80,000 Dron Berani Mati Shahed-136 Iran: Senjata yang Mampu Mengubah Landskap Peperangan Moden

(DEFENCE SECURITY ASIA) — Dakwaan bahawa Iran memiliki stok operasi sehingga 80,000 dron berani mati Shahed-136, disokong oleh kadar pengeluaran yang didakwa mencecah 400 unit dron sehari dengan bantuan kepakaran Rusia, telah mengangkat keupayaan peperangan dron Tehran sebagai pemboleh ubah utama dalam penilaian keseimbangan ketenteraan serantau dan luar rantau.

Kenyataan tersebut menjadi tumpuan meluas selepas laporan yang tersebar luas menyatakan, “TERKINI: Iran kini mempunyai 80,000 dron Shahed yang sedia untuk pertempuran dan menghasilkan 400 unit sehari, dengan Rusia dilaporkan membantu meningkatkan pengeluaran,” satu dakwaan yang jika tepat secara operasi akan meletakkan Iran di puncak inventori dron berani mati tanpa tandingan mana-mana negara lain.

Laporan dikaitkan dengan “anggaran Israel” turut menguatkan skala keupayaan Iran yang didakwa, dengan menyatakan, “28JAN2026 • Anggaran Israel mencadangkan Iran menghasilkan 400 dron kelas Shahed setiap hari, dengan simpanan sekitar 80,000 unit sedia untuk dikerahkan,” satu angka yang mencerminkan bukan sahaja inventori besar tetapi mobilisasi industri hampir setaraf ekonomi peperangan penuh.

Penilaian ini muncul dalam suasana ketidaktentuan Timur Tengah yang semakin memuncak, peluasan pengaruh ketenteraan berasaskan proksi Iran di Levant dan Laut Merah, serta keberkesanan terbukti sistem Shahed dalam konflik intensiti tinggi, sekali gus mengukuhkan persepsi bahawa dron Iran kini berperanan sebagai aset strategik dan bukan sekadar taktikal.

Pendedahan operasi semasa perang dari Ukraine memberikan konteks penting terhadap penggunaan sistem berasaskan Shahed, apabila Presiden Ukraine Volodymyr Zelenskyy menyatakan, “Rusia mempunyai 500, kira-kira 500 dron, dron Iran, setiap hari, serta puluhan peluru berpandu, termasuk peluru berpandu balistik,” yang menonjolkan kadar operasi berterusan yang boleh dicapai apabila platform sedemikian digunakan pada skala industri.

Perspektif operasi ini diperkukuhkan lagi oleh amaran berkaitan trajektori pengeluaran, termasuk kenyataan bahawa, “Rusia merancang untuk menggandakan lebih daripada dua kali pengeluaran dron serangan rekaan Iran kepada 1,000 unit sehari,” sekali gus menekankan implikasi strategik munisi berkeliaran yang dihasilkan secara besar-besaran dalam ekosistem industri ketenteraan moden.

Apabila dinilai secara kolektif, kenyataan-kenyataan ini menggambarkan program dron berani mati Shahed Iran bukan sebagai sistem senjata terpencil, tetapi sebagai seni bina asas kepada doktrin serangan tanpa pemandu yang lebih luas, berkeupayaan membentuk semula pencegahan, peperangan berasaskan ketahanan, dan unjuran kuasa serantau.

Bagi perancang pertahanan di Asia dan Timur Tengah, kepentingan strategik sebenar bukan terletak semata-mata pada jumlah tepat dron yang dimiliki Iran, tetapi pada keupayaan terbukti sistem Shahed untuk mengenakan kos ekonomi, psikologi dan operasi secara kumulatif terhadap musuh yang mempunyai teknologi ketenteraan canggih.

Inventori Shahed Iran yang didakwa ini harus difahami bukan sebagai angka statik, tetapi sebagai manifestasi potensi strategi terancang Tehran untuk mengalihkan peperangan moden daripada kebergantungan kepada platform udara berpusatkan pesawat kepada peperangan penghakisan berasaskan ketahanan, di mana kemenangan dicapai dengan meletihkan keupayaan pertahanan, daya tahan ekonomi dan toleransi politik musuh.

Pada skala ini, program Shahed tidak lagi berfungsi sekadar sebagai imbangan asimetri, sebaliknya menjadi satu bentuk jisim strategik yang setara dari segi logik—walaupun bukan dari segi kuasa letupan—dengan angkatan peluru berpandu, membolehkan Iran memproyeksikan kuasa paksaan secara berterusan sambil mengekalkan kawalan eskalasi dan melindungi aset serangan bernilai tinggi yang paling sensitif.

Arsenal Shahed Iran Sebagai Keupayaan Serangan Penghakisan Berskala Strategik

Inventori Iran yang menghampiri 80,000 munisi berkeliaran Shahed akan mewakili peralihan ketara daripada serangan asimetri bersifat episodik kepada peperangan penghakisan berterusan berskala besar, yang direka khusus untuk melumpuhkan sistem pertahanan udara musuh dan bukannya mencapai kejayaan medan tempur segera.

Kedalaman inventori sedemikian membolehkan Iran melancarkan kempen ketepuan jangka panjang merentasi pelbagai medan operasi serentak, sambil mengekalkan tekanan berterusan selama beberapa hari atau minggu tanpa menghabiskan stok peluru berpandu balistik atau peluru berpandu kruis yang lebih bernilai strategik.

Shahed-136, yang menjadi tulang belakang kepada arsenal yang didakwa ini, direka secara khusus untuk peranan tersebut dengan menggabungkan jarak operasi melebihi 2,000 kilometer serta muatan bahan letupan seberat 40 hingga 50 kilogram yang mencukupi untuk mengganggu infrastruktur kritikal yang diperkeras tetapi bernilai ekonomi tinggi.

Digerakkan oleh enjin omboh ringkas dan dipandu sistem navigasi inersia, platform ini mengutamakan kebolehkhasilan, ketahanan operasi dan kecekapan kos berbanding kecanggihan aerodinamik atau teknologi siluman tahap tinggi.

Kos seunit yang dianggarkan antara USD20,000 hingga USD193,000, bersamaan kira-kira RM94,000 hingga RM909,000, membolehkan Iran mengerahkan sistem ini dalam jumlah besar yang memaksa musuh berdepan nisbah pertukaran yang sangat tidak memihak kepada pertahanan.

Malah rangkaian pertahanan udara yang lengkap dan dibiayai besar terpaksa menggunakan peluru pemintas bernilai ratusan ribu atau jutaan dolar bagi menangkis sasaran yang kos penggantiannya hanyalah sebahagian kecil daripada nilai tersebut.

Inventori sebesar ini membolehkan Iran menyerap kehilangan tanpa henti operasi, mengekalkan tekanan berterusan walaupun kadar pemintasan melebihi 80 peratus dicapai oleh pihak lawan.

Dari sudut pencegahan, keadaan ini menukar Shahed daripada alat gangguan taktikal kepada instrumen strategik yang direka untuk meruntuhkan ketahanan pertahanan musuh melalui ketepuan kumulatif.

Logik operasi ini mencerminkan strategi pengeboman kawasan sejarah, namun dilaksanakan melalui sistem tanpa pemandu yang menghapuskan risiko kepada juruterbang serta mengeksploitasi ketidakseimbangan ekonomi yang wujud dalam pertahanan udara moden.

Bagi angkatan tentera serantau, implikasinya jelas iaitu kejayaan pertahanan udara yang diukur melalui peratusan pemintasan menjadi tidak mencukupi secara strategik apabila berhadapan sistem senjata yang menang melalui ketahanan dan pengulangan, bukan ketepatan semata-mata.

Kapasiti Pengeluaran Domestik dan Ekosistem Industri Dron Iran

Keupayaan Iran untuk mengekalkan arsenal Shahed berskala sedemikian berakar daripada ekosistem industri dron yang dibentuk disebalik sekatan oleh dunia, pengasingan strategik dan penekanan terancang terhadap kebolehhasilan berbanding keanggunan teknologi.

Program Shahed mendapat manfaat daripada pengalaman luas Iran dalam kejuruteraan songsang, membolehkan penghasilan semula pantas sistem pendorongan, avionik dan rangka udara menggunakan komponen boleh suai yang tahan terhadap gangguan rantaian bekalan.

Sekiranya kadar pengeluaran menghampiri dakwaan 400 dron Shahed sehari, ini bersamaan output tahunan melebihi 146,000 unit, satu skala yang menyaingi hab pembuatan aeroangkasa utama dunia walaupun ekonomi Iran berdepan kekangan besar.

Kapasiti sedemikian memerlukan model pembuatan teragih yang melibatkan pelbagai tapak pemasangan, pengeluaran sub-komponen modular serta stok rangka udara yang boleh disiapkan dengan pantas ketika mobilisasi krisis.

Falsafah industri Iran yang terbentuk sejak Perang Iran-Iraq mengutamakan penyebaran dan redundansi, sekali gus mengurangkan kerentanan terhadap serangan awal ke atas kemudahan berpusat.

Reka bentuk rangka dan sistem pendorongan Shahed-136 yang ringkas selari dengan falsafah ini, membolehkan pengeluaran diteruskan walaupun infrastruktur mengalami kerosakan separa.

Integrasi rapat antara pengguna ketenteraan dan pengilang memendekkan gelung maklum balas, membolehkan penyesuaian reka bentuk dilakukan dengan cepat berdasarkan pengalaman operasi.

Keadaan ini membolehkan Iran mengubah suai sistem panduan, profil penerbangan dan konfigurasi muatan sebagai tindak balas kepada langkah balas musuh tanpa kitaran pembangunan yang panjang.

Jika dikekalkan pada skala besar, kapasiti ini membolehkan Iran bukan sahaja menggantikan kerugian dengan pantas, malah mengembangkan inventori walaupun dalam keadaan permusuhan aktif.

Bagi pihak lawan, situasi ini membuka kemungkinan konflik dron berpanjangan di mana ketahanan industri, bukan kelebihan teknologi, menjadi faktor penentu.

Penggunaan Operasi dan Senario Serangan Serantau

Inventori Shahed Iran pada skala ini membolehkan peralihan doktrin daripada tindak balas simbolik atau reaktif kepada tekanan serantau berterusan yang dikawal secara berperingkat.

Di Teluk Parsi, pelancaran besar-besaran boleh mensasarkan loji penyahgaraman, terminal eksport minyak, pelabuhan dan pemasangan radar pesisir, menghasilkan kesan ekonomi berlapis yang jauh melebihi kesan fizikal setiap dron.

Terhadap Israel, serangan ketepuan boleh direka untuk menghabiskan stok pemintas, memaksa sistem pertahanan berlapis mengutamakan kawasan penduduk sambil membenarkan sasaran infrastruktur menanggung kerosakan kumulatif.

Di Levant, pelancaran terkoordinasi dari wilayah Iran dan zon proksi sekutu boleh memampatkan garis masa tindak balas, menyukarkan penumpuan pertahanan dan penentuan punca serangan.

Jarak operasi Shahed yang jauh membolehkan titik pelancaran jauh di pedalaman Iran, mengurangkan pendedahan infrastruktur hadapan dan menyukarkan serangan pencegahan oleh musuh.

Konsep operasi boleh merangkumi pelancaran berperingkat, penggunaan umpan dan ketepuan waktu malam bagi mengeksploitasi jurang liputan radar serta keletihan operator pertahanan.

Walaupun kadar pemintasan melebihi 80 peratus dicapai, kempen berskala besar melibatkan ribuan dron masih membolehkan ratusan serangan berjaya.

Keutamaan Iran terhadap munisi berkeliaran berbanding peluru berpandu kruis membolehkan kehadiran berterusan di ruang sasaran, meningkatkan kebarangkalian serangan terhadap aset sensitif masa.

Pendekatan ini sejajar dengan doktrin eskalasi Iran yang lebih luas, iaitu mengenakan tekanan berterusan di bawah ambang yang berkemungkinan mencetuskan tindak balas berskala penuh.

Bagi perancang serantau, keadaan ini memerlukan penilaian semula metrik kecukupan pertahanan udara, beralih daripada prestasi pemintasan jangka pendek kepada ketahanan jangka panjang di bawah ketepuan berterusan.

Pencegahan, Tekanan Psikologi dan Strategi Pengenaan Kos

Selain kemusnahan fizikal, arsenal Shahed yang berjumlah puluhan ribu berfungsi sebagai alat pencegahan psikologi, menandakan keupayaan Iran untuk mengekalkan operasi ofensif tanpa mengira tahap kehilangan.

Kehadiran dron yang berterusan memaksa keadaan berjaga-jaga tanpa henti, meningkatkan keletihan operasi, beban penyelenggaraan dan tekanan terhadap sistem perintah serta kawalan pihak pertahanan.

Dimensi ekonomi sama signifikan, memaksa musuh ke dalam nisbah pertukaran yang tidak mampan sehingga menjejaskan kesiapsiagaan menghadapi ancaman bernilai tinggi.

Dari masa ke masa, kehabisan stok pemintas melemahkan pertahanan terhadap serangan peluru berpandu balistik dan kruis yang mungkin menyusul apabila kapasiti pertahanan udara telah susut.

Strategi Iran menggunakan dron sebagai senjata persediaan, melembutkan sasaran dan menghabiskan pertahanan sebelum potensi eskalasi lebih tinggi.

Kesan psikologi kumulatif terhadap penduduk awam, pengendali infrastruktur dan kepimpinan politik menambah tekanan strategik walaupun kemusnahan fizikal terhad.

Dalam konteks ini, dron Shahed berfungsi sebagai instrumen paksaan strategik dan bukannya aset serangan taktikal semata-mata.

Nilai utamanya terletak pada hakisan keyakinan, kestabilan dan kesinambungan ekonomi, bukannya ketepatan letupan.

Inventori hampir 80,000 unit menggandakan kesan ini secara eksponen, menukar dron daripada ancaman kontingensi kepada ancaman berterusan.

Keadaan ini mencabar model pencegahan tradisional yang berasaskan pembalasan bencana, menggantikannya dengan strategi paksaan berasaskan ketahanan.

Implikasi Terhadap Asia dan Seni Bina Keselamatan Global

Sekiranya Iran mampu mengekalkan inventori Shahed hampir 80,000 unit sedia tempur, masalah perancangan ketenteraan Indo-Pasifik beralih daripada pertahanan anti-UAV episodik kepada “peperangan inventori” jangka panjang, di mana pembolehubah penentu ialah tempoh sistem radar dapat beroperasi, stok pemintas dikekalkan, kru direhatkan, dan infrastruktur kritikal berfungsi di bawah penghakisan kos rendah berterusan.

Bagi Asia Selatan, penanda aras 80,000 dron mentakrifkan semula konsep “jisim mampu milik” dalam doktrin serangan moden, kerana ia membuktikan kuasa serantau mampu menghasilkan tekanan berterusan tanpa menggunakan peluru berpandu balistik terhad, sekali gus memaksa India, Pakistan dan jiran lain menganggap kawanan dron sebagai inventori serangan strategik selari.

Seni bina pertahanan udara Asia Timur yang dioptimumkan untuk pengesanan dan pemintasan peluru berpandu balistik serta kruis menghadapi kerentanan struktur terhadap munisi berkeliaran, kerana ancaman dron perlahan dan murah menyerang sumber paling terhad pertahanan iaitu pemintas sedia guna dan tumpuan operator.

Di Asia Timur Laut, pengajaran operasinya ialah ketepuan dron berfungsi sebagai senjata “pra-serangan” yang memaksa pengaktifan awal sensor, merosakkan kitaran penyelenggaraan dan menghabiskan stok masa aman, menjadikan pertahanan berlapis canggih sekali pun terdedah kepada paksaan strategik.

Bagi Asia Tenggara yang berdepan pertikaian maritim dan geografi berpecah, arsenal Shahed berskala besar bersifat menggugat kestabilan kerana ia membolehkan kempen penafian infrastruktur kos rendah merentasi garis pantai panjang dan kepadatan sensor terhad.

Keupayaan Iran melancarkan dron secara besar-besaran akan menekan negara Asia untuk menilai semula lengkung kos pertahanan, beralih daripada pemintasan sempurna kepada nisbah pertukaran mampan yang memacu pelaburan dalam pemintas murah, peperangan elektronik, umpan, infrastruktur diperkeras dan pemulihan pantas.

Implikasi geopolitik lebih mendalam ialah model Iran, yang memanfaatkan jarak jauh, kos seunit rendah dan kebolehulangan industri, mewujudkan pelan tindakan boleh pindah bagi negara yang dikenakan sekatan untuk mencapai jangkauan strategik tanpa angkatan udara generasi kelima.

Apabila pelan tindakan ini wujud pada skala 80,000 unit, ia menjadi eksport doktrin walaupun tanpa pemindahan fizikal, kerana tentera Asia akan menyimpulkan bahawa inventori serangan berasaskan kuantiti boleh menggantikan platform mahal.

Kemunculan arsenal dron besar menandakan peralihan struktur ke arah peperangan berteras ketahanan, di mana persaingan utama ialah kapasiti industri, akses komponen, kedalaman stok dan daya tahan pembaikan.

Bagi seni bina keselamatan global, keperluan strategik ialah membina pertahanan berlapis yang mampan dari segi ekonomi, kerana penyelesaian nasional terpencil menjadi rapuh apabila penyerang mampu meningkatkan skala lebih pantas daripada kemampuan pembiayaan pertahanan.

Sama ada Iran benar-benar memiliki tepat 80,000 dron Shahed atau jumlah lebih kecil, hala tuju strategiknya jelas iaitu pusat graviti pertahanan udara dan peluru berpandu sedang beralih daripada persaingan platform kepada persaingan pembuatan dan inventori, dengan negara yang menyesuaikan diri lebih awal kekal berdaya tahan dalam era munisi berkeliaran berskala industri. — DEFENCE SECURITY ASIA