[VIDEO] Iran Musnahkan Radar AS$1.1 Bilion Milik Amerika di Qatar — Serangan IRGC Gugat Perisai Pertahanan Peluru Berpandu Teluk dan Ubah Imbangan Kuasa Asia Barat

(DEFENCE SECURITY ASIA) — Dalam satu eskalasi dramatik yang berpotensi mengubah imbangan kuasa strategik Asia Barat secara mendalam, Kementerian Pertahanan Qatar mengesahkan bahawa Kor Pengawal Revolusi Islam Iran (IRGC) berjaya memusnahkan sistem radar amaran awal utama yang dikendalikan Amerika Syarikat di Qatar, sekali gus mendedahkan kerentanan aset ketenteraan berteknologi tinggi Washington di Teluk serta menonjolkan kematangan keupayaan peluru berpandu Iran yang semakin canggih dan berimpak strategik.

Sistem yang menjadi sasaran ialah AN/FPS-132 Block 5 Upgraded Early Warning Radar (UEWR), dipasang oleh Amerika Syarikat pada tahun 2013 dengan kos kira-kira AS$1.1 bilion (RM4.18 bilion pada kadar pertukaran USD1 = RM3.8), dan kemusnahannya menandakan fasa baharu konflik di mana Tehran secara langsung mencabar dominasi ketenteraan Amerika di Asia Barat.

Direka untuk mengesan dan menjejak pelancaran peluru berpandu balistik jarak jauh sehingga 5,000 kilometer, AN/FPS-132 ditempatkan di atau berhampiran Pangkalan Udara Al Udeid, instalasi ketenteraan terbesar Amerika di Asia Barat, yang berfungsi sebagai nod kritikal amaran awal terhadap ancaman strategik termasuk yang berpotensi dilancarkan dari Iran sendiri.

(Kemudahan radar milik Tentera Laut Amerika di Bahrain musnah dibedil oleh dron berani mati Shahed-136 milik Iran)

 

Menurut kenyataan IRGC, radar tersebut telah “dimusnahkan sepenuhnya” melalui serangan peluru berpandu berketepatan tinggi, dakwaan yang kini disahkan oleh pihak berkuasa Qatar, sekali gus mewakili gangguan serius terhadap operasi pengawasan Amerika serta tamparan langsung kepada seni bina pertahanan udara bersepadu yang melindungi negara-negara sekutu di Teluk.

Radar seperti AN/FPS-132 merupakan komponen yang tidak boleh digantikan dalam sistem pertahanan udara moden kerana ia membolehkan pengesanan, penjejakan dan pemintasan ancaman secara tepat pada masanya, dan tanpa keupayaan sedemikian, tempoh tindak balas akan terjejas secara signifikan sehingga mendedahkan pangkalan, infrastruktur dan anggota kepada risiko operasi yang lebih tinggi.

Kesan operasi segera akibat kehilangan radar ini ialah pengurangan mendadak kedalaman amaran awal di bahagian utara Teluk, sekali gus memendekkan tetingkap masa keputusan bagi komander yang bertanggungjawab memintas ancaman peluru berpandu balistik atau kruis yang masuk ke ruang udara strategik.

Tanpa keupayaan penjejakan jarak jauh AN/FPS-132, pasukan Amerika dan sekutunya terpaksa bergantung kepada sensor bertindih yang tersebar secara geografi, berpotensi mewujudkan jurang liputan yang boleh dieksploitasi musuh melalui serangan tepu yang diselaraskan secara sistematik dan berlapis.

Kemerosotan radar tatasusunan fasa berkuasa tinggi ini turut melemahkan rangkaian gabungan data yang menyokong pusat kawalan dan perintah serantau, sekali gus menjejaskan kelajuan serta ketepatan pengelasan ancaman dan isyarat pemintasan kepada bateri Patriot serta Terminal High Altitude Area Defense (THAAD).

Secara strategik, kemusnahan aset pertahanan peluru berpandu bernilai AS$1.1 bilion (RM4.18 bilion) ini memberikan tamparan psikologi terhadap kredibiliti payung keselamatan Amerika di Teluk, sekali gus menimbulkan persoalan dalam kalangan rakan serantau mengenai daya tahan sistem pertahanan paling canggih Washington.

Dalam konteks pencegahan lebih luas, kejayaan serangan ini berpotensi menggalakkan Iran meningkatkan serangan berketepatan tinggi terhadap nod bernilai tinggi lain dalam postur ketenteraan Amerika di rantau tersebut, sekali gus mengubah imbangan risiko dan memberi isyarat bahawa infrastruktur pertahanan tetap yang mahal boleh dineutralkan oleh musuh yang adaptif secara teknologi.

Aset Strategik Dineutralkan: Kejatuhan AN/FPS-132 di Qatar

AN/FPS-132 Block 5 UEWR mewakili kemuncak teknologi radar pertahanan peluru berpandu balistik Amerika, dibangunkan oleh Raytheon Technologies yang kini sebahagian daripada RTX Corporation, sebagai radar tatasusunan fasa keadaan pepejal dengan liputan 360 darjah dan jarak pengesanan melebihi 3,000 batu, malah ada penilaian menyebut sehingga 5,000 kilometer dalam keadaan optimum.

Ia merupakan evolusi dinaik taraf daripada radar PAVE PAWS dan BMEWS serta diintegrasikan sepenuhnya ke dalam sistem Ground-based Midcourse Defense (GMD) Amerika, menyediakan pengawasan kawasan luas secara berterusan terhadap peluru berpandu balistik antara benua, jarak sederhana dan jarak dekat.

Dalam konteks strategik Asia Barat, sistem ini ditala khusus untuk memantau aktiviti peluru berpandu Iran, mencerminkan keluasan arsenal balistik Tehran serta keutamaan Washington terhadap pengesanan awal ancaman di teater Teluk yang sensitif dan berimpak geopolitik tinggi.

Pemasangan radar di Qatar merupakan sebahagian usaha lebih luas Amerika untuk memperkukuh pertahanan sekutu Teluk terhadap ancaman Iran, diluluskan oleh Kongres Amerika pada 2013 melalui mekanisme kerjasama keselamatan, merangkumi peralatan misi utama, sistem komunikasi, peranti penyulitan, kemudahan teknikal serta latihan kepada anggota Qatar.

Kontrak bernilai AS$1.1 bilion (RM4.18 bilion) itu dianugerahkan kepada Raytheon pada 2017 dengan jangkaan siap pada 2021, dan radar ini membentuk rangkaian pertahanan berlapis yang melengkapi bateri Patriot serta pemintas THAAD bagi meningkatkan kebarangkalian pemintasan melalui masa keputusan yang lebih panjang dan berstruktur.

Sebagai sebahagian daripada kompleks Qatar Early Warning Radar, sistem ini bukan sahaja melindungi ruang udara Qatar, malah menyumbang kepada kestabilan serantau dengan memantau ancaman di seluruh Asia Barat termasuk potensi pelancaran dari wilayah Eropah atau Asia yang lebih jauh.

Media Iran menggambarkan radar itu sebagai “aset bernilai AS$1.1 bilion yang digunakan untuk menjejak peluru berpandu balistik Iran,” sekali gus membingkaikan serangan tersebut sebagai tindak balas terhadap apa yang dianggap Tehran sebagai pengawasan agresif dan pengepungan strategik oleh Amerika Syarikat.

Penghapusan radar ini bukan sekadar pemusnahan platform sensor, tetapi pembongkaran sementara satu nod kritikal dalam seni bina amaran peluru berpandu global Amerika yang menghubungkan radar hadapan dengan sistem pertahanan tanah airnya secara bersepadu dan berlapis.

Ketiadaan radar tatasusunan fasa berkuasa tinggi ini berpotensi memaksa komander Amerika mengagihkan semula liputan sensor dari teater lain, sekali gus menipiskan ketumpatan amaran awal di wilayah bersebelahan dan mewujudkan pertukaran strategik dalam postur kuasa global Washington.

Dari sudut operasi, membina semula atau menggantikan instalasi tetap yang kompleks seperti ini memerlukan masa, sumber kejuruteraan serta pelaburan kewangan yang besar, dalam tempoh mana pihak lawan mungkin mengeksploitasi jurang pengawasan bagi menguji ambang tindak balas dan kredibiliti pencegahan.

Medan Konflik Meluas: Serangan di Bahrain dan Jordan

Angkatan Aeroangkasa IRGC dipercayai menggunakan peluru berpandu balistik canggih seperti Fattah-1 atau Kheibar Shekan, yang terkenal dengan kelajuan tinggi serta keupayaan manuver direka untuk mengelak sistem pertahanan peluru berpandu dan mencapai impak tepat terhadap sasaran keras bernilai strategik.

IRGC dengan pantas mengumumkan serangan tersebut melalui media negara, menyatakan bahawa “radar Amerika di Qatar” telah “dimusnahkan sepenuhnya” sebagai sebahagian kempen balas yang lebih luas terhadap tindakan Amerika dan Israel dalam apa yang digambarkan Tehran sebagai postur peperangan defensif.

Operasi selari Iran dilaporkan menyasarkan kemudahan Amerika lain termasuk pangkalan tentera laut di Bahrain di mana dron kamikaze Shahed-136 didakwa memusnahkan sistem radar pertahanan peluru berpandu Amerika, memperlihatkan keberkesanan sistem kos rendah dalam menewaskan infrastruktur bernilai tinggi.

Shahed-136 yang mampu membawa sehingga 50 kilogram bahan letupan dan dilaporkan berharga sekitar AS$35,000 (RM133,000) melambangkan taktik peperangan tepu yang menenggelamkan pertahanan berlapis melalui tekanan berangka dan ketekunan serangan berulang.

Lebih ke utara, peluru berpandu Iran dilaporkan mengenai Pangkalan Udara Muwaffaq Salti di Jordan, instalasi strategik yang menempatkan pesawat F-16 Tentera Udara Diraja Jordan serta dron MQ-9 Reaper yang dikendalikan Amerika, dengan rakaman menunjukkan kepulan asap tebal meningkat dari kawasan tersebut.

Imej satelit terkini menunjukkan peningkatan ketara kehadiran Amerika di pangkalan Jordan itu dengan lebih 60 pesawat serangan termasuk F-35 halimunan, F-15E Strike Eagle, F-16 dan A-10C, menjadikannya platform operasi hadapan bagi potensi serangan terhadap Iran.

Serangan Iran dilihat bertujuan merendahkan keupayaan operasi hadapan ini dan mencabar keunggulan udara Amerika di rantau tersebut dengan menyasarkan infrastruktur yang menyokong operasi ekspedisi serta mobiliti kuasa udara strategik.

Isyarat Iran dan Pemesejan Strategik

Di tengah krisis yang berkembang, Menteri Luar Iran Abbas Araghchi memaklumkan bahawa “hampir semua pegawai selamat dan masih hidup,” sambil memperkecilkan kerugian dengan menyatakan bahawa “kami mungkin kehilangan satu atau dua komander, tetapi itu bukan masalah besar.”

Retorik ini mencerminkan usaha Tehran untuk mempamerkan ketahanan dan kesinambungan struktur perintah walaupun berdepan konfrontasi yang meningkat, sekali gus memberi isyarat bahawa kepimpinan strategik Iran kekal berfungsi dan komited terhadap tindak balas berterusan.

Dengan menyasarkan radar bernilai tinggi dan pangkalan udara strategik, Iran dilihat berhasrat membuktikan bahawa keunggulan teknologi Amerika tidak menjamin kebal mutlak, khususnya apabila berdepan peluru berpandu balistik berpanduan tepat dan sistem tanpa pemandu rangkaian moden.

Pemusnahan radar AN/FPS-132 mendedahkan kerentanan struktur dalam payung pertahanan Amerika di Teluk dan berpotensi menggalakkan Iran melancarkan operasi asimetri tambahan merentasi pelbagai teater konflik serantau.

Implikasi Serantau dan Global

Qatar yang menempatkan lebih 10,000 anggota tentera Amerika di Pangkalan Udara Al Udeid kini berdepan risiko strategik yang lebih tinggi, berpotensi menguji rangka keselamatan dua hala serta kredibiliti pencegahan serantau yang selama ini bergantung pada payung pertahanan Washington.

Bagi Jordan, serangan ini menekankan kedudukan rapuhnya sebagai negara barisan hadapan yang menempatkan aset Amerika, manakala bagi Bahrain, ancaman terhadap infrastruktur tentera laut memberi kesan langsung kepada keselamatan operasi Armada Kelima serta dominasi maritim di Teluk Parsi.

Implikasi lebih luas melangkaui dimensi ketenteraan apabila ketidakstabilan di Teluk berisiko mengganggu infrastruktur minyak kritikal dan laluan perkapalan global, sekali gus mencetuskan kesan limpahan ekonomi yang boleh menggoncang pasaran tenaga antarabangsa.

Perkembangan ini menggambarkan evolusi peperangan moden di mana peluru berpandu balistik berpanduan tepat serta sistem tanpa pemandu kos rendah mampu meneutralkan aset bernilai berbilion dolar, sekali gus mengecilkan jurang teknologi antara kuasa konvensional dan pemain asimetri.

Apabila ketegangan meningkat dan kemungkinan serangan balas Amerika semakin hampir, Asia Barat berada di persimpangan berisiko tinggi di mana salah perhitungan strategik berpotensi mencetuskan konflik serantau lebih luas dengan implikasi global yang mendalam.

Serangan ini turut memaksa negara Majlis Kerjasama Teluk menilai semula kebolehpercayaan payung keselamatan Amerika, berpotensi mempercepat pelaburan pertahanan udara dan peluru berpandu secara berdikari atau mempelbagaikan rakan pertahanan ke arah China atau Eropah.

Dari perspektif Washington, kehilangan aset amaran awal strategik ini merumitkan perancangan postur kuasa di bawah CENTCOM, mungkin memerlukan penempatan segera radar mudah alih atau platform sensor berasaskan laut untuk memulihkan liputan pengawasan.

Pasaran kewangan dijangka mengambil kira premium risiko geopolitik yang meningkat, khususnya dalam niaga hadapan tenaga dan ekuiti sektor pertahanan, apabila pelabur menyesuaikan jangkaan terhadap ketidakstabilan serantau yang berpanjangan.

Kredibiliti seni bina pertahanan peluru berpandu bersepadu yang selama ini dipasarkan sebagai perisai teknologi terhadap ancaman balistik kini berdepan penelitian semula daripada sekutu dan musuh yang menilai kebolehdayaannya terhadap serangan berketepatan tinggi.

Akhirnya, episod ini berpotensi mentakrif semula pengiraan pencegahan di Asia Barat dengan menunjukkan bahawa instalasi tetap bernilai tinggi semakin terdedah dalam era yang dicirikan oleh peluru berpandu berkeupayaan hipersonik, kenderaan kemasukan semula bermanuver serta sistem serangan tanpa pemandu berangkaian.

— DEFENCE SECURITY ASIA