(DEFENCE SECURITY ASIA) — Amerika Syarikat meluluskan cadangan pemindahan kekal 70 peluru berpandu M39 ATACMS milik Türkiye kepada Ukraine, sekali gus berpotensi memulihkan keupayaan Kyiv menyerang jaringan logistik, infrastruktur pemerintahan, pangkalan udara dan pemusatan tentera Rusia di luar jangkauan artileri konvensional.

Dua notifikasi rasmi yang dikemukakan kepada Kongres Amerika Syarikat pada 3 Ogos 2026 merangkumi 12 sistem pelancar roket berganda M270 MLRS, 2,524 roket M26, 47,000 peluru artileri M509A1 serta pakej ATACMS berasingan daripada inventori Türkiye.

Memandangkan Ukraine tidak termasuk dalam kumpulan negara yang layak menerima pertimbangan dipercepatkan, pemindahan itu boleh dilaksanakan sebaik tempoh semakan Kongres selama 30 hari kalendar tamat, kecuali penggubal undang-undang meluluskan resolusi bersama untuk menghalangnya.

Pakej berkenaan mempunyai nilai perolehan asal kira-kira AS$284 juta (RM1.14 bilion), merangkumi AS$255.9 juta (RM1.02 bilion) bagi pelancar serta peluru artileri dan AS$28 juta (RM112 juta) untuk peluru berpandu ATACMS.

Walaupun sebahagian besar aset itu ialah sistem lama buatan Amerika Syarikat, kepentingan operasinya kekal besar ketika Ukraine berdepan penyusutan persenjataan jarak jauh, kekurangan pelancar, tekanan kapasiti artileri dan penggunaan peluru yang tinggi di sepanjang medan tempur.

Pemindahan tersebut akan membentuk seni bina serangan bersepadu Ukraine melalui gabungan pelancar berantai M270, peluru berpandu balistik M39 berjangkauan 165 kilometer, roket tanpa panduan berkesan kawasan dan peluru artileri berat untuk menyerang sasaran pada beberapa kedalaman operasi.

Kepentingannya melangkaui jumlah persenjataan kerana Ankara memerlukan persetujuan Washington untuk mengeksport semula aset pertahanan buatan Amerika Syarikat, sekali gus menjadikan kelulusan itu transaksi strategik terselaras antara Türkiye, Ukraine dan Amerika Syarikat.

Türkiye menjelaskan pelupusan aset lama akan membebaskan sumber bagi pemodenan dan penyenggaraan pertahanan, manakala Ukraine memerlukan tambahan kuasa tembakan tanpa terus bergantung sepenuhnya kepada saluran bekalan Amerika Syarikat yang berdepan kekangan politik serta industri.

Penganalisis pertahanan Türkiye, Arda Mevlütoğlu, menyifatkan pemindahan senjata ofensif seperti ATACMS sebagai petunjuk bahawa “sesuatu telah berubah dengan ketara”, sekali gus mencerminkan penyusunan semula hubungan Ankara dengan NATO, Ukraine dan Rusia.

Keputusan itu tidak menjadikan Türkiye pihak yang berperang secara langsung, namun mengangkat peranan Ankara daripada perantara transaksional kepada pembekal persenjataan, pemudah cara logistik dan kuasa Laut Hitam yang semakin berupaya mempengaruhi ketahanan tempur Ukraine.

Bagi Moscow, cadangan pemindahan berkenaan mencerminkan kemerosotan keupayaannya mengekalkan keseimbangan Türkiye antara Rusia dan Barat ketika keletihan ketenteraan serta penyusutan pengaruh serantau melemahkan keberkesanan tenaga dan perdagangan sebagai instrumen tekanan.

Pakej itu menghubungkan tiga tekanan strategik utama dalam perang Ukraine, iaitu penyusutan stok serangan jarak jauh Kyiv, keterbatasan bekalan langsung Washington serta usaha Türkiye menukar inventori lama kepada sumber pemodenan, pendapatan dan pengaruh geopolitik.

70 M39 ATACMS Pulihkan Keupayaan Serangan Jarak Jauh Ukraine

Sebanyak 70 peluru berpandu M39 ATACMS menyediakan simpanan serangan jarak jauh yang terhad tetapi bernilai tinggi kepada Ukraine, dengan jangkauan kira-kira 165 kilometer yang kembali mengancam markas, depot peluru, pertahanan udara dan kemudahan penerbangan Rusia.

Sebagai varian awal Block I, M39 tidak mempunyai jangkauan sejauh model ATACMS terkemudian, namun tetap mengatasi kebanyakan sistem artileri konvensional dan membolehkan Ukraine menyerang infrastruktur yang menyokong tentera Rusia dari kawasan belakang operasi.

Kepala peledaknya menyebarkan submunisi di kawasan luas dan bukannya menghasilkan kesan penembusan tunggal, menjadikannya lebih sesuai terhadap kenderaan terdedah, pesawat, komponen pertahanan udara, pusat logistik serta anggota tentera berbanding kemudahan bawah tanah diperkukuh.

Ukraine boleh menggunakan ATACMS untuk mengganggu tempo dan skala operasi Rusia dengan menyerang hab pertukaran kereta api, pusat bekalan, pos pemerintahan serta kawasan persiapan yang kemusnahannya berpotensi mencetuskan kelewatan berantai kepada unit barisan hadapan.

Bagaimanapun, 70 peluru berpandu tidak mampu mengubah sendirian perang berintensiti tinggi yang berpanjangan, terutama apabila Rusia boleh menyuraikan aset, memindahkan sistem berharga, menggunakan penyamaran, memperkukuh pertahanan udara dan menghasilkan gambaran sasaran palsu.

Nilai tempurnya bergantung pada ketepatan perisikan Ukraine, keutamaan sasaran, kebolehmandirian pelancar, pemilihan masa serangan serta keupayaan mengeksploitasi gangguan sementara sebelum Rusia mengaktifkan laluan alternatif atau menggantikan infrastruktur yang musnah.

Ancaman ATACMS juga boleh memaksa Rusia memindahkan aset pemerintahan dan logistik lebih jauh dari medan hadapan, sekali gus memanjangkan rantaian pengangkutan, memperlahankan tindak balas serta meningkatkan keperluan kenderaan, bahan api, anggota dan perlindungan pertahanan udara.

Kesan pemindahan tersebut tetap penting walaupun pemintasan mengehadkan kemusnahan fizikal kerana ketidakpastian operasi memaksa Rusia melindungi lebih banyak lokasi, menyuraikan sistem pertahanan dan menghadapi kesukaran menumpukan kekuatan bagi melancarkan serangan besar.

Pakej ini mengekalkan pilihan serangan jarak jauh Ukraine tanpa mengurangkan lagi inventori Amerika Syarikat, sekali gus membuktikan pemindahan pihak ketiga boleh mengagihkan semula kapasiti sedia ada sekutu ketika pengeluaran baharu belum menandingi kadar penggunaan masa perang.

Namun, jadual penghantaran belum diumumkan dan kesan operasinya hanya dapat dinilai selepas semakan Kongres tamat, kebenaran eksport dimuktamadkan, aset tiba di Ukraine serta kru pelancar menyepadukan ATACMS dengan prosedur perisikan dan penentuan sasaran semasa.

12 Pelancar M270 Perluas Rangkaian Artileri Roket Ukraine

Pemindahan 12 pelancar berantai M270 MLRS memberikan Ukraine tambahan platform tembakan bergerak yang boleh melancarkan roket MLRS standard, keluarga roket berpandu jika tersedia serta ATACMS, sekali gus meningkatkan keluwesan bagi misi serangan taktikal dan operasi.

Berbanding sistem berasaskan trak, M270 menggabungkan perlindungan berperisai dengan mobiliti rentas medan, membolehkan baterinya bergerak bersama formasi mekanis, menggunakan kedudukan tembakan tersembunyi dan beredar pantas selepas pelancaran bagi mengurangkan ancaman serangan balas artileri.

Tambahan pelancar boleh meningkatkan ketersediaan salvo, menyebarkan kekuatan roket Ukraine merentasi sektor lebih luas serta mengekalkan tempo operasi apabila penyenggaraan, kerosakan tempur, kekurangan komponen atau serangan Rusia menyingkirkan sebahagian platform sedia ada.

Pelancar itu penting kerana pemindahan peluru sahaja tidak mampu menghasilkan kuasa tembakan berkekalan sekiranya kekurangan platform mencetuskan kesesakan operasi, manakala tambahan M270 mewujudkan lebih banyak nod dalam rangkaian serangan tepat dan tembakan berkesan kawasan.

Penyepaduannya memerlukan kru terlatih, komunikasi serasi, data sasaran selamat, sokongan penyenggaraan, kenderaan pemulihan, alat ganti khusus, peralatan pengendalian peluru, tapak penyimpanan terlindung serta sistem pengangkutan terkawal dari depot belakang ke bateri hadapan.

Keperluan itu menjadikan jejak logistik sebagai teras pakej kerana setiap pelancar meningkatkan kapasiti tembakan, tetapi turut menambah permintaan penyenggaraan kenderaan berantai, pengagihan bahan api, tenaga teknikal, kawasan persiapan selamat dan bekalan semula peluru yang berdaya tahan.

Penglibatan MKE, ASFAT, ARCA Savunma, VTIC International, Pansophico dan Patriot Defense Group menunjukkan kewujudan rantaian penghantaran multinasional melibatkan syarikat Türkiye, Bulgaria dan Amerika Syarikat bagi pematuhan eksport, pengangkutan serta pelaksanaan komersial.

Saluran komersial dan rakan antarabangsa boleh memperkukuh ketahanan sokongan Ukraine melalui kepelbagaian perolehan, namun turut mewujudkan risiko penyelarasan berkaitan dokumentasi, kebenaran transit, keselamatan, pemeriksaan, perlindungan insurans serta penyesuaian penghantaran dengan keperluan operasi.

Tentera Rusia dijangka mengutamakan usaha mengesan M270 melalui dron, risikan elektronik, ejen, imejan satelit dan sistem serangan peninjauan, menjadikan kawalan pancaran, penyamaran, umpan, mobiliti serta disiplin pengendalian peluru penting untuk menjamin kebolehmandirian pelancar.

Secara keseluruhan, 12 M270 menawarkan lebih banyak pilihan operasi dan bukannya penguasaan medan tempur terjamin kerana keberkesanannya bergantung pada stok peluru boleh guna, kepantasan penentuan sasaran, kesiagaan penyenggaraan serta tekanan peninjauan balas Rusia.

M26 dan M509A1 DPICM Menghasilkan Kesan Tembakan Kawasan Berskala Besar

Sebanyak 2,524 roket M26 meningkatkan dengan ketara keupayaan Ukraine melancarkan tembakan kawasan secara besar-besaran, dengan setiap roket tidak berpandu berkaliber 227mm membawa submunisi DPICM bagi menghasilkan kesan antipersonel dan antiperisai terhadap sasaran medan tempur yang tertumpu.

Walaupun kurang tepat berbanding roket berpandu, salvo M26 mampu mengancam perhimpunan tentera, kawasan parkir kenderaan, kedudukan artileri, bateri pertahanan udara dan tapak logistik apabila kepadatan sasaran mengimbangi penyebaran tembakan serta ketepatan setiap roket yang lebih rendah.

Penggunaannya boleh membantu Ukraine menekan formasi Rusia sebelum gerakan manuver, mengganggu kawasan pengumpulan pasukan dan memaksa unit musuh bersurai dengan pantas, khususnya apabila risikan mengenal pasti sasaran bernilai tinggi dalam lingkungan serangan sistem itu yang lebih pendek.

Sebanyak 47,000 butir peluru M509A1 DPICM berkaliber 203mm pula menyediakan keupayaan tembakan besar-besaran berasingan untuk sistem artileri berat termasuk 2S7 Pion dan M110, meskipun jumlah pelancar Ukraine yang tersedia serta keadaan teknikalnya masih belum dapat dipastikan.

Amunisi berat 203mm mampu menghasilkan kesan kawasan besar terhadap kubu pertahanan, tumpuan artileri, kemudahan logistik dan formasi tentera, namun keberkesanannya bergantung kepada meriam yang boleh digunakan, hayat laras, kru terlatih, kenderaan pengangkut serta rangkaian kawalan tembakan yang berfungsi.

Skala pakej amunisi itu berpotensi menyokong operasi tempur lebih lama berbanding peruntukan ATACMS, tetapi penggunaan peluru tidak berpandu menuntut kuantiti lebih besar, pemerhatian tepat dan perancangan tembakan teliti bagi mencapai kesan efektif tanpa mencetuskan kemusnahan berlebihan.

Senjata DPICM kekal kontroversial daripada sudut politik dan kemanusiaan kerana submunisi yang gagal meletup boleh meninggalkan ancaman berpanjangan kepada orang awam, anggota tentera, pertanian, kerja pembinaan semula serta operasi pembersihan periuk api selepas pertempuran berakhir.

Sebarang penggunaannya dijangka mengundang penelitian undang-undang dan diplomatik, khususnya daripada negara yang menyertai sekatan antarabangsa terhadap munisi berangkai, walaupun Türkiye, Ukraine, Rusia dan Amerika Syarikat bukan pihak kepada konvensyen berkenaan.

Notifikasi itu menunjukkan Ukraine sudah mengendalikan amunisi serupa atau hampir sama, sekali gus mengurangkan halangan integrasi tetapi tidak menghapuskan risiko berkaitan keadaan penyimpanan, usia peluru, kebolehpercayaan, kadar kegagalan letupan, keselamatan pengangkutan dan akauntabiliti medan tempur.

Amunisi berkenaan memperkukuh keupayaan Ukraine menghasilkan kepadatan tembakan ketika senjata tepat semakin terhad, namun nilai strategiknya perlu dinilai berdasarkan ancaman baki submunisi, taktik penyuraian Rusia, serangan balas artileri dan ketersediaan risikan penyasaran yang tepat.

Türkiye Menyusun Semula Kedudukan Antara NATO dan Rusia

Kesediaan Ankara memindahkan persenjataan serangan buatan Amerika Syarikat membawa isyarat strategik lebih tegas berbanding bantuan dron, amunisi dan kerjasama industri terdahulu kerana ATACMS secara langsung memperkukuh keupayaan Ukraine menyerang kedalaman operasi Rusia.

Langkah itu mencerminkan kepentingan Türkiye dan bukannya penjajaran ideologi, apabila Ankara dapat melupuskan stok lama, memperoleh semula nilai kewangan, menyalurkan dana penyelenggaraan kepada keutamaan lain, memodenkan angkatan tentera serta meningkatkan pengaruhnya dalam seni bina keselamatan NATO.

Türkiye mengekalkan hubungan tenaga, perdagangan, diplomatik dan keselamatan dengan Rusia sambil menyokong Ukraine, namun transaksi berkenaan menunjukkan pendekatan berkecuali secara seimbang semakin kurang menguntungkan ketika pengaruh serantau serta kebebasan strategik Moscow semakin menyusut.

Komitmen ketenteraan Rusia yang berpanjangan di Ukraine dan kemerosotan pengaruhnya di rantau lain membuka ruang lebih luas kepada Türkiye untuk menerajui Laut Hitam, memperluas eksport pertahanan, mengukuhkan kredibiliti dalam NATO serta mencabar kepentingan Moscow tanpa konfrontasi ketenteraan langsung.

Pemindahan itu turut membuktikan keupayaan Ankara menukar pengurusan inventori kepada pengaruh geopolitik dengan menggunakan sistem lebihan untuk membantu Kyiv, sambil menampilkan dirinya kepada Washington sebagai rakan keselamatan berkeupayaan dan kuasa NATO yang berautonomi strategik.

Bagi Amerika Syarikat, kelulusan transaksi berkenaan mengekalkan keupayaan tempur Ukraine tanpa mengeluarkan jumlah persenjataan setara daripada stok semasanya, sekali gus mengagihkan beban material serta politik bantuan ketenteraan merentasi ekosistem pertahanan negara-negara sekutu.

Persetujuan Washington juga berpotensi memperbaiki kerjasama praktikal dengan Türkiye selepas beberapa pertikaian dalam NATO, namun satu kelulusan pemindahan semula tidak memadamkan perselisihan lebih luas atau menjamin penyelarasan berkekalan antara strategi serantau Amerika dan Türkiye.

Moscow boleh bertindak melalui penetapan harga tenaga, pelancongan, sekatan perdagangan, tekanan diplomatik, operasi maklumat atau langkah hibrid, tetapi tindak balas keterlaluan berisiko menjauhkan Ankara serta merosakkan hubungan ekonomi yang masih dianggap bernilai oleh Rusia.

Perhitungan Türkiye akan kekal bersifat transaksional dan boleh berubah, dengan dasar masa hadapan dipengaruhi perkembangan medan tempur, rundingan dua hala, kepentingan ekonomi domestik, keperluan NATO serta penilaian Ankara terhadap kemampuan Rusia mengenakan tekanan bermakna.

Pakej itu bagaimanapun mengubah garis asas strategik dengan memperlihatkan kesediaan Türkiye meluluskan bantuan ketenteraan berimpak tinggi apabila langkah tersebut menyokong pemodenan, kepentingan komersial, pengaruh di Laut Hitam serta kedudukannya dalam aturan keselamatan Barat.

Pemindahan Pihak Ketiga Membentuk Semula Model Kelangsungan Perang Ukraine

Transaksi berkenaan menunjukkan bagaimana penyokong Ukraine boleh menggunakan pemindahan kekal pihak ketiga untuk mengaktifkan inventori senjata buatan Amerika Syarikat yang tidak digunakan, sekali gus membuka laluan bekalan alternatif ketika bantuan langsung berdepan ketidaktentuan politik dan keterbatasan industri.

Oleh sebab Washington mengekalkan kuasa meluluskan eksport semula peralatan Amerika, aturan sedemikian masih memerlukan persetujuan Amerika Syarikat tetapi membolehkan negara sekutu menyumbangkan stok sedia ada sambil menggantikan sistem lapuk melalui program pemodenan nasional masing-masing.

Model itu boleh mendorong pengendali lain menilai inventori lama untuk mengenal pasti pelancar, peluru berpandu, kenderaan dan amunisi yang boleh dipindahkan, namun keadaan peralatan, sekatan kontrak, keperluan kesiapsiagaan nasional serta risiko politik akan mengehadkan pelaksanaannya.

Bagi Ukraine, pembelian peralatan daripada inventori negara rakan mempelbagaikan sumber bekalan tetapi meningkatkan pergantungan kepada pembiayaan komersial, orang tengah, rangkaian pengangkutan, lesen eksport, proses pemeriksaan serta aturan penyelenggaraan yang melangkaui penyerahan fizikal persenjataan.

Ketiadaan laporan mengenai bantahan Kongres sehingga awal Ogos tidak menjamin transaksi itu akan diselesaikan secara automatik kerana sebarang usaha menghalangnya memerlukan tindakan perundangan rasmi dalam tempoh semakan yang terus berjalan meskipun Kongres sedang bercuti atau tidak bersidang.

Walaupun selepas kelulusan diberikan, tiada jadual awam menetapkan waktu sistem itu akan tiba, sama ada kerja baik pulih diperlukan, sepantas mana kru Ukraine boleh mengoperasikan pelancar tambahan atau sektor operasi yang bakal menerima peningkatan kuasa tembakan tersebut.

Rusia boleh bertindak secara taktikal melalui penyuraian pasukan, penempatan lebih jauh, pengukuhan pertahanan titik, peperangan elektronik, penyamaran, operasi balas artileri serta serangan terhadap kemudahan penyimpanan dan pengangkutan Ukraine sebelum sistem berkenaan mempengaruhi pertempuran barisan hadapan.

Namun daripada perspektif strategik, transaksi itu menggugat jangkaan Moscow bahawa penyusutan stok Barat atau kekangan politik Amerika akan mengecilkan pilihan serangan Ukraine secara beransur-ansur kerana inventori sekutu boleh menyediakan bekalan tambahan tanpa bergantung kepada penghantaran langsung Washington.

Pakej berkenaan akan kekal penting secara operasi tetapi tidak menentukan kemenangan, kerana meskipun meningkatkan jarak serangan, lebihan pelancar dan jumlah amunisi Ukraine, ia tidak menyelesaikan kekurangan pertahanan udara, tenaga manusia, pesawat, keupayaan kejuruteraan serta pengeluaran senjata tepat berterusan.

Kepentingan berkekalannya mungkin terletak pada duluan strategik apabila Türkiye menukar lebihan senjata buatan Amerika kepada keupayaan tempur, sumber pemodenan dan pengaruh geopolitik, sambil mengubah keseimbangan kuasa Laut Hitam secara beransur-ansur sehingga merugikan kepentingan Rusia.