Iran Dakwa Musnah Empat Radar THAAD Amerika Dalam 24 Jam — Serangan Peluru Berpandu IRGC Gugat Perisai Pertahanan Peluru Berpandu AS di Timur Tengah

(DEFENCE SECURITY ASIA) — Kor Pengawal Revolusi Islam Iran (IRGC) mengisytiharkan bahawa serangan peluru berpandu balistik yang diselaraskan dalam tempoh operasi selama 24 jam pada 8 Mac 2026 telah memusnahkan empat radar berkaitan sistem pertahanan peluru berpandu Terminal High Altitude Area Defense (THAAD) milik Amerika Syarikat di beberapa lokasi strategik di Timur Tengah.

Jika dakwaan itu disahkan, kemusnahan radar tersebut berpotensi menjadi antara kemerosotan paling ketara terhadap seni bina amaran awal peluru berpandu Amerika Syarikat di rantau itu dalam beberapa dekad kebelakangan ini.

Kenyataan tersebut disiarkan melalui saluran media kerajaan Iran termasuk IRNA, PressTV dan Mehr News Agency sebelum tersebar dengan pantas di platform media sosial global seperti X.

 

Media Iran mendakwa serangan ketepatan tinggi menggunakan peluru berpandu balistik Ghadr, Emad dan Kheibar Shekan telah mensasarkan tapak radar yang didakwa menyalurkan data penjejakan masa nyata kepada rangkaian pertahanan udara Amerika Syarikat dan Israel di seluruh Teluk dan Levant.

Jurucakap ketenteraan yang dikaitkan dengan Markas Khatam al-Anbiya Iran menyatakan bahawa kemusnahan radar tersebut telah mula melemahkan garis masa amaran awal untuk mengesan peluru berpandu musuh.

Menurut kenyataan tersebut, siren amaran serangan udara di Israel dilaporkan hanya berbunyi ketika peluru berpandu mengenai sasaran dan bukannya semasa fasa pendekatan, sekali gus menggambarkan usaha untuk melumpuhkan lapisan sensor yang menyokong sistem pertahanan peluru berpandu serantau.

Jika benar, peneutralan serentak beberapa nod radar AN/TPY-2 itu menunjukkan strategi Iran yang sengaja mensasarkan tulang belakang sensor bagi seni bina pertahanan peluru berpandu yang diterajui Amerika Syarikat.

Pendekatan tersebut berpotensi meruntuhkan garis masa pengesanan awal serta menyukarkan urutan pemintasan dalam rangkaian pertahanan udara dan peluru berpandu bersepadu yang melindungi ruang udara Teluk.

Perkembangan sedemikian membawa implikasi strategik besar terhadap ketahanan operasi perisai THAAD yang melindungi pemasangan ketenteraan Amerika Syarikat serta sekutunya di Timur Tengah.

Ini kerana setiap radar tersebut dianggarkan bernilai kira-kira US$300 juta (RM1.14 bilion), manakala sistem berkenaan dihasilkan dalam jumlah terhad sejak diperkenalkan pada dekad 1990-an.

Peranan Strategik Radar THAAD Dalam Pertahanan Peluru Berpandu Serantau

Sistem pertahanan peluru berpandu THAAD merupakan komponen teras dalam postur pertahanan peluru berpandu balistik berlapis Amerika Syarikat di Timur Tengah.

Sistem ini menggabungkan bateri pemintas dengan radar X-band AN/TPY-2 yang direka untuk mengesan, menjejak serta membezakan peluru berpandu balistik jarak dekat, sederhana dan pertengahan pada jarak yang jauh.

Radar tersebut berfungsi sebagai tulang belakang sensor dalam seni bina THAAD dengan menghantar data penjejakan resolusi tinggi kepada pemintas serta nod pertahanan rangkaian.

Keupayaan ini membolehkan urutan pemintasan dilaksanakan berdasarkan pengesanan awal bagi memintas peluru berpandu ketika fasa terminal sama ada di luar atmosfera atau di bahagian atas atmosfera bumi.

Dengan kos dianggarkan sekitar US$300 juta (RM1.14 bilion) setiap satu, radar AN/TPY-2 bukan sahaja aset bernilai tinggi dalam ekosistem pertahanan peluru berpandu Amerika Syarikat.

Radar tersebut juga merupakan nod sensor kritikal dalam rangkaian perintah dan kawalan serantau yang menghubungkan pemasangan pertahanan di Teluk dengan sistem pertahanan udara Israel.

Dakwaan bahawa empat radar sedemikian dimusnahkan dalam tempoh hanya 24 jam membawa implikasi yang melangkaui medan tempur taktikal.

Kemusnahan itu berpotensi menjejaskan liputan sensor serta masa tindak balas unit pertahanan peluru berpandu yang ditempatkan di seluruh seni bina keselamatan Teluk.

Kenyataan Iran menggambarkan serangan tersebut sebagai operasi peluru berpandu balistik berketepatan tinggi yang mensasarkan tapak radar yang disepadukan ke dalam rangkaian pertahanan Amerika Syarikat dan Israel.

Dakwaan itu menunjukkan bahawa sasaran dipilih berdasarkan peranannya dalam menyediakan data penjejakan peluru berpandu masa nyata semasa konfrontasi serantau yang sedang berlangsung.

Naratif IRGC menekankan bahawa peneutralan nod radar tersebut akan mengurangkan keberkesanan sistem pemintasan peluru berpandu dengan melemahkan lapisan amaran awal yang diperlukan untuk urutan pemintasan berjaya.

Dalam doktrin pertahanan peluru berpandu moden, kebolehselamatan sensor dianggap sama penting dengan keupayaan pemintas.

Oleh itu, kemerosotan radar boleh mencetuskan kesan operasi berantai terhadap pelbagai lapisan pertahanan udara dan peluru berpandu.

Pegawai Iran turut menggambarkan serangan tersebut sebagai sebahagian daripada kempen lebih luas yang menyasarkan infrastruktur berkaitan penempatan pertahanan peluru berpandu Amerika Syarikat di Timur Tengah.

Kenyataan tersebut meletakkan serangan radar itu sebagai tindak balas operasi terhadap peningkatan permusuhan melibatkan Iran, Israel, Amerika Syarikat serta beberapa negara Teluk.

Lokasi Radar Yang Didakwa Dimusnahkan

Menurut kenyataan yang disebarkan melalui media kerajaan Iran serta laporan berkaitan, empat radar yang didakwa dimusnahkan dalam tempoh operasi 24 jam itu terletak di beberapa tapak pertahanan strategik Amerika Syarikat dan sekutunya di rantau tersebut.

Tapak pertama yang dikenal pasti dalam dakwaan Iran ialah Al-Rubha atau Al-Rabha di Emiriah Arab Bersatu.

Radar di lokasi tersebut dilaporkan berkait dengan infrastruktur pertahanan yang disokong Amerika Syarikat di Teluk dan didakwa diserang semasa operasi peluru berpandu yang menyasarkan aset pertahanan serantau.

Radar kedua dilaporkan terletak di Al-Ruwais di Emiriah Arab Bersatu.

Sumber Iran menyatakan radar itu merupakan sebahagian daripada bateri THAAD yang bertanggungjawab mempertahankan ruang udara serantau daripada ancaman peluru berpandu balistik.

Laporan Iran turut mendakwa radar ketiga dimusnahkan di Al-Kharj di Arab Saudi.

Lokasi tersebut dikaitkan dengan penempatan sistem THAAD Amerika Syarikat yang bertujuan melindungi infrastruktur strategik serta pasukan sekutu yang beroperasi di kerajaan itu.

Radar keempat yang didakwa menjadi sasaran terletak di Azraq atau Al-Azraq di Jordan.

Lokasi itu dikaitkan dengan laporan terdahulu yang menyatakan radar THAAD berhampiran Pangkalan Udara Muwaffaq Salti telah diserang dalam fasa awal konflik.

Kesemua tapak ini mewakili nod kritikal dalam rangkaian pemasangan pertahanan peluru berpandu Amerika Syarikat dan sekutunya yang ditempatkan di sekitar Teluk Parsi dan Levant.

Taburan geografi radar tersebut mencerminkan objektif strategik untuk mewujudkan liputan pengesanan bertindih bagi memantau kemungkinan pelancaran peluru berpandu dari Iran.

Dengan mensasarkan beberapa nod radar di negara berbeza dalam tempoh operasi yang singkat, kenyataan Iran menunjukkan usaha untuk mencabar ketahanan seni bina pengesanan teragih ini.

Namun begitu, lokasi yang dilaporkan serta penilaian kerosakan yang didakwa masih sebahagian besarnya berasaskan kenyataan Iran dan belum disahkan secara bebas.

Jadual: Lokasi Radar THAAD Yang Didakwa Dimusnahkan

Lokasi	Negara	Sasaran Dilaporkan	Peranan Strategik Dalam Rangkaian Pertahanan Peluru Berpandu	Kaedah Serangan Dilaporkan
Al-Rubha (Al-Rabha)	Emiriah Arab Bersatu	Radar berkait infrastruktur pertahanan peluru berpandu Amerika	Sebahagian rangkaian amaran awal serantau yang memantau pelancaran peluru berpandu balistik	Serangan peluru berpandu balistik berketepatan tinggi
Al-Ruwais (Al-Rawis)	Emiriah Arab Bersatu	Radar THAAD AN/TPY-2	Sensor kritikal yang menyediakan data penjejakan jarak jauh untuk pemintasan peluru berpandu	Serangan peluru berpandu balistik
Al-Kharj	Arab Saudi	Radar berkaitan penempatan THAAD Amerika	Menyediakan pengesanan awal serta penjejakan trajektori peluru berpandu bagi melindungi infrastruktur strategik	Serangan peluru berpandu balistik
Azraq berhampiran Pangkalan Udara Muwaffaq Salti	Jordan	Tapak radar THAAD	Nod sensor yang menyokong liputan amaran awal serantau serta rangkaian pertahanan udara bersepadu	Serangan peluru berpandu

Dakwaan Kemusnahan Radar dan Sistem Pertahanan Semakin Meningkat

Kenyataan Iran mengenai kemusnahan empat radar THAAD membentuk sebahagian naratif lebih luas yang muncul dalam konflik semasa.

Tehran berulang kali mendakwa telah menyerang komponen kritikal sistem pertahanan peluru berpandu Amerika Syarikat yang ditempatkan di seluruh rantau tersebut.

Laporan terdahulu daripada sumber Iran menggambarkan serangan dron yang didakwa memusnahkan radar AN/TPY-2 bernilai US$300 juta (RM1.14 bilion).

Insiden itu digambarkan oleh pegawai Iran sebagai bukti kerentanan infrastruktur sensor Amerika Syarikat terhadap serangan ketepatan tinggi.

Dakwaan seterusnya menyatakan sehingga lima radar Amerika Syarikat bernilai kira-kira US$4 bilion (RM15.2 bilion) telah dimusnahkan sepanjang sembilan hari konflik.

Kenyataan tersebut turut menyebut bahawa tiga bateri THAAD telah dimusnahkan atau tidak lagi beroperasi.

Jumlah itu mewakili kira-kira 30 peratus daripada keseluruhan bekalan global sistem THAAD.

Serangan yang dilaporkan melibatkan gabungan peluru berpandu balistik serta sistem udara tanpa pemandu yang mensasarkan pemasangan pertahanan peluru berpandu di Teluk.

Kenyataan tambahan Iran turut mencadangkan bahawa beberapa kemudahan di Emiriah Arab Bersatu dan Qatar turut menjadi sasaran dalam fasa awal konflik.

Operasi ini digambarkan sebagai usaha terkoordinasi untuk meruntuhkan apa yang digelar sebagai “perisai amaran awal” yang melindungi infrastruktur ketenteraan Amerika Syarikat dan sekutunya di Timur Tengah.

Dari perspektif isyarat strategik, dakwaan tersebut berfungsi untuk mempamerkan keupayaan serangan peluru berpandu Iran.

Pada masa sama, naratif tersebut cuba mencabar persepsi keunggulan teknologi Amerika Syarikat dalam bidang pertahanan peluru berpandu.

Namun begitu, skala kemusnahan yang digambarkan dalam kenyataan tersebut masih belum disahkan melalui imej satelit atau pengesahan rasmi daripada Amerika Syarikat atau sekutunya.

Cabaran Pengesahan dan Bukti Yang Bertentangan

Pengesahan bebas terhadap dakwaan kemusnahan radar masih terhad disebabkan sifat konflik yang berkembang dengan pantas.

Ketersediaan maklumat risikan medan tempur yang disahkan juga masih sangat terhad.

Beberapa organisasi media Barat melaporkan satu insiden melibatkan radar THAAD berhampiran Pangkalan Udara Muwaffaq Salti di Jordan.

Insiden itu dikatakan berlaku sekitar 5 hingga 6 Mac 2026 semasa fasa awal konflik.

Laporan tersebut merujuk imej satelit serta kenyataan pegawai Amerika Syarikat yang mengakui sebuah pemasangan radar telah diserang.

Walau bagaimanapun, pegawai berkenaan tidak mengesahkan sama ada radar tersebut dimusnahkan sepenuhnya.

Analisis lain turut merujuk rakaman serangan dron Iran yang mensasarkan radar Amerika Syarikat.

Penganalisis mencadangkan bahawa serangan sedemikian berpotensi mengurangkan keberkesanan sistem pertahanan peluru berpandu THAAD terhadap ancaman masa hadapan.

Kekurangan imej yang disahkan secara bebas serta kekaburan maklumat dalam operasi ketenteraan aktif menimbulkan ketidakpastian besar terhadap tahap kerosakan sebenar.

Liputan media antarabangsa kebanyakannya memaparkan dakwaan IRGC bersama penjelasan bahawa pengesahan masih belum lengkap.

Oleh itu, naratif kemusnahan radar dilihat sebagai sebahagian daripada peperangan maklumat yang mengiringi konflik fizikal.

Aktiviti media sosial turut memperluaskan penyebaran cerita ini apabila pengguna berkongsi video pelancaran peluru berpandu serta analisis mengenai implikasi strategiknya.

Ketiadaan respons terperinci daripada pegawai Amerika Syarikat atau Israel mengenai dakwaan kemusnahan radar dalam tempoh 24 jam turut menambah ketidakpastian mengenai realiti operasi serangan tersebut.

Tempoh Penggantian Radar dan Implikasi Strategik

Radar AN/TPY-2 merupakan komponen khusus dalam inventori pertahanan peluru berpandu Amerika Syarikat.

Sistem ini dihasilkan dalam jumlah yang agak terhad sejak ia diperkenalkan pada dekad 1990-an.

Secara keseluruhan, kira-kira 20 unit radar jenis ini telah dihasilkan sepanjang beberapa dekad pengeluaran.

Di bawah keadaan pengeluaran biasa, penggantian sebuah radar AN/TPY-2 memerlukan kira-kira 30 bulan atau dua setengah tahun.

Beberapa garis masa perolehan menunjukkan tempoh antara penganugerahan kontrak hingga penghantaran radar baharu boleh mencapai sekitar empat tahun tiga bulan.

Jika beberapa radar benar-benar dimusnahkan dalam tempoh singkat, implikasi logistik serta industri untuk menggantikannya akan melangkaui medan tempur segera.

Kapasiti pengeluaran yang terhad serta kekangan rantaian bekalan berpotensi melambatkan pemulihan liputan sensor yang sebelum ini disediakan oleh radar tersebut.

Dari perspektif strategik, penggantian infrastruktur radar yang musnah boleh mengambil masa beberapa tahun.

Sesetengah laporan awam turut mencetuskan kekeliruan antara radar AN/TPY-2 dengan sistem amaran awal lain seperti radar AN/FPS-132.

Radar AN/FPS-132 mempunyai anggaran tempoh penggantian lebih lama antara lima hingga lapan tahun.

Namun begitu, anggaran tersebut merujuk kepada platform radar berbeza dan tidak mencerminkan kitaran pengeluaran radar khusus THAAD iaitu AN/TPY-2.

Perbezaan antara kedua-dua jenis radar ini amat penting dalam menilai kesan operasi jangka panjang terhadap seni bina pertahanan peluru berpandu THAAD sekiranya kehilangan radar tersebut disahkan.