(DEFENCE SECURITY ASIA) — HMS Agamemnon meninggalkan limbungan Barrow-in-Furness pada 24 September 2026, lebih 13 tahun selepas lunasnya diletakkan, sekali gus mendedahkan jurang antara pentauliahan kapal selam serangan nuklear Britain dengan keupayaannya untuk belayar.

Kapal selam keenam kelas Astute itu menuju ke HM Naval Base Clyde bagi menjalani ujian laut, pengujian persenjataan dan latihan kru sebelum dapat memulakan rondaan operasi.

Pelayarannya menandakan kemajuan dalam usaha menambah kekuatan bawah laut Britain, tetapi belum lagi bermakna Tentera Laut Diraja memiliki sebuah lagi kapal selam yang sedia untuk dikerahkan.

Lunas Agamemnon diletakkan pada 18 Julai 2013, ketika Kementerian Pertahanan Britain menjangkakan kapal selam itu memasuki perkhidmatan sekitar 2022, iaitu kira-kira empat tahun sebelum pelayaran pertamanya.

Perbezaan jadual itu memperlihatkan betapa sukarnya meramalkan tarikh penyerahan kapal selam nuklear apabila pembinaan, pemasangan sistem dan pengujian perlu diselesaikan secara berperingkat.

Raja Charles III mentauliahkan Agamemnon pada 22 September 2025, namun kapal selam itu kekal di Barrow selama setahun lagi, menunjukkan bahawa status pentauliahan tidak semestinya mencerminkan kekuatan yang boleh dikerahkan.

Agamemnon menjalani ujian selaman imbangan pada Oktober 2025, sebelum meneruskan pemeriksaan sistem dan latihan, kerana ketahanan badan tekanan serta kestabilan kapal selam mesti dipastikan sebelum pelayaran pertamanya.

Tempoh pembinaan selama 13 tahun itu tidak boleh dikaitkan secara meyakinkan dengan satu punca sahaja, sebaliknya mencerminkan kehilangan tenaga mahir, kerumitan penyepaduan sistem, persaingan mendapatkan pekerja khusus dan gangguan pandemik.

Tekanan tersebut membawa kesan strategik kerana kapal selam serangan hanya dapat melindungi aset nuklear, menyokong kumpulan kapal induk atau menjejak kapal selam musuh selepas ia siap, diuji, dikendalikan kru dan disenggara.

Kelewatan sebuah kapal selam memberi kesan lebih besar kepada Britain kerana tujuh kapal selam kelas Astute dirancang untuk menggantikan armada kapal selam serangan yang suatu ketika dahulu lebih besar.

Pada masa sama, limbungan Barrow perlu menyiapkan kapal selam Astute dan membina kapal selam peluru berpandu balistik kelas Dreadnought, menyebabkan kedua-dua program memerlukan kemudahan serta tenaga kerja berkelayakan yang sama.

Keupayaan Agamemnon akhirnya hanya dapat dinilai selepas ujian dan rondaan bermula; persoalan lebih besar ialah sama ada Britain mampu mengatasi kekangan pembinaan serta penyenggaraan sebelum tekanan serupa menjejaskan Dreadnought dan SSN-AUKUS.

(KLIK): “Armada Pemburu Nuklear Britain Lumpuh”: Kesemua Kapal Selam Astute Royal Navy Terkandas Ketika Aktiviti Kapal Selam Russia Gegarkan Atlantik Utara NATO

Bagaimana Pembinaan Bermula Pada 2013 Tetapi Pelayaran Pertama Hanya Pada 2026

Tarikh permulaan pembinaan Agamemnon perlu dibezakan daripada pencapaian lain kerana perolehan awal bermula sebelum lunasnya diletakkan, manakala pelancaran, pentauliahan dan pelayaran pertama merupakan peringkat berasingan.

Pada Mac 2010, BAE Systems menerima kontrak awal yang merangkumi kerja bagi kapal selam sebelumnya, HMS Anson, serta perolehan komponen yang memerlukan tempoh penyediaan panjang untuk Agamemnon.

Pemotongan keluli dan peletakan lunas pada Julai 2013 menandakan permulaan rasmi pembinaan, tetapi kedua-duanya tidak menjamin reka bentuk terperinci, bekalan peralatan dan kapasiti pengeluaran akan berkembang mengikut jadual sama.

Papan suis elektrik Agamemnon mula dibekalkan kuasa pada Oktober 2020, satu pencapaian penting yang turut menunjukkan betapa banyak kerja pemasangan sistem perlu diselesaikan sebelum kapal selam boleh dilancarkan.

Agamemnon dinamakan secara rasmi pada April 2024 dan dibawa keluar dari Devonshire Dock Hall pada Oktober tahun sama, kira-kira 11 tahun selepas peletakan lunasnya.

Kapal selam itu kemudian diturunkan ke air, namun pelancaran tidak menamatkan kerja pembinaan kerana peralatan, loji reaktor dan sistem yang saling berkait masih perlu dipasang serta diuji.

Majlis pentauliahan pada September 2025 memberikan Agamemnon status sebagai kapal Tentera Laut Diraja, tetapi kedudukannya yang masih di Barrow memperlihatkan perbezaan antara pentauliahan dan kesiagaan operasi.

Dalam ujian selaman imbangan pada Oktober 2025, jurutera memeriksa kekedapan air serta kestabilannya ketika kapal selam masih berada di dok sebelum ia dibenarkan menjalani pelayaran pertama.

Keberangkatan pada 24 September 2026 menamatkan tempoh lebih 13 tahun dua bulan antara peletakan lunas dengan pelayaran pertama, walaupun sumbangan setiap gangguan kepada jumlah kelewatan itu tidak dapat diukur secara tepat.

Bagi perancang pertahanan, tarikh pelancaran atau pentauliahan sahaja boleh memberikan gambaran berlebihan tentang pertambahan kekuatan armada; ujian yang selesai dan keupayaan untuk dikerahkan ialah ukuran yang lebih bermakna.

(KLIK): Britain Lancar Armada 12 Kapal Selam Nuklear SSN-AUKUS, NATO dan Indo-Pasifik Bersedia Hadapi China dan Russia

Mengapa Pembinaan Kapal Selam Britain Mengambil Masa Begitu Lama

Selepas pembinaan kapal selam kelas Vanguard, tenaga kerja di Barrow menyusut dengan ketara, sekali gus mengecilkan kumpulan pereka, jurutera dan pekerja mahir bidang nuklear yang tersedia untuk program Astute.

Pengambilan pekerja baharu tidak dapat memulihkan keupayaan pengeluaran dengan segera kerana pembinaan kapal selam memerlukan pengalaman khusus, penyeliaan yang teliti dan kemahiran mengenal pasti masalah sebelum ia merebak ke peringkat berikutnya.

Program Astute turut memperkenalkan penggunaan meluas reka bentuk bantuan komputer tiga dimensi kepada tenaga kerja yang biasa dengan kaedah terdahulu, sehingga maklumat reka bentuk yang tidak lengkap boleh menyebabkan kerja dibuat semula.

Walaupun masalah reka bentuk awal berlaku sebelum lunas Agamemnon diletakkan, kelemahan dalam kaedah kerja dan pembangunan tenaga mahir boleh terus mempengaruhi kelajuan pembinaan kapal selam yang menyusul.

Kapal selam kelas Astute memerlukan pemasangan padat paip, pendawaian, penderia, sistem pendorongan dan sistem tempur di dalam badan tekanan, menjadikan kerja dalaman jauh lebih rumit daripada menyiapkan struktur luarnya.

Setiap komponen juga perlu berfungsi sebagai sebahagian daripada rangkaian sistem yang lebih besar, maka pengujian dan pembetulan kerosakan merupakan bahagian penting dalam proses penyerahan kapal selam.

Ketika Agamemnon dibina, Barrow turut menanggung keperluan program Dreadnought, mewujudkan persaingan untuk mendapatkan tenaga pakar, ruang pengeluaran dan perhatian pengurusan bagi dua jenis kapal selam nuklear.

Kepentingan Dreadnought untuk mengekalkan pencegahan nuklear Britain menjadikan persaingan sumber itu lebih besar daripada isu limbungan semata-mata, meskipun tempoh kelewatan Agamemnon yang berpunca daripadanya tidak dapat dipastikan.

Pandemik COVID-19 seterusnya mengganggu kehadiran pekerja, rantaian bekalan dan jadual pengujian pada peringkat akhir pembinaan, sekali gus menambah tekanan kepada sistem pengeluaran yang sudah berdepan kekangan kapasiti.

Kebakaran di Devonshire Dock Hall pada Oktober 2024 lebih menjejaskan HMS Achilles, kapal selam terakhir kelas Astute, kerana Agamemnon sudah berada di air ketika itu dan insiden tersebut bukan penjelasan utama bagi pembinaannya selama 13 tahun.

(KLIK): HMS Triumph, Kapal Selam Kelas Trafalgar Terakhir Tentera Laut Diraja Britain Ditamatkan Perkhidmatan

Sistem Rumit yang Melambatkan Penyerahan, Namun Menentukan Keupayaan Agamemnon

Agamemnon direka untuk peperangan antikapal selam, pengumpulan risikan, perlindungan pencegahan nuklear Britain dan sokongan kepada kumpulan kapal induk, menjadikan kesiagaannya penting kepada armada kapal selam serangan yang kecil.

Sistem pendorongan nuklearnya menghapuskan batasan jarak akibat bekalan bahan api yang dihadapi kapal selam konvensional, tetapi tempoh rondaan masih dipengaruhi bekalan makanan serta ketahanan kru.

Kelas Astute menggunakan pendorong pump-jet, pengasingan getaran jentera dan rawatan akustik untuk mengurangkan kemungkinan dikesan, sekali gus membantu kru mencari atau menghampiri sasaran tanpa mudah mendedahkan kedudukan kapal selam.

Sistem Sonar 2076 menggabungkan susunan penderia di bahagian hadapan dan sisi badan kapal, selain penderia pemintas serta sonar tunda, bagi membantu pengesanan pasif dari pelbagai arah.

Namun, kelebihan penderia itu bergantung pada keupayaan kru mentafsir maklumat akustik mengikut keadaan laut sebenar, termasuk ketika mengesan sasaran yang sukar dibezakan daripada bunyi persekitaran.

Dua tiang optronik membekalkan imej visual dan inframerah tanpa periskop konvensional yang menembusi badan kapal, membolehkan kru menilai imej di bilik kawalan sambil mengawal pendedahan ketika berada berhampiran kedalaman periskop.

Sistem tempurnya perlu menyepadukan data penderia dengan navigasi, penilaian ancaman dan kawalan senjata, sebab itu pengujian kapal selam mesti memastikan seluruh rangkaian berfungsi bersama, bukan sekadar memeriksa setiap peralatan secara berasingan.

Enam tiub torpedo di bahagian hadapan boleh melancarkan torpedo berat Spearfish atau peluru berpandu serangan darat Tomahawk, memberikan Agamemnon keupayaan menyerang sasaran maritim serta sasaran di darat.

Bagaimanapun, keupayaan tersebut hanya bernilai apabila kapal selam dapat belayar dan menjalankan rondaan secara berterusan; HMS Anson mengambil masa kira-kira 16 bulan selepas meninggalkan Barrow sebelum mencapai status operasi.

Pengalaman Anson tidak menetapkan jadual Agamemnon, maka sebarang jangkaan rondaan operasi pada 2027 masih bergantung pada kejayaan ujian laut, pengujian senjata dan latihan kru.

Mengapa Kapal Selam Baharu Belum Mampu Memulihkan Kesiagaan Armada

Britain merancang tujuh kapal selam kelas Astute untuk menggantikan kelas Trafalgar, tetapi persaraan kapal terakhir kelas lama itu mengurangkan kelonggaran armada ketika kapal baharu masih berdepan kelewatan pembinaan dan keperluan penyenggaraan.

Lima kapal selam Astute terdahulu sudah memasuki perkhidmatan sebelum Agamemnon meninggalkan Barrow, namun beberapa daripadanya pernah menjalani baik pulih, menunggu akses dok atau tidak tersedia untuk penugasan rutin.

Jurang antara jumlah kapal selam dalam inventori dengan jumlah yang boleh dikerahkan menentukan sama ada Britain mampu melindungi pergerakan aset pencegahan nuklear sambil menyokong kapal induk dan menjalankan risikan bawah laut.

Kerja penyenggaraan mendalam memerlukan kemudahan berlesen serta pekerja berkelayakan, bermakna pertambahan kapal selam yang ditauliahkan tidak semestinya menghasilkan lebih banyak hari operasi jika kapal lain terus menunggu giliran pembaikan.

Kapasiti dok yang terhad di Devonport, tekanan bekalan alat ganti dan kekurangan tenaga pakar telah menjejaskan ketersediaan armada, walaupun tahap kesiagaan setiap kapal selam boleh berubah tanpa diumumkan secara terbuka.

Tempoh ketika tiada kapal selam serangan Britain dilaporkan berada di laut menunjukkan betapa seriusnya kekangan itu, tetapi keadaan tersebut ialah gambaran pada satu masa dan tidak membuktikan ketiadaan rondaan secara berterusan.

Selepas mencapai kelayakan operasi, Agamemnon boleh memberikan lebih ruang kepada perancang untuk menyusun giliran rondaan, latihan dan penyenggaraan tanpa terus bergantung pada kumpulan kapal selam yang sama.

Namun, kemasukan Agamemnon tidak dapat memendekkan kerja baik pulih kapal lain secara langsung kerana manfaat strategiknya turut bergantung pada naik taraf dok dan pemulihan keupayaan penyenggaraan seluruh armada.

Ketersediaan mengikut jadual amat penting bagi perlindungan aset pencegahan nuklear, manakala sokongan kepada kumpulan kapal induk memerlukan kapal selam pengiring yang benar-benar bersedia ketika penugasan bermula.

Oleh itu, keberangkatan Agamemnon menandakan kemajuan penting, tetapi peningkatan kekuatan bawah laut Britain hanya akan terbukti selepas ujian selesai dan lebih banyak kapal selam dapat disenggara serta dikerahkan secara konsisten.

Implikasi Agamemnon Terhadap Dreadnought dan SSN-AUKUS

Pembinaan Agamemnon yang berlarutan menjadi peringatan kepada program Dreadnought dan SSN-AUKUS kerana kedua-duanya memerlukan bekalan pekerja berpengalaman, penyepaduan sistem yang teratur serta kapasiti limbungan yang tidak boleh ditambah serta-merta.

Jurang antara program pembinaan boleh menghakis kemahiran yang mengambil masa bertahun-tahun untuk dipulihkan, manakala program yang berjalan serentak boleh bersaing mendapatkan kumpulan pakar yang sama.

Rancangan untuk membina sehingga 12 kapal selam serangan Britain pada masa depan, dengan sasaran kadar sebuah kapal setiap 18 bulan, masih bergantung pada keupayaan industri mengekalkan pengeluaran mengikut jadual.

Bagi rakan AUKUS, isu ini melangkaui sebuah limbungan Britain kerana kadar pembinaan kapal selamnya mempengaruhi kemampuan London memenuhi komitmen bawah laut sendiri sambil menyumbang kepada program bersama sekutu.

Sejarah Agamemnon menunjukkan mengapa pemotongan keluli dan pentauliahan sahaja tidak mencukupi sebagai ukuran kekuatan, kerana setiap kapal selam juga memerlukan penyepaduan, ujian, kru terlatih dan sokongan penyenggaraan sebelum boleh dikerahkan.

HMS Achilles, kapal selam terakhir kelas Astute, akan menjadi satu lagi ukuran kemajuan pengeluaran, walaupun kesan kebakaran limbungan pada 2024 terhadap kapal itu menyukarkan perbandingan langsung dengan Agamemnon.

Pelaburan dalam kemudahan limbungan dan latihan boleh meningkatkan kapasiti jangka panjang, tetapi hasil operasinya hanya muncul apabila tenaga mahir, dok yang diperakui dan alat ganti mencukupi dapat menambah masa kapal selam berada dalam kesiagaan.

Begitu juga, armada kapal selam serangan yang lebih besar di atas kertas tidak akan memberi kelegaan segera jika jadual pembinaan dan kapasiti penyenggaraan gagal berkembang seiring.

Pelayaran Agamemnon dari Barrow ke Clyde ialah pencapaian industri dan ketenteraan, tetapi kesannya terhadap kekuatan sebenar Britain masih perlu dibuktikan melalui ujian, latihan dan rondaan operasi.

Tempoh 13 tahunnya mencerminkan gabungan kehilangan kemahiran, kerumitan sistem, persaingan antara program dan gangguan pembinaan; cabaran Britain sekarang ialah memastikan masalah sama tidak terus menjejaskan penyerahan serta kesiagaan kapal selam berikutnya.