomahawk, bersamaan hampir 10 peratus daripada stok sedia ada, dengan kos dianggarkan mencecah USD800 juta (RM3.04 bilion), sekali gus menunjukkan skala perbelanjaan yang diperlukan untuk menentang ancaman tanpa pemandu yang jauh lebih murah.

Dengan kadar pengeluaran tahunan Tomahawk dianggarkan hanya sekitar 100 unit, tempoh penggantian inventori mendedahkan kerentanan logistik yang kritikal kerana operasi berintensiti tinggi yang berpanjangan berpotensi menghabiskan stok lebih cepat daripada kadar pengeluaran industri, sekali gus mengehadkan fleksibiliti strategik dalam konflik jangka panjang.

Jumlah perbelanjaan USD800 juta (RM3.04 bilion) yang digunakan untuk serangan peluru berpandu kruis secara teori boleh membeli kira-kira 23,000 unit dron LUCAS, satu perbandingan yang menunjukkan bahawa nisbah kos-pertukaran kini semakin memihak kepada pihak yang mampu mengerahkan jumlah besar sistem pakai buang berbanding bergantung kepada stok senjata bernilai tinggi yang terhad.

Ketepuan Drone Kos Rendah Mengubah Ekonomi Peperangan Moden

Penggunaan meluas dron Shahed dalam operasi tempur membuktikan bahawa faktor penentu dalam peperangan serangan moden bukan lagi bergantung kepada kecanggihan platform semata-mata tetapi kepada keupayaan mengerahkan jumlah besar sistem pakai buang yang mampu menepukan pertahanan musuh lebih pantas daripada kemampuan sistem tersebut untuk memintas.

Penggunaan berulang kawanan dron oleh Iran terhadap sasaran strategik menunjukkan bahawa walaupun rangkaian pertahanan udara moden yang canggih masih boleh dilumpuhkan apabila dipaksa menghadapi ancaman kos rendah dalam jumlah besar secara serentak, sekali gus memaksa pihak pertahanan menggunakan pemintas mahal terhadap sasaran yang jauh lebih murah.

Ketidakseimbangan kos-pertukaran ini mewujudkan kelebihan struktur kepada pihak yang memiliki kapasiti pengeluaran besar kerana setiap pemintasan yang berjaya masih boleh dianggap kerugian kewangan apabila harga peluru pertahanan jauh lebih tinggi daripada kos dron yang menyerang.

Konsep Shahed-136 menggambarkan falsafah reka bentuk yang mengutamakan kesederhanaan, jarak operasi dan kebolehkilang, membolehkan Iran mengerahkan jumlah dron serangan yang besar tanpa memerlukan kerumitan industri seperti yang diperlukan dalam pembangunan sistem peluru berpandu berpandu berteknologi tinggi.

Pendekatan sedemikian membolehkan tempo operasi dikekalkan dalam jangka panjang kerana kehilangan platform individu tidak memberi kesan besar kepada keupayaan keseluruhan apabila barisan pengeluaran mampu menggantikan unit yang musnah dengan cepat.

Amerika Syarikat sebaliknya secara tradisi memberi keutamaan kepada peluru berpandu berpandu ketepatan tinggi yang direka untuk sasaran bernilai besar, satu doktrin yang menjadi kurang efisien dari segi ekonomi apabila berdepan musuh yang sanggup menukar ketepatan dengan jumlah dalam operasi serangan berskala besar.

Ketidakseimbangan ini menjadi lebih ketara dalam konflik berpanjangan apabila penyusutan stok dan had pengeluaran menghadkan kemampuan untuk mengekalkan operasi serangan berintensiti tinggi dalam tempoh yang lama, sekali gus memberi kelebihan kepada pihak yang memiliki kapasiti pengeluaran lebih besar.

Dalam persekitaran peperangan dron yang semakin berkembang, keupayaan menghasilkan platform kos rendah dalam jumlah besar berpotensi menjadi faktor penentu kemenangan berbanding memiliki sejumlah kecil sistem berteknologi tinggi yang sukar diganti apabila digunakan secara intensif.

Persekitaran medan tempur yang baharu ini memberi ganjaran kepada kapasiti industri dan kebolehskalaan pengeluaran berbanding hanya bergantung kepada kelebihan teknologi semata-mata, sekali gus mengubah asas perancangan ketenteraan moden di peringkat strategik dan operasi.

Perubahan ini memaksa Pentagon menilai semula keutamaan perolehan kerana keperluan kepada kuantiti kini mula menyaingi penekanan tradisional terhadap kualiti, terutama dalam konflik yang memerlukan ketahanan logistik dan kemampuan operasi jangka panjang.

Program LUCAS Isyarat Peralihan Amerika Kepada Doktrin Drone Gaya Iran

Pengenalan Low-Cost Unmanned Combat Attack System mencerminkan usaha Amerika Syarikat menyesuaikan diri dengan realiti baharu peperangan dron apabila Pentagon cuba membangunkan platform yang boleh dihasilkan dalam jumlah besar tanpa beban kos tinggi yang biasanya dikaitkan dengan pembangunan sistem peluru berpandu berpandu berteknologi maju.

Persamaan visual dan fungsi antara LUCAS dengan Shahed-136 menunjukkan bahawa perancang ketenteraan Amerika mengiktiraf keberkesanan operasi pendekatan Iran, walaupun perubahan ini menandakan penyimpangan daripada falsafah perolehan lama yang selama ini memberi keutamaan kepada sistem berprestasi tinggi tetapi mahal dan sukar diganti.

Berbanding memberi tumpuan sepenuhnya kepada platform berteknologi tinggi, konsep LUCAS menekankan kemampuan pengeluaran berskala, kos rendah dan kesederhanaan reka bentuk, sekali gus membolehkan pembinaan inventori besar yang boleh digunakan dalam serangan ketepuan atau operasi pertahanan terhadap kawanan dron musuh.

Perubahan pendekatan ini menunjukkan kesedaran yang semakin meningkat bahawa konflik masa depan mungkin melibatkan peperangan geseran jangka panjang dan bukannya kempen singkat berketepatan tinggi, sekali gus memerlukan senjata yang boleh dihasilkan dan digunakan dalam jumlah besar tanpa menjejaskan kelestarian inventori.

Keupayaan melancarkan sejumlah besar dron serangan kos rendah memberikan fleksibiliti operasi kepada komander di lapangan kerana tekanan boleh dikenakan ke atas pelbagai sasaran secara serentak tanpa risiko menghabiskan stok peluru berpandu mahal dalam tempoh yang singkat.

Platform sebegini juga membolehkan Amerika Syarikat bertindak balas terhadap musuh yang menggunakan taktik serupa, sekali gus mengurangkan ketidakseimbangan kos yang selama ini memihak kepada pengendali dron kos rendah yang mampu mengekalkan tekanan berterusan ke atas sistem pertahanan udara moden.

Namun keperluan meniru konsep yang telah dibuktikan oleh Iran menyerlahkan sifat reaktif program tersebut dan menimbulkan persoalan sama ada Amerika Syarikat mampu menyesuaikan diri dengan cukup pantas untuk mengekalkan kelebihan strategik dalam persekitaran peperangan yang semakin ditentukan oleh kapasiti pengeluaran.

Garis masa pembangunan sistem baharu turut menambah kerumitan kerana pihak lawan yang sudah memiliki barisan pengeluaran aktif boleh terus menambah bilangan dron dalam inventori mereka sementara Amerika Syarikat masih berada dalam fasa peningkatan skala pengeluaran platform baharu.

Dalam persekitaran konflik di mana kelajuan pengeluaran menentukan daya tahan operasi, walaupun kelewatan kecil dalam pembangunan atau pengeluaran boleh membawa kesan strategik besar kerana pihak yang mampu mengekalkan bekalan platform tempur akan mempunyai kelebihan dalam konflik berpanjangan.

Program LUCAS oleh itu melambangkan penyesuaian yang perlu tetapi pada masa sama menjadi pengakuan bahawa keseimbangan inovasi dalam peperangan dron telah berubah, dengan negara yang mampu menghasilkan sistem murah secara besar-besaran kini memiliki kelebihan yang sukar ditandingi melalui teknologi mahal semata-mata.

Kos Tomahawk Dedahkan Kelemahan Logistik Dalam Konflik Berintensiti Tinggi

Penggunaan kira-kira 400 peluru berpandu kruis Tomahawk dalam operasi terhadap sasaran Iran menggambarkan beban kewangan dan logistik yang besar apabila operasi tempur berterusan bergantung kepada senjata berketepatan tinggi yang mahal dan memerlukan tempoh pengeluaran panjang untuk diganti selepas digunakan.

Dengan kos dianggarkan sekitar USD800 juta bersamaan RM3.04 bilion, perbelanjaan tersebut menunjukkan betapa cepat stok peluru berpandu boleh susut apabila berdepan musuh yang mampu menyerap serangan berulang tanpa kehilangan kemampuan operasi kerana bergantung kepada sistem kos rendah yang mudah diganti.

Had pengeluaran tahunan sekitar 100 unit Tomahawk bermakna penggantian stok yang digunakan memerlukan masa bertahun-tahun, sekali gus mewujudkan jurang keupayaan jika konflik baharu tercetus sebelum inventori dipulihkan sepenuhnya ke tahap operasi yang diperlukan.

Keadaan ini mendedahkan kelemahan struktur dalam postur ketenteraan yang terlalu bergantung kepada munisi mahal yang tidak boleh dihasilkan dengan pantas ketika perang, sekali gus meningkatkan risiko kekangan operasi apabila konflik memerlukan penggunaan senjata secara berterusan dalam tempoh panjang.

Sebaliknya, dron kos rendah boleh dihasilkan pada kadar jauh lebih tinggi, membolehkan operasi berterusan walaupun dalam kempen yang berlarutan, kerana kehilangan unit tidak memberi kesan besar apabila barisan pengeluaran mampu menggantikan kerugian dalam masa singkat.

Perbezaan antara kelajuan pengeluaran dengan kadar penggunaan menjadi faktor kritikal apabila operasi perlu dijalankan serentak di beberapa teater konflik kerana inventori yang terhad boleh mengehadkan pilihan taktikal dan strategik komander di lapangan.

Jika stok peluru berpandu berkurangan lebih cepat daripada kemampuan industri menggantikannya, penggunaan terpaksa dihadkan, sekali gus mengurangkan fleksibiliti operasi dan memberi peluang kepada pihak lawan untuk memanfaatkan kekangan tersebut dalam perancangan serangan.

Beban kewangan yang tinggi juga mengehadkan jumlah serangan yang boleh dilaksanakan sebelum kos menjadi tidak mampan dari segi politik atau ekonomi, terutama dalam konflik yang memerlukan operasi berterusan dalam tempoh panjang.

Sekatan seperti ini tidak memberi kesan sama kepada pihak yang menggunakan sistem tanpa pemandu murah, kerana mereka boleh mengekalkan tekanan berpanjangan tanpa menanggung kos setanding dengan penggunaan peluru berpandu berketepatan tinggi.

Perbelanjaan besar untuk peluru berpandu Tomahawk oleh itu menonjolkan keperluan kepada arsenal yang lebih seimbang, menggabungkan senjata berketepatan tinggi dengan platform serangan kos rendah dalam jumlah besar bagi memastikan kelestarian operasi dalam konflik moden.

“Drone Swarms” Menenggelamkan Pertahanan Memaksa Penilaian Semula Doktrin Ketenteraan

Penggunaan kira-kira 2,000 dron Shahed dalam operasi tempur terkini menunjukkan bahawa taktik serangan berketepuan mampu menenggelamkan sistem pertahanan udara moden dengan memaksa rangkaian pemintasan berdepan sejumlah besar sasaran serentak sehingga kapasiti tindak balas menjadi tepu dan tidak lagi berkesan.

Setiap pemintasan memerlukan penggunaan peluru berpandu atau peluru pertahanan bernilai tinggi, menyebabkan pihak bertahan berisiko kehabisan sumber sebelum pihak penyerang kehabisan dron, sekali gus mengubah imbangan kelebihan taktikal dalam konflik berintensiti tinggi yang berlarutan.

Dinamik ini mengalihkan kelebihan kepada pihak yang mampu melancarkan jumlah platform terbesar tanpa mengira tahap kecanggihan individu, kerana dalam persekitaran serangan ketepuan, bilangan sistem yang boleh dikerahkan menjadi faktor lebih penting berbanding prestasi teknikal setiap unit.

Kesan ekonomi dalam pertempuran seperti ini menjadi sangat ketara apabila kos pemintasan melebihi kos ancaman yang datang, menjadikan setiap kejayaan pertahanan masih membawa implikasi kerugian strategik jika inventori mahal digunakan untuk menangkis serangan kos rendah secara berulang.

Akibatnya, operasi pertahanan yang berjaya secara taktikal masih boleh menghasilkan kelemahan strategik jika penggunaan munisi mahal menyebabkan penyusutan stok yang tidak dapat diganti dengan cepat, sekali gus mengehadkan kemampuan untuk bertindak balas dalam fasa konflik seterusnya.

Realiti ini mencabar kebergantungan tradisional kepada kelebihan teknologi semata-mata kerana keberkesanan dalam peperangan moden kini ditentukan bukan sahaja oleh kemampuan sistem tetapi juga oleh keupayaan mengekalkan operasi dalam tempoh panjang tanpa mengalami kekangan logistik.

Serangan dron berskala besar turut merumitkan struktur kawalan dan perintah kerana sistem pertahanan perlu menjejak, mengenal pasti dan memintas sasaran dalam jumlah besar secara serentak, meningkatkan tekanan terhadap radar, pusat arahan dan sistem pemintasan yang sedia ada.

Tekanan ke atas rangkaian pertahanan udara meningkat secara eksponen apabila bilangan dron bertambah, sekali gus meningkatkan risiko wujudnya jurang liputan yang boleh dieksploitasi untuk menyerang sasaran strategik walaupun sistem pertahanan keseluruhan masih berfungsi.

Kerentanan seperti ini membuka ruang kepada serangan terhadap infrastruktur kritikal, pangkalan tentera atau kemudahan logistik yang sebelum ini dilindungi oleh sistem pertahanan berlapis, tetapi menjadi terdedah apabila kapasiti pemintasan tidak mampu menampung jumlah ancaman.

Pengalaman konflik terkini menunjukkan bahawa taktik ketepuan menggunakan dron kos rendah berkemungkinan kekal sebagai ciri utama peperangan masa depan, memaksa kuasa besar menilai semula doktrin pertahanan dan strategi penggunaan senjata berketepatan tinggi dalam persekitaran ancaman baharu.

Keupayaan China Yang Meningkat Menambah Tekanan Terhadap Strategi Drone Amerika

Peralihan ke arah peperangan dron kos rendah turut meningkatkan kebimbangan terhadap peningkatan keupayaan ketenteraan China kerana Amerika Syarikat mungkin tidak mempunyai masa dan sumber mencukupi untuk membangunkan sistem berteknologi tinggi dalam jumlah besar sambil mengekalkan komitmen operasi di pelbagai rantau secara serentak.

Jika angkatan Amerika terus bergantung kepada senjata mahal dan kompleks, mereka berisiko berdepan musuh yang mampu mengerahkan platform lebih banyak dalam masa lebih singkat, sekali gus memberi kelebihan kepada pihak yang mempunyai kapasiti pengeluaran lebih besar walaupun teknologinya kurang canggih.

Keperluan bersedia menghadapi kemungkinan konflik dengan China menambah tekanan kepada bajet pertahanan, kapasiti industri dan perancangan logistik kerana operasi serentak di beberapa teater memerlukan inventori besar yang sukar dipenuhi jika bergantung kepada sistem berharga tinggi.

Strategi yang bergantung kepada stok terhad senjata bernilai tinggi menjadi semakin sukar dikekalkan apabila perlu menghadapi lebih daripada satu musuh berpotensi pada masa yang sama, kerana setiap penggunaan mengurangkan kemampuan untuk bertindak dalam konflik lain yang mungkin tercetus tanpa amaran.

Keperluan kepada sistem yang boleh dihasilkan secara besar-besaran dan pada kos rendah kini bukan lagi sekadar isu taktikal tetapi menjadi keperluan strategik bagi memastikan daya tahan operasi apabila konflik berlarutan melebihi jangkaan awal perancangan ketenteraan.

Pembangunan keupayaan sedemikian memerlukan perubahan dalam dasar perolehan, pendekatan industri pertahanan dan doktrin operasi kerana struktur sedia ada dibina berdasarkan andaian bahawa konflik akan bersifat singkat dan bergantung kepada ketepatan tinggi.

Kegagalan menyesuaikan diri dengan realiti baharu boleh menyebabkan Amerika Syarikat berada dalam kedudukan kurang menguntungkan dalam konflik di mana daya tahan, kapasiti pengeluaran dan kemampuan menggantikan kerugian menjadi faktor penentu kemenangan.

Kepentingan sistem tanpa pemandu yang semakin meningkat menunjukkan bahawa peperangan masa depan mungkin ditentukan oleh keupayaan industri menghasilkan platform tempur dalam jumlah besar sama seperti prestasi di medan tempur, sekali gus mengubah asas perancangan strategik tradisional.

Keadaan ini memberi tekanan kepada perancang pertahanan untuk mempercepatkan program yang memberi tumpuan kepada pengeluaran berskala besar kerana kelewatan dalam menyesuaikan doktrin boleh menyebabkan jurang keupayaan yang sukar ditutup dalam konflik sebenar.

Perubahan imbangan kuasa dalam peperangan dron oleh itu menjadi cabaran strategik utama kepada Amerika Syarikat dalam dekad akan datang, kerana negara yang mampu menggabungkan kapasiti industri dengan doktrin operasi berskala besar berpotensi menguasai medan tempur moden.